İlk Derece Mahkemesi 2023/531 E. 2024/455 K.

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/531 Esas - 2024/455 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/531 Esas KARAR NO : 2024/455

DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) DAVA TARİHİ : 05/12/2023 KARAR TARİHİ : 27/11/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/12/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 05/12/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... ibareli markanın tanınmış marka olduğu, ... kararında, tanınmışlık yönünden yapılan itirazın sadece "Sınıf 37: Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve akaryakıt dolumu)" hizmeti yönünden kabul edilmişse de, dava konusu marka kapsamındaki tüm mal ve hizmetin, SMK madde 6/5 hükümlerince reddi gerektiği, müvekkili şirketin faaliyet gösterdiği ve tanınmış olduğu sektöre ilişkin emtialar için kullanılacak olan davaya konu “...” ibareli markanın tescil başvurusunun reddini zorunlu kıldığı, .... Hukuk Dairesinin tanınmış markayı, “Bir şahsa veya teşebbüse sıkı sıkıya matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, dost düşman ayrımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım” olarak tanımladığı, müvekkiline ait ... ibareli markanın, ... numarası ile tanınmış marka siciline kaydedildiği, müvekkiline ait ... ibareli markanın tanınmışlığının, sunulan delilleri arasında yer alan mahkeme kararlarında da ayrıca ifade edildiği, müvekkili şirketin, ... markasını, uzun yıllardır aralıksız ve kesintisiz olarak kullandığı, bu markaya yatırım yaptığı, reklamlar verdiği, bu kullanım ve reklamların sadece Türkiye ile sınırlı kalmadığı, bu çalışma sonucunda yurt dışında da markasını tanınmış marka haline getirdiği ve bu markası altında birçok seri marka yarattığı, ... ana markasının tanınmışlığı yanında her bir seri markayı da uluslararası alanda tanınır hale getirdiği, müvekkili markasının ulaştığı bu tanınmışlık seviyesinin hiçbir şekil azımsanamayacak yatırımlar sonucunda elde edildiği, Yargıtay’ın bir markanın birçok ülkede tescil edilmiş olmasını, tanınmışlık için yeterli gördüğü, ... sayılı tanınmış marka dosyası incelendiğinde, ... ibareli markanın tanınmışlığının anlaşılacağı, markanın itibarının zarara uğramasının, itibarından haksız yarar sağlanmasının ve markanın ayırt ediciliğinin zedelenmesi ihtimallerinin varlığının dahi müvekkili firmanın büyük emek ve paralar ile tanınmış kıldığı markası açısından ciddi riskler oluşturduğu, bu açıklamalar ışığında müvekkili tanınmış markası ile aynı/ayırt edilemeyecek derecede benzer dava konusu markanın müvekkili markası kapsamındaki mallar ile aynı ve benzer mallar için tescil edilmesi zaten mümkün değilken, müvekkili markasının ulusal ve uluslararası piyasada tanınmış bir marka olmasının, davaya konu markanın müvekkili şirketin sektörüne ilişkin bir başvuru olmasının, yasa hükmü ve uluslararası düzenlemeler çerçevesinde, dava konusu markanın tescil edilmesini açıkça engellediği, dava konusu marka başvurusunun, SMK md. 6/6 gereği tesciline engel olunması gerektiği, “...” ibaresinin “marka” olarak tescilli olmasının yanı sıra müvekkiline ait birer sınai mülkiyet hakkı olan alan adının (...) ve ticaret unvanının (... ŞİRKETİ) da esas unsurunu oluşturduğu, müvekkili ... A.Ş.'nin 27.05.1992 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlanmak suretiyle kurulduğu, ... ibareli alan adının ise, 21.04.1998 tarihinden itibaren müvekkili adına tescilli olduğu, bu anlamda, dava konusu markanın reddedilmemesi ya da hükümsüz kılınmaması halinde müvekkili şirketin SMK’nın 6/6 maddesi gereğince de haklarının zarar göreceği, dava konusu marka başvurusunun, kötü niyetin göstergesi olduğu, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında, kötü niyetin var olup olmadığı hususunun tespitinin Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen “basiretli tacir” kuralı dikkate alınarak gerçekleştirildiği, buna göre tacirin, faaliyet gösterdiği ticari alan içinde tanınmış marka statüsüne ve belirli bir itibara ulaşmış markayı bilmediğini iddia edemeyeceği, müvekkili şirket tarafından