İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2023/510 E. 2025/835 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2023/510
Karar No
2025/835
Karar Tarihi

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/510 Esas KARAR NO : 2025/835

DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım) DAVA TARİHİ : 28/07/2023 KARAR TARİHİ : 28/11/2025 KARAR YAZMA TARİHİ :12.12.2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı ile davacı ... A.Ş. arasında 08/12/2015 tarihli ... Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme konusunun ...Mahallesinde kain ...parsel üzerine inşa edilecek (...) veya (...) bloktan "ofis" (iş yeri) olarak kullanım kararı verilen 1 (adet) taşınmazın davalıya haricen satışı olduğunu, sözleşmenin 2.maddesinde satış bedelinin 350.000 TL olduğunun, bu bedelin davalı/alıcı tarafından "peşin" ödendiğinin ve azami 2 yıl içerisinde taşınmazın alıcıya teslim edilmesi gerektiğinin, sözleşmenin 4.maddesinde ...'ın alıcıya karşı garantör sıfatıyla sorumlu olacağının belirtildiğini, işbu sözleşme kapsamında davalıya satışı vaat edilen taşınmaz zamanında teslim edilemediğinden, davalı tarafından satış bedeli olarak ödendiği iddia edilen 350.000 TL'nin iadesi için müvekkiller hakkında ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, kısmi tahsilatlar gerçekleştirildiğini ancak sözleşmenin 4.maddesinde vücut bulan "garanti" sözleşmesi "geçersiz" olduğundan ve davalının davacı şirkete 350.000 TL ödemesi olmadığından, müvekkillerin davalıya sebepsiz zenginleşme hükümlerine veya garanti sözleşmesine binaen herhangi bir iade borcu doğmadığını, şöyle ki; 08/12/2015 tarihli ... Sözleşmesi incelendiğinde görüleceği üzere; sözleşmede taşınmaz devri vaadi bulunduğunu, bu tür sözleşmelerin geçerli olması için TMK'nun 706., TBK'nun 237., Tapu Kanunu 26. ve Noterlik Kanunu 60/3. ve 89.maddeleri gereği "resmi şekilde" yapılmasının zorunlu olduğunu, belirtilen emredici hükümlere aykırı olduğu anlaşılan 08/12/2015 tarihli ... Sözleşmesi bu nedenlerle "geçersiz" olduğunu, geçersiz sözleşmenin hükmünün ise "Tarafların Verdiğini Geri İstemesi" olup davalının davacı şirkete 350.000 TL ödemesi olmadığından davacılardan geri isteyebileceği herhangi bir alacağı da olmadığını, Sözleşmede geçen "350.000 TL alıcı tarafından peşinen ödenmiştir." ibaresinin ise, tamamen davacı şirketin Cebri İcra Tehdidi Altında imzalamak zorunda kaldığı bir hüküm olduğunu, zira davalının o tarihte davacı aleyhinde icra takipleri bulunan bir avukat olduğunu ve davacı şirketin bu sözleşmeyi imzalamaması halinde cebri icraya devam edileceği ve bu yolla tüm ekonomik varlığını kaybedeceği korkusu altında bırakıldığını, dolayısıyla bu sözleşmenin "irade" fesadı nedeni ile de "geçersiz" olduğunu, Davalının davacı şirkete böyle bir para ödemediğinin ise, şirket kayıtlarıyla ve banka kayıtlarıyla sabit olduğunu, kaldı ki 350.000 TL ödendiği hususunda ispat külfetinin davalı üzerinde olduğunu, dolayısıyla, davalının davacı şirkete 350.000 TL ödediğini gösterir bir makbuz veya dekontu dosyaya ibrazı gerektiğini, Davaya konu sözleşmenin 4.maddesinde geçen "... alıcıya karşı garantör sıfatıyla sorumludur" hükmünün, bu anlamda davalıya verilen kişisel bir garanti olduğunu, bu sözleşmede davacının el yazısı ve eşinin yazılı olarak rızası bulunmadığından sözleşmenin geçersiz olduğunu iddia etmek suretiyle "İİK 'nın 72/2 maddesi uyarınca "icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi" yolunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve bu hususta... Esas sayılı dosyaya "tensiben" müzekkere yazılmasını, ... Esas sayılı takip mesnedi olan 08/12/2015 tarihli ... Sözleşmesinin "geçersiz" olduğunun tespitini, 08/12/2015 tarihli ... Sözleşmesinin 4. maddesinde geçen kişisel "garanti" taahhüdünün "geçersiz" olduğunun tespitini, Takip mesnedi 08/12/2015 tarihli ... Sözleşmesinin geçersiz olması ve bu sözleşme kapsamında davalının müvekkil şirkete herhangi bir ödeme yapmaması nedenleriyle; müvekkil şirketin davalıya herhangi bir iade borcu doğmayacağından ... Esas sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitini, Müvekkil "gerçek kişinin" davalıya karşı garanti sorumluluğu bulunmadığından, hakkında devam eden ... Esas sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptalini, ...Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığı tespit edilen müvekkillerden, bu güne kadar tahsil edilen paraların tahsil tarihlerinden itibaren "avans faizi" ile birlikte davalıdan istirdadını, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini" talep ve dava etmiştir. CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Yüklenici durumundaki davacı ... ... İnş. Tur.Enerji Ürn.San. Tiç.A.Ş. ile dava dışı arsa sahipleri arasında ... Mahallesinde kain ve tapunun ... parselde kayıtlı taşınmazlarda "..." isimli projenin inşası için kat karşılığı inşaat sözleşmesi akdedildiğini, bu bağlamda davalının da yüklenici durumundaki davacı ... A.Ş, arasında da 08.12.2015 tarihli "..." akdedilerek, davacı yüklenici şirket tarafından "..." projesi kapsamında ...Mahallesinde kain ve imarın ... parselinde veya ... parselinde kayıtlı bulunan taşınmazlarda inşa edilecek ... veya ... bloklarının 8.katından sonraki herhangi bir katında bulunan "OFİS" kullanım kararlı bağımsız bölümün iki yıl içinde tamamlanarak davalıya teslim edilmesinin taahhüt edildiğini, anılan sözleşmeye davacı yüklenici şirketin yetkilisi diğer davacı ... tarafından da garantör sıfatıyla imza atıldığını, Davalı tarafından satın alınan "ofis" kullanım kararlı bağımsız bölümün 350.000,00 TL tutarındaki satış bedelinin peşin ödendiğini, buna rağmen davacı yüklenici şirketin iki yıllık teslim süresi içinde inşaata başlayamaması üzerine, .... Noterliğinin 19.03.2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek aynen "08.12.2015 tarihli ... gereğince iki yıl inde teslimi taahhüt edilen ... Mahallesinde kain ve imarın ...parselinde kayıtlı bulunan ana taşınmazlarda yapımı taahhüt edilen '...' projesi kapsamındaki ... veya ... bloklarında bulunan 8.kattan sonraki herhangi bir kattan ofis kullanımlı bağımsız bölümün kullanılmaya uygun şekilde bir ay içinde teslim edilerek ferağının verilmesi, aksi halde ifa yerine geçen müspet zararın tazmini isteğiyle dava açılacağı"nın ihtar edildiğini, verilen süre içinde satın alınan ofis kullanımlı bağımsız bölümün teslim edilmemesi üzerine "ifa yerine geçen müspet zarar veya denkleştirici adalet ilkesi gereğince sebepsiz iktisap veya munzam zarardan kaynaklanan bakiye tazminatın tahsili isteğiyle dava açma hakkının saklı tutulması" kaydıyla satış bedeli olarak ödenen 350.000,00 TL'nin iadesi isteğiyle 25.06.2018 tarihinde yüklenici davacı şirket ile sözleşmeye garantör sıfatıyla imza atan diğer davacı aleyhine ... Ε. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının ödediği satış bedelinin iadesi için ... Ε. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin itirazsız kesinleşmesi üzerine, davacı yüklenici şirket adına kayıtlı veya hissedar olduğu ... Mahallesinde kain ve tapunun ...parselde kayıtlı taşınmazlar ile yine davacı yüklenici şirket adına kayıtlı ... parselde kat irtifakı kurulması sonucu oluşmuş bütün bağımsız bölümlerin haczedildiğini, davacı yüklenici şirket yetkilisi ... tarafından bir çok defa borcun en kısa sürede ödeneceği yönünde söz verilmesi suretiyle davalının oyalandığını, bu oyalama süresi içinde hacizli bütün taşınmalarin diğer davacı ...'ın eşi ... adına yeni kurulan dava dışı ... Yapı A.Ş. isimli şirkete devir edildiğini, bu arada satış isteme süresinin geçmesi nedeniyle de daha önce haczedilen taşınmazların yeniden haczinin mümkün olamadığını, Davacı yüklenicı şirket adıma kayıtlı taşımmazların haczedilmesinden sonraki süreçte tarafların bir araya gelerek 07.03.2020 ve 22.01.2021 tarihli borcun ödenmesi ve ek garantiler verilmesi yönünde anlaşma sağlanmış ise de davacı yüklenicinin bahse konu anlaşmalara da uymadığını, diğer taraftan davacı yüklenici şirket adına kayıtlı bütün taşınmazların diğer davacı ...'ın eşi ... adına yeni kurulan dava dışı ... A.Ş. isimli şirkete devin edilmesinin her iki şirketin "FİİLİ BİRLEŞMESİ" anlamına gelmesi nedeniyle, taşınmazları devir alan ismi geçen şirketin TTK.134 ve devamı maddeleri ile TBK'nun 202 ve devamı maddelerinde düzenlenen "küllü halefiyet" kuralları gereğince ... E. sayılı icra takibine konu borcun tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna karar verilmesi isteğiyle de 20.04.2021 tarihinde ... E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, İstirdatı talep edilen tutarın 4.000 TL kısmının 21.10.2021, 36.549,22 TL kısmının 11.07.2023 tarihli olduğunu, taraflar arasında akdedilen 08.12.2015 tarihli ... sözleşmesi geçersiz olsa dahi, geçersiz sözleşmeye istinaden 08.12.2015 tarihinde ödenen 350.000,00 TL tutarındaki ödemenin sebepsiz iktisap kuralları uyarında denkleştirici adalet ilkesinin uygulanarak istirdatına karar verilmesi isteğiyle dava açılmasına yasal bir engel bulunmadığını, davacılar vekilinin davalının 08.12.2015 tarihli ... sözleşmesinde belirtilen 350.000,00 TL tutarındaki satış bedelinin ödenmediği, bu sözleşmenin cebri icra tehdidi altında imzalandığı, dolayısıyla 350.000,00 TL tutarındaki ödemenin ispat külfetinin davalıda olduğu, bu ödemenin makbuz veya dekont ile ispatı gerektiği yönündeki iddiasının da hiçbir yasal dayanağının bulunmadığını, Davacılardan ...'ın yetkilisi olduğu diğer davacı şirketin yüklenici sıfatıyla inşa ettiği bağımsız bölümlerden birinin davalı tarafından satım alınması için davalıyı ikna etmesinden sonra taraflar arasında 08.12.2015 tarihli ... sözleşmesi akdedilmiş olup, dolayısıyla taraflar arasındaki sözleşmenin davacı ... yönünden hukuki niteliğinin teminat amaçlı garanti sözleşmesi değil, garanti alan durumundaki davalıyı sözleşmeye konu bağımsız bölümü satın almaya ikna etmel amacıyla satın almadan doğan ekonomik risklerin üstlenilmesi niteliğinde "saf garanti taahhüda/bağlantılı garanti sözleşmesi" niteliğinde olduğunu, dolayısıyla saf garanti taahhütleri/bağlanılı garanti sözleşmeleri kefalet benzeri teminat niteliğinde olmadıklarından geçerli bir şekilde kurulabilmeleri için sorumlu olunacak azami miktarın açık bir şekilde el yazısı ile belirtilmesi zorunluluğu bulunmadığı gibi, eşin yazılı rızasının alınması da gerek bulunmadığını iddia etmek suretiyle davanın reddedilmesini talep etmiştir. DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava, davacı şirket ve davalı arasında imzalanan ve davacı ...'ın da garantör sıfatıyla sorumlu olacağına dair hüküm bulunan "..."nin ve sözleşmenin içerisinde yer alan garanti sözleşmesinin geçersiz olduğundan bahisle davacıların davalıya sözleşme nedeniyle borçlu olmadıklarından bahisle sözleşmelerin geçersizliğinin tespiti, sözleşmelerin geçersiz olması ve davalının sözleşme gereği bir ödeme yapmadığından dolayı sözleşme uyarınca girişilen icra takibi dosyasında borçlu olmadıklarının tespiti ve yapılan ödemelerin istirdatı istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; mahkememizin görevli olup olmadığı, istirdat davası yönünden arabuluculuk dava şartı itirazı, taraflar arasındaki sözleşmelerin geçerli olup olmadığı, şirket tarafından celbi icra baskısıyla sözleşmenin imzalanıp imzalanmadığı, davacıların davalıya sözleşme nedeniyle borçlu olup olmadıkları, borçlu olmamaları halinde istirdata konu edilecek bir ödeme olup olmadığı, varsa miktarı, icra inkar tazminatının şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edildi. DELİLLER: Davacı vekili tarafından tensip 2-b maddesi gereğince açıklama dilekçesi sunulduğu, harcının ikmal ettiği, ... Esas sayılı dosyasının uyap sistemi üzerinden dosyamıza tanımlandığı anlaşıldı. ... ve ... yazılan müzekkerelere cevap verildiği tacir araştırması sonuçlarının dosya arasına alındığı, ... Esas sayılı dosyalarının UYAP üzerinden dosyamıza kazandırıldığı, ... müzekkere yazılarak 2015 yılı itibariyle davacı şirket adına kayıtlı kat irtifakı tahsis edilen taşınmaz olup olmadığı tespitiyle bunlara ilişkin tapu kayıtlarının mahkememize gönderilmesinin istendiği ve dosyamız arasına alındığı, Tarafların uyuşmazlığa konu ticari defterleri ile dayanak belgelerini dosyamıza sunduğu,... Esas sayılı dosyalarının UYAP üzerinden dosyamız arasına alındığı, Dosyasını tespit edilen uyuşmazlıklar konusunda rapor düzenlenmesi için SMMM, sözleşmeler konusunda nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdine, karar verildiği ve dosyanın bilirkişi heyetine verildiği, ... Esas sayılı dosyalarının dosyamız arasına alındığı, dosyanın tarafların beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için yeniden bilirkişi heyetine tevdine, karar verildiği ve bilirkişi heyetinin ek raporunu mahkememize sunduğu anlaşıldı. Akabinde tarafların itirazları doğrultusunda Gerçeğin daha ziyade tezahürü için ön inceleme zaptında tespit edilen uyuşmazlıklar konusunda ve alınan kök ve ek rapora karış beyan ve itirazları karşılar şekilde rapor düzenlenmesi için dosyanın SMMM ve sözleşmeler konusunda nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdine karar verildiği ve dosyanın yeni bir heyete verildiği,

