İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2023/501 E. 2024/408 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2023/501
Karar No
2024/408
Karar Tarihi

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/501 Esas - 2024/408 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/501 Esas KARAR NO : 2024/408

DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) DAVA TARİHİ : 13/11/2023 KARAR TARİHİ : 23/10/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/10/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 13/11/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin “...” markalarının ilk olarak 1992 yılında 11, 20 ve 21. sınıf mallarda tescil edildiğini, yine ..., ... sayılı markalarının bulunduğunu, müvekkilinin “...” markalarının aynı zamanda ... sayısı ile tanınmış marka sicilinde de kayıtlı olduğunu, yurt içi ve yurt dışında çok sayıda tescillerinin bulunduğunu, ..... gibi web siteleri üzerinden yayınları olduğunu, özellikle mobilya sektöründe 2019 yılında sektörün en beğenilen 3 şirketinden biri olarak gösterildiğini, müvekkilinin davaya konu edilen 24.sınıfta bulunan emtia ve bunların satışı hizmetleri (35.sınıf) özelinde yoğun ve etkili kullanımlarının bulunduğunu, kısaca müvekkili markalarının tanınmış olduğunu, dava konusu ... sayılı “... ” ibaresinin 24. sınıf malları kapsayacak şekilde başvuru konusu edildiğini, müvekkili itirazlarının başvuru kapsamındaki “Kampçılar için uyku tulumları” emtiaları yönünden kabul edildiğini, kalan emtialar yönünden ise itirazlarının reddedildiğini, verilen kararın hatalı olduğunu, marka başvurusunun tescil edilmek istendiği 24.sınıf kapsamında bulunan emtia ve bu emtianın satış / perakendecilik hizmetlerinin hitap ettiği tüketici kesiminin, orta düzeyde bir dikkat ve algı seviyesini haiz olduğunu, dava konusu markada “...” ibaresinin birebir geçtiğini ve markanın esas unsuru olduğunu, bu haliyle müvekkili markasının serisi gibi algılandığını, davaya konu marka başvurusunun 24.sınıfta tescil edilmek istendiği emtia ile müvekkilinin itirazına gerekçe olarak gösterilen markaların 35.sınıfta tescilli olduğu perakendecilik hizmetleri arasında benzerlik olduğunu, müvekkili markasının tanınmış olduğunu, müvekkili lehine verilmiş çok sayıda mahkeme kararının mevcut olduğunu, hatta somut olayla birebir uyumlu şekilde .....E sayılı kararında “...” markasının kapsamındaki 24 ve 35. sınıf mal ve hizmetlerin tamamı yönünden SMK m.6/1 ve 6/5 kapsamında müvekkili markasının korunduğunu, benzer şekilde Kurum tarafından verilmiş aynı doğrultuda kararların da bulunduğunu, " ...” markasının kapsamındaki 24. sınıf mallar itibariyle SMK m.6/5 kapsamında müvekkili markasının korunması yönünde verilmiş karar olduğunu, benzer şekilde 24.sınıfla ilgili olarak “.....” gibi markaların müvekkili markaları ile benzer görüldüğünü, müvekkili markalarının tanınmış marka olduğunun mahkeme kararları ile de tespit edildiğini, davalı başvuru sahibinin kötü niyetli olduğunu iddia ederek; ... sayılı ... kararının iptalini ve dava konusu markanın hükümsüzlüğünü talep ettiği görülmüştür. CEVAP: Davalı ... vekili 23/11/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Markaların birbirlerinden farklı oldukları, başvuru markasının kapsamında yer alan mal ve hizmetler yönünden yeterli ölçüde ayırt edici nitelik taşıdığı, genel izlenim itibariyle makul düzeyde bilgi, dikkat ve özen sahibi olduğu kabul edilen ortalama tüketici nezdinde davacı markası ile karıştırılma olasılığı bulunmadığı gibi; ilgili tüketicilerin markalar arasında ilişki kurması ve davalı markasının davacının seri markası olarak algılaması ve/veya aynı ticari işletmeye ait olduklarını, işletmeler arasında idari ve/veya ekonomik bir bağlantı bulunduğunu sanmasının da söz konusu olmadığını, itiraza mesnet markalar yönünden 6769 sayılı SMK’nın 6/1. madde hükmündeki koşulların gerçekleşme ihtimalinin bulunmadığını, bu nedenlerle davadaki taleplerin reddinin gerektiğini savunmuştur. Davalı ... vekili 22/12/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; İş bu davayı görmeye ..... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, kötü niyet iddialarının ispata muhtaç olduğunu, müvekkilinin başvuru yapmış olmak dışında hiçbir faaliyeti olmadığını, taraf markalarının benzer olmadıklarını, markaların içeriğinde aynı nitelikte mal ve hizmetin bulunduğu iddiasının da gerçek dışı olduğunu, taraf markalarının hitap ettikleri alıcı çevresi, kullanım amacı, giderdiği ihtiyaçlar, ilgili tüketici kesimi ve malların genel kaynağı yönünden bariz farklılıklar taşıdığını, davacı markasının tanınmışlığı iddiasının somut olaya bir etkisi olmadığını, davacının markalarını kullanmadığını, savunarak davanın reddini talep ettiği görülmüştür. UYUŞMAZLIK:

Dava, 5000 sayılı ..... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markanın Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davayı görmeye mahkememizin yetkili olup olmadığı, davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şahsa ait ... sayılı "..." ibareli marka başvurusu ile davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, davalı şahıs tarafından dava aşamasında ileri sürülen kullanmama def'inin yerinde olup olmadığı, davacı markalarının tanınmış olup olmadığı, davalı şahsın kötü niyetli olup olmadığı, tescili halinde dava konusu markanın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka başvuru dosyası ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, özel ve teknik hususlara ilişkin bilirkişi raporu aldırılmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İşlem dosyasının tetkikinde; davalı şahsın ... sayılı "..." ibareli markanın tescili amacıyla 16.04.2022 tarihinde gerçekleştirdiği başvurunun yapılan ilk incelemeler sonrasında ...'nca 27.04.2022 tarih ve 395 sayılı .....'nde ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davacı yanın 24.06.2022 tarihinde SMK m.6/1, m.6/5, m.6/6 hükümleri kapsamında ... ve ... sayılı markaları mesnet göstererek itirazda bulunduğu, yayına yapılan itirazın ...'nca kısmen kabul edildiği, marka tescil başvurusundan “Kampçılar için uyku tulumları”nın çıkarılmasına karar verildiği, davacı yanın 28.12.2022 tarihli yeniden itiraz dilekçesi ibraz ettiği, yeniden yapılan itirazı değerlendiren ...'nun ... sayılı ... kararı ile itirazın reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 25.09.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu marka başvurusu tescil edilmemiştir. Davalı şahıs vekili her ne kadar cevap dilekçesi ile yetki ilk itirazında bulunmuşsa da; ......Hukuk Dairesi'nin 16/04/2021 tarih ..... sayılı kararı gereği ... kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü istemli davanın birlikte görülmesi gerektiği ve SMK m.156/2 hükmü uyarınca ... kararının iptali istemi bakımından mahkememizin kesin yetkili olduğu anlaşıldığından, yetki ilk itirazının reddine karar verilerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

İlk olarak belirtilmesi gerekir ki dava konusu marka başvurusu tescil edilmediğinden hükümsüzlük istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. ... kararının iptali istemi bakımından ise marka işlem dosyası ile sınırlı olarak ve taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde aşağıdaki şekilde değerlendirme yapılmıştır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir. Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür. Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır. Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Davacı yanın itiraza mesnet ... sayılı markası, uyuşmazlık konusu 24. sınıftaki “Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular.” emtiaları ile benzer nitelikte ihtiyaçlara dönük olan ve aynı satış noktaları aracılığıyla tüketicilere sunularak birbirini tamamlar mahiyetteki “Yatak şilteleri, yastıklar, tıbbi amaçlı olmayan havalı yataklar ve yastıklar.” emtialarını kapsamakta, aynı zamanda ise 35. sınıf 05 alt grubunda 24. sınıf malların tamamının satışına özgülenmiş “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. Tekstilden