İlk Derece Mahkemesi 2024/218 E. 2025/666 K.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/218 Esas - 2025/666 Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/218 Esas KARAR NO : 2025/666

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 25/03/2024 KARAR TARİHİ : 24/09/2025 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket uhdesinde bulunan “... Büyükşehir Belediyesi İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar, Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım-Onarım ve Tadilat İşi” kapsamında, müvekkili şirketin faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron aracılığı ile yaptırmakta olduğunu, davalı şirketlerin de müvekkili şirketin taşeronları olarak çalışmış olduğunu, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan işçi ...’ın işçilik alacakları için ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı’na karşı arabuluculuk yoluna başvurmuş olduğunu, arabuluculuk görüşmeleri neticesinde 15.05.2019 tarihinde tarafların anlaşarak işçilik alacaklarının ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ödenmiş olduğunu, yapılan 35.179. TL ödemenin, müvekkili şirket hak edişlerinden 25.08.2022 tarihinde kesilmiş olduğunu, müvekkili şirket tarafından ödenen tutarın zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı taşeron şirketlerden talep edilmiş olduğunu ancak anlaşma yoluna gidilemediğinden, anlaşmama tutanağının düzenlenmiş olduğunu, davalı taşeron şirketler ile birlikte işçinin çalıştığı diğer taşeron şirketler olan Türkyapı İnş. Ltd. Şti., ...Güven Yapı İnş. A.Ş. ve Derya Peyzaj Ltd. Şti. tarafından, işçinin kendi şirketlerinde çalıştığı gün sayısına oranla kendilerine rücu edilen miktarı, ödedikleri tarihe kadar olan işlemiş faizi de ekleyerek, müvekkili şirkete toplamda 20.413,60 TL ödeme yapmış olduklarını, kalan tutarın faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsilinin gerekmekte olduğunu, şirketlerince ödenen işçilik alacağından akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davacı taşeron şirketlerin sorumlu bulunduğunu beyanla fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL’nin ... Büyükşehir Belediyesi’nin müvekkili şirket hak edişlerinden kesinti tarihi olan 25.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları paylar kadar davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Yüklenici ... .... ... ... .... .... Ortak Girişimi vekili davaya cevap dilekçesinde özetle: Öncelikle davanın tüzel kişiliği olmayan ortaklığa karşı açılmış olduğunu, adi ortaklığın tüzel kişiliği olmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu, ... ile ... Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan arabuluculuk anlaşması ve sürecinin müvekkillerine bildirilmemiş olduğunu, müvekkillerinin söz konusu anlaşmadan ve davacı yanın ... Büyükşehir Belediyesine yaptığını iddia ettiği ödemeden huzurdaki dava ile haberdar olmuş olduğunu, dolayısıyla savunma haklarının kısıtlanmış olduğunu, dava dışı işçi için müvekkilleri tarafından ödenen 3.000 TL bedel düşülmeden ödeme yapılmış olduğunu, dava dışı işçiye hangi alacak kalemleri adı altında ödeme yapıldığına dair de bir açıklama yapılmamış olduğunu, zira dava dışı işçinin ihbar tazminatından, yıllık ücretli izin alacağından son işveren olan şirketin sorumlu olup, bu alacak kalemlerinin müvekkili şirketlere yüklenemeyeceğini, bununla beraber dava dışı işçinin fazla çalışma ücreti alacağı ve Ubgt alacaklarının 5 yıllık zamanaşımına uğramış olup, müvekkili şirketlere bu alacakların da yüklenemeyeceğini, dava dışı ...’ın müvekkili ortak girişim nezdinde 08.08.2014-31.12.2015 tarihleri arsında muhtelif dönemlerde belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışmış olduğunu, müvekkilleri tarafından işçinin çalıştığı süre boyunca ...’ya gerekli bildirimleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmış olduğunu, ...’a yapılan fesih bildiriminde davacının çalıştığı projenin bitimi nedeni ile belirli süreli iş akdinin bildirimli olarak feshedildiğinin bildirilmiş olduğunu, fesih bildiriminin ardından ... ile müvekkili şirketler arasında 25.03.2016 tarihli “protokol ve ibraname” başlıklı sözleşmenin düzenlenmiş ve imzalanmış olduğunu, iş bu protokol ve ibraname uyarınca ...’a kıdem tazminatı ve yıllık izin bedeli karşılığı olarak 3.000 TL ödeme yapılmış olduğunu, söz konusu “protokol ve ibraname” başlıklı sözleşme incelendiğinde ...’ın ibranameye konu çalışma döneminin tamamı yönünden fazla mesai, ihbar tazminatı alacağı olmadığını kabul ettiği, 31.12.2015 tarihi itibariyle doğmuş tüm hak ve alacakları yönünden ......Fidancılık ortak girişimini ibra ettiğinin görüleceğini, bu nedenle müvekkili şirketler yönünden davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, Mahkeme aksi kanaatte olması ve müvekkili şirketler yönünden hesaplama yapılması halinde 28.03.2016 tarihinde yapılan 3.000 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte mahsubunu talep ettiklerini beyanla haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dosya bilirkişiye tevdi olunmuş 24/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda: Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçiye ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı taşeron firmaların kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluklarının varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği, ancak, raporun değerlendirme kısmında detaylıca açıklandığı üzere dava konusu ihtilafa ilişkin Yüksek Yargı kararlarında bildirilen esaslar dahilinde, davalı yüklenici firmaların sorumlu olacakları işçilik alacağı miktarlarının belirlenebilmesi için, dava dışı işçiye ödenmiş işçilik alacaklarının, işçinin hangi hizmet dönem ve süresi (toplam hizmet süresi) bakımından ödenmiş olduğuna, yine dava dışı işçiye ödenmiş fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ile Ubgt ücretinin, işçinin toplam hizmet süresi içerisinde, hangi hizmet dönemleri esas alınarak ödenmiş olduğuna, fesih tarihi itibariyle zamanaşımının göz önünde bulundurulmuş olup/olmadığı ile iş bu dönemler bakımından hesaplamalara esas alınmış ücretinin ne olduğuna ilişkin bilgi ve belgelerin huzurdaki dava dosyası kapsamına kazandırılması gerektiği netice ve kanaatine varılmıştır. Dosya ek rapor düzenlenmek üzere tekrar bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi 04/03/2025 tarihli ek raporunda: Kök Raporun tanzimine müteakip, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından 06.11.2024 tarihli cevabi yazısı ekinde ...’a ilişkin gönderilmiş bilgi ve belgeler arasında, işçiye ödenen işçilik alacakları bakımından düzenlenmiş olabilecek, işçilik alacağı hesaplama cetvelleri/bordroları ile iş bu alacakların hesaplanmasına esas alınmış hizmet dönemlerini gösterir bilgi ve belgenin yer almadığı, cevabi yazı ekindeki belgelerin kök raporun tanzimi esnasında dava dosyası kapsamında bulunan ve kök raporda inceleme konusu yapılmış belgeler ile aynı belgeler olduğunun görüldüğü, ancak, gelinen aşamada mevcut dosya kapsamı itibariyle tespit edilebilen/varsayılan unsurlarla hesaplama yapılarak takdirinin Sayın Mahkemeye bırakılmasının gerektiğinin değerlendirilmiş olduğu, bu doğrultuda yukarıda yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar uyarınca davalı yüklenici ...Dokuma Tic. Ltd. Şti. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 1.755,43 TL, davalı yüklenici ... Peyzaj Ltd. Şti. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 242,74 TL, davalı yüklenici ...Fidancılık/Durusu Fidancılık Ortak Girişiminden müştereken ve müteselsilen rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 2.230,35 TL olarak hesaplanmış olduğu, ancak yine, davalı yüklenici ...Fidancılık/Durusu Fidancılık İş Ortaklığı tarafından dava dışı işçiye yapılan işçilik alacağı ödemesinin, dış ilişkide işçi ile yapılan arabuluculuk görüşmeleri esnasında ileri sürülebilecek, bütün zarar verenleri (müteselsil borçluları) ilgilendiren ve onların hepsi için tazminattan tamamen kurtulma ya da belirli bir oranda indirim imkanı sağlayan ortak def’i niteliğinde olduğu, ortak def’iyi kusuruyla ileri sürmeyen zarar verenin, bu nedenle diğer zarar verenlere verdiği zarar oranında rücu hakkını kaybedeceği, davalı yüklenici ...Fidancılık/Durusu Fidancılık İş Ortaklığı sorumlu olacağı miktar, 2.230,35 TL olarak hesaplanmış olup, davalı yüklenici tarafından iş bu rakamın da üzerinde olmak üzere dava dışı işçiye 3.000,00 TL ödeme yapılmış olması itibariyle, davacı şirketin davalı yükleniciye karşı rücu hakkını kaybetmiş olacağı kanaatine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ; Dava, dava dışı işçiye ödenen işçi alacaklarının taraflar arasındaki sözleşmeye dayalı olarak davalılardan alınması için açılan rücuen alacak davasıdır. Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden dava dışı işçi ...'ın bilirkişi raporunda belirtilen tarihler arasında davalının işyerinde davacı ile davalılar arasındaki sözleşmelere göre çalıştığı, iş sözleşmesinin sona ermesi üzerine dava dışı işçiye arabuluculuk başvurusu üzerine ... Büyükşehir Belediye tarafından 35.179,00 TL ödendiği, bu ödemenin ... Büyükşehir Belediye tarafından davacının hak edişinden kesildiği sonucuna varılmıştır. Dava konusu hizmet alım sözleşmeleri ile eki şartnamelere göre; davacının asıl işveren olduğu, davalıların alt işverenler olduğu, bu haliyle davalıların çalıştırılan dava dışı işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun bulunmadığı, dolayısıyla asıl ve alt işverenler arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, asıl işveren ile alt işverenlerin, İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmalarına rağmen, rücu ilişkisinde taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin uygulanmasının, sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olması, işçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin, alt işveren yüklenicilerin işçisi olduğu, sözleşme bedeline işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olduğu, asıl işveren ve alt işverenler arasındaki sözleşmede, "asıl işverenin, işçilik alacaklarından sorumlu olacağına" dair bir hüküm bulunduğunun da iddia ve ispat edilmemiş olması dikkate alındığında, davacı asıl işverenin, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden işçi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmiştir. Tüm dosya kapsamı, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı işçinin alt işveren olan davalı şirketler bünyesinde çalıştığı, işçinin hak kazandığı işçilik alacaklarının, arabuluculuk süreci sonucunda ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ödenerek davacının hakedişinden kesildiği, bununla birlikte dava dışı işçinin hak kazandığı ve işçiye ödenen kıdem tazminatının asıl işveren ve alt işverenlerden talep hakkı bulunduğu, davacı asıl işverenin ise ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden işçi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak talep hakkı bulunduğu, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada davalı ...Dokuma Tic. Ltd. Şti.'ne rücu edilebilecek miktarın 1.755,43 TL, ... Peyzaj Ltd. Şti'ne rücu edilebilecek miktarın 242,74 TL ve ...Fidancılık 'a rücu edilebilecek miktarın 2.230,35 TL olduğu hesaplanmıştır. Davalı ...Fidancılık tarafından sunulan belgelerin incelenmesinde davalı tarafça 28/03/2016 tarihinde işçiye 3.000,00 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin davalının hesabına düşen ödemeden fazla olduğu görülmekle davalı aleyhine açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı ... Peyzaj Ltd. Şti'ne rücu edilebilecek miktarın 242,74 TL olduğu, davacı tarafça dosyaya sunulan 16/10/2024 tarihli ayrıştırma dilekçesi ile davalıdan 300,00 TL talep edildiği görülmekle bu davalı yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davalı ...Dokuma Tic. Ltd. Şti.'ne rücu edilebilecek miktarın 1.755,43 TL, olduğu, 16/10/2024 tarihli ayrıştırma dilekçesi ile davalıdan 200,00 TL talep edildiği, 21/04/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile talebin 1.755,43 TL'ye yükseltildiği görülmekle bu davalı yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davalı ...Fidancılık/Durusu Fidancılık Ortaklık Girişimi aleyhine açılan davanın reddine, 2- Davalı ... Peyzaj Ltd. Şti aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile; 242,74 TL alacağın 25/03/2024 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-Davalı ...Dokuma Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın kabulü ile; 1.755,43 TL alacağın 200,00 TL'sine 25/03/2024 dava tarihinden, 1.555,43 TL'sine 21/04/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL'nin davalı ...Dokuma Tic. Ltd. Şti'den alınarak hazineye irat kaydına, 5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 1.755,43 TL vekalet ücretinin davalı ...Dokuma Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davalı ...Fidancılık Durusu Fidancılık Ortak Girişimi vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 2230,35 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harcın davalı ...Dokuma Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine,

8-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 3.170,00 TL posta masrafı, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti toplamı olan 7.097,60 TL yargılama giderinin davalı ...Dokuma Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine, 9- Arabuluculuk sarf kararı düzenlenmediğinden 2025 yılında yürürlükte bulunan 6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin, davalı ...Dokuma Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile Hazineye irat kaydına, 10-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine, Dair, davacı ve davalı ... .... ... Ortak girişimi vekillerin yüzlerine karşı, diğer davalıların yokluğunda miktar itibarı ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2025