BİLİRKİŞİ RAPORU : Bilirkişiler ... ile ...'un mahkememize sunduğu kök rapor ile ; Taraflar arasında akdedilen 08/12/2015 tarihli ... Sözleşmesinde irade fesadı iddiasının davacılar tarafından işbu dava tarihine kadar ileri sürülmediği, Bila tarihli sözleşme resmi şekilde düzenlenmemiş bulunduğundan hukuken geçerli değilse ve geçerli sözleşmelerde olduğu gibi taraflarına hak ve borç doğurmasa da tarafların verdiklerini haksız iktisap kuralları gereğince geri isteyebileceği, Bila tarihli sözleşmede alıcının satış bedelini peşinen ödendiği hususunun taraflarca imza altına alındığı, Davacıların şartlara uyulmadığından sözleşmeyle bağlı olmadığını iddia etmesinin, TMK m. 2’de düzenlenen dürüstlük kuralına aykırı olacağı gibi imza inkarı bulunmayan belgenin borç ikrarı niteliğinde senet kabul edilebileceği kanaatine varmışlardır. BİLİRKİŞİ EK RAPORU: Bilirkişi heyeti ek rapor ile ; Davacı şirketin birbirini doğrulayan 2015 yılı ticari defterleri incelenmiş olup, davalı ... ile ilgili herhangi bir kaydın olmadığının tespit edildiği, ... Esas sayılı dosyasında mevcut cevap dilekçesinde "... taraflar arasında borcun tasfiyesi amacıyla şimdiye kadar akdedilen ve fakat davacı tarafından gereği yerine getirilmeyen 02.07.2020 ve 22.01.2021 tarihli iki adet "borç yenileme” sözleşmesinin içeriğinden..." sözü edilen borç yenileme sözleşmesinin yerine getirilmediğinin beyan edildiğinin anlaşıldığı,Kök Raporda varılan sonuç ve kanaatten ayrılmayı gerektirir herhangi bir husus bulunmadığı sonuç ve kanaatine varmışlardır. BİLİRKİŞİ RAPORU: Mali Müşavir bilirkişisi ... ile ... 'in mahkememize sunduğu rapor ile ; Satıcı olarak ... ... San.ve Tic.A.Ş. adına ... ve ... ile Alıcı ... arasında akdedilen 08.12.2015 tarihli ...'nin akdedildiğinin görüldüğü, İhtilafa dayanak oluşturan sözleşmenin 1.maddesinde; "Satıcı,müteahhit sıfatıyla ... mahallesinde kain ve imarın ...parselinde kayıtlı bulunan taşınmazlarda “...” projesinde inşa edeceği (...) veya (...) bloklarda sekiz kattan sonraki katlarda bulunan ve kullanım kararı “ofis” olan b.bölümlerden birini alıcı tarafa haricen satmıştır. "Şeklinde belirtildiği,yapılan maddi olgu tespitleri ışığı altında 08.12.2015 tarihli harici gayrımenkul satış sözleşmesinin alacağın temliki kapsamında geçerli olup olmadığının takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait bulunduğu, 08.12.2015 tarihli sözleşmenin 2.maddesinde; "Satışa konu ofis kullanım kararlı bağımsız bölümün satış bedeli 350.000,00 (üçyüzellibintürklirası) olup, satış bedelini alıcı tarafından peşinen ödendiğinden, satıcı azami 2 yıllık süre içinde sözleşme konusu bağımsız bölümü imar durumuna, mimari projesine, yapı ruhsatına, arsa sahipleriyle yapılan inşaat sözleşmesine, teknik şartnameye ve mahal listesine uygun olarak tamamlayarak alıcı tarafa teslim edecek ve tapudan ferağını verecektir. "Düzenlemesinin bulunduğu,dosya kapsamında bir ödeme belgesine rastlanmamış olup, 08.12.2015 tarihli sözleşmede 350.000,00TL'sının alıcı davalı tarafından ödendiğinin beli Davacı ... ... A.