bayraklar, flamalar, etiketler. Bebekler için kundak örtüleri.Kampçılar için uyku tulumları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir).” hizmetlerini kapsamaktadır. Uygulamada da kabul edildiği üzere mal üreten işletmenin karineten ürettiği malı satışa da konu ederek ticari mevkiye çıkartacağı kabul edildiğinden mal ile aynı ya da benzer malların satışına yönelik satış hizmetleri arasında benzerlik ilişkisi bulunmaktadır. Hal böyleyken başvuru kapsamında yer alan ve bilirkişi raporunda altı çizili olarak gösterilen emtiaların tamamının, davacı yanın itiraza mesnet ... sayılı markası kapsamındaki mal ve hizmetler ile benzer ihtiyaçları karşılayan, tüketiciye aynı kanaldan ve aynı tür satış yöntemi ile ulaştırılan, birbirleri ile doğrudan rekabet ilişkisi içerisinde bulunan, hedef tüketici kitleleri benzer olan, birbirlerini doğrudan tamamlayan ya da birbirleri yerine ikame edilebilirliği bulunan mal ve aynı malların satışına yönelik hizmetler oldukları değerlendirilmiştir. Dava konusu marka başvurusu incelendiğinde; herhangi bir görsel unsur taşımaksızın üst kısımda “...” ve “...” sözcükleri ile oluşturulduğu, “...” kelimesinin İtalyanca “ev” anlamına geldiği, “...” kelimesinin ise yine İtalyanca ve ..... da “iyi” anlamlarına gelen bir kelime olduğu, her iki kelimenin de anlamlarının ülkemiz ortalama tüketicileri tarafından bilinebilir olmayacağı, dolayısıyla dava konusu markanın tüketiciler nezdinde somut bir kavramsal algı oluşturmayacağı, tüketicinin markayı yabancı bir sözcük grubu markası olarak algılayacağı ve soldan sağa okuma ilkesi uyarınca “...” sıralaması ile okuyarak telaffuz edeceği, bu haliyle markadaki öncül vurgunun, başka bir ifadeyle tüketici hafızasında yer edinecek ilk sözcüğün “...” ibaresi olacağı değerlendirilmektedir. Davacıya ait itiraza mesnet ... sayılı marka incelendiğinde; sarı renk ile oluşturulan "..." sözcüğünden ibaret olduğu, bu markanın esas unsurunun "..." sözcüğü olacağı değerlendirilmektedir. Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; dava konusu marka kapsamında yer alan ve iş bu davanın konusunu oluşturan emtialar ile itiraza mesnet ... sayılı marka kapsamında yer alan mal ve hizmetlerin benzer oldukları, gerek başvuru markasının, gerekse itiraza mesnet markanın esas unsurunun müşterek olarak "..." sözcüğünden oluştuğu, başvuru markasında yer alan "..." sözcüğünün markaları birbirinden yeteri kadar farklılaştırmadığı, zira, itiraza mesnet markanın esas unsurunun ayrı ve bağımsız olarak başvuru markasında öncül unsur olarak bulunduğu, buna göre, daha önce itiraza mesnet "..." esas unsurlu markayı gören, işiten, bu markalı mal ve hizmetlerden yararlanan makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu "..." ibareli markayı, davaya konu emtialar üzerinde gördüğünde veya işittiğinde, bu emtialardan faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu markayı davacıya ait marka ile ilişkilendirebileceği, markaların aynı ticari kökenden geldiği hususunda yanılsamaya düşerek tüketim tercihinde bulunabileceği, bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökenleri işaret ettiğini algılaması ihtimalinde dahi bu kez marka sahipleri arasında idari ya da ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde kafa karışıklığı yaşayabileceği, dolayısıyla karşılaştırılan markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır. SMK m.6/5 hükmüne göre; Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. SMK m.6/5 hükmü uyarınca; önceki tarihli tescil edilmiş veya tescil başvurusu yapılmış olan bir marka, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi sebebiyle, aynı veya benzeri sonraki tarihli marka başvurusunun, aynı veya farklı nitelikteki mal ya da hizmetlere ilişkin tescil talebinin reddini talep edebilir. Bir markanın sadece tanınmış marka niteliğini haiz olması, otomatik olarak o markanın farklı türdeki mal veya hizmetlere ilişkin olarak sonraki tarihli marka başvurusunu engelleme hakkı bahşetmez. Tanınmış marka hakkı sahibinin genişletilmiş korumadan yararlanabilmesi için; A) Tanınmış markanın itibarından haksız yarar elde edilmesi, B) Tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi, C) Tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi, olasılıklarından en az birinin gerçekleşmesi veya gerçekleşme ihtimalinin bulunması gereklidir. Ayrıca, sonraki tarihli marka başvuru sahibinin, marka başvurusunda haklı bir nedeninin de bulunmaması gerekir. Tanınmışlık, statik ve dogmatik bir durum değildir. Aksine; sürekli güncellenen, dalgalanabilen, bir çok değişkene bağlı dinamik bir süreci içinde barındırır. Bir markanın tanınmış marka niteliğinde olup olmadığı; a)Toplumun ilgili kesimince markanın tanınma düzeyi, b) Markanın kullanıldığı coğrafi alan, kullanım süresi ve yoğunluğu, c)Marka promosyonlarının ve reklamlarının süresi, yoğunluğu, hedef aldığı alan, d)Markanın tesciller veya tescil başvuruları ile korunduğu coğrafi alanın büyüklüğü, e) Markanın resmi mercilerce tanınmışlığına delalet eden karar ve uygulamaları, f) Markanın ekonomik değeri, g) Markanın hitap ettiği mal veya hizmetlerin pazar payı, gibi tahdidi olmayan kriterler dikkate alınmak suretiyle, yapılacak global bir değerlendirme neticesinde her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Hemen belirtilmelidir ki; bir markanın tanınmış marka niteliğini haiz olmasının; yukarıda yer verilen tüm kıstasların sağlanması gerektiğini şart koşmadığı gibi, yukarıda yer verilen kıstaslardan yalnızca birinin gerçekleşmesinin mutlak anlamda ilgili markayı tanınmışlık seviyesine çıkaracağını da göstermez. Burada önemli olan husus; her somut olayda, yukarıda yer verilen kıstaslardan da yararlanarak, global bir değerlendirme yapılması, bunun sonucunda tanınmışlık vasfı ve varsa bu tanınmışlığın etki alanının belirlenmesidir. Tanınmış markanın itibarından haksız yararlanılmasından söz edilebilmesi için; tanınmış markanın iyi şöhret ve itibar sahibi olması, ilgili tüketici kesimi nezdinde markanın olumlu bir imajının olması gerekir. Bu nedenle imaj transferine konu olabilecek sonraki tarihli marka başvurusunun, tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma tehlikesi doğurabileceği söylenebilir. Burada önemli olan, sonraki tarihli markayı gören tüketicinin, önceki tarihli tanınmış markanın kendi zihninde oluşturduğu olumlu imaj ile sonraki tarihli marka arasında bir bağlantı (link) kurması, imaj transferi ihtimalinin bulunması, böylece tanınmış markanın olumlu imajının sağladığı kolaylıktan yararlanarak sonraki tarihli marka başvuru sahibinin ticari avantaj sağlama ihtimalinin bulunmasıdır. Böylece, sonraki tarihli marka başvuru sahibi, tanınmış marka sahibinin uzun uğraşlar sonucu oluşturduğu kalite ve güven birikiminden parazitvari yararlanarak, kendi lehine haksız bir avantaj sağlayacaktır. Tanınmış markanın itibarına zarar verilebilmesi için; Tanınmış markanın, arzu edilmeyen olumsuz imaj tehlikesine maruz kalacağı bir hal olasılığı içerisinde bulunması gerekmektedir. Tanınmış markanın itibarının zarar görme tehlikesi altında bulunup bulunmadığı incelenirken, tescile konu mal ve hizmetlerin kapsamı dikkate alınmalıdır. Örneğin; tanınmış bir içecek markasının, aynı veya benzerinin tuvalet temizliği emtialarında marka olarak kullanılması halinde, böyle bir olumsuz imaj tehlikesi söz konusu olabilir. Tanınmış markanın ayırt etme gücünün zedelenmesi için; Sonraki tarihli marka başvurusu nedeniyle, tanınmış markanın ayırt etme gücünün zayıflaması ve bu suretle markanın reklam değerinin düşme ihtimali bulunmalıdır. Tanınmışlık derecesi ve karşılaştırılan markaların hitap ettiği mal veya hizmetlerin birbirleri ile yakınlığı arttıkça, markanın ayırt ediciliğinin zedelenmesi ihtimali de artmaktadır. Bu durumda, markanın muhatap çevresi, sonraki tarihli marka nedeniyle, önceki markanın artık sadece tanınmış marka sahibine ve onun ürünlerine ait olmadığı kanısına varmaktadır. Somut olayda yapılan değerlendirmede; davacı yanın işlem dosyası kapsamında tanınmışlık iddialarını destekler mahiyette somut delillere yer vermemekle