gerek dava konusu markanın ilanına yapılan itirazda gerekse de ...’nın kararına yapılan itirazda belirtildiği üzere, davalı şirketin kötü niyetli olduğu, davalı şirket tarafından, tanınmış marka benzeri marka başvurusu yapılmış olmasının dahi Yargıtay içtihatları gereğince kötü niyetli olarak kabul edildiği, davalı şirketin müvekkili şirketin tanınmışlığından yararlanma amaçlı olarak, müvekkili şirket markalarına benzemeye çalışan bir markalaşma süreci takip etmesinin, kötü niyetinin göstergesi olduğu, davalı yanın, seçebileceği milyonlarca seçenek arasından, müvekkiline ait tanınmış ... markası ile ayırt edilemeyecek derecede benzer başvuruda bulunmasının tesadüf olamayacağının açık olduğu, müvekkili tanınmış markalarından birinin itibarının erozyona uğramasının müvekkili firmaya da ciddi zararlar verebileceği, dava konusu marka ile karşılaşan tüketicinin, salt müvekkili tanınmış markası sonucunda aklında kalan imge nedeniyle doğrudan kendisine tanıdık gelen ve çağrışan dava konusu markanın kullanıldığı ürünlere yönelebileceği, tanınmış markanın aynısı veya benzerini kendi mal ve hizmetlerinde kullanan kişinin amacının, tanınmış markayı kullanmak suretiyle toplumun dikkatini üzerine çekmek ve markanın temsil ettiği imajın kendi mal ve hizmetlerine devrini sağladığı, bu anlamda markayı kullanmak suretiyle toplumun dikkatini çekmek ve imajın devri, markanın itibarının istismar edilmesi anlamına geleceği, dava konusu markayı taşıyan ürünlerin kalitesinin düşük olmasının tüketicide kötü bir intiba yaratabileceği, bu da müvekkilinin aynı ibareli markaları açısından olumsuz bir çağrışıma neden olabileceği, salt bu ihtimallerin varlığının dahi dava konusu markanın müvekkili tanınmış markası karşısında tescilinin engellenmesi gerekliliğini ortaya koyduğu, müvekkilinin, tescilli ve başvuru halindeki ... esas unsurlu markaları ile bir bütün olarak iltibas tehlikesi yarattığı ve karıştırılma ihtimali tartışmasız olan, dava konusu marka başvurusunun tümü ile reddine karar verilmesi gerekirken, markanın tescil işlemlerinin devamına karar verilmesinin açıkça yasaya aykırı olduğu, SMK gereğince, kararın ve dava konusu marka başvurusunun iptaline veya iş bu dava görülürken tescili halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesinin talep edildiği, hususlarını beyan etmekte, konuya ilişkin müvekkili tarafından açılmış, devam eden ve sonuçlanan davalardan karar ve içtihatlara yer vermekte ve .....’nun 05.10.2023 tarihli ve ... sayılı ret kararının iptaline ve 20.04.2022 başvuru tarih ve ... sayısı ile tescil başvurusu yapılan ve tescil işlemleri devam eden “...” ibareli markanın tescili halinde hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, markanın üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir konulmasına kararı verilmesini talep etmektedir. CEVAP: Davalı ... vekili 18/12/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırılma olasılığı bulunmadığı, markaların kullanım alanları, kapsadıkları hizmetlerin farklı olduğu, markalar arasında sınıfsal aynılık ya da benzerlik bulunmadığı için SMK 6/1 hükmünde belirtilen çifte benzerlik şartları sağlanmadığından markaların karıştırılması ya da ilişkilendirilmesinin mümkün olmadığı, tüketicinin markaların kaynağının farklı olduğunu algılayacağı, markalar arasında benzerlik incelemesi yapılırken ilk olarak markalar arasında sınıf benzerliği olup olmadığının değerlendirildiği, bu nedenle somut olayda markaların kapsadıkları mal/hizmetler açısından sınıf benzerliği bulunmadığından işaret benzerliği incelemesi yapılmasına gerek duyulmadığı, madde hükmünden de anlaşılacağı üzere; hükmün uygulama alanı bulabilmesi için tanınmış marka olmanın yanı sıra haklı bir sebebin varlığının arandığı, madde gereğince bir başvurunun reddedilebilmesi için, tanınmışlık iddiasında bulunan markanın bu iddiasını kanıtlaması ve bu tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanması, markaya zarar verilmesi veya ayırt edici niteliğinin zedelenmesi hallerinden birinin ortaya çıkabileceği ihtimalinin ispatlanmasının gerekli olduğu, dolayısıyla tanınırlık iddiasında bulunan itiraz sahibinin yukarıda belirtilen sulandırma halleri iddialarından birinin gerçekleşme ihtimalini ispata yeterli ve geçerli delilleri ortaya koymak zorunda olduğu, .... Hukuk Dairesi’nin de ..... sayılı ilamında doktrinde belirtilen “Tanınmış markadan haksız yararlanma halleri, her somut olayın özelliklerine, markanın ne kadar tanınmış olduğuna, tanınmış markanın ayırt edicilik derecesinin ne derecede yüksek olduğuna, her iki tarafa ait markanın birebir aynı olup olmamasına, farklı sınıftaki mal veya hizmetin tanınmış markanın asıl olarak kullanıldığı sektör veya sektörlerden mal ve/veya hizmetlerden ne derece uzak ya da yakın, ne derece farklı olduğuna göre değerlendirilmelidir ilkesini esas alarak markalar arasında SMK’nın 6/5’inci maddesinde belirtilen risklerin oluşacağından söz edilemeyeceği sonucuna varıldığı, dosya kapsamında, davalı marka kapsamındaki “Sınıf 37: Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve akaryakıt dolumu)” hizmetleri açısından SMK madde 6/5 koşullarının oluştuğunun tespit edildiği, ancak kalan mal/hizmetler açısından dava konusu marka ile davacı markalarının farklı sınıflarda tescilli olduğu da göz önüne alındığında, davacı tarafından ileri sürülen bu iddianın reddi gerektiği, SMK 6/3 ve 6/6 madde hükümleri kapsamında iddia edilen hususlar hakkında sunulan delillerin yeterli olmadığı, bu nedenle bu kapsamda aranan şartların somut olayda gerçekleşmediğinin görüldüğü, ... kararının hukuka uygun ve yerinde olduğu, dava konusu marka başvurusunun kötü niyet açısından irdelendiğinde, markanın yasada öngörülen amacına ve kendisinden beklenen iktisadi işlevlerine aykırı amaçlarla yapılmış bir tescil başvurusu olduğu yönünde yeterli kanıt sunulmadığı, davacının sunmuş olduğu delillerin; davalı tarafın marka ticareti yapmak, yedekleme veya şantaj yahut davacıyı engelleme, pazara girişini güçleştirmek veya davacıya zarar verme kastıyla hareket ettiğini kabule yeterli olmadığı, hususlarını beyan etmekte ve davanın reddini talep etmektedir. Davalı ... vekili 18/01/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davayı görmeye ..... Mahkemeleri'nin yetkili olduğu, müvekkiline ait “...” marka tescil başvurusunun, 35. sınıfta yapıldığı, muteriz itirazında, müvekkili markasını kendi markaları ile aynı sınıflarda kullanacağından bahisle itiraza konu edildiği, ancak kanunda Sınai Mülkiyet Kanunu 11/4 maddesine göre “Mal veya hizmetlerin aynı sınıflarda yer almaları benzer olduklarına, farklı sınıflarda yer almaları da benzer olmadıklarına karine teşkil etmez”. düzenlendiği, kanun maddesinin de açıkça belirttiği üzere hem rekabetin korunması hem de ekonomik ve sosyal ilerlemenin gerçekleştirilmesine katkı sağlanması amacıyla anlam ve görüntüler arasında ortalama tüketici tarafından benzerlik olduğu yönünde bir algı oluşmadığı sürece, sadece sınıf benzerliğinin markalar arası benzerlik olduğuna dair karine teşkil etmeyeceği, müvekkiline ait işaret bu açıdan dikkatle değerlendirildiğinde özgün ve orijinal olduğu, müvekkili markası sınıfları detaylı şekilde incelendiğinde; hırdavat ürünleri için gerekli emtiaları aldığı ve 35. sınıfa ait mal ve hizmetlerde başvuru yaptığının görüldüğü, muteriz markası araştırıldığında ise müvekkilinden farklı şekilde endüstriyel yakıtlar, madeni yağlar, depolama ve uluslararası ticaret konularında faaliyet verdiğinin görüldüğü, marka, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir markanın aynı veya benzeri olmakla birlikte, farklı mallar ve hizmetlerde kullanılabileceği, bundan açıkça anlaşılacağı üzere, müvekkili markasının tescil edilmesinde herhangi bir sakınca bulunmadığı, müvekkili markasının farklı mal/hizmet bakımından tescil edildiğinden, itiraza gerekçe gösterilen farklı hizmetler bakımından tescillinin “...” ibareli marka ile iltibasa mahal vermeyeceği, davacı tarafın dava ve cevap dilekçelerinde iddia ettiği gibi benzer emtiaların söz konusu olmadığı, iki marka farklı mal/hizmetler bakımından alıcıya sunulacağından alıcılar nezdinde karışıklığa sebep olunmayacağı, davacı tarafın farklı mallar bakımından kendine has şekli ile