İlk Derece Mahkemesi 2024/308 E. 2025/190 K.

T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/308 Esas - 2025/190 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/308 KARAR NO : 2025/190

DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü. DAVA TARİHİ : 18/07/2024 KARAR TARİHİ : 22/05/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 22/06/2025

TALEP: Davacı vekili 18/07/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin ... .... .... .... .... .... .... .... ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şahsın bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "plus 5 ..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, ... kod numarası alan başvurunun, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığına itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu red kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira; müvekkilinin “...” esas unsurlu markaların sahibi olduğunu, 1995 yılından beri tescillerinin mevcut olduğunu, Kurum kayıtlarında çok sayıda markasının bulunduğunu, müvekkili markasının tanınmış olduğunu ve Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m. 6/5 düzenlemesi gereği korunması gerektiğini, müvekkilinin markalarını yoğun bir biçimde kullandığını, müvekkili markasının tüketici nezdindeki tanınırlığı nedeniyle dava konusu marka ile karşı karşıya kalan tüketicilerin müvekkilinin tanınmış markasını anımsayacağını, bu durumun müvekkilinin tanınmış markasına zarar vereceğini, taraf markalarının SMK m. 6/1 uyarınca da iltibas riski taşıdıklarını, markaların benzer olduklarını, davalı markasında “plus 5 ...” marka başvurusunda “5” ibaresi herhangi bir ayırt ediciliğe sahip olmayan herkesin kullanımına açık ibare olduğunu, yine "plus" ibaresinin de markaya ayırt edicilik kattığından bahsedilemeyeceğini, markaların bu haliyle görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzer olduklarını, dava dışı bir firmanın “5 ...” marka başvurusu yapması akabinde ... 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2023/272 E. sayısı ile açtıkları davada davalı markası ile müvekkili markalarının benzer görüldüklerini, yine “...” ibaresi içerir bir çok markanın müvekkilinin “Stars-Megastars-Ülker Stars-Stars” markaları ile benzer görüldüğünü, somut olayda da taraf markalarının birbirlerinin serisi algısı yarattıklarını, davalı başvurusunun kötü niyetle gerçekleştirilmiş bir başvuru olduğunu ileri sürerek, 2024-M-6504 sayılı kararının iptaline ve dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: YİDK tarafından verilen kararın usule ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu markanın görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzerlik unsurlarını taşımadığını, davacı tarafından kötü niyeti kanıtlayacak somut delil sunulmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Dava dilekçesi davalı şahsa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı şahıs davaya cevap vermemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/5, 6/9'a dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan ... sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... YİDK tarafından alınan 2024-M-6504 sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şahsın ... sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının alınan YİDK kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, ...'in... sayılı YİDK kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen YİDK kararının davacıya 03/06/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 18/07/2024 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ ... başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; dava konusu "Plus 5 ..." ibaresinin 29, 30, 32 ve 35. Sınıf mal ve hizmet sınıflarında tescili amacıyla 28.12.2022 tarih ve ... sayısı ile marka başvurusuna konu edildiği, yapılan ilk incelemeler sonrasında başvurunun 13.02.2023 tarih ve 414 sayılı Resmi Marka Bülteni’nde yayımlanmasına karar verildiği görülmüştür. Anılan ilana karşı davacı tarafça ve dava dışı birden fazla firma tarafından itiraz edildiği, Markalar Dairesi Başkanlığı’nın 03.10.2023 tarihli kararı neticesinde davacı itirazları dahil olmak üzere ileri sürülen itirazların tamamının reddine karar verdiği görülmüştür. Davacı tarafça ve dava dışı 3. kişilerce, söz konusu karara karşı bir kez daha itiraz ileri sürüldüğü ve MDB tarafından verilen kararın kaldırılarak başvurunun reddi yönünde talepte bulunulduğu, davacı itirazını inceleyen Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun 27.05.2024 tarih ve 2024-M- 6504 sayılı kararı ile nihai olarak reddedildiği anlaşılmaktadır.

... YİDK'in 2024-M- 6504 sayılı kararında; "İnceleme sonucunda, ilgili tüketicilerin "plus 5 ..." ibareli başvuru ile "... " ibaresini içeren 2011/109002, 2007/69746, 2002/34726, 2003/33904 sayılı ve "ülker stars", "ülker stars çilekli sütlü kremalı bonbon şeker şekil", "megastars", "stars" ibareli itiraz gerekçesi markaları farklı ticari kaynaklardan gelen birbirinden farklı markalar olarak algılayabileceği kanaatine varılmış ve başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markaların görsel, işitsel, kavramsal ve bütün olarak ortaya çıkan izlenim bakımlarından benzer markalar olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Başvuru ile itiraz gerekçesi markaların benzer markalar olarak değerlendirilmemesi nedeniyle, markalar arasında karıştırılma, ilişkilendirilme veya tanınmışlık nedeniyle ilişkilendirilme ihtimallerinin ortaya çıkmayacağı sonucuna varılmıştır. ... YILDIZ HOLDİNG ANONİM ŞİRKETİ tarafından yapılan itiraz: İnceleme sonucunda, ilgili tüketicilerin "plus 5 ..." ibareli başvuru ile "... " ibaresini içeren 2011/109002, 2007/69746, 2002/34726, 2003/33904 sayılı ve "ülker stars", "ülker stars çilekli sütlü kremalı bonbon şeker şekil", "megastars", "stars" ibareli itiraz gerekçesi markaları farklı ticari kaynaklardan gelen birbirinden farklı markalar olarak algılayabileceği kanaatine varılmış ve başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markaların görsel, işitsel, kavramsal ve bütün olarak ortaya çıkan izlenim bakımlarından benzer markalar olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Başvuru ile itiraz gerekçesi markaların benzer markalar olarak değerlendirilmemesi nedeniyle, markalar arasında karıştırılma, ilişkilendirilme veya tanınmışlık nedeniyle ilişkilendirilme ihtimallerinin ortaya çıkmayacağı sonucuna varılmıştır. İtiraz ekinde başvurunun kötü niyetle yapıldığını gösteren kanıtlar sunulmadığından ve Kurul'da başvurunun kötü niyetle yapıldığı yönünde kanaat oluşmadığından, kötü niyet gerekçeli itiraz kabul edilmemiştir. Sayılan nedenlerle itirazın reddedilmesi gerekmiştir. KARAR İtirazların reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir" şeklinde ifade edilmiştir.

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Başvuru Markası "Plus 5 ..." (...) 29 / 30 / 32 / 35. sınıflar

Davacı Markaları "ülker stars", "ülker stars çilekli sütlü kremalı bonbon şeker şekil", "megastars", "stars" (2011/109002, 2007/69746, 2002/34726, 2003/33904) 29 / 30 / 32 / 35. sınıflar

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 25/04/2025 havale tarihli raporda özetle; "- Taraf markalarının kapsamlarının dava konusu başvuruda yer alan 29 ve 30. Sınıftaki tüm mallar ile 32. Sınıftaki “Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri.” Malları ve ayrıca 35. Sınıftaki “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” mal ve hizmetleri yönünden aynı ya da benzer oldukları, - Başvuruda yer alan sair emtialar yönünden ise aynı ya da benzer olmadıkları, - Ayrıntıları rapor kapsamında açıklandığı üzere ve davacı yanca emsal olarak gösterilmiş yargı kararlarının varlığı da gözetilerek yapılan incelemeler sonucunda, taraf markaları arasında “...” ibaresinin ortak ve bağımsız ayırt edici karakterini korur şekildeki kullanımından kaynaklı iltibas riskinin ortaya çıkabilecek olduğu, - SMK m. 6/5 kapsamında davacı markasının tanınmışlığı hususunda bir kanaate varılamadığı - Kötü niyet iddialarının takdirinin Mahkemeye ait olduğu, - Dava konusu marka başvurusunun işbu raporun düzenlenme tarihi itibariyle, tescil noksan bildirim yazısının hak sahibine tebliğ edilmemiş olması nedeniyle henüz tescil işlemlerinin tamamlanmadığı," ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "plus 5 ..." ibareli ve ... başvuru numaralı davalı başvurusunun 29 / 30 / 32 / 35'inci sınıflardaki kapsamı aşağıdaki gibidir: "29: Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. "30: Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez "32: Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. "35: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak 2011/109002, 2007/69746, 2002/34726, 2003/33904 sayılı davacı markalarının kapsamında ise 29, 30, 32, 35. sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir. Bu kapsamda davacı yanın önceki tarihli markalarının tamamı 29, 30 ve 32. Sınıf malları değişik kapsamlarda ihtiva etmekte olup ayrıca davacı yanın 35. 05 alt grubunda da bahsi geçen malların satışına özgülenmiş satış hizmetlerinde tescilli bir markası da (hükümsüzlük talebi açısından dikkate alınabilir) bulunmaktadır. Kaldı ki böyle bir marka bulunmasaydı dahi davacı markaları kapsamındaki mal sınıflarına konu emtialar ile aynı sınıflardaki malların satışına özgülenmiş 35.05 alt grubunun yine benzer olarak görülmesi gerekirdir. Zira uygulamada da kabul gördüğü ve kabul edildiği üzere, mal üreten işletmenin karineten üreteceği malı da ticari mevkie çıkartmak suretiyle fiziki olarak veyahut e-ticaret siteleri üzerinden/online satış yöntemi ile satış işlemine konu edeceği kabul edilmektedir. Bu halde bir ürünün marka sahibinin ürün satışı ile bu ürünle ilgili olarak mağazacılık hizmeti sunan kişiler, arzlarını aynı satış yerlerinde gerçekleştirmektedir. Aynı ürüne ilişkin olarak, ürün ve ürünün satışının gerçekleştiği hizmet arasındaki yakın bağlantı, bunların tamamlayıcı mal/hizmet olduğunu göstermektedir. Zira mağazacılık hizmeti, esasen markalı ürünlerin varlığı hâlinde söz konusudur. Bu itibarla her ne kadar ürün ile ürünün satış hizmeti aynı amaca hizmet etmese, aynı türde olmasa da bunlar tamamlayıcı oldukları için aralarında karıştırılma ihtimalinin bulunduğu kabul edilir. Bu husus özellikle ticaret markasının kapsadığı ürünlerin, satış mağazalarında satılan ürünlerle ayniyet/benzerlik gösterdiği durumlarda söz konusu olur. Kişilerin markaların aynı kişiye ait olduklarını düşünmesi ise markanın menşei gösterme fonksiyonun zedelenmesine ve karıştırma ihtimaline yol açar. Dolayısıyla, davacı yanın 35. Sınıftaki perakende satış hizmetlerinde doğrudan bir tescili olmasaydı dahi (ki YİDK kararına konu markalarının kapsamında 35. Sınıf hizmetler yer almamaktadır) 29, 30 ve 32. Sınıflardaki emtialarda sahip olduğu tescil, davacı yanın bu emtiaların satışını da gerçekleştirecek olmasından kaynaklı, dava konusu marka kapsamında 35.05 alt grubunda listelenen emtialar yönünden de taraf markaları arasında benzerlik düzeyinde bir ilişki kurulmasını gerektirmektedir. Bununla birlikte davacı yanın dayanak markalarının hiçbiri, dava konusu marka kapsamındaki 32.sınıf “Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar” emtialarında ve bu malların satışı hizmetlerinde tescilli değildir. “Bira” emtiası temelinde düşük alkollü içecek kategorisindeki bir ürün grubudur. Bu nedenle su, maden suyu, meyve suyu ve meşrubatlar gibi olağan günlük sıvı ihtiyacını karşılamak veya sağlıklı bir içecek olarak tüketilmeyen, alkollü içeriğinden ötürü bağlı olduğu mevzuat hükümleri farklı, hitap ettiği tüketici grubu bu nedenle yalnızca yetişkin ve alkol tüketen tüketicilerden oluşan emtialar olup bu sebeplerle alkolsüz meşrubatlardan farklı özellikleri, tüketici kitleleri ve kullanım amaçları bulunan ürünlerdir. Bu ürünlerin birlikte tüketilebilir oluşları (söz gelimi bir alkollü kokteyl hazırlama esnasında) veyahut süpermarketlerde, bakkallarda, restoranlarda ve içecek satış noktalarında birlikte satılabilir olmaları tek başına malların benzer olarak kabulü için yeterli görülmemektedir. Zira bu halde dahi satış reyonları/dolapları birbirinden farklılık taşımakta olduğu gibi 32. Sınıftaki alkolsüz içecekler temelinde olağan sıvı ihtiyacını karşılayan, geniş bir tüketici kitlesine hitap eden, kullanım amaçları da farklılaşmış içeceklerdir. Bu nedenle heyetimizce alkollü ve alkolsüz içecek grubu olarak ayrıştırılabilecek bu ürünler arasında doğrudan bir benzerlik ilişkisi kurulmamıştır. Dava konusu markadaki “bira yapımında kullanılan preparatlar” ise, bira üretim sürecine özgü hammaddeler olup, doğrudan tüketiciye yönelik veyahut doğrudan tüketime yönelik ürünler olmadığından bu yönüyle sair içecek ürünlerinden açıkça farklıdır.

Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, taraf markaları arasında benzerliği tespit olunan emtialar günlük tüketime yönelik gıda ürünleri ve bu ürünlerin satışı hizmetleri olup anılan ürünlerin en genel tüketici grubunun en sık ve düzenli olarak yararlandığı türden mal ve hizmetler olmalarından ötürü iltibas değerlendirmesinde de ortalama düzeyde dikkat, zekâ ve gördüğünü algılama seviyesine haiz tüketicilerin ilgili tüketici grubu olarak belirlenmesinin sağlıklı bir değerlendirme yöntemi olacağı değerlendirilmiştir.

B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Dava konusu başvurunun "plus 5 ..." şeklinde birden fazla unsurla oluşturulmuş bir sözcük/rakam öbeği markası olduğu, bu görselde soldan sağa sırasıyla İngilizce “artı” kelimesinin karşılığı olan “plus” ibaresi yer alırken, devamında “5” rakamı ve en sonda ise “...” kelimesinin yer aldığı görülmüştür. “PLUS” günümüzde pek çok ürün ya da hizmette ürün ya da hizmetin içeriğinin daha dolu, daha kaliteli, daha üst düzey olduğunu göstermek amacıyla kullanılan bir ibaredir. Dolayısıyla ayırt edici vasfının yüksek olmadığı ve ticaret hayatında, kullanım biçimine göre de çoğu zaman markasal ayırt ediciliğe katkısının sınırlı olacağı değerlendirilmektedir. Keza yine “5” rakamı tek başına ayırt edicilik yönünden sınırlı bir güce sahip olup “yıldız, popüler” gibi anlamalara gelen “...” kelimesinin ise bu anlamıyla gıda ürünleri ile kavramsal bir bağlantı içerisinde olmadığı değerlendirilmiştir. Dava konusu marka bütün olarak okunarak algılanacak olsa da “...” kelimesinin bağımsız ayırt edici varlığını korumakta olduğu değerlendirilmiştir. Davacı yanın markaları ise temelde "stars", "megastars" vb. biçimde, şekil unsuru ihtiva etmeyen, “...” kelimesinin sonuna eklenen “s” harfi ile çekimlenmiş markalar olduğu gibi yine "stars", "ülker stars" gibi “Ülker” çatı markası ile birlikte veyahut şekli unsurlar ile birlikte kullanımlarının bulunduğu çok sayıda markası da mevcuttur. Davacı yan markaları “Stars” yani “yıldızlar” anlamına gelen bir ibare etrafında oluşturulmuştur. Dolayısıyla iltibas ihtimalinin varlığı için önemli olan, önceki markanın, sonraki marka içerisindeki kullanımında bağımsız ayırt edici karakterini koruyup korumadığı ve ayırt edici niteliğinin ne denli yüksek olduğudur. Dava konusu "plus 5 ..." şeklindeki marka ile davacı yanın "megastars", "ülker stars" vb. nitelikteki markaları, şekli açısında karşılaştırılabilir unsurlar taşımamakta olup her bir markada “...” kelimesinin ortak olarak ve bağımsız ayırt edici karakterini korur nitelikte kullanıldığı görülmüştür. Dava konusu markadaki “Plus” ve “5” ibareleri markanın ön sesinde yer almakta ise de bu durum “...” ibaresinin ikincil plana atmadığı gibi bu ibareler ticaret hayatında sıklıkla karşılaşılan, ayırt edici gücü düşük ifadeler olarak değerlendirilmelidir. Taraf markalarının söz gelimi gıda ürünlerinde, benzer ambalajlı sunumlarla tüketiciye sunulacakları bir durumda tüketicinin görsel algıda işaretleri birbirlerinin serisi gibi algılama ihtimalleri kuvvetle muhtemel olacaktır. Keza yine markaların “...” kelimesini ortak olarak ihtiva etmeleri nedeniyle işitsel bir benzerlik mevcuttur. Her ne kadar dava konusu marka “pılas- beş” şeklinde bir ön ses ile telaffuz edilecek ise de “...” kelimesinin bağımsız olarak varlığını koruduğundan doğrudan algılanabilecek şekilde telaffuz edilecek ve işitilecektir. Kavramsal olarak da yine işaretler arasındaki benzerlik düzeyi, görsel ve işitsel benzerlik düzeyinde olduğu gibidir. “...” kelimesi yukarıda da ifade edildiği üzere “yıldız, popüler” vb. anlamlara gelen, ülkemiz tüketicisinin de aşina olduğu ve hatta aynı anlamla dilimize de yerleşmiş, konaklama hizmetleri yönünden ise aynı zamanda bir “derecelendirme” birimi olarak kullanılan İngilizce kökenli bir kelimedir. Bu anlamlarından ötürü ticaret hayatında kimi sektörlerde (söz gelimi eğlence sektörü, konaklama hizmetleri gibi) bu ibarenin kullanımının kimsenin tekeline bırakılabilir olmayacağı yorumu yapılabilir ise de ihtilafa konu mal ve hizmetler yönünden aynı doğrultuda bir kanaate varılması mümkün görülmemektedir. Nitekim; emsal yüksek yargı kararlarında da “...” ibaresinin “gıda sektörü” açısından ayırt edici niteliğinin varlığına işaret edilerek, bu ibareyi ayırt edici unsur olarak ihtiva eden sonraki markaların, davacı markaları ile ilişkilendirileceğinin kabul edildiği görülmüştür. Bu halde, dava konusu markanın, davacı yanın markalarının tescilli olduğu emtialar ile aynı ya da benzer emtiaları kapsayacak şekilde başvuru konusu edildiği bir durumda, markalar arasındaki ek sözcük unsurlarından oluşan farklılıklara rağmen, her iki markada da “...” ibaresinin derhal algı yaratacak nitelikte kullanıldığı, başka bir ifadeyle “...” ibaresinin dava konusu markada tali bir pozisyonda kullanıldığından bahsedilemeyeceği, tüketicinin taraf markaları ile aynı satış noktalarında ve hatta aynı reyon/raflarda karşı karşıya kalacağı bir durumda, işaretleri birbirleri ile benzer olarak algılayacak olduğu düşünülmektedir. Zira dava konusu marka her koşulda “Plus 5 ...” (pı-las-fayf-sı-tar) şeklindeki sıralama ile telaffuz edilecek olduğundan “...” ibaresi marka içerisindeki bağımsız karakterini korumaya devam edecek ve bu durum hem işitsel hem görsel hem de kavramsal açıdan işaretler arasında benzerlik kurulmasına yol açacaktır. Nitekim eldeki davaya emsal olabilecek; YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ'nin ... K. sayılı ilamında davacının "..." unsurlu markaları ile davalının "cadburry 5 ..." ibareli markasının "..." ibaresinden kaynaklı olarak benzer görüldüğü; yine ... .... .... K, sayılı ilamında davacının "..." unsurlu markaları ile davalının "lavita ..." ibareli markasının "..." ibaresinden kaynaklı olarak benzer görüldüğü; yine YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ'nin ... .... ... K, sayılı ilamında davacının "..." unsurlu markaları ile davalının "starlite" ibareli markasının "..." ibaresinden kaynaklı olarak benzer görüldüğü anlaşılmıştır. Bu halde karşılaştırılan işaretler arasında benzerlik düzeyinde bir ilişkinin bulunduğu gibi taraf markalarında farklılık teşkil eden eklentilerin bütünsel algılar itibariyle somut farklılıkların ortaya çıkmasına yeter düzeyde olmadığı, dolayısıyla tüketicilerin taraf markaları ile aynı ya da farklı zamanlarda karşı karşıya kaldığında, duyduğunda ya da markaları algıladığında dava konusu markayı, daha evvelden bildiği davacı yanın markalarından biriymiş zannıyla tercih etme yanılgısı yaşayabileceği değerlendirilmektedir. Bu algıda davacı yanın “...” ibaresinin esas unsur ya da esas unsurlardan biri olarak kullanıldığı birden fazla markasının mevcut oluşu, bu markalarda da aynen dava konusu markada olduğu gibi birtakım ön sözcüklerin yer alması ve bu şekilde oluşturulmuş seri markaların mevcudiyeti de önem teşkil edecektir. Neticesinde taraf markalarını oluşturan işaretlerin, ortak olarak “...” ibaresini esas ve edici unsur olarak içermeleri nedeniyle doğrudan benzerlik taşıdığı, bu benzerliğin taraf markalarının kapsamlarının 29 ve 30. Sınıftaki tüm mallar ile 32. Sınıftaki “Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri.” Malları ve ayrıca 35. Sınıftaki “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” mal ve hizmetleri yönünden aynı ya da benzer olmaları gözetildiğinde, ilgili tüketiciler nezdinde markaların birbirlerinin devamı/serisi gibi algılanması sonucunu doğurabileceği, böyle bir durumda aynı satış noktalarında, aynı reyonlarda satışa konu edilmesi muhtemel ürünler üzerinde davacı markaları ile benzer şekilde oluşturulmuş dava konusu markayı görmesi muhtemel tüketicinin, her bir markayı da aynı iktisadi kaynağa ait markalar gibi algılama, yanılgı yaşama ve ürünler arasında işletmesel bağlantı kurma ihtimalinin var olacağı, bu durumun ise taraf markalarını taşıyan işaretlerin karıştırılması sonucunu doğurabileceği, nihai olarak davacı yanın “stars” markaları ile ilgili verilmiş çok sayıda ve emsal mahiyetteki yargı kararlarının varlığı da gözetildiğinde taraf markaları arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma ihtimalinin doğabileceği kanaatine varılmıştır.

