İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2023/83 E. 2024/602 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2023/83
- Karar No
- 2024/602
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/83 Esas - 2024/602 T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/83 KARAR NO : 2024/602
DAVA : Markaya Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi, Durdurulması, Ticaret Unvanından ... ibaresinin Terkini, Hüküm Özetinin İlanı DAVA TARİHİ : 10/07/2023 KARAR TARİHİ : 31/12/2024 KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 20/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Markaya Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi, Durdurulması, Ticaret Unvanından ... ibaresinin Terkini, Hüküm Özetinin İlanı davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin, 20/10/2010 tarihinde tescil ve ilan edilerek kurulduğunu, faaliyet konusunun mühendislik, ..., inşaat, madencilik ve diğer konular olduğunu, 2020 yılında ... tescil nolu markasının bulunduğunu, 2010 tarihinden itibaren bir çok kamu kurum ve kuruluşları ile özel firmalar ile çalıştığını, davalı şirketin ise 12/03/2020 tarihinde kurulduğunu ve müvekkili şirket ile aynı sokakta şirket merkezinin bulunduğunu, müvekkilinin ... ibaresinin davalı tarafça ..... olarak ticaret unvanı seçildiğini, ve bu haliyle kullanıldığını, müvekkilinin faaliyet alanının özellikle zemin mekaniği ve ... mühendisliğinde laboratuvar ve analiz faaliyetleri yürüttüğünü, davalının da aynı çalışma sahası içinde müvekkilinin ... işlemlerinin tamamlayıcısı niteliğindeki işleri ile ilgili faaliyette bulunduğunu, yine davalının ... ve ..... kayıtlı olmakla müvekkilinin iş koluna dahil faaliyetlerde bulunma hakkına sahip olacağını, söz konusu ihlallerin varlığı müvekkilin şirketin müşterileri tarafından laboratuvar hizmetlerinin verildiğine dair yanılgının oluşmasına da sebep olduğunu, müvekkilinin bu karışıklığı düzeltmekle uğraştığını, yine davalıya ait resmi yazışma, kargo ve postaların müvekkilinin adresine defalarca teslim edilmeye çalışıldığını, müvekkiline ait bir posta veya kargo bulunup bulunmadığını bilmediklerini, markanın iltibas oluşturacak şekilde kullanımın aşikar olduğunu, yine ticaret unvanının da korumada olduğunu, davalının kötüniyetli olduğunu beyanla müvekkilinin ticaret unvanı ve markasının davalı tarafça iltibas yaratacak şekilde kullanıldığının tespiti ile tecavüzün önlenmesi ve durdurulmasına ve sair taleplere hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı şirket vekili cevap dilekçesiyle ve sair beyanlarıyla; davacının fiil ve failin öğrenildiği tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımının dolduğunu, müvekkilinin ticari unvanınnı davalının unvanı ile bir ilgisi olmadığını, müvekkillerinin şirketi kurduklarında davalıdan haberleri olmadığını, iş alanları olan ..... kelimelerinin iki ayrı iş kolu olduğunu betimlemek ve bu iki alanda da faaliyet gösterdiklerini belirtmek amacıyla ... şeklinde kullanım istediklerini Ticaret Sicilde tire işareti kullanılmadığı belirtildiğinden boşluk olarak tescil edildiğini, taraf şirketlerinin faaliyet alanlarının farklı olduğunu, müvekkilinin laboratuvar hizmetleri sunan bir firma olduğunu, çok sayıda şirketle ve kamu ile çalıştığını, müvekkili şirketin meslek grubu ve ... kodunun davacı şirketten farklı olduğunu, müvekkilinin şirket unvanının 5. Madde kapsamında marka hakkına tecavüz oluşturmadığını, taraf markalarının aynı şekilde ..... bilimlerinin kelimelerinin kısaltması sonucunda oluştuğunu, SMK 5. Madde gereği ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret veya adlandırılmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretlerin marka olarak tescil edilemeyeceğini, ticaret sicilde ..... ve ..... kelimelerinin kısaltmasını içeren bir çok şahıs ve şirketin mevcut olduğunu, davalı şirketin müvekkilinin davacı ile aynı sokağa taşındığı 05/03/2020 tarihinde taşınmasından 1 ay içerisinde marka başvurusunda bulunduğunu, samimi olmadığını, zamanaşımının dolduğunu, müvekkilinin laboratuvar hizmetleri verdiğini, iş kolu yönünden ciddi fark olduğunu, oda kayıtlığının yasal bir zorunluluk olduğunu, davacının bir laboratuvar olmadığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. YARGILAMA: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; fazlaya ilişkin her türlü maddi, manevi tazminat talepleri ile şikayet ve sair hukuki haklarımız saklı kalmak kaydıyla davacıya ait ticaret unvanın ve tescilli markanın davalı tarafça iltibas yaratacak şekilde haksız ve hukuka aykırı olarak kullanıldığının tespiti ile davacıya ait marka hakkına tecavüzün önlenmesi, tecavüz fiillerinin durdurulmasına, masrafları davalı tarafa ait olmak üzere markanın kullanıldığı levhaların kaldırılması ve söz konusu ticaret unvanının terkine karar verilmesine ile kesinleşmiş terkin kararının masrafları davalı tarafa ait olacak şekilde ilan edilmesine karar verilmesi talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. Ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlık konusuyla ilgili iddia, savunmalar doğrultusunda rapor düzenlenmesi için AYRI AYRI seçilen 2 bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir. Sınai Mülkiyet Uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle: 1.Davaya konu davacı markası ile davalılar kullanımlarının markaların 6769 sayılı SMK’nın 6/1. maddesi bağlamında aynı ve benzer olma şartlarını sağladığı, 2.Davaya konu markanın kullanımının 6769 sayılı SMK’nın 6/1. maddesi bağlamında iltibas ihtimali bulunduğu, 3.Davacının ... sayılı tescilli markasının kullanılması eyleminin SMK 7 ve 29. Madde kapsamında marka tecavüzü niteliğinde olduğu, 4.Davalılar eyleminin TTK kapsamında haksız rekabet niteliğinde olduğu, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir. Sektör uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle: A) Markanın Korunması Bakımından Dava konusu ticaret unvanının faaliyet alanlarından laboratuvar hizmetlerinin davacının markasının kapsamındaki “Bilimsel ve sınai inceleme, araştırma hizmetleri; mühendislik hizmetleri, mühendislik ve mimari tasarım hizmetleri, kalite ve standart belgelendirme amaçlı mal/hizmetlerin test edilmesi.” hizmetler ile aynı tür/benzer olduğu, davacıya ait marka ile davalının ticaret unvanı arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunduğu, dolayısıyla davacının markasının kapsamındaki “Bilimsel ve sınai inceleme, araştırma hizmetleri; mühendislik hizmetleri, mühendislik ve mimari tasarım hizmetleri, kalite ve standart belgelendirme amaçlı mal/hizmetlerin test edilmesi.” hizmetler bakımından karıştırılma ihtimali bulunduğu, B) Ticaret Unvanı Korunması Bakımından 1)Taraflara ait ticaret unvanlarının ayırt edici nitelik taşıyan kısımlarının görsel, işitsel ve kavramsal olarak ayniyet taşıdığı, bununla birlikte davalıya ait ticaret sicil kaydında yer alan kırmızı renk ile belirtilen faaliyetlerinin, davacıya ait ticaret sicil kayıtlarında yer alan kırmızı renk ile belirtilen faaliyetler ile benzer olduğu, bu nedenle aralarında karıştırılma ihtimali bulunduğu, 2)Davalının ticaret unvanından “...” ibaresinin çıkartılmasıyla karıştırılma ihtimalinin ortadan kalkacağı takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.
