İlk Derece Mahkemesi 2023/533 E. 2024/372 K.

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/533 Esas - 2024/372 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/533 Esas KARAR NO : 2024/372

DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali-Markanın Hükümsüzlüğü) DAVA TARİHİ : 07/12/2023 KARAR TARİHİ : 02/10/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/10/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali-Markanın Hükümsüzlüğü) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 07/12/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin "..." ve "..." ibareli bir çok tescilli ve tanınmış markaları ile fikri mülkiyet haklarına sahip olduğu, davalı şahsa ait ... sayılı "..." ibareli marka başvurusu ile müvekkiline ait "..." ve "..." ibareli markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi doğuracak derecede benzerlik bulunduğu, dava konusu marka kapsamında yer alan hizmetler ile müvekkili markaları kapsamında yer alan hizmetlerin aynı olduğu, davalı şahsın, müvekkilinin "..." ve "..." ibareli tanınmış markalarında harf eksikliği yapmak suretiyle "..." şeklinde kaynaştırma yaparak müvekkili markaları ile seri marka izlenimi oluşturduğunu, müvekkili markalarının tanınmış olması nedeniyle, davalı şahsın iş bu marka başvurusunun müvekkilinin tanınmışlığından haksız istifade edecek görünümde olduğunu, davalı şahsın kötü niyetli olduğunu belirterek; ... sayılı ... kararının iptaline, tescili halinde dava konusu ... sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili 15/12/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu marka başvurusu ile itiraza mesnet markaların umumi intiba olarak benzer olduklarının söylenemeyeceği, başvuru markasının esas unsurunun bir bütün olarak "..." olarak algılandığını, bu ibarenin davacının gerek "...", gerekse "..." ibareli markalarına benzemediğini, davacı yanın tanınmışlık itirazının yerinde olmadığını, davalı şahsın kötü niyetli olduğunun ispatlanamadığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ..., dava dilekçesi kendisine tebliğ edilmesine rağmen yasal süre içinde cevap dilekçesi sunmadığından 6100 sayılı HMK m.128 hükmü uyarınca dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmıştır.

