İlk Derece Mahkemesi 2023/634 E. 2025/544 K.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/634 Esas - 2025/544 T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/634 Esas KARAR NO : 2025/544 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 08/06/2009 KARAR TARİHİ : 24/07/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 24/07/2025 Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl ve birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin çocuğu ...'nın, davalıların sürücü, malik/işleten ve sigortalayanı bulunduğu...plakalı araç içerisinde yolcu iken, aracın yapmış olduğu trafik kazası sonucu hayatını kaybettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ölenin desteğinden yoksun kalan annesi davacı Fatma için 8.810,28 TL ve baba Yüksel için 7.982,05 TL olmak üzere toplam 16.792,33 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ( davalı sigorta şirketinin maddi tazminattan poliçe tutarları ile sınırlı olarak dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte sorumlu olacak şekilde ) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Asıl ve birleşen davada davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, yetki itirazlarının olduğunu, dava konusu kazaya karışan araçların kusur oranlarının tespitinin gerektiğini, davacının talep ettiği tazminat bedelinin ve faizin fahiş olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçede belirli limitle sınırlı olduğunu, davanın açılmasına müvekkili şirketin sebep olmadığını belirterek öncelikle davanın zamanaşımı ve yetki nedeniyle reddine, aksi takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Asıl ve birleşen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu olayın bir trafik kazası sonucu gerçekleştiğini ve herhangi bir kastın olmadığını, tutulan trafik kaza tespit tutanağının kesin delil olmadığını, kazada maktülün de kusurunun bulunduğunu, maddi- manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. Asıl ve birleşen davada davalılar Suat Oran - ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sahibi olduğu 06 C 0969 plakalı araç için kaza tespit tutanağında kusur atfedilmediğini, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, kaza ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2009/66916 hazırlı nosu ile soruşturmanın devam ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir. Asıl ve birleşen davada davalı Başkent Üniversitesi Rektörlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin meydana gelen kazadan hiç bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili ile dava dışı Seda Turizm...Şti arasında 01/09/2002 tarihinde sözleşme imzalandığını, daha sonra Seda Turizm...Şti'nin davalı .....Şti'ne devredildiğini, sözleşmenin feshi yoluna gidilmediğinden sözleşme ile ek protokollerin halen geçerli olduğunu, sözleşmenin 5.15 maddesinde "sözleşme süresi içinde çalıştırdığı personelin uğradığı veya sebep olduğu iş kazalarından ve bu kazaların önlenmesi için gereken tedbirlerin alınmamasından ve sebep olduğu trafik cezalarından tek sorumlu nakliyeci olacaktır." hükmü nedeniyle meydana gelen zarardan tamamen nakliyeci ......Şti'nin sorumlu olduğunu, Seda Turizm...Şti'ne davanın ihbarını talep ettiklerini belirterek davanın reddini istemiştir. Asıl ve birleşen dava davacılar vekili 17/08/2011 tarihli ıslah dilekçesi ile; asıl davada tazminat taleplerini davacı ...için 27.475,37 TL'ye, davacı... için 25.900,85 TL'ye çıkararak ıslah harcını yatırmıştır. Davacı tarafça açılan ve mahkememizin yukarıda belirtilen esas sırasına kayıtlı davasında yargılama sürerken yine tarafları aynı olan ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/296 Esas sayılı davasının mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, birleşen dosyanın celp edildiği ve yargılamaya devam olunduğu görülmüştür, DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, dava konusu trafik kazasına ilişkin belge ve tutanaklar, soruşturma dosyası, kazaya ilişkin tutanaklar, dava dosyasında bulunan diğer deliller. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, haksız fiilden kaynaklanan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir. 6089 sayılı TBK'nun 49. maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğu, 53. Maddesi gereğince haksız fiil sonucu ölüm halinde, ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları zararlardan, zarar verenin sorumlu olacağı belirtilmiştir. Yine 2819 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85. maddesi gereğince motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına neden olunması halinde doğan zararda işletenin sorumlu olacağı, aynı yasanın 91. Maddesi gereğince de işletene düşen bu sorumluluğun karşılanması için Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılmasının zorunlu olduğu ve bu sigortanın işletenin kusuru ve poliçe limitine kadar zararları karşılayacağı belirtilmiştir. 13/05/2009 tarihli trafik kazası tespit tutanağının incelenmesinden; kazaya...ve 06 C 0969 plakalı araçların neden olduğu, 06 C 5472 plakalı araç sürücüsünün Duralı Satılmış, maliki ve işleteninin ... ... Şirketi, 06 C 0969 plakalı araç sürücüsünün ..., maliki ve işleteninin Suat Oran olduğu, 06 C 0969 plakalı araç sürücüsü ...'ın kural ihlalinin tesip edilmediği, 06 C 5472 plakalı araç sürücüsünün kural ihlalinin tespit edildiği görülmüştür. Dosya içerisine alınan Aile Nüfus Kayıt tablosuna göre ...'nın 09/07/1986 doğumlu olduğu, 13/05/2009 kaza tarihinde öldüğü, davacılardan ...ve...'nın Özgecan'ın anne ve babası oldukları anlaşılmıştır. ... 