Ş. firmasının dosya ekinde bulu Yevmiye Defteri kapanış tasdikinin süresi içinde yapıldığının görüldüğü açılış ve ilgili defterde davacıya ait kayıt olmadığını,bu nedene ticari defter tutmadığını beyan ettiği, defter kaydı incelemesi yapılamadığı, Delillerin takdir ve münakaşası Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere; 07.03.2020 tarihli “Borç Yenileme Sözleşmesi” ve 22.01.2021 tarihli “07.03.2020 Tarihli Sözleşmeye Ek Ödemeyi Taahhüt Sözleşmesi"nin davalının davacılar aleyhine başlattığı ... E.sayılı huzurdaki davaya konu takip dosyasına konu 350.000,00TL satış bedelinin davalı tarafından ödendiğini gösteren kanıt olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin ve davacı tarafın irade fesadı iddialarının takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait bulunduğu, Sayın Mahkemece 08.12.2015 tarihli ...'nin geçersiz olduğu ve davalının sözleşmedeki satış bedelini ödediği değerlendirildiğinde; davalının ödemiş olduğu satış bedelinin iadesi amacıyla başlattığı ...E.sayılı dosyası ile ilgili olarak davacı şirketin menfi tespit ve istirdat taleplerinin koşullarının gerçekleşmemiş olacağı, Takip borçlusu ... ile ilgili olarak;08.12.2015 sözleşmenin; satıcı olarak ... ... San.ve Tic.A.Ş. adına ... ve ... ile Alıcı ... arasında akdedildiği,incelenen ticaret sicil kayıtlarına göre; 08.12.2015 tarihli ...'nin akdedildiği tarihte ... ... San.ve Tic.A.Ş. adına temsil ve ilzam yetkisine sahip olan kişinin ... olduğu, ...'ın verdiği teminatta garantörün sorumlu olacağı azami miktarın sözleşmede belirtilmediği ve eş rızasını havi olmadığı,tüm bu tespitler ışığı altında;somut olayda davalı takip borçlusu ...'ın sorumluluk durumunun takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait bulunduğu, Sayın Mahkemece 08.12.2015 tarihli ...'nin geçersiz olduğu ve davalının sözleşmedeki satış bedelini ödemediği değerlendirildiğinde, davalının satış bedel lesi amacıyla başlattığı ... E.sayılı dosyası ile ilgili olarak davacı şirketin menfi tespit ve istirdat taleplerinin koşullarının gerçekleşmiş olacağı, İcra takip tarihinden dava tarihine kadar olan ödemeler de gözetilmek ve TBK 100.m. uygulanmak sureti ile dava tarihi itibari ile hesaplanan tutarın 645.721,87TL olduğu, İcra takip tarihinden sonra dava tarihinden önce ...'dan 11.07.2023 tarihinde 36.549,22TL ve 21.10.2021 tarihinde 4.000,00TL olmak üzere toplam 40.549,22TL tahsil edildiği . .27.10.2020 tarihinde de davacı ... ... firmasından 601,19TL tahsil edildiğinin görüldüğü,bu bağlamda davacı tarafın istirdat taleplerinin takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait bulunduğu, Bu halde dava tarihi itibari ile menfi tespite konu tutarın;davalı ... için 601.172,65TL, davalı ... ... firması için 600.571,46TL olacağı, Dava tarihinden sonra 08.1 1.2024 tarihinde davalı/alacaklı ... ile 30.924,10 TL, 26.03.2024 tarihinde 9.866,05TL yatırıldığının görülüğü konu ödemelerinin icra müdürlüğünce infaz Sırasında dikkate alınması gerektiği, ... Sayın Mahkemece 08.12.2015 tarihli ...'nin geçerli olduğu ve davalının sözleşmedeki satış bedelini ödemediği değerlendirildiğinde, davalının satış bedelinin iadesi amacıyla başlatılan ... E.sayılı dosyası ile ilgili olarak davacı şirketin menfi tespit ve istirdat taleplerinin koşullarının gerçekleşmiş olacağı, Bu seçenek dahilinde yapılan hesaplamalara göre; -İcra takip tarihi itibari ile hesaplanan tutarın 350.261,34TL -İcra takip tarihinden dava tarihine kadar olan ödemeler de gözetilmek ve TBK 100.m. uygulankmak sureti ile dava tarihi itibari ile hesaplanan tutarın 645.721,87TL olduğu, İcra takip tarihinden sonra dava tarihinden önce ...'dan 11.07.2023 tarihinde 36.549,22TL ve 21.10.2021 tarihinde 4.000,00TL olmak üzere toplam 40.549,22TL tahsil edildiği,27.10.2020 tarihinde de davacı ... ... firmasından 601,19TL tahsil edil lüğü,bu bağlamda davacı tarafın istirdat taleplerinin takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait bulunduğu, Bu halde dava tarihi itibari ile menfi tespite konu tutarın;davalı ... 601.172,65TL, davalı ... ... firması için 600.571 46TL olacağı, Dava tarihinden sonra 08.11.2024 tarihinde davalı/alacaklı ... hesabına banka hesap haczi 30.924,10 TL, 26.03.2024 tarihinde 9.866,05TL yatırıldığının görüldüğü,söz konusu ödemelerin icra müdürlüğünce infaz sırasında dikkate alınması gerektiği kanaatine varmışlardır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; davacı şirket ile davalı arasında imzalanan ve davacı ...’ın da garantör sıfatıyla sorumlu olacağına dair hüküm bulunan "... Sözleşmesi"nin ve sözleşmenin içerisinde yer alan garanti sözleşmesinin geçersiz olduğu iddiasıyla davacıların davalıya sözleşme nedeniyle borçlu olmadıklarından bahisle sözleşmelerin geçersizliğinin tespiti, sözleşmelerin geçersiz olması ve davalının sözleşme gereği bir ödeme yapmadığından dolayı sözleşme uyarınca girişilen ...2E. sayılı icra takip dosyasında borçlu olmadıklarının tespiti ve yapılan ödemelerin tahsil tarihlerinden itibaren "avans faizi" ile birlikte istirdatı istemine ilişkin olduğu anlaşıldı., Tüm dosya incelendiğinde ve dosya kapsamında alınan 28.10.2025 tarihli heyet raporu incelendiğinde raporun yeterli olduğu, hüküm kurmaya elverişli bulunduğuna kanaat getirilmiştir. Dosya kapsamına göre; İhtilafa konu 08.12.2015 tarihli harici gayrımenkul satış sözleşmesinin alacağın temliki hükümleri kapsamında geçerli bir sözleşme olduğu, davalı takip alacaklısının sözleşmeye konu taşınmazın tapusunu değil ödediği bedelin iadesini istediği, böylelikle alacağın temliki hükümleri gereği ödediği bedelin iadesini isteyebileceği anlaşılmıştır. 08.12.2015 tarihli sözleşmenin 2.maddesinde; ”Satışa konu ofis kullanım kararlı bağımsız bölümün satış bedeli 350.000,00 (üçyüzellibintürklirası) olup, satış bedelini alıcı tarafından peşinen ödendiğinden, satıcı azami 2 yıllık süre içinde sözleşme konusu bağımsız bölümü imar durumuna, mimari projesine, yapı ruhsatına, arsa sahipleriyle yapılan inşaat sözleşmesine, teknik şartnameye ve mahal listesine uygun olarak tamamlayarak alıcı tarafa teslim edecek ve tapudan ferağını verecektir.”Düzenlemesinin bulunduğu,dosya kapsamında bir ödeme belgesine rastlanmamış olup, 08.12.2015 tarihli sözleşmede 350.000,00TL’sının alıcı davalı tarafından ödendiğinin belirtildiği, davalı borçluların irade fesadına ilişkin bir delil ortaya koymadıkları, davaya konu borcun da içinde olduğu 07.03.2020 tarihli ve 22.01.2021 tarihli birinci protokolün ek taahhüdü mahiyetindeki borcun ödenmesi şekline yönelik yapılan anlaşmalar doğrultusunda da raporda gayet açık şekilde belirtildiği üzere davalı takip alacaklısının takibe konu alacağının ödenmediği, ve yapılan protokollerin takibe dayanak sözleşmeyi geçersiz kılmadığı-yeni bir