ayırt ediciliği sağlamış müvekkil markasının sicilden terkini isteminin kötü niyetli bir yaklaşım olduğu, bu derece tekelci bir yaklaşımın hukuken kabul edilmesinin mümkün olmadığı, müvekkilinin, başvurusunu yalnızca kendi faaliyet alanındaki sınıflar için sınırlandırdığı, müvekkiline ait “...” ibaresi bu açıdan dikkatle değerlendirildiğinde müvekkilinin; özgün, orijinal markasının bu başvuruda belirtilen mal ve hizmet sınıfında tescil edilmesinin, tüketiciye ulaştıracağı hizmet yönünden zaruri olduğu, markaların ana unsurlarının ve bir bütün olarak bakan kişide bıraktıkları izlenimlerin birbirlerinden çok farklı oluşu, davacı markası ile müvekkili markasının benzer sayılamayacağını açıkça ortaya koyduğu, hem genel görünüm hem de diğer unsurlar açısından ayırt ediciliği sağlamış bulunan “...” marka ibaresinin tescil edilmesinde herhangi bir iltibasa neden unsurun söz konusu olmadığı, yüksek mahkemenin de kararlarında belirttiği gibi markalar incelenirken sadece kendisini oluşturan sözcüklerin dikkate alınmaması, ona ayırt edici nitelik katan her unsurun dikkate alınması gerektiği, özellikle ayırt edici niteliğin markanın bütünü itibarı ile bıraktığı izlenimde aranması gerektiği, bu şekilde yapılan değerlendirmede markaların benzer olmadıklarının görüleceği, davalı müvekkilinin, uzun yıllardır sera yapım, onarım vb. alanlarında faaliyette bulunduğu, bu faaliyetleri çerçevesinde ... markasını diğer markalardan ayırdığı, markalar arasında ayniyet ya da ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunmadığı, marka kapsamlarında aynı veya aynı tür emtialar bulunmadığından, davanın reddini talep etmektedir. UYUŞMAZLIK: Dava, 5000 sayılı ..... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markanın Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şahıs vekilinin ileri sürdüğü yetki ilk itirazın yerinde olup olmadığı, davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının davacının itirazlarının reddine ilişkin kısmının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şahsa ait ... sayılı "..." ibareli marka başvurusu ile davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, davacı markalarının tanınmış olup olmadığı, davacıya ait ticaret ünvanı ve alan adı ile dava konusu marka arasında iltibas tehlikesi bulunup bulunmadığı, davalı şahsın kötü niyetli olup olmadığı, tescili halinde dava konusu markanın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden özel veya teknik hususlara ilişkin rapor alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İşlem dosyasının tetkikinde; davalı şahsın "..." ibareli 20.04.2022 tarihinde gerçekleştirdiği ... sayılı marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında 27.05.2022 tarih ve 397 sayılı Bülten’de ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davacı yanın 22.07.2022 tarihinde SMK’nın m.6/1, m.6/3, m.6/5, m.6/6 ve m.6/9 hükümleri kapsamında ..., ..... sayılı markalarını mesnet göstererek itirazda bulunduğu, davalı şahıs tarafından 17.10.2022 tarihinde itiraza karşı görüş dilekçesi sunulduğu, yayına yapılan itirazın ...'nca reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı şirket tarafından 28.02.2023 tarihinde yeniden itirazda bulunulduğu, yeniden yapılan itirazı değerlendiren ...'nun ... sayılı ... kararı ile itirazın kısmen kabulüne ve başvurunun 35. ve 37.sınıflar bakımından reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 06.10.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu marka başvurusu yargılama safahati içerisinde tescil edilmemiştir. İlk olarak belirtilmesi gerekir ki; dava konusu marka başvurusu tescil edilmediğinden hükümsüzlük istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. ... kararının iptali istemi bakımından ise marka işlem dosyası ile sınırlı olarak ve taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde aşağıdaki şekilde değerlendirme yapılmıştır. ..... .Hukuk Dairesi'nin 16/04/2021 tarih ..... sayılı kararı gereği ... kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü istemli davanın birlikte görülmesi gerektiği ve SMK m.156/2 hükmü uyarınca ... kararının iptali istemi bakımından mahkememizin kesin yetkili olduğu anlaşıldığından, yetki ilk itirazının reddine karar verilerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir. Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür. Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır. Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; Davaya gerekçe markalardan ... sayılı markanın tescil kapsamında 35. sınıfta “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için…. 06. Sınıfta yer alan……. malların bir araya getirilmesi hizmetleri.” nin bulunduğu tespit edilmiştir. Söz konusu hizmetler ile davaya konu marka başvurusu kapsamında 06. sınıfta yer alan mallar ilişkili mal ve hizmetlerdir. Şöyle ki, bu malların ve hizmetlerin niteliği, amacı ve yöntemi aynı olmamasına rağmen, birbirlerini tamamlayıcı nitelikte olduklarından, hizmetlerin sunulduğu yer genellikle malların satışa sunulduğu yerle aynı olduğundan ve hedeflenen halk kesimi aynı olduğundan benzerlik söz konusudur. Diğer taraftan davacı şirkete ait gerekçe markaların 37. sınıfta “İnşaat hizmetleri”nde tescilli olduğu görülmektedir. Davaya konu markanın başvuru kapsamında 06. sınıfta yer alan "Adi metaller ile bunların alaşımları ve yarı mamulleri: inşaat demirleri; inşaatlar için adi metalden hasır ve etriyeler; levha, kütük, çubuk, profil, tabaka, sac halinde adi metaller. Barınma, saklama, muhafaza etme, kaplama, sarma, çevreleme, depolama, yerleştirme amaçlı metalden malzemeler ve araçlar: metalden mamul yapılar, metalden inşaat iskeletleri ve dikmeleri, metal kutular, metal ambalajlar, alüminyum folyo, metalden çitler, korkuluklar, metalden tüpler, metal kaplar, madeni depolar, metal nakliye sandıkları, metal portatif merdivenler. Eleme, filtreleme ve benzeri amaçlar için yapılmış metalden malzemeler. Metalden mamul kapılar ve pencereler, kepenkler, jaluziler, bunların kasaları ve aksamları." mallarının inşaat malzemeleri kapsamına girdiği ve inşaat hizmetlerinin bu mallar olmadan sunulamayacağı, dolayısıyla birbirini tamamlayıcı mal/hizmetler olduğu ve kullanım amaçlarının aynı olduğu da göz önüne alındığında mallar/hizmetler arasında asgari bir benzerlik bulunduğu kabul edilmektedir. Diğer taraftan, davaya konu markanın başvuru kapsamında 06. sınıfta yer alan “Değerli olmayan maden cevherleri” ile davacı şirkete ait markaların tescil kapsamında 37. sınıfta yer alan “Madencilik, maden çıkarma hizmetleri”nin birbirini tamamlayıcı nitelikte mal/hizmetler olduğu, madencilik sektörünün maden cevherinin çıkarılmasından işletilmesine kadar tüm süreci kapsayan bir bütün olduğu dikkate alındığında söz konusu mal/hizmetler birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğinden benzer kabul edilmektedir. Dava konusu "..." ibareli marka beyaz renkte zemin üzerinde koyu mavi dört kutu içerisine ayrı ayrı beyaz renkte büyük harflerle oluşturulmuş “...” ibaresinden oluşmaktadır. Söz konusu marka, kelime ve şekilden oluşan bir marka olmakla birlikte markanın esas unsurunun “...” ibaresi olduğu görülmektedir. Davacıya ait itiraza mesnet markalar incelendiğinde; "....", "..." ibarelerinden oluştuğu müşahede edilmiştir. Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; dava konusu markanın 1 kelime 4 harften oluşan bir ibareden (...), davacı markalarının esas unsurunun da aynı şekilde 1 kelime 4 harften oluşan bir ibareden (...) meydana geldiği, markaların kelime ve şekil unsurlarından ibaret olduğu, markaların ilk 3 harfinin birebir aynı olduğu görülmektedir. Dava konusu marka "..." şeklinde telaffuz edilecekken, davacı markalarının esas unsuru "..." şeklinde telaffuz edilecektir. Bu durumun işitsel olarak da markaların benzer algılanmasına neden olacağı kanaatine varılmıştır. Gerek dava konusu markanın, gerekse davacı markaların esas unsurunun ilgili tüketici kesimince somut bir kavrama çağrışım oluşturmayacağı, bu nedenle kavramsal olarak markaların farklılaştığının da söylenemeyeceği, buna göre; daha önce itiraza mesnet markaları gören, işiten, bu markalı emtialardan yararlanan ilgili tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu marka ile karşılaştığında, davaya konu emtialardan faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu markayı itiraza mesnet markalar ile ilişkilendireceği, markaların aynı ticari kökenden geldiği hususunda yanılsamaya düşerek tüketim tercihinde bulunacağı, bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökenleri işaret ettiğini algılaması ihtimalinde dahi bu kez marka sahipleri arasında idari ya da ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde kafa karışıklığı yaşayacağı, dolayısıyla, karşılaştırılan markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır. SMK m.6/5 hükmüne göre; Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. SMK m.6/5 hükmü uyarınca; önceki tarihli tescil edilmiş veya tescil başvurusu yapılmış olan bir marka, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi sebebiyle, aynı veya benzeri sonraki tarihli marka başvurusunun, aynı veya farklı nitelikteki mal ya da hizmetlere ilişkin tescil talebinin reddini talep edebilir. Bir markanın sadece tanınmış marka niteliğini haiz olması, otomatik olarak o markanın farklı türdeki mal veya hizmetlere ilişkin olarak sonraki tarihli marka başvurusunu engelleme hakkı bahşetmez. Tanınmış marka hakkı sahibinin genişletilmiş korumadan yararlanabilmesi için; A) Tanınmış markanın itibarından haksız yarar elde edilmesi, B) Tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi, C) Tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi, olasılıklarından en az birinin gerçekleşmesi veya gerçekleşme ihtimalinin bulunması gereklidir. Ayrıca, sonraki tarihli marka başvuru sahibinin, marka başvurusunda haklı bir nedeninin de bulunmaması gerekir. Tanınmışlık, statik ve dogmatik bir durum değildir. Aksine; sürekli güncellenen, dalgalanabilen, bir çok değişkene bağlı dinamik bir süreci içinde barındırır. Bir markanın tanınmış marka niteliğinde olup olmadığı; a)Toplumun ilgili kesimince markanın tanınma düzeyi, b) Markanın kullanıldığı coğrafi alan, kullanım süresi ve yoğunluğu, c)Marka promosyonlarının ve reklamlarının süresi, yoğunluğu, hedef aldığı alan, d)Markanın tesciller veya tescil başvuruları ile korunduğu coğrafi alanın büyüklüğü, e) Markanın resmi mercilerce tanınmışlığına delalet eden karar ve uygulamaları, f) Markanın ekonomik değeri, g) Markanın hitap ettiği mal veya hizmetlerin pazar payı, gibi tahdidi olmayan kriterler dikkate alınmak suretiyle, yapılacak global bir değerlendirme neticesinde her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Hemen belirtilmelidir ki; bir markanın tanınmış marka niteliğini haiz olmasının; yukarıda yer verilen tüm kıstasların sağlanması gerektiğini şart koşmadığı gibi, yukarıda yer verilen kıstaslardan yalnızca birinin gerçekleşmesinin mutlak anlamda ilgili markayı tanınmışlık seviyesine çıkaracağını da göstermez. Burada önemli olan husus; her somut olayda, yukarıda yer verilen kıstaslardan da yararlanarak, global bir değerlendirme yapılması, bunun sonucunda tanınmışlık vasfı ve varsa bu tanınmışlığın etki alanının belirlenmesidir. Tanınmış markanın itibarından haksız yararlanılmasından söz edilebilmesi için; tanınmış markanın iyi şöhret ve itibar sahibi olması, ilgili tüketici kesimi nezdinde markanın olumlu bir imajının olması gerekir. Bu nedenle imaj transferine konu olabilecek sonraki tarihli marka başvurusunun, tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma tehlikesi doğurabileceği söylenebilir. Burada önemli olan, sonraki tarihli markayı gören tüketicinin, önceki tarihli tanınmış markanın kendi zihninde oluşturduğu olumlu imaj ile sonraki tarihli marka arasında bir bağlantı (link) kurması, imaj transferi ihtimalinin bulunması, böylece tanınmış markanın olumlu imajının sağladığı kolaylıktan yararlanarak sonraki tarihli marka başvuru sahibinin ticari avantaj sağlama ihtimalinin bulunmasıdır. Böylece, sonraki tarihli marka başvuru sahibi, tanınmış marka sahibinin uzun uğraşlar sonucu oluşturduğu kalite ve güven birikiminden parazitvari yararlanarak, kendi lehine haksız bir avantaj sağlayacaktır. Tanınmış markanın itibarına zarar verilebilmesi için; Tanınmış markanın, arzu edilmeyen olumsuz imaj tehlikesine maruz kalacağı bir hal olasılığı içerisinde bulunması gerekmektedir. Tanınmış markanın itibarının zarar görme tehlikesi altında bulunup bulunmadığı incelenirken, tescile konu mal ve hizmetlerin kapsamı dikkate alınmalıdır. Örneğin; tanınmış bir içecek markasının, aynı veya benzerinin tuvalet temizliği emtialarında marka olarak kullanılması halinde, böyle bir olumsuz imaj tehlikesi söz konusu olabilir. Tanınmış markanın ayırt etme gücünün zedelenmesi için; Sonraki tarihli marka başvurusu nedeniyle, tanınmış markanın ayırt etme gücünün zayıflaması ve bu suretle markanın reklam değerinin düşme ihtimali bulunmalıdır. Tanınmışlık derecesi ve karşılaştırılan markaların hitap ettiği mal veya hizmetlerin birbirleri ile yakınlığı arttıkça, markanın ayırt ediciliğinin zedelenmesi ihtimali de artmaktadır. Bu durumda, markanın muhatap çevresi, sonraki tarihli marka nedeniyle, önceki markanın artık sadece tanınmış marka sahibine ve onun ürünlerine ait olmadığı kanısına varmaktadır. Somut olayda yapılan değerlendirmede; davacı şirket tarafından sunulan dokümanların davacı şirkete ait “...” ibareli markanın davaya konu markanın başvuru tarihi itibariyle akaryakıt ve akaryakıt istasyonları sektöründe tanınmış marka olduğunu, uzun yıllardır yoğun ve etkin kullanım neticesinde davacı şirket ile sıkı sıkıya bağlı, toplumun büyük bir kesimi tarafından herhangi bir mal veya hizmet üzerinde farklı kelime veya şekil unsurları ile birlikte görüldüğünde refleks halinde ilişkilendirebilecek düzeyde bir tanınmışlık kazandırılmış olduğu, tanınmışlığın yargı kararları ile kabul edilmiş olduğu ve "..." ibareli markanın ... nezdinde ... sayı ile tanınmış marka olarak korunmakta olduğunun kanıtlandığı değerlendirilmektedir. Diğer taraftan, 6769 sayılı SMK’nın 6/1 maddesi kapsamında yapılan inceleme neticesinde “...” ibareli markalar ile dava konusu marka başvurusunun benzer olduğu ve markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunduğu kanaatine varıldığından, davaya konu markanın 06.sınıfta yer alan mallar kapsamında tesciline ve kullanımına izin verilmesi halinde 6769 sayılı SMK’nın 6/5 maddesi kapsamında “...” ibaresine kazandırılmış ayırt ediciliğin zayıflatılması, davalının başvuruya konu markasının davacının tescilli markalarından haksız yararlanma sağlaması ve davacı markasının itibarına zarar vermesi gibi durumların ortaya çıkabileceği kanaatine varılmıştır. SMK’nın 6/6 maddesine göre; “tescil için başvurusu yapılmış markanın, başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi halinde, hak sahibinin itirazı üzerine tescil başvurusu reddedilir.” Bu hüküm kapsamına, kişilik haklarından isim hakkı ile fotoğraf üzerindeki hak, FSEK kapsamında telif hakları ve sınaî haklar olan marka, tasarım, patent, faydalı model, coğrafi işaret, ticaret unvanı, işletme adı ve alan adı girer. Bir alan adının SMK m. 6/6 hükmü uyarınca korunmasının istenebilmesi için, o alan adının fiilen kullanıldığı faaliyet konuları kapsamı ile aynı/benzer konularda bir marka kullanımının söz konusu olması gerekir. Ticaret unvanı, bir tacirin ticari işletmesine ilişkin işlemlerinde kullandığı addır. Markalar, eşya ile işletme arasındaki ilişkiyi kurar ve farklı işletmelerin ürettiği benzer emtiayı birbirinden ayırt etmeye yarar. Buna karşılık, ticaret unvanları ise işletmenin kendisini tanımlar. Şirketlerin ticaret unvanları tescil edilirken, faaliyet alanına her türlü mal ve hizmetin yazılması mümkün olduğundan ve ticaret unvanının bu alanların hepsinde kullanma gibi bir yükümlülük bulunmadığından, ticaret unvanının fiilen kullanıldığı mal ve hizmetler bakımından, 6769 sayılı SMK'nin 6/6 maddesi anlamında sahibine öncelik hakkı sağladığının kabulü gerekmektedir. ....Hukuk Dairesi'nin 13.03.2019 tarih ..... sayılı kararında da, önceki tarihli ticaret unvanı nedeniyle sonraki tarihli aynı/benzer markanın başvurusunun engellenebilmesi için, salt ticaret unvanına ilişkin ticari sicil kayıtlarında yer alan iştigal alanlarına bakılmaması gerektiği, ticaret unvanının fiili olarak kullanıldığı mal ve hizmetler dikkate alınmak suretiyle iltibas değerlendirmesi yapılması gerektiği kabul edilmiştir. Somut olayda yapılan değerlendirmede; davacı şirket tarafından "... Şirketi" şeklindeki ticaret ünvanının kılavuz unsuru olan “...” ibaresi ile davaya konu marka arasında benzerlik bulunduğu kabul edilmekle birlikte davacı şirketin bu ibareyi akaryakıt sektöründe kullanmakta olduğu, davaya konu markanın başvuru kapsamında kalan malların akaryakıt sektörüne ilişkin olmadığı, ticaret ünvanına dayalı korumanın sadece faaliyet gösterilen mal/hizmetler bakımından geçerli olabileceği dolayısıyla, 6769 sayılı SMK’nın 6/6 maddesi kapsamında ticaret ünvanına dayalı korumaya ilişkin aranan şartların oluşmadığı kanaatine varılmıştır. Davacı şirket, dava konusu markanın ayrıca "..." alan adı ile de iltibas oluşturduğunu iddia etmektedir. Söz konusu alan adının ilk kez 21.01.1998 tarihinde tahsis edilmiş olduğu ve davacı şirket adına tescilli olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu alan adının bağlı olduğu ve 2002 yılından bu yana aktif olarak kullanıldığı tespit edilen internet sitesi incelenmiş, alan adının "...” markalı akaryakıt, akaryakıt istasyonu, akaryakıt istasyonlarında sunulan market ve temizlik vb. hizmetlerinin tanıtımı, yeni kampanya ve ürünlerine ilişkin bilgi verme kapsamında kullanıldığı tespit edilmiştir. Davacı şirketin "..." internet sitesi kapsamında kullanılan hizmetler ve ürünler incelendiğinde davaya konu marka başvurusu kapsamında 06. sınıfta yer alan mallar bakımından kullanımın bulunmadığı, alan adına dayalı korumanın sadece faaliyet gösterilen mal/hizmetler bakımından geçerli olabileceği dolayısıyla, 6769 Sayılı SMK’nın 6/6 maddesi kapsamında alan adına dayalı korumaya ilişkin aranan şartların oluşmadığı kanaatine varılmıştır. SMK m.6/9 hükmüne göre; Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Kötü niyetli marka başvurusu; Kişiyi, hukuk düzeninin tescil ile elde edilecek hakları kullanması amacı taşımaksızın, hukuka ve ahlaka aykırı olarak, bu hakların hukuk düzenince tasvip edilemeyecek şekilde başka amaçlarla kullanılması olarak tanımlanabilir. Hangi hallerde kötü niyetli olarak marka başvurusunda bulunulmuş sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, genel olarak markayı kullanmaktan ziyade şantaj veya başkasından haksız para elde etmek veya başkalarının ticaretine engel olmak gibi amaçlarla yapılan marka başvuruları kötü niyetle yapılmış başvuru olarak kabul edilmektedir. Kanunun ayrıca müeyyideye bağladığı hususlar tek başına kötü niyet emaresi olarak kabul edilmez. Zira Kanun tarafından zaten müeyyidesi gösterilmiş marka başvuruları için ayrıca kötü niyeti de sebep göstermek doğru görülmemektedir. (....) Somut olayda; davaya konu marka ile itiraza mesnet markaların iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmalarının haricinde davalı şahsın kötü niyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu ileri sürülmediğinden kötü niyet iddiasına dayalı istemler yerinde bulunmamıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; somut olayda SMK m.6/1 ve m.6/5 hükümleri koşullarının oluştuğu anlaşıldığından, ... sayılı ... kararının davacının itirazlarının reddine ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir. Aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile; ... sayılı ... kararının davacının itirazlarının reddine ilişkin kısmının İPTALİNE, 2-Dava konusu markanın hükümsüzlüğü istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL'nin düşümü ile alınması gereken 157,75 TL'nin müteselsilen davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 269,85 peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 357,50 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 8.435,60 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı ... tarafından yapılan 60,80 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 7-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa resen iadesine, Dair, davacı vekilinin, davalı kurum vekilinin ve davalı şahıs vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/11/2024

Katip ..... E imzalıdır

Hakim ..... E imzalıdır