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/350 ( 2009/417 eski esas) esas sayılı dosyasının incelenmesinden; davaya konu kaza nedeniyle taksirle ölüme ve yaralamaya neden olma suçundan sanıklar ... ve ... aleyhine açılan kamu davasının yargılamasında, kusur oranlarındaki çelişki ve Yargıtay bozması üzerine Adli Tıp Kurumundan yeniden rapor aldırıldığı, Adli Tıp Kurumunun 27/11/2014 tarih ve ... 348 sayılı raporu ile kazanın oluşumunda ...'ın asli derecede kusurlu, ...'ın kusursuz, ölen ... ve yaralanan yolcuların kendi ölüm ve yaralanmalarında tali kusurlu olduklarının tespit edildiği, mahkemece bu rapor esas alınarak tanık, sanık, katılanların beyanları ile birlikte değerlendirilerek ...'ın kusursuz olduğu kabul edilmek suretiyle beraatine, ...'ın asli ve tam kusurlu olduğu kabul edilerek mahkumiyetine karar verildiği, bu kararın Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 17/01/2019 tarihli kararı ile onanarak kesinleştiği görülmüştür. ... 18. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasında aldırılan 07/03/2011 tarihli ... Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi raporunda; 1-Davalı sürücü ...'ın %25(yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, 2-Davalı sürücü ...'ın %50(yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, 3-Davacı taraf yakını müteveffa yolcu ...'nın %25(yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Yine aynı olaya ilişkin 06/02/2014 tarihli İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi raporunda 1-Davalı sürücü ...'ın % 50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, 2-Davalı sürücü ...'ın %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, 3-Ölen yolcu ...'nın % 25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu tespit edilmekle kusur konusunda yeniden rapor tanzimine gerek görülmemiştir. 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir. Görüldüğü gibi sözkonusu maddede araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi de meydana gelen zarardan sorumlu tutulmuştur. Bu bakımdan motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında işletilmesi halinde yani aracın işletilmesine katılma halinde girişimci işleten ile birlikte sorumlu olacaktır. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. Somut olayda; ... 18. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/58 E., 2024/518 K. sayılı ve 12.12.2024 tarihli kararının; istinaf incelemesi neticesinde ... Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi'nin 2025/629 E., 2025/940 K. sayılı ve 03.07.2025 tarihli kararında; davalı Üniversite ile dava dışı Seda Turizm… Ltd. Şti. arasındaki sözleşmenin ve eklerinin ve sözleşmenin uzatılmasına dair sözleşmelerin dosya arasına kazandırıldığı, sözleşmeler bir bütün olarak incelendiğinde, davalı Başkent Üniversitesi’nin iş sahibi olarak yüklenici şirkete emir ve talimat verme, yapılan işi kontrol ve denetleme yetkisinin bulunduğu, yüklenici şirketin gerekirse araç kiralayarak bu hizmeti yerine getireceği, davalı ... Taş... Ltd. Şti. ile Başkent Üniversitesi arasında doğrudan bir sözleşme yoksa da bu şirket adına kayıtlı olup kazaya karışan servis aracının üzerinde üniversitenin ismi ve logosu da bulunarak öğretim elemanı-öğrenci taşıma işi yaptığının sabit olduğu anlaşıldığından, bu durumda davalı Üniversite’nin de “işleten” sıfatıyla zarardan sorumlu tutulması gerektiği yönünde karar verilmiştir. Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 25/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda,13.05.2009 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden 1986 doğumlu ...'nın; annesi ...için 310.236,49 TL, babası... için 111.035,80 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmıştır. Davacıların davalılardan Türkiye Sigorta A.Ş'den (eski ünvanı ... Sigorta A.Ş) Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi teminat limiti dahilinde talep edebileceği miktar anne ...için 110.464,12 TL, baba... için 39.535,88 TL ile sınırlı olduğu belirtilmiştir. Her ne kadar huzurdaki dava dosyaları ... 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/58 Esas sayılı dosyasına ek olarak açılmış ise de ilk dava tarihinin 08/06/2009 olması ve ilgili dosyanın birden fazla kez istinaf incelemesinden geçerek verilen hükümlerin kaldırılması, dosyamızda alınan bilirkişi raporunun mevcut dava dosyaları yönünden hüküm kurmaya elverişli olması gözetildiğinde tarafların makul sürede yargılanma hakkı kapsamında karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak ... 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/58 Esas sayılı dosyası bekletici mesele olarak kabul edilmemiştir. Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; kazanın meydana gelişinde dava dışı ...'ın % 50 (yüzde elli), Davalı sürücü ...'ın %25 (yüzde yirmi beş), müteveffa yolcu ...'nın % 25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, davacıların TBK 49.maddesi uyarınca dava açmakta hukuki yararlarının bulunduğu ve davalıların yukarıda izah olunduğu üzere meydana gelen zarardan sorumlu olacakları, 13.05.2009 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden 1986 doğumlu ...'nın; annesi ...için 310.236,49 TL, babası... için 111.035,80 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, davalı Türkiye Sigorta A.