birlikte ... sayılı tanınmış marka tesciline dayandığı gibi ayrıca işlem dosyasındaki dilekçelerinde de birtakım mahkeme kararlarına atıfta bulunarak müvekkili markalarının tanınmışlığına yönelik verilmiş mahkeme kararları bulunduğunu ileri sürdüğü görülmektedir. Davacı yanın “...” markalarının mobilya ve ev dekorasyon ürünlerindeki yoğun ve ciddi kullanımları ile birlikte yine ilgili malllar ve bu malların mağazacılığı hizmetlerinde tanınırlığı hususunda bir kanaate varılması yeterli görülmüş olup dava konusu markanın 24. sınıftaki ev tekstil ürünlerine yönelik tescilinin davacı markalarının yıllara sari kullanımlar sonucunda elde ettiği ayırt ediciliğini zaman içerisinde sulandırabilecek ve markanın ayırt ediciliğini zedeleyebilecek sonuçlar doğurabileceği, markanın ilgili sektördeki özgünlüğünü zayıflatabileceği ve ayrıca dava konusu marka lehine, davacı yan markalarından olumlu bir imaj transferine yol açarak davalı yanın haksız ticari menfaat temin etmesine yol açabileceği düşünülmekte olup SMK m.6/5 koşullarının davacı lehine oluştuğu kanaatine varılmıştır. SMK m.6/9 hükmüne göre; Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Kötü niyetli marka başvurusu; Kişiyi, hukuk düzeninin tescil ile elde edilecek hakları kullanması amacı taşımaksızın, hukuka ve ahlaka aykırı olarak, bu hakların hukuk düzenince tasvip edilemeyecek şekilde başka amaçlarla kullanılması olarak tanımlanabilir. Hangi hallerde kötü niyetli olarak marka başvurusunda bulunulmuş sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, genel olarak markayı kullanmaktan ziyade şantaj veya başkasından haksız para elde etmek veya başkalarının ticaretine engel olmak gibi amaçlarla yapılan marka başvuruları kötü niyetle yapılmış başvuru olarak kabul edilmektedir. Kanunun ayrıca müeyyideye bağladığı hususlar tek başına kötü niyet emaresi olarak kabul edilmez. Zira Kanun tarafından zaten müeyyidesi gösterilmiş marka başvuruları için ayrıca kötü niyeti de sebep göstermek doğru görülmemektedir. (.....) ....Hukuk Dairesi'nin 13/03/2019 tarih ..... sayılı kararında ise; tek başına tanınmış bir markanın aynı veya benzerinin tescil edilmiş olması hususunun, markanın kötü niyetli tescil edildiği anlamına gelmeyeceği belirtilmiştir. Somut olayda; davaya konu marka ile itiraza mesnet markanın iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmasının ve davacı markasının tanınmış olmasının haricinde davalı şahsın kötü niyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu ileri sürülmediğinden kötü niyet iddiasına dayalı istemler yerinde bulunmamıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; somut olayda SMK m.6/1 ve m.6/5 hükmü koşullarının oluştuğu anlaşıldığından, davanın kabulü ile; ... sayılı ... kararının iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile; ... sayılı ... kararının İPTALİNE, 2-Dava konusu markanın hükümsüzlüğü istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 3-Dava konusu marka üzerine konulan 13/11/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, kararın bir örneğinin derhal ...'e gönderilmesine, 4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL'nin düşümü ile alınması gereken 157,75 TL'nin müteselsilen davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 269,85 peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 160,00 TL vekalet harcı, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 402,50 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 8.602,20 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı ... tarafından yapılan 38,40 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 8-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa resen iadesine, Dair, davacı vekilinin, davalı kurum vekilinin ve davalı şahıs vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/10/2024

Katip ..... E imzalıdır

Hakim ..... E imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2023/501, K. 2024/408, T. 23.10.2024, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2023-501-e-2024-408-k-418536de7e12