İlk Derece Mahkemesi 2024/368 E. 2026/362 K.

T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/368 Esas KARAR NO : 2026/362

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 28/06/2024 KARAR TARİHİ : 22/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ...-8 numaralı Nakliyat Aracısı/komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... Uluslararası Taş. Pet. Ür. Turz. Tic. Ltd. Şti.'yi poliçe vadesi içerisinde üst taşıyıcı olarak taşıma işi üstleneceği emtaialarda taşıma kaynaklı meydana gelebilecek rizikolara karşı sigortaladığını, Rusya’da yerleşik ... LTD firması tarafından Türkiye’de yerleşik ...Ür. San. Ve Tic. A.Ş.’ne 29.09.2022 tarih ve ... numaralı fatura kapsamında (Satış şekli: FCA Rusya) 15 kap (Net; 18.900,00 Kg. Brüt; 19.815,00 Kg.) ... emtiası satıldığını, Emtianın Rusya'dan Türkiye’ye kadar olan kara yolu nakliyesi sigortalı üst taşyıcı ... Uluslararası Taş. Pet. Ür. Turz. Tic. Ltd. Şti. sorumluluğunda fiili taşıyıcı ... Uluslararası Nak. İth. İhr. Tic. Ve San. Ltd. Şti. tarafından ... – ... (çekici+dorse) plakalı araç ile gerçekleştirildiğini, söz konusu aracın 06.10.2022 günü saat 20:06 sıralarında ... Devlet Karayolunun 30+600 metresinde seyir halinde iken aynı istikamette seyir halinde olan sürücülüğünü ...' in yaptığı ve davalı ...'e ait ... plakalı traktöre takılı olan römorkun sol arka kısmından çarpması ile ... plakalı aracın yolun sol kısmında bulunan refüje çarparak karşı şeride geçmesi ve dorsenin devrilmesi sonucu çift taraflı yaralanmalı+ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, konu kaza kolluk kuvvetleri tarafından tutanak altına alındığını, kaza sonucu yola saçılan emtia olay yerinden kaldırılarak ... – ... (çekici + dorse) plakalı araca aktarıldığını ve ...’de yerleşik alıcı firma deposuna teslim edildiğini, emtianın tanımının “sentetik kauçuk” olup vakumlu plastik ambalajlı olduğunu, ürünlerin depo alanında branda üzerinde istiflenerek hasar tespitleri yapıldığını, yapılan tespitte ürünlerin ıslanmış, çamurlanmış, bir kısmının hava ile temas etmiş ve tamamının ambalaj hasarlı olduğu tespit edildiğini, emtianın tamamının alıcısı tarafından reddedildiğini, gerçekleşen trafik kazası sonucunda taşınan emtianın tamamının yola döküldüğünü ve ağır hasara uğradığını, bu sebeple tamamı zayi kabul edilen emtia ile ilgili sovtaj çalışmaları yapıldığını ve alınan en yüksek teklifle sovtajı tamamlandığını, davalı taşıyıcı ... şirketinin kendi gözetimi ve denetimi altındaki emtiayı taşıdığı sırada meydana gelen trafik kazası sonucu emtianın yola dökülmesi sebebiyle taşımayı üstlendiği emtianın tamamının zarara uğramasına neden olması nedeniyle CMR hükümleri kapsamında, diğer davalı ... ... şirketinin sigortacısı olması sebebiyle, diğer davalı ... ise meydana gelen trafik kazasındaki ... plakalı aracın işleteni olması ve ... plakalı araç sürücüsünün gerçekleşen kazada, taşıyıcı araç sürücüsüyle birlikte ortak kusuru bulunması sebebiyle, meydana gelen zararın tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile borçluların .... İcra Müdürlüğü 2023/.... sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı yaptığı haksız itirazların iptaline, asıl alacağa takip talebindeki gibi faiz işletilmesine ve takibin devamına, haksız itiraz eden borçlular aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, davanın zaman aşımı nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkilinin kaza tarihi itibariyle araç üzerindeki fiili hakimiyeti sona ermiş olup müvekkilinin araç bedelini elden teslim alarak aracı ...'e sattığını, müvekkilinin araç üzerindeki hakimiyeti sona eriş olduğundan aracın işleteni olmadığını, bu nedenle herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını bu nedenle aktif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesini talep ettiğini, davalının nakliyesini gerçekleştirdiği malın zayi olup olmadığı tespitinin bilirkişi marifetiyle belirlenmesi gerektiğini, tek başına davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu tespitlerin hüküm kurmaya elverişli olmayacağını, davacının dava dilekçesinde ilgili emtianın tam zarara uğradığı ve bu nedenle sovtaj işlemine tabi tutulduğunu belirttiğini, halbuki ilgili emtianın tam zarara uğrayıp uğramadığını, uğramış ise sovtaj bedelini mahkeme tarafından seçilecek bilirkişilerin tespit etmesi gerektiğini, ilgili bilirkişi tarafından sovtaj miktarına ilişkin yetkili firmalardan fiyat araştırılması yapılması gerektiğini, söz konusu araştırma yapılmadan salt sigorta şirketinin ekspertiz raporu üzerinden karar verilmesi mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin satmış olduğu araç sürücüsünün ve maliki ...'in kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, icra inkar tazminatı isteminin haksız olduğunu belirterek, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, alacaklı aleyhine alacağın % 20'sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... A.Ş ve ... Uluslararası Nak. İth. İhr. Tic. Ve San. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; dava zaman aşımı süresi geçtiğini, dava konusu taşımaya ilişkin emtianın yükleme tarihi 29.09.2022, kaza tarihi 06.10.2022 olup dava 28.06.2024 tarihinde açıldığını, Taşıma uluslararası karayolu ile yapılan taşıma olup CMR konvansiyonu hükümlerine tabi olduğunu, CMR Konvansiyonu 32. Madde uyarınca bu davanın bir yıl içinde açılması gerektiğini, davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, bu nedenle davanın zamanaşımı yönünden reddini talep ettiğini, Davacı taraf dava dışı akdi taşıyıcı ... Ulus.Taş.Pet.Ür...Ltd.Şti'ni FFL nakliye aracılık sigortası ile sigortaladığını, davacının her ne kadar hasarı TTK 1472 md. uyarınca ödeyerek alacağı temlik aldığını iddia etmişse de davacı sigorta şirketi emtia değil FFL sorumluluk poliçesi düzenlediğini ve halefiyet hakkı TTK 1481 gereğince geçtiğini, davacının öncelikle doğru kişiye hasarı ödediğini banka dekontu ve ibraname-temlikname ile ispatlaması gerektiğini, eğer davacı yan bu belgeler ile halefiyet hakkını ispatlayamaz ise davanın husumetten reddini talep ettiğini, ayrıca davacının akdi taşıyıcı yerine ödeme yapmış ise taşıma zincirinde yer alan akdi taşıyıcının haklarına halef olduğunu, taşıyıcılar arasındaki dava hükümleri ise CMR Konvansiyonu 34 vd. maddelerinde açıklandığını, yani davacı yanın dava hakkı ve talepleri CMR konvansiyonu hükümleri gereği sınırlı olduğunu, dava konusu Uluslararası Karayolu ile yapılan bir taşıma olup CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanması gerektiğini, müvekkili ... Sigorta A.Ş'nin diğer davalı ...'nin sorumluluk sigortacısı olduğunu, CMR Sigortaları, uluslararası karayolu taşımacılığı yapan nakliyat firmalarının, taşıdıkları mallara gelebilecek zararlar nedeniyle oluşacak hukuki sorumluluklarını CMR Konvansiyonu hükümleri gereğince belirlenen şartlar ve limitler dâhilinde teminat altına alan bir Sorumluluk sigortası olduğunu, bu nedenle müvekkil ... A.Ş'nin sorumluluğu poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, aynı zamanda ... A.Ş'nin hasardan sorumlu olabilmesi için sigortalısının dava konusu hasardan kusuru ve sorumluluğunun bulunması gerektiğini, bu nedenle öncelikle hasara, kusura ve müvekkili şirketin sorumluluğuna itiraz ettiğini, hasar miktarının yüksek olup ispatlanması gerektiğini, fahiş taleplerin reddi gerektiğini, hasar taşıyıcının önlemesine imkan olmayan durumlardan ileri geliyorsa taşıyıcının sorumluluktan kurtulduğunu, hasarın oluş şekli ve müvekkilinin kusurunun ispatlanması gerektiğini, hasarın taşıma esnasında meydana gelmesi taşıcının hasardan tamamen sorumlu olduğu anlamına gelmediğini, müvekkili şirketin kaza sonrası saçılan emtiaları topladığını başka bir araca aktarıp alıcı şirketin antreposuna bıraktığını ve sovtaj geliri elde edilmesini sağladığını, taşıyıcının azami sorumluluğunun CMR Konvansiyonunun 23. Maddesinde düzenlendiğini, sovtaj bedelinin hasar bedelinden düşülmesi gerektiğini belirterek, husumet ve zamanaşımı itirazlarının kabulü ile davanın reddine, haksız ve yasal dayanağı olmayan ve müvekkillerinin kusuru bulunmayan davanın esastan reddine, davacının haksız ve mesnetsiz icra inkar tazminatı talebinin reddi ile % 20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davanın; 27.323,39 EURO alacağa ilişkin ... icra dairesinin 2023/... esas sayılı (sigorta ödemesine dayanan rücuen tazminat) dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Davacı vekili dava dilekçesinde; Poliçeler, eksper raporu, ... no'lu hasar dosyası, .... İcra Müdürlüğü 2023/.... sayılı icra takip dosyası, eksper raporu diğer ekleri, Mal Faturası, Çeki Listesi, Navlun Faturası, bilirkişi incelemesi, tanık, yemin ve ikamesi caiz her türlü delile dayanmıştır. ... icra dairesinin 2023/... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Sigorta Anonim Şirketi, borçluların ... ... Şirketi, ... Sigorta Anonim Şirketi, ... olduğu, 27.323,39 Euro alacak için 21/07/2023 tarihinde takibe girişildiği, davalı/ borçluya usulüne uygun tebligatın yapıldığı borçluların süresi içerisinde borca, ferilerine itiraz ettiği görülmüştür. Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, 04/07/2025 tarihli kök raporunda özetle; tarafların İddia ve savunması, İcra Dosyası, Taraflarca dosyaya sunulan tüm dosya kapsamı, deliller, Ödeme dekonut, Sigorta Poliçesi, kaza tespit tutanağı, Kaza Hasar Ekspertiz raporu, dosya kapsamı delillerle sınırlı olmak üzere yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucunda; Davacı tarafından davalılar aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü 21.07.2023 tarih 2023/... E Sayılı İlamsız İcra Takip dosyasından, Sigorta Mevzuatı Yönünden Davaya konu olayda davacı ... Sigorta A.Ş.’nin; dava dışı ... Uluslararası Taş. Pet. Tur. Tic. Ltd. Şti.’yi ...-8 poliçe numarasıyla 01/03/2022 – 01/03/2023 vade tarihleri arasında Freight Forwarder’s Liability Nakliyat Aracısı / Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi (F.F.L.) (Dövizli) poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu, Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 06/10/2022 tarihinde meydana gelen davaya konu hasarın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, Davaya konu hasar sebebiyle davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından emtia sahibi dava dışı ...Ür. San. ve Tic. A.Ş.’ne 02/05/2023 tarihinde 27.323,39 EUR tutarında tazminat ödemesi gerçekleştirildiği, ödemeye ilişkin ödeme belgesinin dosya kapsamında yer aldığı, İlgili sigorta poliçesinin 3. sayfasında Ana Teminat Limitleri başlığı altında yer aldığı üzere davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından dava dışı sigortalısının hasar/olay başında yıllık 1.500.000,00 EUR toplam limit ve hasar başına 500,00 EUR tenzili muafiyet ile teminat altına alındığı, Somut olayda davacı ... Sigorta A.Ş.’nin davaya konu hasar sebebiyle ilgili Kanun maddesi ve yukarıda Ana Teminat kısmında detaylandırılan poliçe şartlarına istinaden emtia sahibi dava dışı tarafa (...Ür. San. ve Tic. A.Ş.) tazminat ödemesi yapmış olduğu, Yukarıda detayları yer aldığı üzere, işbu bilirkişi heyet raporunun Kaza, Kusur Yönünden Teknik İnceleme ve Değerlendirme ile Taşımacılık Mevzuatı Yönünden İnceleme, Tespit ve Değerlendirme kısımlarında yer alan tespitlere istinaden somut olayda davacı sigorta şirketi açısından rücu koşullarının karşılanmış olduğu, davacı ... Sigorta A.Ş.’nin dava dışı tarafa ödemiş olduğu tazminat tutarını TTK Madde 1472 ile poliçe özel şartlarına göre kusur oranlarına göre davalılara rücu edebileceği, Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin arasında, davalılardan 1 nolu davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen sigorta poliçesinin fiziki olarak bulunmadığı, dolayısıyla bu hususta değerlendirme yapılamadığı, konuyla ilgili hukuki değerlendirme ve takdir yetkisinin Mahkemeye ait olduğu, Kusur durumu yönünden ; Çekici aracının sürücüsü olayda % 75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, Traktör sürücüsü ...’in % 25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, CMR taşıma süreci bakımından davalı taşıyıcı ve sigortacısı 27.323.89 EUR asıl alacak tüm tazminattan CMR m.37 gereği müteselsil sorumlu iken, davalı işleten-traktör malikinin ise %25 değerlendirilen kusur oranına göre 6.830,85 EURO kısmından müteselsil sorumlu olacağı, kusur oranı farklılaşmasına göre de bunun mahkemenin takdirinde olduğu, İşlemiş faiz talebi olmadığı, CMR m.27 gereği yıllık %5 faiz uygulanmasının yerinde olacağı, Dava konusu alacağın rücuen tazminat alacağı olduğu, kusur, zarar, sorumluluk değerlendirmeleri gerektirdiği gözetilerek itirazın iptali davasına bağlanan sair taleplerin Mahkemenin takdir ve değerlendirmesini gerektirdiği hususları tespit ve rapor edilmiştir. 07/04/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kök rapordaki sonucu değiştirecek yeni bir değerlendirme sonucuna ulaşılmadığını, kök rapordaki görüş ve kanaatlerin muhafaza edildiği hususu tespit ve rapor edilmiştir.

Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davacı yanın, 21/07/2023 tarihinde davalı borçlular aleyhine ... icra dairesinin 2023/... esas sayılı dosyası 27.323,39 EURO tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davalı yanların takibe itiraz etmesi üzerine çıkmış bulunduğu, 06.10.2022 günü saat 20:06 sıralarında ... plaka sayılı çekici aracının sürücüsü, yönetimindeki araç arkasındaki dorse ile ... Devlet Karayolunun 30+600 metresinde seyir halinde iken, önünde aynı istikamette seyir halinde olan sürücülüğünü...' in yaptığı ve diğer davalı ...'e ait ... plakalı traktöre takılı olan römorkun sol arka kısmından çarpması ile ... plakalı aracın yolun sol kısmında bulunan refüje çarparak karşı şeride geçmesi ve dorsenin devrilmesi sonucu çift taraflı yaralanmalı+ölümlü trafik kazası meydana gelmesine neden olduğu, Kusur durumu yönünden Çekici aracının sürücüsü olayda % 75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, Traktör sürücüsü ...’in % 25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, Davaya konu olayda davacı ... Sigorta A.Ş.’nin; dava dışı ... Uluslararası Taş. Pet. Tur. Tic. Ltd. Şti.’yi ...-8 poliçe numarasıyla 01/03/2022 – 01/03/2023 vade tarihleri arasında Freight Forwarder’s Liability Nakliyat Aracısı / Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi (F.F.L.) (Dövizli) poliçesi ile sigotalayan şirket olduğu, 06/10/2022 tarihinde meydana gelen davaya konu hasarın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, Davaya konu hasar sebebiyle davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından emtia sahibi dava dışı ...Ür. San. ve Tic. A.Ş.’ne 02/05/2023 tarihinde 27.323,39 EUR tutarında tazminat ödemesi gerçekleştirildiği, İlgili sigorta poliçesinin 3. sayfasında Ana Teminat Limitleri başlığı altında yer aldığı üzere davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından dava dışı sigortalısının hasar/olay başında yıllık 1.500.000,00 EUR toplam limit ve hasar başına 500,00 EUR tenzili muafiyet ile teminat altına alındığı, Somut olayda davacı ... Sigorta A.Ş.’nin davaya konu hasar sebebiyle ilgili Kanun maddesi ve yukarıda Ana Teminat kısmında detaylandırılan poliçe şartlarına istinaden emtia sahibi dava dışı tarafa (...Ür. San. ve Tic. A.Ş.) tazminat ödemesi yapmış olduğu, davacı sigorta şirketi açısından rücu koşullarının karşılanmış oluştuğu,CMR taşıma süreci bakımından davalı taşıyıcı ve sigortacısı 27.323.89 EURO asıl alacak tüm tazminattan CMR m.37 gereği müteselsil sorumlu iken, davalı işleten-traktör malikinin ise %25 değerlendirilen kusur oranına göre 6.830,85 EURO kısmından müteselsil sorumlu olacağı hususunun tespit ve rapor edildiği denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; A-Davalı ... ve ... Anonim Şirketi yönünden .... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 27.323,89-EURO asıl alacak üzerinden İPTALİNE, takibin 27.323.89 EURO asıl alacak üzerinden takip talebindeki talep gibi DEVAMINA, B-Davalı ... yönünden .... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 6.830,85 EURO asıl alacak üzerinden İPTALİNE, takibin 6.830,85 EURO asıl alacak üzerinden takip talebindeki talep gibi DEVAMINA, -İcra inkar tazminatı / kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığından talebin reddine, -Fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 65.769,04-TL harçtan peşin alınan 12.311,62-TL harcın mahsubu ile bakiye 53.457,42-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına (Davalı ...'ün 53.457,42-TL harcın 13.364,35 TL'sinden sorumlu tutulmasına) -6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına (Davalı ...'ün 3.800,00-TL'nin 950,00-TL sinden sorumlu tutulmasına) 3-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 12.311,62-TL peşin harç, 60,80-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 12.800,02-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 4-)Davacı tarafından yapılan 1.256,50-TL davetiye gideri, 40.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 41.256,50-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine ( Davalı ...'ün 10.314,12-TL'sinden sorumlu tutulmasına) 5-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile 150.420,37-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ( Davalı ...'ün 45.000,00 TL'sinden sorumlu tutulmasına) 6-)Davalı ... duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 114.315,27-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...'e verilmesine, 7-)-Karar kesinleştiğinde davacının / davalının gider avansından artan bakiyesinin talep halinde iadesine Dair, Davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/05/2026

Katip ... (E-imzalı)

Hakim ... (E-imzalı)