Ş'den (eski ünvanı ... Sigorta A.Ş) Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi teminat limiti dahilinde talep edebileceği miktar anne ...için 110.464,12 TL, baba... için 39.535,88 TL ile sınırlı olduğu davacıların taleplerinin poliçe limitini aşmadığı anlaşıldığından asıl ve birleşen dava yönünden davanın kabulüne alacak kalemlerinin tahsilde tekerrür olmamak üzere tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; A. Asıl dava dosyası yönünden davanın KABULÜ ile; 1-Davacı ...için 8.810,28 TL, davacı... için 7.982,05 TL maddi tazminatın 13/05/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden faizin başlangıcı dava tarihi olacak şekilde) davalılar ..., Başkent Üniversitesi Rektörlüğü, ... Taş. Tur. Oto. Tic. İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti ile ... Sigorta A.Ş'nden (davalı sigorta şirketi yönünden 150.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak kaydıyla), tahsilde tekerrür olmamak üzere müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, a-Asıl ve birleşen davada Kabul edilen 16.792,33 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.147,08 TL karar ve ilam harcının, 2.994,86 TL peşin harç, 144,00 TL ıslah harcı toplamı olan 3.138,86 TL harçtan düşümü ile artan 1.991,78 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, b-Asıl ve birleşen davada Davacı tarafından yatırılan 87,70 TL başvuru harcı, 2.994,86 TL peşin harç, 28,50 TL vekalet harcı, 144,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.255,06 TL harçtan, davacıya geri verilmesine karar verilen 1.991,78 TL harcın düşümü ile kalan 1.263,28 TL harcın davalılar ..., Başkent Üniversitesi Rektörlüğü, ... Taş. Tur. Oto. Tic. İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti ile ... Sigorta A.Ş'nden (davalı sigorta şirketi yönünden 150.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak kaydıyla), tahsilde tekerrür olmamak üzere müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, c-Asıl ve birleşen davada Davacının karşıladığı 1.710,00 TL tebligat gideri, 509,00 TL Adli Tıp Kurumu Başkanlığı rapor ücreti, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.219,00 TL yargılama giderinin davalılar ..., Başkent Üniversitesi Rektörlüğü, ... Taş. Tur. Oto. Tic. İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti ile ... Sigorta A.Ş'nden (davalı sigorta şirketi yönünden 150.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak kaydıyla), tahsilde tekerrür olmamak üzere müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, D-Asıl ve birleşen davada Davalı Başkent Üniversitesi Rektörlüğü'nın karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, e-Asıl ve birleşendavada Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 16.792,33 TL üzerinden takdir edilen 16.792,33 TL vekalet ücretinin davalılar ..., Başkent Üniversitesi Rektörlüğü, ... Taş. Tur. Oto. Tic. İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti ile ... Sigorta A.Ş'nden (davalı sigorta şirketi yönünden 150.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak kaydıyla), tahsilde tekerrür olmamak üzere müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, f-Asıl davada Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, 2-Birleşen dava dosyası yönünden davanın KABULÜ ile;Davacı ...için 38.822,43 TL, davacı... için 31.647,92 TL maddi tazminatın 13/05/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden faizin başlangıcı dava tarihi olacak şekilde) davalılar ... ..... ..... Üniversitesi Rektörlüğü, ... Taş. Tur. Oto. Tic. İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti ile ... Sigorta A.Ş'nden (davalı sigorta şirketi yönünden 150.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak kaydıyla), tahsilde tekerrür olmamak üzere müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, a-Asıl ve birleşen davada Kabul edilen 70.470,35 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 4.813,83 TL karar ve ilam harcından 2.994,86 TL peşin harç, 144,00 TL ıslah harcı toplamı olan 3.138,86 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.674,97 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, b-Asıl ve birleşen davada Davacı tarafından yatırılan 87,70 TL başvuru harcı, 2.994,86 TL peşin harç, 28,50 TL vekalet harcı, 144,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.255,06 TL harcın davalılar ... .... .... Rektörlüğü, ... Taş. Tur. Oto. Tic. İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti ile ... Sigorta A.Ş'nden (davalı sigorta şirketi yönünden 150.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak kaydıyla), tahsilde tekerrür olmamak üzere müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, c-Asıl ve birleşen Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 70.470,35 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ..., Başkent Üniversitesi Rektörlüğü, ... Taş. Tur. Oto. Tic. İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti ile ... Sigorta A.Ş'nden (davalı sigorta şirketi yönünden 150.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak kaydıyla), tahsilde tekerrür olmamak üzere müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, d-Asıl ve birleşen davada Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, davalı ...'ın yokluğunda diğer tarafların yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/07/2025

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır