İlk Derece Mahkemesi 2024/312 E. 2025/347 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/312 Esas - 2025/347 T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/312 Esas KARAR NO : 2025/347

HAKİM : .... KATİP : ...

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av.... DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av... Av. ...

DAVA : Teminat Mektubunun İadesi ve Alacak( Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 08/05/2025 KARAR TARİHİ : 29/04/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 05/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan teminat mektubunun iadesi ve alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından 01.01.2018- 31.12.2020 tarihleri arasında; 2017/607530 İhale Kayıt numaralı İhale ile davalı kurum bünyesinde bulunan ....Geri Dönüşüm Müdürlüğüne güvenlik hizmeti verildiğini, söz konusu ihale kapsamında müvekkili şirket tarafından..... davalı kuruma verilmiş olduğunu, müvekkili şirketin söz konusu sözleşme ve ihale şartnamelerinden kaynaklanan tüm edimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini ihale sürecinin tamamlandığını, SGK dosyasının kapatıldığını ve ilişiksiz belgesinin sunulduğunu, ancak teminat mektuplarının iade edilmediğini, dava tarihi itibariyle davacı şirketin ne davalı kuruma ne de istihdam edilen işçilere hiçbir borcu bulunmadığını, teminatın haksız olarak iade edilmemesi nedeniyle davacının ... ... Bankasına komisyon bedeli ödemekte olduğunu beyanla,.... A.Ş. 31.01.2018 tarihli, 762749 sayılı ve 250.000,00TL bedelli teminat mektuplarının davacıya iadesine, iadenin mümkün olmaması halinde teminat mektuplarının hükümsüzlüğünün tespitine, ihalenin sona erme tarihi olan 31.12.2020 tarihinden itibaren işbu dava tarihine kadar davacı şirket tarafından teminat mektupları için.... A.Ş.'ye ödenen teminat mektubu komisyon bedellerine ilişkin olarak fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Sözleşmenin 36/1-c maddesi ve idari şartnamenin 47.1-c maddesinin teminatın iadesi ve ibraname hükümlerini düzenlediğini, Davacı tarafından ibraname ve söz konusu ödeme belgelerinin müvekkili şirkete sunulmadığını, söz konusu belgeler sunulmadan teminat mektuplarının iade edilmesi halinde müvekkili şirketin hukuki ve maddi zararı oluşacağını, davacının aylık olarak işçilerin ücretlerini ödemediğine dair bir cevabi yazı veya iddianın bulunmadığını, dava dilekçesinde ibraname sunulmadığının ikrar edildiğini, davacının ödemekle yükümlü olduğu .. .. ve .. ... ait tutarların kendisine bildirilmesine rağmen ödemekten imtina ettiğini, ilişiksiz belgesi alınması ve ibraz edilmesi hususunun iade için tek şart olmadığını, davacının kıdem tazminatı ve rücu hususundaki iddialarının da hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının rücu hususunda bir sorumluluğu olmadığı iddiası gerçeği yansıtmadığını, davacının sözleşme kapsamında rücu edilecek işçilik alacaklarına karşı sorumluluğunun devam ettiğini, müvekkili şirketin mevcut durumda iadesi ile yükümlü olmadığı teminat mektuplarına ilişkin komisyon ödemelerinden sorumlu tutulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olacağını beyanla davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini talep etmiştir. DELİLLER -Hizmet alım sözleşmesi ve idari şartname, -İhale evrakı, -İhtarnameler, -Bilirkişi Raporu DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; hizmet sözleşmesi kapsamında verilen teminat mektubunun iadesi ve ödenen komisyon bedeli nedeniyle alacak istemlerine ilişkindir. Davacı özetle; sözleşmeden ve ihale şartnamelerinden kaynaklanan tüm edimlerin eksiksiz olarak yerine getirilmiş olduğu, SGK'dan ilişkisiz belgesi alındığı ve davalıya ibraz edildiği, davacı şirketin davalı kuruma veya istihdam edilen işçilere hiçbir borcu bulunmadığından bahisle teminat mektubunun iadesi koşullarının oluştuğunu ileri sürmüştür. Davalı ise özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin 36/1-c maddesi çerçevesinde davacı tarafından sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin işçilik alacklarının ödendiğine dair ödeme belgelerinin veya işçilerin herhangi bir haklarının kalmadığına dair ibranamelerin sunulmadığını, dava dışı işçilerden .. .. ve . ... ilişkin tutarların davacıya bildirilmesine rağmen ödemekten imtina edildiğini, bu minvalde teminat mektubunun iade koşullarının oluşmadığını savunmuştur. Mahkememizce taraf delilleri toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. İhale mevzuatı hesap uzmanı bilirkişi tarafından tanzim edilen 26/01/2025 tarihli raporda özetle; "Taraflar arasındaki sözleşme ve Şartnamede belirlenen teminat mektubunun iadesi koşullarının dava tarihi itibariyle oluştuğu, Teminat mektubu komisyonu ödenmesi sebebiyle uğrandığı iddia olunan zararın dosya kapsamı itibariyle hesaplanmasının mümkün olmadığı," hususları bildirilmiştir. Toplanılan deliller doğrultusunda; taraflar arasında ".... hükümlerine uygun yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı, Yükleniciye iade edilecektir." şeklinde olduğu, Yine sözleşmenin 36. Maddesinin " a.İdare, hiçbir şekilde yüklenicinin istihdam edeceği personelin muhatap ve sorumlusu olmayacaktır. b. Hangi nedenlerle olursa olsun gerek ücret, fazla mesai, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı ve benzeri mali ve sosyal haklar ve bunlarla ilgili olarak prim, vergi ve fon gibi konularda ve keza iş kazası ve meslek hastalığı gibi sebeplerle Kurum yüklenici işçilerine ve üçüncü kişilere herhangi bir ödeme yapmak durumunda kalırsa, yüklenici firma bu ödemeleri rücuen Kuruma derhal ödemekle yükümlüdür. Aksi halde yüklenicinin hak edişinden, hak edişi yetmediği takdirde teminatından defaten tahsil edilecektir. c. Yükleniciler tarafından ihaleye ait sözleşmenin bitiminde (aynı veya farklı yüklenicinin, aynı veya farklı işçilerle hizmete devam etmesi halleri dâhil), o sözleşme kapsamında çalışan işçilerin iş mevzuatına göre hak ettikleri; ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı ve benzeri mali ve sosyal haklarının yasal süresi içerisinde ödenerek, ödendiğine ve İşçinin herhangi bir hakkının kalmadığına ilişkin ibraname ve bu ödemeleri gösteren banka dekontu, ödemelerin işçilerin hesabına yatırıldığına dair bankaca onaylı ödeme tutarlarının gösterir liste veya PTT makbuzu ile ödeme bordrosunu, sözleşmenin bitim tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde ibraz etmedikçe kesin teminatı iade edilmez. Bu sürenin sonunda söz konusu ödemelere ilişkin belgelerin İdareye sunulmaması halinde; yüklenici işçilerinin yıllık ücretli izin alacağı, ihbar tazminatı ve sair işçilik haklarına ait hesaplamalar İdare tarafından yapılır ve yüklenicinin kesin teminatından karşılanmak suretiyle işçilere ödenir. Teminatın karşılamadığı tutar için İdarenin yükleniciye rücu hakkı saklıdır. " şeklinde olduğu, İdari Şartnamenin 47. Maddesinin "Madde 47 - Diğer Hususlar 47.1. a.İdare, hiçbir şekilde yüklenicinin istihdam edeceği personelin muhatap ve sorumlusu olmayacaktır. b. Hangi nedenlerle olursa olsun gerek ücret, fazla mesai, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı ve benzeri mali ve sosyal haklar ve bunlarla ilgili olarak prim, vergi ve fon gibi konularda ve keza iş kazası ve meslek hastalığı gibi sebeplerle Kurum yüklenici işçilerine ve üçüncü kişilere herhangi bir ödeme yapmak durumunda kalırsa, yüklenici firma bu ödemeleri rücuen Kuruma derhal ödemekle yükümlüdür. Aksi halde yüklenicinin hak edişinden, hak edişi yetmediği takdirde teminatından defaten tahsil edilecektir. c. Yükleniciler tarafından ihaleye ait sözleşmenin bitiminde (aynı veya farklı yüklenicinin, aynı veya farklı işçilerle hizmete devam etmesi halleri dâhil), o sözleşme kapsamında çalışan işçilerin iş mevzuatına göre hak ettikleri; ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı ve benzeri mali ve sosyal haklarının yasal süresi içerisinde ödenerek, ödendiğine ve İşçinin herhangi bir hakkının kalmadığına ilişkin ibraname ve bu ödemeleri gösteren banka dekontu, ödemelerin işçilerin hesabına yatırıldığına dair bankaca onaylı ödeme tutarlarının gösterir liste veya PTT makbuzu ile ödeme bordrosunu, sözleşmenin bitim tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde ibraz etmedikçe kesin teminatı iade edilmez. Bu sürenin sonunda söz konusu ödemelere ilişkin belgelerin İdareye sunulmaması halinde; yüklenici işçilerinin yıllık ücretli izin alacağı, ihbar tazminatı ve sair işçilik haklarına ait hesaplamalar İdare tarafından yapılır ve yüklenicinin kesin teminatından karşılanmak suretiyle işçilere ödenir. Teminatın karşılamadığı tutar için İdarenin yükleniciye rücu hakkı saklıdır. " şeklinde olduğu görülmüştür. Taraflar arasındaki sözleşme ve şartnamenin ilgili maddelerine göre teminat iadesinin koşullarının aşağıdaki şekilde belirlendiği anlaşılmıştır. -Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun yerine getirilmesi, -Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığının tespit edilmesi, -Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesi, -Sözleşme kapsamında çalışan işçilerin iş mevzuatına göre hak ettikleri işçilik alacak ve benzeri mali, sosyal haklarının ödenmiş olması(ödeme belgelerinin veya ibranamenin ibraz edilmesi) Anlatılarlar ışığında somut olay ele alındığında; Taraflar arasında teminatın iadesi hususunda kararlaştırılan koşullar bakımından taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olduğu, dava konusu işten dolayı Yüklenicinin İdareye borcu olmadığı, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksiz belgesi alınarak davalı İdareye sunulmuş olduğu hususlarında esasen ihtilaf bulunmadığı, sözleşme kapsamında çalıştırılan dört işçinin (....) kıdem tazminatının ödenmiş olup olmadığı, bu yönden davalı kurumun istihdam edilen işçilerin işçilik alacaklarından kaynaklı olarak rsikin devam edip etmediği hususunda ihtilaf bulunduğu anlaşılmaktadır. Nitekim cevap dilekçesi kapsamında; adı geçen işçiler haricinde kıdem tazminatına hak kazanıldığına ya da ödeme yapıldığına ilişkin davalı tarafından iddiada bulunulmamış, davalının teminat mektuplarını doğması muhtemel kıdem tazminatı ödemelerine istinaden iade etmediği yönünde savunmada bulunulduğu anlaşılmıştır. Davalı Kurumun dava dışı işçilerden ... yönünden davacı şirketin karşılaması gereken kıdem tazminatı tutarlarını toplam 51.132,20 TL olarak talepte bulunduğu, davacının yazılı talebi üzerine 39.687,45 TL'nin nakit teminattan mahsup edildiği, bakiye 11.444,75 TL'nin ise 07/05/2024 tarihinde davacı tarafından davalıya ödenmiş olduğu görülmüştür. Bu hususun,... sayılı yazısı ile "İlgili firmanın çalıştırmış olduğu dört işçi için kıdem tazminatı yönünden herhangi bir sorumluluğu kalmamıştır." biçiminde ifade edilmiş olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşme ve Şartnameler ile emsal içtihatlar doğrultusunda, en son nakit teminatı aşan tutar için yapılan ödemenin tarihi olan 07/05/2024 tarihi itibariyle davacı yüklenicinin istihdam edilen işçilerden kaynaklı bir sorumluluğunun kalmadığı sonucuna varılmakla, bu tarih itibariyle teminatın iade koşullarının oluştuğu kanaat edilmiştir. Bununla birlikte davacı tarafından özetle ihalenin sona erme tarihi olarak belirttiği 31/12/2020 tarihinden sonra teminat mektupları için ödenen komisyon bedeli nedeniyle tazminat isteminde bulunulmuş ise de; yukarıda açıklandığı üzere teminatın iade koşullarının 07/05/2024 tarihi itibariyle oluştuğu dolayısıyla ancak bu tarihten sonra teminat mektubu komisyonu ödenmesi halinde davalının sorumluluğunun söz konusu olabilecektir. Somut olayda muhatap bankanın yazı cevabı kapsamında anılan tarihten sonra yapılan ödemeye rastlanılmadığından, davacı yanın ödenen komisyon bedeli nedeniyle tazminat istemi yerinde görülmemiştir. Yapılan açıklamalar kapsamında teminat mektuplarının iadesi istemi yerinde görülerek ancak, komisyon bedelinden kaynaklanan tazminat istemi yerinde görülmeyerek bu yönde davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; .... sayılı, 25.000,00 TL miktarlı teminat mektubunun davacıya iadesine, 2-Davacının teminat mektubu komisyon bedelinden kaynaklanan(1.000 TL'lik) tazminat isteminin reddine, 3-Alınması gereken toplam 18.785,25-TL karar ve ilam harcından, peşin ödenen 4.713,39-TL harcın mahsubu ile bakiye 14.071,86-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 44.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 4.713,39-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 5.140,99TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, , 7-Davacı tarafından yapılan; 3.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 691,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.191,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 4.175,82-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.600-TL'nin davanın kabul oranına göre 3.586,96-TL'sinin davalıdan tahsili ile, bakiye 13,04-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 9-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekilinin (e duruşma) ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2025

Katip ... (E-imzalıdır)

Hakim .... (E-imzalıdır)