Bilirkişi raporlarının her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzenlendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporların usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır. GEREKÇE: Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir. “Marka tescilinde nispi ret nedenleri ” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6/1 maddesi ise; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun “Marka Hakkına Tecavüz Sayılan Fiilleri” içeren 29. maddesinin (a) bendi uyarınca; “Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak.” marka hakkına tecavüz olarak değerlendirmektedir. SMK’nun “Marka tescilinden doğan hakların kapsamı ve istisnaları” başlığı ile düzenlenen 7. maddesi ise aşağıdaki şekildedir: (1) Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir. (2) Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır: a) Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması. b) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması. c) Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması. (3) Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir: a) İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması. b) İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi. c) İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi. ç) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması. d) İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması. e) İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması. f) İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması. (4) Markanın sahibine sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade eder. Ancak marka başvurusunun Bültende yayımlanmasından sonra gerçekleşen ve marka tescilinin ilan edilmiş olması hâlinde yasaklanması söz konusu olabilecek fiiller nedeniyle başvuru sahibi, tazminat davası açmaya yetkilidir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayımlanmasından önce karar veremez. (5) Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez: a) Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi. b) Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması. c) Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması.” 6769 sayılı SMK'nın 29 maddesinde, marka hakkına tecavüz sayılan fiiller belirtilmiş olup; (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır: a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak. b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek. c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak. ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek. (2) 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmü tecavüz davalarında def’i olarak ileri sürülebilir. Bu durumda kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihi esas alınır. 6769 sayılı SMK'nın 149 ncu maddesine göre, sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti., b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi., c) Tecavüz fiillerinin durdurulması., ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 50. Maddesi uyarınca; “Usulen tescil ve ilan edilmiş olan ticaret unvanını kullanma hakkı sadece sahibine aittir.” denilmektedir. 6102 sayılı TTK'nın 52 nci maddesine göre, (1) Ticaret unvanının, ticari dürüstlüğe aykırı biçimde bir başkası tarafından kullanılması hâlinde hak sahibi, bunun tespitini, yasaklanmasını; haksız kullanılan ticaret unvanı tescil edilmişse kanuna uygun bir şekilde değiştirilmesini veya silinmesini, tecavüzün sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, gereğinde araçların ve ilgili malların imhasını ve zarar varsa, kusurun ağırlığına göre maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Maddi tazminat olarak mahkeme, tecavüz sonucunda mütecavizin elde etmesi mümkün görülen menfaatinin karşılığına da hükmedebilir. (2) Mahkeme, davayı kazanan tarafın istemi üzerine, giderleri aleyhine hüküm verilen kimseye ait olmak üzere, kararın gazete ile yayımlanmasına da karar verebilir.
Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;
Davacının Geçerli Markası Örnek Davalı Kullanımları
... ... ..... (07, 09, 35, 42. sınıf)
