İlk Derece Mahkemesi 2023/598 E. 2026/124 K.

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/598 Esas - 2026/124 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/598 Esas KARAR NO : 2026/124 Karar

... DAVA : Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 07/09/2023 KARAR TARİHİ : 13/02/2026 YAZIM TARİHİ : 13/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde; ....kayıt numarası ile ihale edilmiş ve müvekkilleri.... taahhüdünde kaldığını, sözü edilen işe dair yer teslim tutanağı 26/03/2021 tarihinde düzenlendiğini, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin işe başlama ve bitirme tarihi başlıklı 9.2 maddesi uyarınca iş süresinin 800 gün olduğunu, bu süre davalı şirketin baskıları sonucu 646 güne düşürüldüğünü, Davalı şirketin 26.10.2022 tarih ve... sayılı yazısı "22.03.2021 tarihli sözleşme ile taahhüdünüz altına verilmiş olan "...." isi ile ilgili olarak 26.03.2021 tarihinde yer teslimi yapılmış ve çalışmalara fiilen başlanmıştır. Daire Başkanlığımızın iş Ortaklığınıza muhatap ilgi (a)'da kayıtlı yazısında özetle; iş mahallindeki çalışmaların 02.04.2022 tarihinde tarafınızca durdurulmuş olduğunun tespit edildiği dolayısı ile şantiye faaliyetlerine derhal başlanılması gerektiği hususu tarafınıza bildirilmiştir. İs Ortaklığınızın Daire Başkanlığımıza muhatap ilgi (b)'de kayıtlı 09.05.2022 tarih ve.... sayılı cevabi yazısında ise; "Konkordato projesi kapsamında yetkili komiserler ile yapılan plan dahilinde bir an önce işe devam edilecek olup taahhüdümüz sözleşme hükümleri doğrultusunda yerine getirilecektir." denilmiş olmasına rağmen, aradan geçen süre zarfinda iş mahallindeki çalışmalara tarafinızca başlanılmamıştır. Taahhüt konusu işin süresi içerisinde tamamlanarak hizmete girmesi Kurumumuz açısından büyük önem arz etmekte olup, geçen süreçte 2022 yılı Ekim ayı itibari ile iş programının gerisinde kalınmıştır. Yürürlükte olan İcra ve iflas Kanununun "Kesin Mühletin Sözleşmeler Bakımından Sonuçları"na ilişkin hükümlerinde de açıkça belirtilmiş olduğu üzere, Sözleşmenin karşı tarafının konkordato projesinden etkilenip etkilenmediğine bakılmaksızın, borçlunun taraf olduğu ve işletmesinin faaliyetinin devamı için önem arz eden sözleşmelerin devamı esastır. Bir baska deyişle, konkordato için verilen geçici ve kesin,mühletler süresince, devam eden sözleşmelerden kaynaklı edimlerin ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi zorunludur. İdaremiz tarafindan 22.03.2021 tarihli sözleşme ile iş Ortaklığınızın taahhüdü altına verilmiş olan bahse konu işte sürecin aynı şekilde devam etmesi, yani tarafınızca şantiye faaliyetlerine başlanılmaması halinde, İdaremizce, Sözleşmede ve Yapım İsleri Genel Şartnamesinde yer alan fesih de dahil olmak üzere, yüklenicinin edimini yerine getirmemesi ya da eksik yahut geç yerine getirmesine ilişkin gerekli hükümlerin uygulanacağının bilinmesi hususunda; " şeklinde olduğunu, aktarılan karardan anlaşılacağı üzere davalı, müvekkili hakkında .... Esas sayılı dosya kapsamında tesis edilen "kesin mühleti" sorun olarak gördüğünü ve elinde bulundurduğu baskın gücü kullanarak fesih kararı aldığını, işte yer teslimi 26.03.2021 tarihinde yapıldığını, en son hakedişin yapıldığı tarih olan 28.02.2022 tarihine kadar havanın fen noktasında çalışılamayan günleri de düşüldüğünde 288 gün çalışma yapıldığını ve sözleşme fiyatları ile 24.587.484,07 ₺ tutarında iş yapıldığını, bu tarih aralığında bir günde yapılan iş tutarı 24.587.484,07TL/288= 85.373,21 TL olduğunu, kalan işin tutarı iş artışı dahil 41.943.950,62-24.587.484,07= 17.356.466,55 TL olduğu düşünüldüğünde kalan işin yapılabilmesi için 17.356.466,55/85.373,21= 204 gün olması yeterli olacağını, iş bitimi olan 10.09.2023 tarihi dikkate alındığında 204 gün geriye gelindiğinde 19.02.2023 tarihinde işe başlanılsa dahi işin süresinde bitirilebileceğinin açık olduğunu, davalı hakkında "Alacaklıyı Zarara Uğratmak İçin Mevcudu Eksiltmek" iddiası ile suç duyurusunda bulunulduğunu ... soruşturma numaralı dosyasında "Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair" kararı verildiğini, haksız fesih sonucu davalı elinde bulunan .... 10/11/2021 tarih ... numaralı 1.000.000,00 TL tutarındaki teminat mektuplarını nakde çevirerek, irat kaydetmiş ve mektupların güncellenmesi çalışmalarına başladığını, davaya konu teminat mektupları kapsamında müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle : Dava konusu ".... ortaklığı'nın taahhüdü altına verildiğini, 26.03.2021 tarihinde yer teslimi yapılarak çalışmalara fiilen başlanıldığını, 9 nolu hakedişe göre davacı yüklenici iş ortaklığına 28.02.2022 tarihi itibariyle yapmış oldukları imalatlar için sözleşme bedeli üzerinden 24.587.484,07-TL tutarında ödeme yapıldığını, sözleşmeye göre yer teslim tarihinden itibaren süresi 800 takvim günü ve iş bitim tarihi 03.06.2023 olan işte, 26.03.2021 tarihinde yapılan yer tesliminden sonra davacı yüklenicinin 07.04.2021 tarih ... sayılı yazısında (ek-4) işi sözleşmenin 24. Maddesi doğrultusunda 31.12.2022 tarihine kadar bitireceklerini taahhüt ederek iş bitim tarihinin revize edilmesi talep edilmiş anılan talep uygun görülerek işin süresi 646 takvim günü olarak değiştirildiğini, 11.10.2021 tarih ve ....sayılı Makam Oluru (ek-5) ile zorunlu imalat değişiklikleri nedeniyle iş artış/eksilişlerine ilişkin olarak uygun bulunan 2.915.175,36 TL net iş artış tutarı için verilen süre uzatımı ile iş bitim tarihi 19.02.2023'e ertelendiğini, davacı yüklenici iş ortaklığının 20.10.2021 tarih ve ... sayılı Makam Oluru (ek-7) ile ödenek aktarımı yapıldığını, süre uzatımı verilerek iş bitim tarihi bu sefer 10.09.2023 tarihine ötelendiğini, ihale bedeli 39.744.000,00 TL, toplam yerleşke alanı 26.000 m2 olan sözleşme konusu işin kapsamında, 4 blokta toplam 72 adet Lojman Dairesi, 1 adet İdari Bina, 1 adet ... imalatları bulunmakta olup ekindeki Makam Oluru ile yapılan imalat değişikliği nedeniyle 2.199.950,62 TL'lik iş artışı verilerek toplam sözleşme bedeli 41.943.950,62 TL olduğunu, sözleşme, dava dilekçesinde iddia edildiği gibi konkordato nedeniyle fesih edilmediğini, yapılan iş miktarının iş programının gerisinde kalması ve kalan sözleşme süresinde işin fiilen bitirilmesinin fen ve sanat kuralları çerçevesinde mümkün olmaması nedeniyle fesih edildiğini, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava; taraflar arasında akdedilen 22.03.2021 tarihli ....'de idari ve sosyal tesislerin yapım işi sözleşmesi kapsamında haksız fesih iddiası ile tazminat talebi ve davacı iş ortaklığını davalıya vermiş olduğu teminat mektupları kapsamında borçlu bulunmadığının tespitine ilişkin olduğu uyuşmazlığın sözleşmenin feshinin haklı nedenlere dayanıp dayanmadığı teminat mektuplarının iade koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkindir. .... Soruşturma sayılı dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ....'nin müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ... esas sayılı dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. .....'nin müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Bilirkişi ikinci raporunda özetle; ...'te.... taahhüdünde kaldığı, 22.03.2021 tarihli sözleşme ile tarihinde 39.744.000,00 TL üzerinden sözleşme imzalandığı, işe dair yer teslim tutanağı 26.03.2021 tarihinde düzenlendiği, davalı tarafın 29.03.2023 tarih ... sayılı fesih kararı "22.03.2021 tarihli sözleşme ile taahhüdünüz altına verilmiş olan "... sayılı Makam Oluru ile feshedilmiştir.” şeklindeki fesih yazısı ile sözleşmeyi feshettiği, Nakte Çevrilen Teminat Mektupları hakkında; Halk Bankası 07.02.2022 tarih ... nolu teminat mektubu tanzim edilen 132.000,00 TL tutarının davalının davacı hakkında ihale hükümlerini yerine getirmediği gerekçesi ile nakte çevrilerek davalı vadesiz hesabına aktarıldığı... 19.10.2023 tarihli yazısında ....numaralı 1.000.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun fiyat farkına yönelik ek kesin teminat olduğu, nakte çevrildiği, .... 19.10.2023 tarihli yazısında 10.03.2021 tarih 10410001955 numaralı 2.384.640,00 TL tutarlı teminat mektubunun nakte çevrildiği, sözleşme fesih konusunda; Ayrıntıları rapor içeriğinde verildiği üzere, davacının davalı idarenin iş emrine uymayarak taraflar arasındaki sözleşme eki YİGŞ Madde 47.2 (a) bendine aykırı davrandığı ve bu kapsamda davalı idarenin de taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı olarak fesh ettiği değerlendirilmektedir. Bu kapsamda davacı talepleri incelendiğinde; Davalı idarenin sözleşmenin feshinde haklı olduğu konusunda Nihai Takdir’in Sayın Mahkemenize ait olduğu, Feshin haklı olduğuna kanaat getirilmesi durumunda, davalı idarenin bir önceki kısımda ayrıntıları verilen teminat mektuplarını nakte çevirmekte haklı olduğu, teminat mektuplarından kaynaklı davacının herhangi bir alacağı bulunmadığı, Davacı yüklenicinin herhangi bir tazminat talep edemeyeceği yönündeki kanaatini belirtmiştir. Bilirkişi raporunun denetime açık hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır . Somut olayda, .... taahhüdünde kaldığı, 22.03.2021 tarihli sözleşme ile 39.744.000,00 TL üzerinden sözleşme imzalandığı, işe dair yer teslim tutanağı 26.03.2021 tarihinde düzenlendiği, davalı tarafın 29.03.2023 tarih.... sayılı fesih kararı "22.03.2021 tarihli sözleşme ile taahhüdünüz altına verilmiş olan ".... sayılı Makam Oluru ile feshedilmiştir” şeklindeki fesih yazısı ile sözleşmeyi feshettiği anlaşılmaktadır. Davacının davalı idarenin iş emrine uymayarak taraflar arasındaki sözleşme eki 47.2 (a) bendine aykırı davrandığı ve bu kapsamda davalı idarenin de taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı olarak fesh ettiği anlaşılmakla davacının tazminat talep edemeyeceği, teminat mektuplarını nakde çevirmesinin sözleşmeye uygun olduğu anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE; 2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL harçtan, dava açılışında alınan 4.354,77-TL peşin harcın düşülmesi ile fazla yatırıldığı anlaşılan 3.622,77-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, 3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, 6)Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren ....Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/02/2026

.....