İlk Derece Mahkemesi 2024/30 E. 2024/1018 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - *** T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : *** KARAR NO : ***

BAŞKAN : *** ÜYE : *** ÜYE : *** KATİP : ***

DAVACI : *** VEKİLİ : Av. DAVALI : *** VEKİLİ : Av. ***

DAVA : Tapu İptali Ve Tescil, Olmadığı Taktirde Tazminat DAVA TARİHİ : *** KARAR TARİHİ : *** GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan tapu iptali ve tescil, olmadığı taktirde tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in Kocasinan Tapu Müdürlüğü'nde kayıtlı olan ... pafta, ... ada, 5 parsel B blok 11. kat, 22 nolu bağımsız bölümü ...'ten 02/05/2019 tarihli adi yazılı belge ile devraldığını, davalı kooperatif yönetim kurulunun da 06/05/2019 tarih ve 2019/07 sayılı kararı ile mezkur devir işlemini kabul ve tasdik ettiğini, müvekkilinin davalı kooperatifin E1/340 nolu üyesi olarak şu ana kadar genel kurullarda alınan tüm kararlar uyarınca üye olarak yerine getirmesi gereken tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen kur'a çekiminde adına çıkan ve kendisine teslim edilen dairenin tapusunun hala kendine devredilmediğini, söz konusu tapunun kaydı üzerine müvekkili ile ilgisi olmayan bir takım hacizler ve kayıtlar konulduğunu, müvekkili tarafından bu güne kadar toplamda 420.000,00-TL ödeme yapıldığını, bu ödeme miktarının bugünün rayiçlerinden hesaplandığında çok ciddi bir rakama tekabül ettiğini, dairenin müvekkiline fiilen teslim edilmesine rağmen üzerindeki şerhler nedeniyle resmi tescilinin henüz gerçekleşmediğini, tapuda herhangi bir devir söz konusu olmadığından müvekkilinin mağdur olduğunu, bunun yanında müvekkilinin söz konusu bağımsız bölümün kira gelirinden de mahrum kaldığını, kooperatif borçlarından ötürü Kayseri mahkemelerinde ve icra dairelerinde takip ve davaların devam ettiğini, müvekkilinin sahibi olduğu taşınmazda pek çok haciz kayıt olduğunu, bunun yanında halen de kayıt üzerine haciz işlemleri yapılmaya devam ettiğini, davalı kooperatifin borcundan dolayı müvekkilinin daha da mağdur olması ve hatta bir daha bu eve sahip olamama ihtimalinin olduğunu belirterek Kooperatifler Kanunu'nun 2. maddesi kapsamında mülkiyeti tahsis sonucu müvekkile geçen taşınmazın her an satılma ihtimali olduğunu, bunu önlemek amacıyla mahkemece bir an evvel devrinin önlenmesi amacıyla tedbir konulmasını talep ettiği ve müvekkilinin mağduriyetinin giderilmesi için, müvekkilin oturduğu dairenin tapuda devir ve tescilini bu mümkün değilse ödemiş olduğu bedel ve aidatlarının yasal faizi ve ferileriyle birtikte tanzimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı tarafa usulüne uygun meşruhatlı dava dilekçesi tebliğine rağmen süresinde cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır. Duruşmaya katılan davalı vekili davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Davacı tarafça kooperatif ana sözleşmesine, aidat ödemelerine ilişkin makbuzlara, kooperatif aleyhine yapılan suç duyuruları ve açılan dava dosyalarına, kooperatife ilişkin açılan dava ve takiplere, tapu kayıtlarına, üye kimlik kartına, dairenin elektrik faturasına, davalı kooperatif tarafından verilen ve aidat ödemesine ilişkin karta, kira sözleşmesine, keşif ve bilirkişi incelemesine, kooperatif kur'a ve tahsis belgelerine, devir sözleşmelerine, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasına, banka kayıtlarına ve Kayseri 4. Noterliği'nin 2019 /... yevmiyeli ihtarnamesine delil olarak dayanılmıştır. Davalı tarafça yasal süresi içinde delil bildirilmemiştir. Kayseri Valiliği Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı kooperatifin tadilatlarıyla birlikte ana sözleşmesinin ve tüm genel kurul kararlarının okunaklı ve tasdikli suretlerinin gönderilmesi istenilmiş, ayrıca davalı kooperatifin güncel kayıtlı adresi sorulmuştur. 01/02/2021 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir. Davacı kooperatife müzekkere yazılarak; davacının üyelik dosyasının örneğinin gönderilmesi, davacının peşin bedelli, sabit fiyatlı üye olup olmadığının, kooperatifin böyle bir uygulaması olup olmadığının sorularak, varsa buna ilişkin genel kurul kararı veya yönetim kurulu kararı ile ilgili kayıt ve belge örneklerinin gönderilmesi, davacının üyeliği nedeniyle borç ve ödemelerine ilişkin hesap dökümlerinin gönderilmesi, bugüne kadarki tüm kesin maliyet ve ek kesin maliyet raporlarının örneğinin gönderilmesi, mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmasının gerekmesi halinde kooperatif defter ve kayıtlarının bilirkişi incelemesine hazır edileceği açık adresin ve bu adreste defter ve kayıtları bilirkişiye sunacak görevlinin adı, soyadı ve telefon numarasının bildirilmesi, davacıya üyeliği nedeniyle adına daire tahsisi yapılıp yapılmadığının, adına tapuya tescil edilip edilmediğinin sorularak, davacı adına tahsis edilen dairenin il, ilçe, mahalle, ada, pafta, parsel, blok, kat, bağımsız bölüm numarası gibi açık tüm tapu kayıt bilgilerinin verilmesi ve sorulan sorulara ilişkin kayıt, karar ve belge örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkeremize cevap verilmediği anlaşılmıştır. Kocasinan Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak dava konusu Kayseri ili, Kocasinan İlçesi, Yeni ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, 5 parsel, B Blok, 11. Kat, 22 bağımsız bölüm nolu taşınmazın tedavülleri ve takyidatları ile birlikte tapu kayıt örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir. 11/02/2021 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir. Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak ... Soruşturma dosyasının akıbetinin sorulmuş ve Uyap kayıtlarının birer örnekleri istenilmiştir. Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak S.S. ... Evleri Konut Yapı Kooperatifi'nin ticari defter ve kayıtlarının mahkemelerinin *** Esas sayılı dosyalarının ekinde ise mahkememize gönderilmesinin, değil ise daha önce bu dosya ekine alınan defterlerin akıbetinin bildirilmesinin istenilmiştir. Davalı kooperatifin defterlerine ulaşılamama ihtimaline nazaran Kayseri Valiliği Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalı kooperatifin en son döneme ilişkin bilanço ve gelir gider cetvelleri ile yönetim ve denetim kurulu raporlarının birer örneğinin gönderilmesinin istenilmiştir. Davacı vekiline müvekkili ...'in davalı kooperatifin üyeliğinden istifa edip etmediğini veya müvekkilinin kooperatiften ihraç edilip edilmediğini, müvekkilinin davalı kooperatifteki ortaklığının (üyeliğinin) dava tarihi itibari ile ve halen devam edip etmediğini bildirmesi için süre verilmiştir. Davacı vekili 15/12/2021 tarihli dilekçesinde müvekkilinin kooperatif ortaklığının devam ettiğini bildirmiştir. Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 20/09/2020 tarihli yazısı ekinde gönderilen iddianame örneğindeki kimlik ve adres bilgilerinden yararlanmak sureti ile kooperatif yöneticilerinden olan ... ve ...'ın açık kimlik ve adres bilgileri belirtilmek sureti ile Kocasinan İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak S.S. ... Evleri Kooperatifi'nin tüm defter ve kayıtlarının bu kişilerden alınarak mahkememize tesliminin, kooperatifin defter ve kayıtları bu kişilerin elinde değilse hangi sebeple, hangi tarihten itibaren nereye verildiğinin ve nerede bulunduğunun, bulunduğu yerin açık adresinin sorularak tespitinin istenilmiştir. Bu müzekkeremize cevap verilmiştir. Kocasinan İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne 08/11/2021 tarihinde yazılan yazı uyarınca davalı vekili olduğunu bildiren Av. ... tarafından 25/11/2021 tarihli dilekçesi ekinde sadece kooperatif karar defterinin ibraz edildiği, Kocasinan İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 21/11/2021 tarihli tutanağında ise adı geçen vekilin kooperatife ait tüm defter ve kayıtları mahkememize ibraz ettiğinin bildirildiği yazıldığı görülmekle, davalı kooperatif vekili olduğunu bildiren Av. ...'e ihtaratlı tebligat çıkarılmasına, tebligat evrakına "davacının dava dilekçesinde kooperatif üyeliği nedeni ile adına tahsis edilen dairenin tapusunun davacı adına devir ve tescilini, bu mümkün olmazsa ödediği bedel ve aidatların yasal faizi ve fer'ileri ile birlikte talep ettiği, mahkememizce bu konuda gerekli yargılama ve incelemenin yaptırılması için; a-Davacının üyelik dosyasının tümünün tasdikli örneğini, b-Davacının peşin bedelli sabit fiyatlı üye olup olmadığını, kooperatifin peşin bedelli sabit fiyatlı üyelik uygulamasının bulunup bulunmadığının bildirilmesi, varsa buna ilişkin genel kurul kararı ve/veya yönetim kurulu kararlarını ve ilgili kayıt ve belgelerin tasdikli örneklerini sunması, c-Davacının kooperatif üyeliği nedeni ile yaptığı ödemelerinin ve varsa borçlarının dökümünün ibrazını, d-Bu güne kadar ki kesin maliyet ve ek maliyet raporlarının ve halen geçerli olan ve kooperatif tarafından uygulamaya esas alınan kesin maliyet ve ek maliyet raporunun hangisi olduğunun bildirilerek bunların tasdikli örneklerinin ibrazını, e-Davacıya üyeliği nedeni ile daire tahsisi yapılıp yapılmadığının, davacı adına dairenin tapuya tescilinin yapılıp yapılmadığının, davacı adına tahsis edilen daire varsa bunun bulunduğu il, ilçe, mahalle, ada, pafta, parsel, blok, giriş, kat, bağımsız bölüm numarasının bildirilmesi, tahsis kararının, kooperatif daire kura çekilişine ilişkin tutanakları, tapu kayıt örneklerinin ibrazı, davacı adına tahsis edilen dairenin tapudan davacıya devri için davacının parasal yükümlülüklerini tam olarak yerine getirip getirmediği, başka üyelere tahsis edilen dairelerin ilgili o üyelerin adına tapuda tescilinin yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise bu üyelerin borç ve ödemelerini gösterir dökümleri, adlarına tescil edilen dairelerin tapu kayıt örneklerinin ibrazını, f-Davalı vekili Av. ***'in 25/11/2021 tarihli dilekçesi ekinde sadece kooperatif karar defterini mahkememize ibraz ettiği görülmekle, kooperatif yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, ortaklar pay defteri gibi diğer defterlerin de ibrazının istenilmesine, bu hususlarda davalı kooperatif vekiline istenen bilgilerin sunulması, kayıt ve belge örnekleri ve defterlerin ibrazı hususunda süre verilmesine karar verilmiştir. Davalı kooperatif vekili 07/03/2022 tarihli beyan dilekçesi sunmuştur. Aynı şekilde davalı kooperatif yetkilisi ...'e de tebligat çıkarılmıştır. Bu tebligata rağmen adı geçen kooperatif yetkilisi tarafından cevap verilmemiştir. Davalı kooperatif vekiline, davacı ...'in üyeliğini devraldığı tarihten bu güne kadar yaptığı ödemeleri ve varsa borçlarını gösterir şekilde ilgili yıllara ait hesapların kaydedildiği ticari defterlerini ibraz etmesi ayrıca önceki celse ara kararında belirtilen a, b, c, d, e bentlerine yazılı hususlarda bilgi, belge, kayıt ve evrakları sunması hususunda gelecek celse duruşma tarihinden 1 hafta öncesine kadar kesin süre verilmesine, kesin süreye uyulmadığı takdirde davacı vekilince sunulan tüm ödeme, kayıt, makbuz içeriğinin kabul edileceğinin, dava konusu edilen Kayseri İli Kocasinan İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, 5 parsel, B blok, 11. kat, 22 bağımsız bölüm sayılı taşınmazın üyeliği nedeni ile davalı kooperatif tarafından davacıya tahsis edilmiş sayılacağı ve davalı kooperatif tarafından istenilen hususlarda bilgi, belge, beyan, kayıt ve defter sunmaktan kaçınılmış sayılacağı davalı kooperatif vekiline usulünce ihtar edilmiştir. Davalı vekili ulaşabildikleri kooperatif defter ve kayıtlarını sunduklarını beyan etmiştir. Davalı vekilinin beyanları doğrultusunda kooperatif defter ve kayıtlarının sunulması için davalı kooperatifin mali müşaviri ***'a ve kooperatif çalışanı ***'ya tebligat çıkarılmış, ancak sunulanların dışında başkaca defter ve kayıtlara ulaşılamamıştır. Kayseri 16. Asliye Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyalarına S.S. ... Evleri Konut Yapı Kooperatifi'ne ait olan ve mahkemelerinin bu dosyasına ibraz edilen defter ve kayıtlarının olup olmadığının kooperatif avukatı olan Av. ... tarafından bu dosya içerisine kooperatif defterlerinin ibraz edilip edilmediği sorulmuş, varsa kooperatif defterleri üzerinde mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğinden mahkememize gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkeremize kooperatif defter ve kayıtlarının olmadığı yönünde cevap verilmiştir. Davacı vekiline davalı kooperatifin ortaklığı nedeniyle müvekkili adına tahsis edilen daire olup olmadığı, kooperatif tarafından noter aracılığıyla veya başka şekilde üyeler adına ve davacı adına kura çekilişi yapılıp yapılmadığı, varsa kura çekiliş tutanağının veya bunun celbi için ilgili noterlik evrak bilgilerinin bildirilmesi, varsa daire tahsisine ilişkin belge örneklerinin sunulması hususunda süre verilmiştir. Dava konusu taşınmazın dava tarihi itibari ile piyasa rayiç bedelinin tespiti amacıyla mahallinde keşif icrasına, refakata bir inşaat mühendisi (gayrimenkul değerlendirme uzmanı) bilirkişinin ve bir fen bilirkişisinin re'sen alınmasına karar verilmiştir. Keşfe katılan İnşaat Mühendisi Bilirkişi ... ile Fen Memuru ... tarafından rapor düzenlenmiştir. Fen Memuru ... tarafından düzenlenen 12/05/2022 tarihli raporda özetle; "Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, 5 parsel sayılı 4527,12 m² yüzölçümlü ve arsa vasıflı taşınmaz olduğu, davaya konu taşınmaz ise, Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, 5 parsel sayılı parsel üzerinde bulunan B blok, 11. kat 22 nolu mesken vasıflı taşınmaz olduğu belirtilmiştir. İnşaat Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 20/05/2022 tarihli raporda özetle; "davaya konu bağımsız bölümün dava tarihi 2021 yılı değerinin 529.108,00-TL" olduğu belirtilmiştir. 20/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda belirlenen tapu iptali ve tescil istemine konu dairenin bedeli olan 529.108,00-TL üzerinden bakiye peşin nispi harcın tamamlaması için davacı vekiline Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca iki hafta süre verilmiştir. 09/10/2022 tarihli makbuz ile davacı vekilince eksik harç tamamlanmıştır. Delillerin toplanmasından sonra HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir mali müşavir- muhasebeci bilirkişiye tevdine, HMK'nun 273. maddesi gereğince ibraz edilen kooperatif defter ve kayıtları, dava dilekçesi ekinde sunulan ödeme makbuzları, tüm beyanlar, tapu kayıtları, dosya içerisindeki tüm deliller incelenmek sureti ile davacının dava tarihi itibari ile ve halen davalı kooperatifin üyesi olup olmadığı, kooperatif üyeliğinden istifa, ihraç vs sebeplerle çıktığına ya da çıkarıldığına ilişkin herhangi bir kayıt ve delili bulunup bulunmadığı, davacının ve üyeliğini devraldığı ...'in ve varsa önceki bayilerinin kooperatif üyeliği nedeni ile davalı kooperatife yaptığı ödemelerin dava tarihi itibari ile ve raporu düzenleme tarihi olan en son tarih itibari ile kaç TL olduğu, başka bir deyimle davacının kooperatif üyeliği dolayısı ile bu üyelik numarası ile kayıtlı önceki ve en son davacının yaptığı toplam ödeme miktarlarının dava ve rapor tarihi itibari ile ne kadar olduğu, dava tarihi itibari ile dava konusu taşınmazın değerinin belirlendiği bilirkişi raporu, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı iddianamesi, Kayseri 16. Asliye Ceza Mahkemesi'nin *** Esas sayılı dava dosyasının uyap kayıtları (Savcılık ve Ceza Mahkemesi dosyasının Uyap kayıtları dava dosyamızın içine uyap sisteminden gönderilmiş olup dava dosyamızın uyap kayıtları incelendiğinde savcılık ve ceza dosyasının evrakları görülebileceği için bilirkişiye uyap üzerinden dosyamızı inceleme görevi verilmesine) taşınmaz üzerindeki ipotek ve hacizlerin tutarı ve bunların tesis tarihleri ile tüm dosya kapsamındaki delillere göre davacının üyeliği ve ödemeleri nedeni ile adına tahsis edilen dairenin tapusunu isteme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, takyidatlarından arındırılmış olarak tapu iptali ve tescil isteyip isteyemeyeceği, ödediği paraları isteyip isteyemeyeceği varsa bunun kaç TL olduğu hususlarında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir. Mahkememizce görevlendirilen Mali Müşavir Bilirkişi *** tarafından düzenlenen 11/03/2023 tarihli raporda özetle; "Davalı Kooperatifin dosyaya üye kayıt defteri sunulmadığından davalı kooperatifin karar defterinin 2019/07 sayılı 06/05/2019 tarihli hisse devri kararına göre davacının dava konusu hisseyi E1/340 sayılı kaydı ... isimli üyeden devir aldığının ve üyeliğinin başladığının kabulüyle üye olduğu tespit edilmiştir. Davacının kooperatif kayıtlarına göre üyelikten istifa devir vs yoluyla üyelikten ayrılmadığı üyeliğinin devam ettiği, dosyaya sunulan bilgi ve belgelere göre davalı kooperatife ödeme makbuzları ve banka ve benzeri kanalıyla ilgili üye numarası adına toplamda 339.870,00-TL ödeme yapıldığı, dosyaya dava konusu bağımsız bölüm ile ilgili kooperatif tarafından yapılan kura çekilişi ile ilgili belge sunulmadığı, davacıya (veya önceki ortaklara ) hangi tarihte tahsisine ilişkin karar, noter belgesi vs belge sunulmadığı, bu hususlardan dolayı dairenin tapusunu isteme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği takdiyatlarından arındırılmış olarak tapu iptali ve tescil isteyip isteyemeyeceği ödediği paraları isteyip isteyemeyeceği konularında kanaat verilemeyeceği" belirtilmiştir. Davacı vekili 06/04/2023 tarihli ıslah dilekçesini dosyaya sunulmuştur. Bu dilekçenin bir örneği davalı vekiline tebliğ edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, tapu kooperatif ortaklığı nedeniyle tahsis edilen dairenin üzerindeki tüm ipotek ve hacizlerin kaldırılması suretiyle tapusunun ve iptali ve ve davacı adına tapuya tescili, bu olmadığı takdirde kooperatif üyeliği nedeniyle ödenen bedelin davalıdan tahsili istemine ilişkin terditli açılan davadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. Dava değeri dikkate alınarak 6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca mahkememiz heyetine tevdii edilen davada yargılama mahkememiz heyeti tarafından yürütülerek sonlandırılmıştır. HMK'nun 389. ve devamı maddelerinde açıklanan yasal koşullar bulunduğundan davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, dava konusu olan Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, Yeni ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, 5 parsel, B blok, 11. kat, 22 bağımsız bölüm nolu taşınmaz üzerine üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasına, davacı tarafından takdiren 10.000,00-TL nakdi veya banka teminat mektubu teminat yatırıldığında tedbirin infazı için Kocasinan Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmasına karar verilmiştir. Mahkememizde evvelce yapılan yargılama sonunda 19/09/2023 tarihli, *** Karar sayılı gerekçeli karar ile "...Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve alınan hüküm kurmaya elverişli ve denetlenebilir bilirkişi raporunda incelenen kooperatif kayıtları ve delillere göre davacının kooperatife üye olduğunun, kooperatif üyeliğinden istifa veya ihraç edildiğini gösterir delil bulunmadığı, böyle bir iddianın da olmadığı anlaşıldığından davacının ilk terditli istemi olan dava konusu taşınmazın tapu kaydı üzerindeki ipotek ve tüm hacizlerin kaldırılması sureti ile tapu kaydının iptali ve davacı adına tapuya kayıt ve tescili isteminin yukarıda sözü edilen nedenler çerçevesinde reddine, davacının ikinci terditli istemine ilişkin alacak davasının kısmen kabulü ile davacının kooperatif üyeliği nedeni ile davalıya ödenen 339.870,00-TL'nın işbu dava tarihi olan 21/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının kooperatif üyeliği nedeni ile ödenen paraların tahsiline yönelik fazlaya ilişkin isteminin ise sübut bulmadığından reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. Davacının ilk terditli istemi olan dava konusu taşınmazın tapu kaydı üzerindeki ipotek ve tüm hacizlerin kaldırılması sureti ile tapu kaydının iptali ve davacı adına tapuya kayıt ve tescili isteminin reddine, davacının ikinci terditli istemine ilişkin davasının kısmen kabulü ile davacının kooperatif üyeliği nedeni ile davalıya ödenen 339.870,00-TL'nın işbu dava tarihi olan 21/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının kooperatif üyeliği nedeni ile ödenen paraların tahsiline yönelik fazlaya ilişkin isteminin reddine, ..." şeklinde karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nce icra edilen istinaf incelemesi sonunda 14/12/2023 tarihli, 2023/2285 Esas ve 2023/2296 Karar sayılı karar ilamı ile "... 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17. maddesine göre ''Ayrıldığı yılın bilançosunu takip eden 1 ay içerisinde nakten ödenir. Nitekim Kooperatifler Kanunu'nun 17. maddesi kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu ana sözleşmede gösterilir. Bu haklar yedek akçeler hariç olmak üzere ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları bunları isteyebilecekleri günden başlayarak 5 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.'' hükmü yer almaktadır. Bu hükümden hareketle davacının alacağı, kooperatiften istifasından sonra yapılacak bilançonun görüşüleceği ilk genel kurulda bir ay sonra muaccel hale gelecektir. Eldeki dava 21/01/2021 tarihinde açılmış olup davacının dava öncesi kooperatiften istifa etmediği ihraç edilmediği, ödediği bedelin iadesi talebin istifa mahiyetinde olduğunun kabulüne imkan bulunmamaktadır. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2023/1590 E 2023/2362 K) Mahkemece öncelikle, davacıya tahsis edilecek konutun bulunup bulunmadığı duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulmalı, daire bulunması halinde, bu daireye yönelik olarak davacının tüm edimlerini yerine getirmesi halinde dairenin rayiç bedeli kadar tazminata karar verilmeli, şayet tahsis edilebilecek konut mevcut değilse ve davacının eksik ödemesi mevcut ise ödenecek tazminat, Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre belirlenmelidir. Davalı kooperatif elinde arsa veya konut kalmaması halinde üyesine ödenecek tazminatın hesaplanması şekli, Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre aşağıdaki şekilde formüle edilmiştir. a-Önce, ortaklara tahsis edilen konut veya arsanın dava tarihi itibariyle rayiç değeri saptanmalıdır. b-Davalı kooperatife normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın ödemelerinin, ödeme yaptıkları tarihler itibariyle toplam ödemeleri dava tarihine kadar (Toptan Eşya Fiyat Endeksi Artış ortalama rakamları esas alınarak) taşınarak, güncel değeri bulunmalıdır. c- Bundan sonra, yukarıda (1) numaralı bentte bulunan değerden (2) numaralı bentte bulunan değer çıkarılarak kooperatife normal ödeme yapan bir ortağın, bu ödemelerine karşı ne miktarda yararlanma elde ettikleri ortaya çıkarılmalıdır. d- Bunu takiben, davacı eksik ödeme yapan ortağın ödentileri (2) numaralı bentteki ilkelere göre dava tarihine taşınarak eksik ödeme miktarı da güncelleştirilmelidir. e- Bu hesaplamalardan sonra, normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın yukarıda (b) bendinde bulunan ödemelerinin güncel değeri karşılığı, yine yukarıda (c) bendinde bulunan bir yararlanmayı sağladığına göre, davacının (d) bendinde eksik ödemelerinin güncel değerinin ne miktarda yarar sağlaması gerektiği, orantı kurallarına göre belirlenmelidir. Yani sonuç olarak, (d) bendinde bulunan miktar, (c) bendinde bulunan değerle çarpıldıktan sonra bulunan miktarın (b) bendinde bulunan miktara bölünmesi sonucu bulunacak miktara (d) bendinde bulunan davacı ödemelerinin güncel değerinin ilave edilmesi sonucu bulunacak miktar, davacı ortağın bu davada kooperatiften talep etmesi mümkün olan zarar miktarını belirleyecek ve mahkemece tespit edilecek miktara hükmedilecektir. Mahkemece, yukarıda belirtilen hususları inceleyen alanında uzman bilirkişiden rapor alınarak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken, yukarıda yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmiş olması hatalı olmuştur. ..." gerekçeleri ile mahkememizin 19/09/2023 tarihli, *** Karar sayılı gerekçeli kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. İade edilen dava dosyası mahkememizin *** Esas sırasına kaydedilmiştir. Yeniden yapılan yargılama sırasında Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 13/03/2024 tarihli, ***Karar sayılı karar ilamı çerçevesinde dava konusu taşınmazın dışında üyeliği nedeni ile davacıya tapudan devredilecek üzerinde haciz ve ipotek şerhi olmayan başka daire olup olmadığını, varsa bu dairenin il, ilçe, mahalle, ada, pafta, parsel, blok, giriş, kat, bağımsız bölü numarası gibi açık tapu kayıt künye bilgilerini bildirmek üzere davalı vekiline süre verilmiştir. Kocasinan Tapu Müdürlüğü'nce 15/08/2024 tarihli yazı ile Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, 5 parselde kayıtlı B Blok, 22 nolu bağımsız bölüm üzerine ihtiyati tedbir şerhi işlendiği bildirilmiştir. Davalı kooperatif vekiline davalı kooperatifin tüm defter ve kayıtlarını bilirkişi incelemesi yaptırılmak üzere mahkememize sunması için haftalık kesin süre verilmiş, kesin süreye uyulmadığı taktirde HMK'nun 222. ve TTK'nun 83. maddeleri gereğince defter ibrazından kaçınmış sayılacakları ve HMK'nun 94/2. maddesi uyarınca kooperatifin defterlerine delil olarak dayanmaktan vazgeçmiş sayılacakları, ayrıca normal ödemesini yapıp konut sahibi olan diğer kooperatif üyeleri ile davacının eşit miktarda davalı kooperatife ödeme yapmış sayılacağının kabul edileceği davalı vekiline usulünce ihtar edilmiştir. Verilen kesin süreye rağmen davalı tarafça ticari defter ve kayıtlar mahkememize sunulmamıştır. Eldeki davada davacı vekili, davalı kooperatifin üyesi olan müvekkilinin üzerine düşen tüm edimlerini yerine getirmiş olmasına rağmen kur’a ile müvekkiline isabet eden Kocasinan İlçesi, ... ada, 5 numaralı parselde yer alan bağımsız bölümlerden B blok, 11. kat, 22 numaralı bağımsız bölümün kendi adına tescil edilmediği ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu iptaline şerhlerden arındırılmış şekilde kendisi adına tesciline olmadığı takdirde ödenen bedelin faiziyle birlikte talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının dava konusu dairenin ipotek ve hacizden kaldırılmak suretiyle tapu iptali ve tescilinin, bu olmadığı takdirde kooperatif ortaklığı nedeniyle ödediği bedeli talep etmekte haklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu, kooperatiften ihraç edildiğine ya da istifa ettiğine dair dosyada delil bulunmadığı, davalı kooperatifçe yapılan kur'a çekilişi, tahsis belgesi sunulmadığı, davacının toplamda davalı kooperatife 339.870,00-TL ödeme yaptığı dosyada mevcut 11/03/2023 tarihli bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır. Davacı yargılama aşamasında öncelikle tapu iptal olmadığı takdirde ödediği bedeli talep etmiştir. Bilindiği üzere kooperatifçe bir dairenin tahsisi ortağa şahsi hak kazandırmakta olup, kooperatifin tapuda kendisi adına kayıtlı olan dairenin tapu devrini ortağı üzerine yapmaması kendi adına olan tescilin yolsuz olduğu anlamına gelmez. TMK'nın 705.maddesinde tescilden önce mülkiyetin kazanılabileceği haller "miras, mahkeme kararı, cebri icra, işgal, kamulaştırma halleri ile kanunda öngörülen diğer haller" olarak belirtilmiştir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununda, kooperatif üyelerine mülkiyetin, kura çekimi ile geçeceğine ilişkin bir düzenleme olmadığı gibi TMK'nın 705.maddesinde öngörülen diğer istisnai haller de bulunmaması halinde, konut yapı kooperatiflerinde kura çekimi ile mülkiyetin kooperatif üyesine tescilsiz geçeceğinin kabulü de mümkün değildir. Taşınmazın davacı ortağa tahsisi mülkiyeti geçiren bir işlem olmayıp kooperatifle olan iç ilişkide bir hak bahşeder ve koşulları oluştuğunda kooperatife karşı tapu iptal ve tescil talebinde bulunma hakkı verir. Taşınmaz tapusunun ortak üzerine geçirilmesine kadar da taşınmaz kooperatif mülkiyetinde olacağından ve bu tescil yolsuz tescil olmadığından kooperatifin gerçek alacaklılarının haciz tarihinde borçlu kooperatif adına kayıtlı taşınmaz üzerinde haciz uygulattırmaları ve borcun ödenmemesi üzerine satış istemeleri yasal bir işlemdir. Bununla birlikte kooperatife borcu olan ortak, mülkiyetin tespitini isteyemez ise de, konutun kendisine tahsis edildiğinin tespiti isteyebilir. (Yargıtay 23. H.D.'nin 2014/10748 Esas 2015/6820 Karar- 2014/1167 Esas 2014/6445 Karar - 2016/5420 Esas, 2017/828 Karar ) Davacı taşınmazın tapu kayıtlarını hacizlerinden ari olarak tescilini talep etmiş olup, halen kooperatif adına kayıtlı olan davaya konu bağımsız bölümde dava dışı kişiler lehine ipotek ve çok sayıda hacizler bulunduğu, ipotek ve haciz lehtarlarının davada davalı olarak yer almadıkları, ancak davacının ipotekten ve hacizden arındırılmış olarak tapu iptali ve tescil istediği, davada taraf olmayan ve husumet yöneltilmeyen üçüncü kişilerin haklarını etkileyecek şekilde ipotek ve hacizlerin kaldırılmasının mümkün olmaması görülmektedir. Davada yer almayan haciz lehdarları aleyhine karar verilmeyeceği usul ve yasa hükmü gereğidir. Bu nedenle davacının tapu iptali ve tesciline ilişkin terditli ilk talebinin reddine karar vermek gerekmiş, terditli ikinci talebin incelemesine geçilmiştir. Davacının terditli ikinci talebi tapu iptali ve adına tescili mümkün olmaz ise ödediği bedeli faiziyle birlikte tahsili istemine ilişkindir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17. maddesine göre ''Ayrıldığı yılın bilançosunu takip eden 1 ay içerisinde nakten ödenir. Nitekim Kooperatifler Kanunu'nun 17. maddesi kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu ana sözleşmede gösterilir. Bu haklar yedek akçeler hariç olmak üzere ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları bunları isteyebilecekleri günden başlayarak 5 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.'' hükmü yer almaktadır. Bu hükümden hareketle davacının alacağı, kooperatiften istifasından sonra yapılacak bilançonun görüşüleceği ilk genel kurulda bir ay sonra muaccel hale gelecektir. Eldeki dava 21/01/2021 tarihinde açılmış olup davacının dava öncesi kooperatiften istifa etmediği ihraç edilmediği, ödediği bedelin iadesi talebin istifa mahiyetinde olduğunun kabulüne imkan bulunmamaktadır. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2023/1590 E 2023/2362 K) Mahkememizce öncelikle, davacıya tahsis edilecek konutun bulunup bulunmadığı duraksamaya yer bırakmayacak şekilde araştırılmış ve davaya konu edilen Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, 5 parselde kayıtlı B Blok, 22 nolu bağımsız bölüm sayılı taşınmazın üzerindeki ipotek ve haciz şerhleriyle birlikte davalı kooperatifin adına kayıtlı olduğu, başkaca üyeliği nedeniyle davacıya verilecek dairenin bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacının üyeliği nedeniyle davalı kooperatife borcu olup olmadığının araştırılması ve bu konuda bilirkişi incelemesi yaptırılması amacıyla davalı kooperatif vekiline davalı kooperatifin tüm defter ve kayıtlarını bilirkişi incelemesi yaptırılmak üzere mahkememize sunması için haftalık kesin süre verilmiş, kesin süreye uyulmadığı taktirde HMK'nun 222. ve TTK'nun 83. maddeleri gereğince defter ibrazından kaçınmış sayılacakları ve HMK'nun 94/2. maddesi uyarınca kooperatifin defterlerine delil olarak dayanmaktan vazgeçmiş sayılacakları, ayrıca normal ödemesini yapıp konut sahibi olan diğer kooperatif üyeleri ile davacının eşit miktarda davalı kooperatife ödeme yapmış sayılacağının kabul edileceği davalı vekiline usulünce ihtar edilmiştir. Mahkememizce verilen kesin süreye rağmen davalı tarafça ticari defter ve kayıtlar mahkememize sunulmamıştır. Yine dosyamız içine Uyap kayıt örnekleri alınan Kayseri 16. Asliye Ceza Mahkemesi'nin *** Esas sayılı dava dosyasının incelenmesinde davalı kooperatif yöneticilerinin sanık olarak verdikleri savunmalarında davacıya dava konusu edilen dairenin tapudan devrinin yapılması için tapu müdürlüğünden randevu aldıklarını, işlem sırasında dairenin tapu kaydında ipotek olduğunu görünce davacının tapuyu devralmaktan vazgeçtiğini belirtikleri görüldüğünden ve ayrıca kesin süre ihtarına rağmen kooperatifin defter ve kayıtları sunulmadığından dolayı, bu daireye yönelik olarak davacının tüm edimlerini yerine getirdiği kanaatine ulaşılmıştır. Bu durumda Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 13/03/2024 tarihli, *** Karar sayılı karar ilamında da açıkça değinildiği üzere; davacı lehine bu dairenin rayiç bedeli kadar tazminata karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiş, davacıya ipotek ve hacizlerden ari tahsis edilebilecek konut mevcut olmadığından ve davacının davalı kooperatife eksik ödemesi olduğu iddia ve ispat edilemediğinden dolayı Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre tazminatın hesaplanması için bilirkişi incelemesine gerek görülmemiştir. Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve alınan hüküm kurmaya elverişli ve denetlenebilir bilirkişi raporunda temin edilebilen ve incelenen kooperatif kayıtları ile delillere göre davacının kooperatife üye olduğu, kooperatif üyeliğinden istifa veya ihraç edildiğini gösterir delil bulunmadığı, böyle bir iddianın da olmadığı anlaşıldığından davacının ilk terditli istemi olan dava konusu taşınmazın tapu kaydı üzerindeki ipotek ve tüm hacizlerin kaldırılması sureti ile tapu kaydının iptali ve davacı adına tapuya kayıt ve tescili isteminin yukarıda sözü edilen nedenler çerçevesinde reddine, davacının ikinci terditli istemine ilişkin tazminat davasının kabulü ile ile 529.108,00-TL'nin dava dilekçesi ile talep edilen 10.000,00-TL'lik kısmının dava tarihi olan 21/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve bakiye 519.108.00-TL'nin ise ıslah tarihi olan 09/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının terditli ilk istemi olan dava konusu taşınmazın tapu kaydı üzerindeki ipotek ve tüm hacizlerin kaldırılması sureti ile tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tescili isteminin REDDİNE, 2-Davacının 2. terditli istemine ilişkin davasının KABULÜ ile 529.108,00-TL'nin dava dilekçesi ile talep edilen 10.000,00-TL'lik kısmının dava tarihi olan 21/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve bakiye 519.108.00-TL'nin ise ıslah tarihi olan 09/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 36.143,36-TL nispi karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 170,78-TL ile 9.036,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 26.936,58-TL karar ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinden (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 5-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı 59,30-TL, peşin harç 170,78-TL, 9.036,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 9.266,08-TL'nın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından sarf edilen 230,00-TL tebligat gideri, 73,00-TL e-tebligat gideri, 1,50-TL KEP gideri, 2.500,00-TL keşif ve bilirkişi gideri olmak üzere toplam 2.804,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına, 8-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, 9-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve taktir olunan 83.366,20-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 10-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 11-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/11/2024

Başkan *** E-imzalıdır Üye *** E-imzalıdır Üye *** E-imzalıdır Katip *** E-imzalıdır