UYUŞMAZLIK: Dava, 5000 sayılı ..... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markanın Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şahsa ait ... sayılı "..." ibareli marka başvurusu ile davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, davacı markalarının tanınmış olup olmadığı, davalı şahsın kötü niyetli olup olmadığı, tescili halinde dava konusu markanın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden özel veya teknik hususlara ilişkin rapor alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İşlem dosyasının tetkikinde; davalı şahsın ... sayılı "..." ibareli markanın tescili amacıyla 30/07/2022 tarihinde gerçekleştirdiği başvurunun yapılan ilk incelemeler sonrasında ...'nca 29/08/2022 tarih ve 403 sayılı ...'nde ilan edildiği, söz konusu ilana karşı ... Şirketi'nin 29/10/2022 tarihinde "..." ve "..." ibareli markaları mesnet göstererek itirazda bulunduğu, akabinde 24.01.2023 tarihinde itiraza gerekçe markaların bir kısmının davacıya devredildiği, yayına yapılan itirazın ...'nca reddine karar verildiği, bu kez itiraza gerekçe bir kısım markaları devralan davacının ... kararına 11/05/2023 tarihinde yeniden itiraz dilekçesi ibraz ettiği, yeniden yapılan itirazı değerlendiren ...'nun ... sayılı ... kararı ile itirazın reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 16.10.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu marka başvurusu 26/01/2024 tarihinde tescil edilmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir. Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür. Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır. Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; davaya konu marka kapsamında 42. sınıfta yer alan hizmetlerin, davacı şirkete ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet ..... sayılı markaların tescili kapsamındaki 42. Sınıftaki hizmetler ile AYNI/AYNI TÜR olduğu tespit edilmiştir. İlaveten; salt hükümsüzlük iddiasına mesnet gösterilen ... sayılı markanın tescili kapsamındaki 42. sınıftaki hizmetler ile dava konusu marka kapsamında yer alan hizmetlerin AYNI/AYNI TÜR olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu marka incelendiğinde; beyaz zemin üzerine özel bir yazı stiliyle oluşturulmuş, siyah harflerle yazılmış "..." ve altında küçük bir şekilde yazılmış "..." ibarelerinden oluşmaktadır. Marka oluşturulurken "..." ibaresinde yer alan "A" ve "E" harfleri özel bir şekilde stilize edilmiş olup "A" harfi bir binanın yamuk çatısı veya alt perspektiften yarım kapı figürü gibi oluşturulmuşken, "E" harfi ise yalnızca alt alta 3 kalın çizgiden oluşmakta "..." ve "..." kelimelerini ayırmaya yarayan bir işaret gibi görünmektedir. Markada yer alan "..." ibaresi başvuru kapsamında yer alan hizmetleri tanımlayıcı nitelikte olan ve ilgili sektörde herkesin kullanımına açık bir ibare olması nedeniyle markaya ayırt edicilik katmayan tali unsur konumunda yer almaktadır. Davacı şirkete ait davaya gerekçe markalar ise "..." ve "..." ibareli markaların yanı sıra çeşitli ibareler ve figürler ile birlikte tescil edilmiş markalardan oluşmaktadır. Davacı şirketin ayrıca davalı kurum nezdinde ... sayı ile tescilli “...” ve ... sayı ile tescilli “...” tanınmış markaları bulunmaktadır. Bununla birlikte davacı yanın tanınmışlık iddiasına ilişkin olarak ibraz ettiği evrak incelendiğinde; davacı şirket tarafından sunulan dokümanlardan "..." ve "..." ibareli markaların davaya konu markanın başvuru tarihi itibariyle özellikle iç ..., tasarım ve yapı sektöründe tanınmışlığı bulunduğu kanaatine varılmıştır. Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; davaya konu marka kapsamında yer alan hizmetler ile davacıya ait olup yukarıda belirtilen markaların kapsamlarında yer alan aynı sınıftaki hizmetlerin aynı veya aynı tür olduğu, davacının "..." ve "..." ibareli markalarının özellikle iç ..., tasarım ve yapı sektöründe bilinilirliğinin bulunduğu, bu hususun ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi değerlendirmesinde göz ardı edilmemesi gerektiği, zira, davaya konu marka kapsamında yer alan 42.sınıftaki hizmetler içerisinde davacı markalarının tanınmış olduğu sektörle aynı ya da benzer hizmetlerin de bulunduğu, dava konusu markanın esas unsurunu "..." sözcüğünün oluşturduğu, yukarıda izah edildiği üzere; "..." ibaresinde yer alan "A" ve "E" harfleri özel bir şekilde stilize edilmiş olup "A" harfi bir binanın yamuk çatısı veya alt perspektiften yarım kapı figürü gibi oluşturulmuşken, "E" harfi ise yalnızca alt alta 3 kalın çizgiden oluşmakta "..." ve "..." kelimelerini ayırmaya yarayan bir işaret gibi görünmekte olduğu, dava konusu markanın "..." şeklinde telaffuz edildiği, umumi intiba olarak davacının "..." ve "..." ibareli markalarının kısaltılması ve kaynaştırılması ile oluşturulduğu izlenimini ilgili tüketiciye verdiği, şöyle ki; daha önce davacıya ait "..." ve "..." esas unsurlu markaları gören, işiten, bu markalı hizmetlerden yararlanan, bu markaların toplumda oluşturduğu bilinirliğe aşina ilgili tüketici kesiminin daha sonra davaya konu "..." esas unsurlu markayı davaya konu hizmetler üzerinde gördüğünde ya da işittiğinde, bu hizmetlerden faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, markada yer alan "E" harfinin yalnızca alt alta 3 kalın çizgiden oluşmakta "..." ve "..." kelimelerini ayırmaya yarayan bir işaret gibi görünmekte olmasından da hareketle, bu markayı davacıya ait markalar ile ilişkilendireceği, davacının "..." ve "..." markalarını harf kaybına uğratarak ve kaynaştırma yolu ile davaya konu marka başvurusunu oluşturduğu yönünde yanılsamaya düşeceği, dolayısıyla, davaya konu markayı, davacının seri markalarından biri zannedeceği, bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökenleri işaret ettiğini algılaması ihtimalinde dahi bu kez marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde kafa karışıklığı yaşayacağı, dolayısıyla karşılaştırılan markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08/06/2016 tarih ..... sayılı kararı uyarınca; iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan, bu yönden dosya içerisinde mevcut bilirkişi raporunun aksi yöndeki hukuki kanaatlerine itibar edilmemiştir. Davacı yan her ne kadar SMK m.6/5 hükmü uyarınca tanınmışlık iddiasından kaynaklı nispi tescil engeli/hükümsüzlük isteminde bulunmuşsa da, davacı markalarının tanınmışlığı iddiasının yukarıda ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bağlamında, bu tehlikeye etkisi çerçevesinde değerlendirildiği, davaya konu hizmetlerin tamamı bakımından karşılaştırılan markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu, sonuca etkili olmayacağından ayrıca somut olayda SMK m.6/5 hükmü koşulunun oluşup oluşmadığı hususu değerlendirilmemiştir. SMK m.6/9 hükmüne göre; Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Kötü niyetli marka başvurusu; Kişiyi, hukuk düzeninin tescil ile elde edilecek hakları kullanması amacı taşımaksızın, hukuka ve ahlaka aykırı olarak, bu hakların hukuk düzenince tasvip edilemeyecek şekilde başka amaçlarla kullanılması olarak tanımlanabilir. Hangi hallerde kötü niyetli olarak marka başvurusunda bulunulmuş sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, genel olarak markayı kullanmaktan ziyade şantaj veya başkasından haksız para elde etmek veya başkalarının ticaretine engel olmak gibi amaçlarla yapılan marka başvuruları kötü niyetle yapılmış başvuru olarak kabul edilmektedir. Kanunun ayrıca müeyyideye bağladığı hususlar tek başına kötü niyet emaresi olarak kabul edilmez. Zira Kanun tarafından zaten müeyyidesi gösterilmiş marka başvuruları için ayrıca kötü niyeti de sebep göstermek doğru görülmemektedir. (.....) Somut olayda; davaya konu marka ile itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markaların iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmalarının haricinde davalı şahsın kötü niyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu bulunmadığı, davalı şahsa isnat edilen fiili kullanımların tek başına iş bu dava bakımından davalı şahsın kötü niyetli olduğunu ispatlamaya elverişli olmadığı, davalı şahsın engelleme, spekülasyon, şantaj, tuzak vb. gibi ticari dürüstlük kuralları ile bağdaşmayan bir kasıtla hareket ettiğini göstermeye elverişli yeterli delil dosya kapsamında bulunmadığından; kötü niyet iddiasına dayalı istemler yerinde bulunmamıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; somut olayda SMK m.6/1 hükmü koşulunun gerçekleştiği anlaşıldığından, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile; ... sayılı ... kararının İPTALİNE, 2-Dava konusu ... sayılı markanın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve SİCİLDEN TERKİNİNE, 3-6769 sayılı SMK m.27/6 hükmü uyarınca hükümsüzlük kararı kesinleştiğinde bir örneğinin re'sen ...'e gönderilmesine, 4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL'nin düşümü ile alınması gereken 157,75 TL'nin müteselsilen davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 800,50 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 8.878,60 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 7-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa resen iadesine, Dair, davacı vekilinin, davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, davalı ...'ın yokluğunda, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/10/2024

Katip ..... e-imzalıdır

Hakim ..... e-imzalıdır