2. SMK 6/5 UYARINCA TANINMIŞLIK HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME Mevzuatımızdaki düzenlemeye bakıldığında ise “Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.” şeklinde bir düzenlemeye yer verildiği görülmektedir. Söz konusu düzenleme ile birlikte önceki markanın tanınmış olması hali yalnızca farklı mal ve hizmetler açısından değil, aynı zamanda aynı veya benzer mal ve hizmet grupları açısından da bir ret gerekçesi olarak değerlendirilmektedir. Somut olayda davacı yanın işlem ve dava dosyasına “stars” markalarının tanınırlığı hususundaki iddiaları somutlaştırır delillere yer vermediği, dava dilekçesinde yer alan bir kısım internet sayfası linkleri, reklam linkleri gibi delillerin tanınırlık iddiası için yeterli görülemeyeceği, bu halde SMK m. 6/5 kapsamındaki koşulların da somut olayda ortaya çıkmayacak olduğu kanaatine varılmıştır.

3. KÖTÜ NİYET HUSUSUNDA (SMK 6/9) YAPILAN DEĞERLENDİRME Somut olayda, davalı şahıs tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakta ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, SMK 6/9 şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.

4. HÜKÜMSÜZLÜK TALEBİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME SMK 25 yollaması ile SMK 6/1 kapsamında dava konusu edilen ... sayılı markanın kısmen hükümsüzlüğü koşulları oluşmuş ise de markanın karar tarihinde tescilli olmadığı anlaşıldığından hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının kısmen yerinde olmadığı kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 2-TPMK YİDK'in... sayılı kararının 29 ve 30. Sınıftaki tüm mallar ile 32. Sınıftaki “Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri.” Malları ve ayrıca 35. Sınıftaki “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” mal ve hizmetleri bakımından iptaline, 3-Dava konusu edilen ... sayılı markanın karar tarihinde tescilli olmadığı anlaşıldığından hükümsüzlük talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 4-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 5-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye karar harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 6-Kabul edilen kısım yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 7-Reddedilen kısım yönünden davalı Kurum kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kurum'a verilmesine, 8-Kabul ret oranının takdiren 1/2 olarak belirlenmesine, davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 16.376,00 TL yargılama giderinden payına düşen 8.188‬,00 TL’nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, davacı vekili ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/05/2025

Davacı Masraf Dökümü: İlk Masraf 916,00.-TL Posta Masrafı 1.460‬,00.-TL Bilirkişi Ücreti 14.000,00.-TL Toplam 16.376,00.-TL