Ticaret Unvanının Korunması Bakımından: Davacı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. Davalı ... Müh. Müş. Tic. İth. Ve İhr. Ltd. Şti. anlaşılmıştır. Dosya kapsamında yeralan bilirkişi raporları ve sair delillerden de anlaşıldığı üzere, Davacının markasının esas unsurunun “...” ibaresi ile davalının kullanımına konu ibarenin “...” ibaresinin ayniyete yakın benzer olduğu; davalı tarafın cevap dilekçesinde yer alan ifadelerinden ve ticaret sicil gazetesindeki amaç ve konu başlığı altında da sayılan faaliyet alanının ''laboratuvar hizmetleri'' olduğu anlaşılmış, söz konusu hizmetlerin davacının markasının kapsamındaki 42. Sınıftaki “Bilimsel ve sınai inceleme, araştırma hizmetleri; mühendislik hizmetleri, mühendislik ve mimari tasarım hizmetleri, kalite ve standart belgelendirme amaçlı mal/hizmetlerin test edilmesi.” alt grubundaki hizmetler kapsamında yer aldığı tespit edilmiş; davalı kullanımının davacının marka hakkına tecavüz ettiği; davacının ticaret unvanı, ... İNŞ. TAAH. TİC. LTD. ŞTİ. olup, davalının ticaret unvanı ... MÜH. MÜŞ. TİC. İTH. VE İHR. LTD. ŞTİ.’ olduğu, davacıya ait ticaret unvanının “ek” unsurunun “...” ibaresi olduğu, davalının ticaret unvanının da benzer şekilde "ek” unsurunun ise “...” ibaresi olduğu; tarafların ticaret unvanlarına ayırt edicilik sağlaması gereken ticaret unvanının “ek” kısmı “...” ibaresinden oluştuğu, tarafların ticaret unvanlarının "ek” unsurunun “...” ibaresini içerdiği, bir diğer deyişle aynı ibareden oluştuğu gözetildiğinde, tarafların ticaret unvanları arasında görsel, işitsel ve kavramsal olarak ayniyet oluştuğu; davalıya ait dava konusu ticaret unvanı, 16.03.2020 tarihinde tescil edildiği, davanın 10.07.2023 tarihinde açıldığı, tescil tarihi ile dava tarihi arasında yaklaşık 3,5 yıl bulunduğu, tescil ile dava tarihi arasındaki yaklaşık 3,5 yıl sürenin sessiz kalma yoluyla hak kaybı oluşması için yeterli olmadığı; tüm dosya kapsamına göre; davaya konu davacı markası ile davalılar kullanımlarının markaların 6769 sayılı SMK’nın 6/1. maddesi bağlamında aynı ve benzer olma şartlarını sağladığı, davaya konu markanın kullanımının 6769 sayılı SMK’nın 6/1. maddesi bağlamında iltibas ihtimali bulunduğu, davacının ... sayılı tescilli markasının kullanılması eyleminin SMK 7 ve 29. Madde kapsamında marka tecavüzü niteliğinde olduğu, davalı eyleminin TTK kapsamında haksız rekabet niteliğinde olduğu, anlaşılmış; açıklanan nedenlerle, davacının ticaret unvanın ve tescilli ... sayılı markasının davalı tarafça iltibas yaratacak şekilde kullanıldığının tespitine, davalının davacının marka hakkına tecavüzün önlenmesi, tecavüz fiillerinin durdurulmasına, masrafları davalı tarafa ait olmak üzere markanın kullanıldığı levhaların kaldırılmasına, davalının ticaret unvanınındaki "..." ibaresinin terkinine, kararının hüküm özetinin masrafları davalı taraftan alınarak Türkiye çapında yayımlanan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde birkez ilan edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere: 1-Davacının ticaret unvanın ve tescilli ... sayılı markasının davalı tarafça iltibas yaratacak şekilde kullanıldığının tespitine, Davalının davacının marka hakkına tecavüzün önlenmesi, tecavüz fiillerinin durdurulmasına, Masrafları davalı tarafa ait olmak üzere markanın kullanıldığı levhaların kaldırılmasına, Davalının ticaret unvanınındaki "..." ibaresinin terkinine, Kararının hüküm özetinin masrafları davalı taraftan alınarak Türkiye çapında yayımlanan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde birkez ilan edilmesine, 2-Dava açılırken alınan peşin maktu karar ilam harcı yeterli olduğundan ve yeniden değerleme oranı nedeniyle ortaya çıkan güncel peşin harca denk olduğundan, denk olan harcın güncel olan harca tamamlanması mülkiyet hakkı ihlali olacağından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 40.000,00-TL maktu ücreti vekâletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacının yapmış olduğu ve aşağıda dökümü gösterilen 6.840,75-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333), Dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı. 31/12/2024
Katip ..... Hakim ..... e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır
MASRAF DÖKÜMÜ İLK MASRAF : 578,00-TL GİDER AVANSI :6.262,75-TL TOPLAM :6.840,75-TL