İlk Derece Mahkemesi 2023/79 E. 2026/501 K.

T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/79 Esas KARAR NO : 2026/501

DAVA : İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 01/02/2023 KARAR TARİHİ : 08/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine .... İcra Dairesi 2022/... E sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin cebri icra tehdidi altında borcu ödemek zorunda kaldığını, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını, dava konusu 12.11.2022 vadeli ... AŞ ... İstanbul Şubesine ait E1-... seri nolu 58.000-TL bedelli çekin müvekkil işyerinden çalındığını, bu hususta ... CBS 2022/... soruşturma sayılı dosyasında soruşturma yürütüldüğünü, .... Asliye Ticaret Mah. 2022/... E dosyasında çek zayi davası açıldığını ve ödeme yasağı kararı verildiğini, davalı tarafın .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... D.iş sayılı dosyasında ihtiyati haciz kararı alarak müvekkil hesaplarına haciz koydurduğunu, bu nedenle ihtirazi kayıtla ödeme yapıldığını, çek üzerindeki imzanın müvekkil şirket yetkilisine ait olmadığını, çekteki imzanın sahte olduğunu ve müvekkil şirketin çekte ismi geçen ... ve ... ... isimli cirantaları tanımadığını, şirket yetkilisi ...'a ait imza örneklerinin ilgili yerlerden celbini talep ettiklerini, borçlu olunmadığının tespiti ile cebri icra tehdidi altında ödenen 75.500TL tutarının 05.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte iadesini, çekin istirdadını, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız olduğunu, İİK 72/7 uyarınca istirdat davası açılabilmesi için borçlunun borçlu olmadığının ispatlanması gerektiğini, davacının çekin lehtarı olduğunu, çekin çalındığına dair somut bir delil sunulmadığını, imza itirazının samimi olmadığını, Yargıtay 19. HD'nin 1992/9367 E ve 1993/8158 K sayılı ilamı ile YHGK'nun 2011/12-549 Esas, 2011/644 Karar ve 19/10/2011 tarihli kararı uyarınca yetkisiz temsilci tarafından düzenlenen çeklerin şirket tarafından benimsenmesi halinde şirketin sorumlu olacağını, bu kapsamda davacı şirketin ticaret sicil kayıtlarının incelenerek ..., ...'nin imza örneklerinin alınması gerektiğini, davacının menfi tespit talebinde haklı olabilmesi için imzayı benimsememiş olması gerektiğini, çekin davacı tarafından ... kimlik numaralı ...'e verilip verilmediğinin tespiti için tarafların ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini, TTK 792 uyarınca çekin istirdatı için hamilin kötüniyetli veya ağır kusurlu olması gerektiğini, müvekkil faktoring şirketinin dava konusu çeki 08/07/2022 tarihli faktoring sözleşmesi ile ... ...'den temlik aldığını, çek iptal davasının 01/08/2022 tarihinde, ödeme yasağı kararının ise 23/08/2022 tarihinde alındığını, müvekkilin çeki temlik aldığı tarihte herhangi bir engel bulunmadığını, müvekkilin Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik'in 8. maddesi ile Yargıtay 19. HD'nin 2016/10538 E, 2017/4836 K sayılı ve İstanbul BAM 14. HD'nin 2018/2021 E, 2020/604 K sayılı kararlarında belirtilen fatura ile çekin uyumunu araştırma yükümlülüğünü yerine getirdiğini, müvekkilin kötüniyetli veya ağır kusurlu olmadığını, bu nedenle çek istirdat şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dava, ... A.Ş. ... /İstanbul Şubesine ait, keşidecisi ... Dağıtım Ticaret Limited Şirketi olan E1-... seri nolu, 12.11.2022 tarihli, 58.000,00-TL bedelli çekin davacının kopya kaşesi ve sahte imza ile imzalanarak .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayalı dosyasında takibe haksız olarak konu edildiğinden bahisle, icra tehdidi altında ödendiği iddia edilen 75.500,00-TL'nin davalıdan istirdadı ve çekin davacıya iadesi talebine ilişkindir. .... İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Faktoring AŞ, borçluların ise ... Kozmetik ... Ltd Şti, ... ... Ltd Şti, ..., ... ... olduğu, takibin 64.299,36-TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, takip dayanağının ... A.Ş. ... /İstanbul Şubesine ait, keşidecisi ... Dağıtım Ticaret Limited Şirketi olan E1-... seri nolu, 12.11.2022 tarihli, 58.000,00-TL bedelli çek olduğu görülmüştür. Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesi'nin 10/02/2026 tarihli raporu ile; "Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çekin arka yüzünde ''... Reklam...'' kaşe izi üzerine atılı 1. ciro imzası ile ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği hususlarını bildirir kanaat raporudur " şeklinde tespitini dosyaya sunduğu görülmüştür. Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde; Dava konusu ve .... İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı dosyasında takibe konu edilen çekin ön ve arka yüzünün incelenmesinde, keşidecinin ... Kozmetik ... Ltd Şti, lehtarın davacı ... ... Ltd Şti olduğu, çekin arka yüzünde yer alan imzalar incelendiğinde ilk cironun lehtar olan davacı adına atılı olduğu, takip eden ciroların ise sırasıyla ..., ... Ticaret - ... ... ve son olarak davalı ... Faktoring AŞ adına atılı olduğu görülmüş, davacı taraf iddiasında çak üzerindeki davacı kaşesinin sahte olduğu ve imzanın da sahte imza olduğunu iddia etmiş, davalı taraf ise savunmasında, çekin arka yüzünde kendisinden önceki ciranta olan ... Ticaret - ... ... ile aralarında akdedilen 08/07/2022 tarihli Faktoring sözleşmesi kapsamında alındığını belirtmiş ve cevap dilekçesi ekinde 08/07/2022 tarihli faktoring sözleşmesi, ... Ticaret - ... ... tarafından çekte kendisinden önceki ciranta olan ... adına düzenlenen 08/07/2022 tarihli faturanın ve alacak bildirim formu (ABF) ile ödeme dekontunun sunulduğu görülmüştür. Dava konusu çekin tarihi 12/11/2022 olmakla birlikte davalı tarafça sunulan anılan belgelere göre çekin üzerinde yer alan tarihinden evvel 08/07/2022 tarihinde dolaşıma girdiği anlaşıldığındanticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabına göre, davacı şirketin çek tarihi olan 12/11/2022 tarihi ve öncesinde 2022 yılında temsil ve ilzama yetkili kişilerin ... oldukları belirlendiğinden bu kişiler yönünden imza incelemesi yapılmasına karar verilmiş ve ATK Fizik İhtisas Dairesinin 10/02/2026 tarihli raporunda, dava ve takibe konu edilen çek üzerinde davacı şirket kaşesi üzerinde davacı şirket adına atılı birinci ciro imzası ile davacı şirket yetkilileri ...'nin mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat bulunmadığı belirlenmiştir. Çekte bulunan lehtar imzasının sahte olduğu iddiası mutlak def'ilerden olup hamilin iyi niyetli olup olmadığına bakılmaksızın her hamile karşı ileri sürülebileceğinden ve MAhkememizce ATK Fizik İhtisas Dairesinden alınan imza incelemesine dair rapora göre çek üzerindeki davacı adına atılı imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı belirlendiğinden davacının menfi tespit talebinin kabulü ile davacının dava konusu çek nedeniyle ve çekin konu edildiği takip dosyası yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, ayrıca icra dosyasında davacı adına tahsilat bulunup bulunmadığı ve tahsilat varsa alacaklıya ödeme yapılıp yapılmadığı hususunda müzekkere yazılmış ve müzekkereye verilen 06/04/2026 tarihli cevapta davacı ... ... Ltd Şti tarafından 05/12/2022 tarihinde 75.500,00-TL tutarında borç ödemesi yapıldığı ve 05/12/2022 tarihinde de alacaklı vekiline reddiyat yapıldığı ve dosyanın infazen kapatıldığı bildirildiğinden davacı tarafça yapılan ve davalı alacaklıya ödenen tutarın davalıdan istirdadına karar vermek gerekmiştir. Çekin istirdadı talebi yönünden yapılan incelemede ise, 6102 Sayılı TTK'nun 792 maddesi uyarınca; çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olup, anılan yasal düzenlemeye göre; çek istirdadı davasında davacı istirdadını talep ettiği çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, çekin elinden rızası hilafına çıktığını ve çeki eline geçirmiş bulunan yeni hamilin çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiğinden ve yukarıda da değinildiği üzere cevap dilekçesi ekinde sunulan belgelere göre davalının kendisinden önceki ciranta olan ... Ticaret - ... ... ile aralarında akdedilen 08/07/2022 tarihli Faktoring sözleşmesi bulunduğu, çekin faktoring sözleşmesi kapsamında alındığı, çekin iktisabı sırasında ... Ticaret - ... ... tarafından çekte kendisinden önceki ciranta olan ... adına düzenlenen 08/07/2022 tarihli faturanın ve alacak bildirim formu (ABF) ile ödeme dekontunun bulunduğu görüldüğünden davalının faktoring işlemi ile iktisabında yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğu, çekin arka yüzüne göre lehtar olarak (sahte olmakla birlikte) ilk ciro olan davacı cirosu ile hamil olan davalının cirosu arasında ... cirolarının bulunduğu, ciro silsilesinin görünürde düzgün olduğu ve davalının çekin iktisabında kötü niyetli olduğu ve ağır kusurunun bulunduğuna dair dosya kapsamında somut delil bulunmadığından çekin istirdadı için gereken koşulların gerçekleşmediği değerlendirilmekle çekin istirdadı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, ... A.Ş ... İstanbul keşidecisi ... Dağıtım Ticaret LTD ŞTİ olan E1- ... seri nolu 12/11/2022 tarihli 58.000,00TL bedelli çek nedeni ile ve bu çekin konu edildiği .... İcra dairesi 2022/... Esas sayılı takip dosyası yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının .... İcra dairesi 2022/... Esas sayılı dosyasında ödediği 75.500,00TL 'nin 05/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadına, Çekin istirdadı talebinin reddine, 2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 5.157,41-TL harçtan peşin alınan 1.289,36-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.868,11-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma harcı, 1.289,36-TL peşin harç, 25,60-TL vekalet harcı, 779,50-TL tebligat/ posta gideri, 7.700,00-TL Adli Tıp Kurumu gideri ücreti olmak üzere toplam 9.974,36-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır