İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2023/534 E. 2024/411 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2023/534
Karar No
2024/411
Karar Tarihi

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/534 Esas - 2024/411 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/534 Esas KARAR NO : 2024/411

DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) DAVA TARİHİ : 07/12/2023 KARAR TARİHİ : 25/10/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/10/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 07/12/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı şahsın ... sayılı marka başvurusuna müvekkili şirket adına kayıtlı ....., ... sayılı markalar mesnet gösterilerek SMK 6/1, 6/4, 6/5 ve 6/9 maddeleri kapsamında itiraz edildiğini, itirazın nihai olarak ... ...’nın ... sayılı kararı ile reddedildiğini, kararın eksik incelemeyle tesis edildiğini, dava konusu marka başvurusunun herhangi bir ... barındırmayan düz yazı formunda “...” ibaresinden oluştuğunu, “...” kelimesinin “çay” anlamına geldiğini ve tek başına ayırt ediciliği bulunmadığını, okunuşunun “...” şeklinde olduğunu, “...” ibaresinin müvekkili markalarının ortak unsuru olan “...” kelimesinin bir harf eksiltilmiş hali olduğunu, “...” kelimesinin devamına okunuşu “...” şeklinde olan ibare eklenerek markaların yazılı olarak benzer hale getirildiğini, dava konusu markanın “...” şeklinde okunacağını, markanın yeni bir marka olarak algılanmayacağını, müvekkiline ait markaların dilbilgisi bakımından belirtme şekli olarak algılanacağını, tüketiciler nezdinde markaların karıştırılacağını, müvekkili markalarının tanınmış markalar olduğunu, müvekkili şirketin ... nezdinde tescilli ... sayılı tanınmış markasının bulunduğunu, müvekkili şirket markalarının dünya çapında tanındığını, davalı şahsın bu durumdan haksız kazanç sağlayabileceğini ve müvekkili markalarının ayırt edici unsurunun zedeleneceğini, dava konusu markanın 30. Sınıfta tescil edilmek istendiğini, müvekkili şirket markalarından bir kısmının da 30. sınıfta tescilli olduğunu, davalı şahsın marka başvurusunda kötü niyetli olduğunu beyanla; ... ...’nın ... sayılı kararının iptaline, davalıya ait ... sayılı başvurunun reddine ve markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili 15/01/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu marka başvurusu ile davacıya ait markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığını, başvuru konusu markanın siyah standart harflerle yazılmış ve bütün halinde algılanan “...” ibaresinden oluştuğunu, “...” ibaresinin bilinen bir anlamı olmadığını, “...” ibaresinin “çay” anlamıyla yaygın olarak bilinen bir ibare olduğunu, dava konusu markanın tescil edilmek istendiği 30. sınıf mallar bakımından markanın tüketici üzerinde oluşturduğu genel izlenimin davacı markalarıyla ayrıştırılacak derecede farklılık arz ettiğini, taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal olarak bir çağrışım ilişkisi içinde bulunmadığını, markalar arasında benzerlik ilişkisi bulunmadığından ve tanınmış marka hakkında gerekli kriterlerin sağlandığı yönünde somut bilgi ve belge sunulmadığından davacının tanınmışlık iddiasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, dava konusu marka başvurusunun kötü niyetle yapıldığını ispatlayacak somut delil sunulamadığını, Kurum tarafından yapılan iş ve işlemlerin hukuka uygun olduğunu beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ..., dava dilekçesinin kendisine tebliğine rağmen yasal süre içinde cevap dilekçesi ibraz etmediğinden, HMK m.128 hükmü uyarınca dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmıştır. UYUŞMAZLIK:

Dava, 5000 sayılı ..... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markanın Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şahsa ait ... sayılı "..." ibareli marka başvurusu ile davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, davacı markalarının tanınmış olup olmadığı, davalı şahsın kötü niyetli olup olmadığı, tescili halinde dava konusu markanın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka başvuru dosyası ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, özel ve teknik hususlara ilişkin bilirkişi raporu aldırılmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İşlem dosyasının tetkikinde; davalı şahsın ... sayılı "..." ibareli markanın tescili amacıyla 07.02.2022 tarihinde gerçekleştirdiği başvurunun yapılan ilk incelemeler sonrasında ...'nca 27.05.2022 tarih ve 397 sayılı .....'nde ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davacının SMK m.6/1, m,6/4, m.6/5 ve m.6/9 hükmü kapsamında ..., ..... sayılı markaları mesnet göstererek itirazda bulunduğu, yayına yapılan itirazın ...'nca reddine karar verildiği, davacı yanın karara yeniden itiraz dilekçesi sunduğu, davalı şahsın itiraza karşı görüş dilekçesi sunduğu, yeniden yapılan itirazı değerlendiren ... 'nun ... sayılı ... kararı ile itirazın reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 30.10.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu marka başvurusu 14.08.2024 tarihinde tescil edilmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir. Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür. Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır. Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; dava konusu marka başvurusu, 30. sınıfta yer alan “Bal, arı sütü, propolis. Çaylar, buzlu çaylar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar.” emtiaları bakımından tescil edilmek üzere başvuruya konu edilmiştir. Davacıya ait ..... sayılı markalar, hali hazırda “30.Sınıf:Bal, arı sütü, propolis. Çaylar, buzlu çaylar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar.” emtialarında tescillidir. Dolayısıyla, davacıya ait ..... sayılı markalar ile dava konusu marka kapsamında yer alan emtialar aynıdır. Dava konusu marka başvurusu kapsamında yer alan emtialar, davacıya ait ..... sayılı markalar kapsamında yer alan (30. sınıf emtiaların satışına yönelik) 35/05 alt sınıf hizmetler ile benzerdir. Zira bir malın üretilmesinin doğal sonucu, o malın pazarlanmasıdır. Dolayısıyla bahsi geçen emtialar ile bunların perakendeciliği hizmetleri arasında tamamlayıcılık ilişkisi söz konusu olup, bu mal ve hizmetler tüketici nezdinde benzerdir. Dava konusu marka kapsamında yer alan emtialar ile davacıya ait tüm markalar kapsamında yer alan “43.Sınıf:Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri” benzerlik ihtiva etmektedir. .... Hukuk Dairesi'nin 11.11.2019 tarih ...... sayılı kararında; “...Yiyecek ve içecek emtiaları ile bunların satımına ilişkin 43. sınıfta yer alan "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetlerinin" birbirleriyle ilişkilendirilebilecek mal ve hizmetlerden oldukları kabul edilip, bu doğrultuda yapılacak değerlendirmeyle karar verilmesi gerekir…” hükmü ile yiyecek ve içecek emtiaları ile“43.Sınıf:Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri” hizmetlerinin benzerliği açıkça ifade edilmiştir. Sonuç olarak, dava konusu marka kapsamında yer alan tüm emtialar bakımından, taraf markaları arasında “emtiaların aynı veya benzer olması” şartının sağlandığı kanaatine varılmıştır. Dava konusu marka başvurusu, "..." ibaresinden oluşan bir kelime markasıdır. Marka kapsamında herhangi bir renk ya da ... unsuru kullanılmamıştır. Dava konusu markada yer alan “...” ibaresi üst satırda, “...” ibaresi alt satırda konumlandırılmış, her iki kelime de büyük harflerle yazılmıştır. “...” ibaresinin herhangi bir anlamı tespit edilememiştir. Bununla birlikte, dava konusu markada yer alan “...” ibaresi, “...” şeklinde okunmakta olup, İngilizce “çay” anlamına gelmektedir. Davanın konusunu çeşitli gıda ürünlerinin oluşturduğu gözetildiğinde, “...” ibaresi, tali unsur niteliğindedir. Dava konusu markanın esas unsuru “...” ibaresidir. Davacıya ait markaların ikisi kelime markası iken, diğer altı marka, kelime ve ... unsurlarını bir arada barındıran karma nitelikte markalardır. Davacının gerek kelime markaları gerekse karma nitelikte markaları ortak olarak “...-...” ibaresini içermektedir. Davacının bir kısım markasında “.....” ibareleri yer almakta olup, bu ibareler, özellikle yiyecek içecek sunulması hizmetleri ve gıda sektörü bakımından ayırt edici niteliği bulunan ibareler değildir. Davacının markalarında yer alan “...” unsurları ise, “insan figürü”, “hayvan başı şekli” ya da “iki el arasında brgr kelimesi” şeklinde oluşturulmuş unsurlardır. Davacının markalarının ortak unsuru olan “...-...” ibaresi, “...” şeklinde okunmakta ise de, kelimenin oluşturuluş şekli itibarıyla “...” ibaresinin, markanın esas unsuru olduğu değerlendirilebilir. Zira “...” ve “...” ibareleri, hem renk olarak farklı renk ile yazılmış hem de iki kelime “-(...)” çizgisi ile ayrılmıştır. “...” ibaresi anlamlı bir kelime olmamakla birlikte, “...” ibaresi, “İnsanlarda, hayvanlarda deri ile kemik arasındaki kas ve yağdan oluşan tabaka. Kasaplık hayvanlardan sağlanan kaslardan oluşmuş besin maddesi.” olarak tanımlanmıştır. “...” ibaresi ise, ülkemizde kullanılan bir erkek ismidir. Davacı markalarında “...” ibaresi, “...” ibaresinden farklı renk ile yazıldığından ve ayrıca iki kelime ...(-) işareti ile ayrıldığından, davacı markalarının esas unsurunu “...” ibaresi olduğu değerlendirilmiştir. Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; dava konusu marka kapsamında yer alan emtiaların, davacıya ait markaların kapsamlarında yer alan mal ve hizmetler ile aynı ya da benzer olduğu, dava konusu markanın esas unsur bazında davacı markaları ile benzerlik taşıdığı, zira davacı markaları “...” şeklinde okunurken, dava konusu markanın “...” şeklinde okunduğu, “...” ve “...” ibareleri tali unsur olarak değerlendirildiğinde dahi, “...” ve “...” ibarelerinin benzer olduğu, markalar arasındaki tek harf farklılığının markaları benzer kıldığı, zira benzerlik taşıyan harflerin, dava konusu markanın ilk dört harfini oluşturduğu, Türkçe’nin soldan sağa okunan bir dil olduğu gözetildiğinde, markanın sonunda yer alan farklılığın tüketici nezdinde fark edilebilir olmadığı, davanın konusunu oluşturan emtiaların, günlük olarak tüketilen ve çoğunlukla ucuz olarak nitelendirilebilecek gıda ürünleri olduğu ve ayrıca davacıya ait markanın özellikle yiyecek ve içeceklerin sağlanması hizmet sektöründe tanınmışlığı bulunduğu gözetildiğinde, makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketicinin taraf markalarını aynı/aynı tür ya da benzer ürünler üzerinde gördüğünde ya da işittiğinde, farklı marka ile karşı karşıya olduğunu anlayabilmesinin mümkün olmayacağı, tüketicinin daha önceden hatırında kalan davacı markalarını anımsayacağı, dava konusu marka ile davacı markaların aynı ticari kökenden geldiği hususunda yanılsamaya düşerek tüketim tercihinde bulunacağı, bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökenleri işaret ettiğini algılaması ihtimalinde dahi bu kez marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde kafa karışıklığı yaşayacağı, dolayısıyla karşılaştırılan markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır. SMK m.6/4 hükmüne göre; ... Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir. SMK m.6/4 hükmü bağlamında tanınmış marka koruması için; toplumun her kesimince bilinme gerekli olmayıp, toplumun ilgili kesimindeki bilinilirlik düzeyi dikkate alınacaktır. Toplumun ilgili kesimi; markanın tanındığı iddia edilen ve kaynak ülkede markanın tescilli olduğu ve kullanıldığı sektörü ifade eder. (.....) Bir markanın ... Sözleşmesi anlamında tanınmış marka olarak kabul edilebilmesi için, bu markanın Türkiye'de tanınmış olmasının ya da kullanılmasının gerekip gerekmediği hususu bakımından; ....Hukuk Dairesi'nin 13.02.2019 tarih ..... sayılı kararında belirtildiği üzere, Türkiye’de tescilli olmayan markalara tanınmış marka koruması sağlanabilmesi için, söz konusu markanın, itiraza konu marka başvuru tarihinden önce Türkiye’de ilgili sektörde tanınmış marka olduğunun dosyaya sunulan objektif delillerle ispat edilmesi gerekir. (.....) SMK m.6/5 hükmüne göre; Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. SMK m.6/5 hükmü uyarınca; önceki tarihli tescil edilmiş veya tescil başvurusu yapılmış olan bir marka, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi sebebiyle, aynı veya benzeri sonraki tarihli marka başvurusunun, aynı veya farklı nitelikteki mal ya da hizmetlere ilişkin tescil talebinin reddini talep edebilir. Bir markanın sadece tanınmış marka niteliğini haiz olması, otomatik olarak o markanın farklı türdeki mal veya hizmetlere ilişkin olarak sonraki tarihli marka başvurusunu engelleme hakkı bahşetmez. Tanınmış marka hakkı sahibinin genişletilmiş korumadan yararlanabilmesi için; A) Tanınmış markanın itibarından haksız yarar elde edilmesi, B) Tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi, C) Tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi, olasılıklarından en az birinin gerçekleşmesi veya gerçekleşme ihtimalinin bulunması gereklidir. Ayrıca, sonraki tarihli marka başvuru sahibinin, marka başvurusunda haklı bir nedeninin de bulunmaması gerekir. Tanınmışlık, statik ve dogmatik bir durum değildir. Aksine; sürekli güncellenen, dalgalanabilen, bir çok değişkene bağlı dinamik bir süreci içinde barındırır. Bir markanın tanınmış marka niteliğinde olup olmadığı; a)Toplumun ilgili kesimince markanın tanınma düzeyi, b) Markanın kullanıldığı coğrafi alan, kullanım süresi ve yoğunluğu, c)Marka promosyonlarının ve reklamlarının süresi, yoğunluğu, hedef aldığı alan, d)Markanın tesciller veya tescil başvuruları ile korunduğu coğrafi alanın büyüklüğü, e) Markanın resmi mercilerce tanınmışlığına delalet eden karar ve uygulamaları, f) Markanın ekonomik değeri, g) Markanın hitap ettiği mal veya hizmetlerin pazar payı, gibi tahdidi olmayan kriterler dikkate alınmak suretiyle, yapılacak global bir değerlendirme neticesinde her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Hemen belirtilmelidir ki; bir markanın tanınmış marka niteliğini haiz olmasının; yukarıda yer verilen tüm kıstasların sağlanması gerektiğini şart koşmadığı gibi, yukarıda yer verilen kıstaslardan yalnızca birinin gerçekleşmesinin mutlak anlamda ilgili markayı tanınmışlık seviyesine çıkaracağını da göstermez. Burada önemli olan husus; her somut olayda, yukarıda yer verilen kıstaslardan da yararlanarak, global bir değerlendirme yapılması, bunun sonucunda tanınmışlık vasfı ve varsa bu tanınmışlığın etki alanının belirlenmesidir. Tanınmış markanın itibarından haksız yararlanılmasından söz edilebilmesi için; tanınmış markanın iyi şöhret ve itibar sahibi olması, ilgili tüketici kesimi nezdinde markanın olumlu bir imajının olması gerekir. Bu nedenle imaj transferine konu olabilecek sonraki tarihli marka başvurusunun, tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma tehlikesi doğurabileceği söylenebilir. Burada önemli olan, sonraki tarihli markayı gören tüketicinin, önceki tarihli tanınmış markanın kendi zihninde oluşturduğu olumlu imaj ile sonraki tarihli marka arasında bir bağlantı (link) kurması, imaj transferi ihtimalinin bulunması, böylece tanınmış markanın olumlu imajının sağladığı kolaylıktan yararlanarak sonraki tarihli marka başvuru sahibinin ticari avantaj sağlama ihtimalinin bulunmasıdır. Böylece, sonraki tarihli marka başvuru sahibi, tanınmış marka sahibinin uzun uğraşlar sonucu oluşturduğu kalite ve güven birikiminden parazitvari yararlanarak, kendi lehine haksız bir avantaj sağlayacaktır. Tanınmış markanın itibarına zarar verilebilmesi için; Tanınmış markanın, arzu edilmeyen olumsuz imaj tehlikesine maruz kalacağı bir hal olasılığı içerisinde bulunması gerekmektedir. Tanınmış markanın itibarının zarar görme tehlikesi altında bulunup bulunmadığı incelenirken, tescile konu mal ve hizmetlerin kapsamı dikkate alınmalıdır. Örneğin; tanınmış bir içecek markasının, aynı veya benzerinin tuvalet temizliği emtialarında marka olarak kullanılması halinde, böyle bir olumsuz imaj tehlikesi söz konusu olabilir. Tanınmış markanın ayırt etme gücünün zedelenmesi için; Sonraki tarihli marka başvurusu nedeniyle, tanınmış markanın ayırt etme gücünün zayıflaması ve bu suretle markanın reklam değerinin düşme ihtimali bulunmalıdır. Tanınmışlık derecesi ve karşılaştırılan markaların hitap ettiği mal veya hizmetlerin birbirleri ile yakınlığı arttıkça, markanın ayırt ediciliğinin zedelenmesi ihtimali de artmaktadır. Bu durumda, markanın muhatap çevresi, sonraki tarihli marka nedeniyle, önceki markanın artık sadece tanınmış marka sahibine ve onun ürünlerine ait olmadığı kanısına varmaktadır. Somut olayda yapılan değerlendirmede; davacı şirket, ... nezdinde yaptığı itiraz aşamasında ve dava aşamasında dosyaya herhangi bir delil sunmamış, fakat ... nezdinde yaptığı itiraz aşamasında “...-... ...+...” markasının tanınmış marka olarak sicile kayıtlı olduğunu ifade etmiş olup, bu kapsamda yapılan araştırmada, “...-... ...+...” ibaresi için ... sayı ile tanınmış marka tescili için 30.09.2015 tarihinde başvuru yapıldığı, bu başvurunun 03.04.2017 tarihinde kabul edildiği tespit edilmiştir. Somut uyuşmazlık bakımından incelendiğinde; davacı tarafça, itiraz/dava aşamasında dosyaya sunulan tanınmış marka kaydına dair tescil bilgisinin başvuru tarihinin 2015 olduğu ve bu talebin 2017 yılında kabul edildiği gözetildiğinde ve yine mahkememizce oluşturulan ve içinde gıda sektöründen kimsenin de bulunduğu bilirkişi heyetince davacı yana ait “...-...” ibareli markanın “Yiyecek İçecek Sunulması Hizmeti” bakımından tanınmış marka olduğu yönünde kanaat belirttiği, dava konusu marka ile davacıya ait tanınmış markanın görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzer olduğu, davalı markasının uyuşmazlık konusu emtialarda kullanılması halinde, davacı markasının imajı ile ilgili olumlu düşüncelerin davalı markasının kullanılacağı emtialara aktarılmasına neden olabileceği, dolayısıyla, karşılaştırılan markalar arasındaki benzerlik de gözetildiğinde, davalıya ait markanın, dava konusu emtialar bakımından kullanılması halinde, davacıya ait “...-...” ibareli tanınmış markanın ayırt edicilik karakterine ve itibarına zarar vermesi ve tanınmışlığından haksız yarar sağlanması ihtimallerinin somut olay bakımından mevcut olduğu, dava konusu markanın uyuşmazlık konusu emtialar yönünden kullanılması halinde, ilişkilendirme ve imaj transferi yoluyla haksız bir yararın sağlanabileceği kanaatine varılmakla birlikte somut olayda SMK m.6/5 hükmü koşulunun oluştuğu kanaatine varılmıştır. SMK m.6/9 hükmüne göre; Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Kötü niyetli marka başvurusu; Kişiyi, hukuk düzeninin tescil ile elde edilecek hakları kullanması amacı taşımaksızın, hukuka ve ahlaka aykırı olarak, bu hakların hukuk düzenince tasvip edilemeyecek şekilde başka amaçlarla kullanılması olarak tanımlanabilir. Hangi hallerde kötü niyetli olarak marka başvurusunda bulunulmuş sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, genel olarak markayı kullanmaktan ziyade şantaj veya başkasından haksız para elde etmek veya başkalarının ticaretine engel olmak gibi amaçlarla yapılan marka başvuruları kötü niyetle yapılmış başvuru olarak kabul edilmektedir. Kanunun ayrıca müeyyideye bağladığı hususlar tek başına kötü niyet emaresi olarak kabul edilmez. Zira Kanun tarafından zaten müeyyidesi gösterilmiş marka başvuruları için ayrıca kötü niyeti de sebep göstermek doğru görülmemektedir. (.....) Somut olayda; davaya konu marka ile itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markaların iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmalarının haricinde davalı şahsın kötü niyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu ileri sürülmediğinden kötü niyet iddiasına dayalı istemler yerinde bulunmamıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile; ... sayılı ... kararının İPTALİNE, 2-Dava konusu ... sayılı markanın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve SİCİLDEN TERKİNİNE, 3-6769 sayılı SMK m.27/6 hükmü uyarınca hükümsüzlük kararı kesinleştiğinde bir örneğinin re'sen ...'e gönderilmesine, 4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL'nin düşümü ile alınması gereken 157,75 TL'nin müteselsilen davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 76,80 TL vekalet harcı, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 450,00 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 8.566,50 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı ... tarafından yapılan 60,80 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 8-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa resen iadesine, Dair, davacı vekillerinin, davalı kurum vekilinin ve davalı şahıs vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/10/2024

Katip ..... E imzalıdır

Hakim ..... E imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2023/534, K. 2024/411, T. 25.10.2024, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2023-534-e-2024-411-k-59e36b1c4713