İlk Derece Mahkemesi 2024/407 E. 2025/763 K.

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/407 Esas - 2025/763 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/407 Esas KARAR NO : 2025/763

....................xx...... ............xx............

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 01/04/2022 KARAR TARİHİ : 01/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili kurumun 233 sayılı KHK'ya tabi olarak kurulmuş bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, bina ve eklentilerinin güvenlik hizmetlerinin ihale yoluyla özel güvenlik şirketlerinden temin edildiğini, müvekkili kurumun ihale makamı olduğunu, yüklenici şirketlerin kendi çalıştırdıkları işçiler açısından sorumluluğun bu şirketlerde olduğunu, dava dışı işçi ...'in 26.07.2010-26.03.2021 tarihleri arasında davalı şirketlerin işçisi olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin emeklilik nedeniyle sona erdiğini, bu nedenle işçiye 06.05.2021 tarihinde 55.892,63 TL kıdem tazminatı ödendiğini, 427.47 TL damga vergisi ödendiğini, müvekkili kurum ile davalı şirketler arasında imzalanan muhtelif tarihli sözleşmeler ile ekleri teknik ve özel şartnamelerde, yüklenicinin istihdam ettiği personelin tüm hak ve alacakları bakımından yüklenicinin sorumlu olduğuna ilişkin düzenlemeler bulunduğunu, arabuluculuk sürecinde dava dışı ... Güv. Hiz. Ltd. Şti. ve Başkent Güv. Hiz. Ltd. Şti. ile anlaşma yapıldığını ve ilgili şirketlerce ödeme yapıldığını, ancak davalı şirketlerle anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, dava dışı şirketler tarafından yapılan ödeme düşülerek, bakiye kalan 55.086,42 TL'nin 06.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte 7.604,13 TL'lik kısmının ...Güvenlik Ltd. Şti.'den, 1.088,38 TL'lik kısmının ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti.'den, 10.593,54 TL'lik kısmının ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti. , ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Güvenlik Sis. Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti'den müteselsilen, 19.010,33 TL'lik kısmının ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 4,411,56 TL'lik kısmının ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti. ve ... Güvenlik Sis. Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 5.296,77 TL'lik kısmının ... ve Özel Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.'den, 435,35 TL'lik kısmının BİN SAT Koruma Özel Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.'den, 6.646,36 TL'lik kısmının ... Koruma Özel Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.'den alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesini müvekkili idare adına arz ve talep etmiştir. Davalılar vekili ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sundukları cevap dilekçesinde özetle; davanın yetki yerinin Ankara olması sebebiyle ...'da açılan bu davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesini, esasa ilişkin olarak ise, asıl işveren olan İdarenin kıdem tazminatı ödemesine ilişkin rücuen talepte bulunabilmesi için sözleşmede kıdem tazminatından alt işverenin sorumlu olduğunun belirtilmiş olması gerektiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkili şirkete rücu edebileceğini belirten bir düzenleme olmadığını, ilgili Kamu İhale Kanunu yönetmeliklerine göre kıdem tazminat ödemelerinin asıl işveren olan kamu kurumu tarafından ödeneceğinin belirlendiğini, kamu sektöründe iş alan alt işverenler yönünden maliyet hesabına kıdem tazminatının dahil edilmediğini, davacının dava dışı işçiye yaptığı ödemeleri ne için nasıl ve ne miktarda yaptığını taraflarına bildirmediğini, davacı kurumun kusurundan kaynaklanan ödemelerde rücu imkanı bulunmadığından bilirkişi tarafından öncelikle kusur değerlendirmesi yapılarak kusur yönünden rapor alınması gerektiğini, ödenen vergilerden müvekkili şirketlerin sorumlu olamayacağını, alacaklar için zamanaşımı süresinin geçmiş olması sebebiyle rücu imkanı olmadığını, TİS farkının talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir. ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/487 Esasında açılan davanın, 9 no'lu celsesinde, davalılar ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti. , ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Güvenlik Sis. Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti yönünden tefrik edildiği, tefrik edilen iş bu davanın Mahkemenin 2024/498 Esasına kaydedildiği ve Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddi ile dosyanın yetkili Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği ve akabinde dosyanın Mahkememize tevzi edildiği görülmüştür. 21/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı kurum tarafından, dava dışı işçi ...'e 06.05.2021 tarihinde ödenen kıdem tazminatından ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti., ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. Ve ... Güvenlik Sis. Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.'nin müşterek ve müteselsilen sorumlu olabilecekleri tutarın 10.593,57 TL olarak hesaplandığı, ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin müşterek ve müteselsilen sorumlu olabilecekleri tutarın 11.928,66 TL olarak hesaplandığı, ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti. ve ... Güvenlik Sis Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti'nin müşterek ve müteselsilen sorumlu olabilecekleri tutarın 4.411,57 TL olarak hesaplandığı, ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti.'nin dava dışı işçiyi tek başına çalıştırdığı döneme ilişkin sorumluluğunun bulunmadığı, davacı Kurum ile davalı alt işverenlerden ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti. ve ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti.-... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. İş Ortaklığı arasında 01.01.2016-15.03.2016, 16.03.2016-31.05.2016, 14.06.2016-31.07.2016, 01.09.2016-31.10.2016 ve 01.11.2016-31.08.2017 dönemleri için imzalanmış sözleşmelerin eki teknik şartnamelerde, kıdem tazminatının yüklenicinin sorumluluğu dışında olduğu düzenlendiğinden bu sürelerin hesap dışı bırakıldığı, dosya içeriğinden, davacı kurum tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemenin, arabuluculuk başvurusu öncesinde davalı şirketlerden talep edilmiş olduğuna dair bir belirleme yapılamadığı, talep yazıları yazılmışsa da dosya içeriğinden bu talep yazılarının davalı şirketlere ulaşmış olduğuna dair bir belirleme yapılamadığı hususlarının belirlendiği görülmüştür. Taraf itirazlarının değerlendirilmesi amacı ile alınan 11/07/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti., ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Güvenlik Sis. Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.'nin müşterek ve müteselsilen sorumlu olabilecekleri tutarın 10.593,57 TL olarak hesaplandığı, ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti. ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'nin müşterek ve müteselsilen sorumlu olabilecekleri tutarın 19.010,39 TL olarak hesaplandığı, ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti. ve ... Güvenlik Sis. Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.'nin müşterek ve müteselsilen sorumlu olabilecekleri tutarın 4.411,57 TL olarak hesaplandığı, ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti.'nin sorumlu olabileceği tutarın 1.088,38 TL olarak hesaplandığı, dava dilekçesindeki talebin 1.088,38 TL olduğu, dosya içeriğinden, davacı kurum tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemenin, arabuluculuk başvurusu öncesinde davalı şirketlerden talep edilmiş olduğuna dair bir belirleme yapılamadığı talep yazıları yazılmışsa da dosya içeriğinden bu talep yazılarının davalı şirketlere ulaşmış olduğuna dair bir belirleme yapılamadığının belirlendiği görülmüştür. Dava, rücuen alacak istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesine istinaden dava dışı işçi ...'e ödenen kıdem tazminatının rücuen tazmininin istenip istenemeyeceği, istenebilir ise tutarı hususlarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur,” hükmü bulunmaktadır.

Öte yandan, 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesine eklenen 8. maddenin gerekçesinden, alt işveren işçilerinin hak kazandıkları kıdem tazminatının alamamalarının büyük sorun olduğu, alt işverenlerin her yıl değişmesinin bu şirketlerde çalışan işçilerin bir yıllık çalışma şartını sağlamalarını zorlaştırdığı, aynı şekilde kıdem şartını yerine getirse dahi işçilerin kıdem tazminatlarının birçok alt işveren tarafından ödenmediği, herhangi bir uyuşmazlık durumunda alt işverene ulaşılamadığı, özellikle kamu sektöründe iş alan alt işverenlerin işçilerinin hak ettiği kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından doğrudan işçinin banka hesabına aktarılarak sorunun çözümleneceğinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre, alt ve üst işverenin, işçiye karşı dış ilişkide birlikte sorumlu olmasına, hatta İş Kanunu'nun 6552 sayılı Yasa ile değişik 112.maddesi uyarınca işçinin kıdem tazminatını üst işveren kamu kurumunun ödemesi gerekmesine rağmen, iç ilişkide tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacaktır. Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi, tarafların birbirlerine karşı hak, borç ve yükümlülüklerini düzenlemekte olup, işçiye karşı yükümlülüklerin düzenlendiği İş Kanunu hükümlerine aykırılığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Bu açıklamalar ışığında; davacı ile davalılar arasında yapılan Hizmet Alım Sözleşmesinin 22., 31 maddelerinde; "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." “Yüklenici taahhüdü çerçevesinde kusurlu, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan öncelikle yüklenicinin idareye vermiş olduğu teminatlarından, buradan da netice alınmazsa genel hükümlere göre yükleniciye ikmal ve tazmin ettirilir.” şeklinde düzenlendiği görülmektedir. Hükme esas alınan bilirkişi raporu ile, davacı Kurum ile davalı alt işverenlerden ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti. ve ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti.-... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. İş Ortaklığı arasında 01.01.2016-15.03.2016, 16.03.2016-31.05.2016, 14.06.2016-31.07.2016, 01.09.2016-31.10.2016 ve 01.11.2016-31.08.2017 dönemleri için imzalanmış sözleşmelerin eki teknik şartnamelerde, kıdem tazminatının yüklenicinin sorumluluğu dışında olduğu düzenlendiğinden bu süreler hesap dışı bırakılmış olup, bunun dışında kalan dönem için taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri, genel şartname hükümlerine göre, davalı yüklenicilerin, davacı tarafça yapılan kıdem tazminatı ödemesinden, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporunda hesaplanan tutarlar üzerinden sorumlu oldukları sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Rücuen tazminat talebi, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde olup, davacının mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren, avans faizi ile birlikte(tarafların tacir olduğu gözetilerek) davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olup, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13/04/2016 tarih ve 2016/2239-2016/4044 E.-K. Sayılı emsal kararı) HÜKÜM: 1-Davanın Kabulü ile; a) Davalı ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti. 'nden 1.088,38 TL, b)Davalı ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti. - ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi- ... Guvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic Ltd Şti'nin oluşturduğu iş ortaklığına izafeten , iş ortaklığını oluşturan davalılardan müteselsilen 10.593,54 TL , c)Davalı ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti.- ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin oluşturduğu iş ortaklığına izafeten, iş ortaklığını oluşturan davalılardan müteselsilen 19.010,33 TL, d)Davalı ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti. - ... Guvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic Ltd Şti'nin oluşturduğu iş ortaklığına izafeten, iş ortaklığını oluşturan davalılardan müteselsilen 4.411,56 TL'nin, davalılardan 06/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli 2.397,94 TL harcın davalılardan (74,35 TL'sinin davalı ... Güvenlik Danış. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti'den, 723,64 TL'sinin ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti. - ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi - ... Guvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic Ltd Şti'nin oluşturduğu iş ortaklığından , 1.298,59 TL'sinin ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti.- ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin oluşturduğu iş ortaklığından, 301,36 TL'sinin ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti. - ... Guvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic Ltd Şti'nin oluşturduğu iş ortaklığından) alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 35.103,81 TL vekalet ücretinin davalılardan (1.088,38 TL'sinin davalı ... Güvenlik Danış. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti'den, 10.593,54 TL'sinin ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti. - ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi - ... Guvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic Ltd Şti'nin oluşturduğu iş ortaklığından , 19.010,33 TL'sinin ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti.- ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin oluşturduğu iş ortaklığından, 4.411,56 TL'sinin ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti. - ... Guvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic Ltd Şti'nin oluşturduğu iş ortaklığından) alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 3.970,00 TL ( ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalılardan (123,09 TL'sinin davalı ... Güvenlik Danış. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti'den, 1.198,06 TL'sinin ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti.- ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi-... Guvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic Ltd Şti'nin oluşturduğu iş ortaklığından , 2.149,94 TL'sinin ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti.- ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin oluşturduğu iş ortaklığından, 498,91 TL'sinin ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti.-... Guvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic Ltd Şti'nin oluşturduğu iş ortaklığından) alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine, 6-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.640,00 TL arabuluculuk giderinin davalılardan (50.85 TL'sinin davalı ... Güvenlik Danış. Eğt. Alarm Cihazları Ltd. Şti'den, 494,91 TL'sinin ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti.- ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi-... Guvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic Ltd Şti'nin oluşturduğu iş ortaklığından , 888,14 TL'sinin ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti.- ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin oluşturduğu iş ortaklığından, 206,10 TL'sinin ... Güvenlik Danış.Eğt.Alarm Cihazları Ltd.Şti.-... Guvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic Ltd Şti'nin oluşturduğu iş ortaklığından) tahsili ile Hazineye irat kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/12/2025

.

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ: Bilirkişi Ücreti : 3.500,00 TL Posta Masrafı : 470,00 TL