borç doğmadığı ve halen takibe dayanak taşınmaz sözleşmesine istinaden ödemelerin tamamlanmadığı anlaşılmış olup davacı borçlu şirket defterinde her ne kadar davalı takip alacaklısı ile ticari ilişkiye emare kayıt yer almıyor olsa da takip konusu sözleşme ve sonradan yapılan protokollere göre davacı şirketin borçlu olduğu anlaşılmıştır. Davacı ... ise 08.12.2015 tarihli harici gayrımenkul satış sözleşmesine garantör sıfatıyla imza atmış olup gerçek kişilerin garantör sıfatıyla imza atabilmesi için kefalet hükümlerindeki şartların yerine getirilmiş olması gerekmektedir. Harici satış Sözleşmesi’nin akdedildiği tarihte ... ... San.ve Tic.A.Ş. adına temsil ve ilzam yetkisine sahip olan kişinin ... olduğu, ...’ın verdiği teminatta garantörün sorumlu olacağı azami miktarın sözleşmede belirtilmediği ve eş rızasını havi olmadığı,tüm bu tespitler ışığı altında; somut olayda davalı takip borçlusu ...’ın garantör sıfatıyla sorumlu olamayacağı ve İcra takip tarihinden sonra dava tarihinden önce ...’dan 11.07.2023 tarihinde 36.549,22TL ve 21.10.2021 tarihinde 4.000,00TL olmak üzere toplam 40.549,22TL tahsil edildiği anlaşılmakla ödeme tarihlerinden itibaren davacıya avans faizi ile iadesi gerektiği anlaşılmıştır. Davanın açıldığı tarihe göre yerleşik içtihatlar gereği Menfi tespit talebi ile birlikte istirdat davasının açılmış olduğu anlaşılmakla menfi tespit davasında arabuluculuk dava şartı aranmadığından davalının bu yöndeki itirazının da yersiz olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, a)Davacı ... ... San.ve Tic.A.Ş.'nin, ... E.sayılı dosyası üzerinden 350.000TL'lik kısmı için borçlu bulunmadığının tespiti talebi yönünden MENFİ TESPİT DAVASI VE İSTİRDAT DAVASININ REDDİNE, b)Davacı ...'ın, ... E.sayılı dosyasında icra takibine konu 350.000TLlik kısmı için BORÇLU BULUNMADIĞININ TESPİTİNE ve İSTİRDAT DAVASININ KABULÜ ile: -36.549,22TL ödemenin 11.07.2023 tarihinden itibaren, -4.000,00TL ödemenin ise 21.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'a iadesine 2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 23.908,50 TL harçtan, dava açılışında alınan 5.977,13 TL peşin harç ve talep artırım nedeniyle alınan 1.416,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 7.393,13 TL harcın düşülmesi ile kalan 16.515,37 TL harcın DAVALIDan ve davacı ... ... İNŞ TRUZİMden müştereken ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 3) Davacılar tarafından yapılan 5.977,13 TL peşin harç, 1.416,00 TL tamamlama harcı, 269,85 TL başvurma harcı, 16.000,00 TL bilirkişi ücreti, 551,50 TL posta gideri, olmak üzere toplam 24.214,48 TL yargılama giderinin (12.107,24 TL) müştereken DAVALI ve DAVACI ....AŞ üzerinde bırakılmasına, 4) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 56.000,00 TL vekalet ücretinin Davalıdan Alınarak DAVACI ...'a VERİLMESİNE, 5) Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 56.000,00 tl vekalet ücretinin davacı ... ... SAN. VE TİC. A.Ş'DEN alınarak davalıya verilmesine, 5) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı ...'in yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/11/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2023/510, K. 2025/835, T. 28.11.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2023-510-e-2025-835-k-7b98113dcce1