İlk Derece Mahkemesi 2023/413 E. 2026/451 K.

T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/413 Esas KARAR NO : 2026/451

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/06/2023 KARAR TARİHİ : 24/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin ticari faaliyetleri kapsamında elde ettiği ve borcuna karşılık ciro yoluyla üçüncü bir şirkete gönderilmek üzere kargo şirketine teslim edilen dava konusu çekin, kargo taşıması esnasında kaybolduğunu, çekin zayi olması nedeniyle daha önce çek iptali davası açıldığını ve mahkemece verilen ödeme yasağı kararına rağmen, çekin davalı şirket tarafından ibraz edildiğinin tespit edildiğini, bu kapsamda mahkemece verilen kesin süre uyarınca istirdat davası açma zorunluluğunun doğduğunu, davalı şirketin ciro zincirindeki firmaların çek kısıtlamalarını ve ödeme yasağını kolaylıkla sorgulayabilecekken basiretli bir tacir gibi davranmayarak gerekli incelemeleri yapmadığını, çekin rızası hilafına elinden çıktığını bilmesi gerektiğini veya ağır kusurlu olduğunu, çekin kötüniyetle iktisap edildiğini, bu sebeplerden ötürü konuyla ilgili yürütülen ceza soruşturmasının bekletici mesele yapılması gerektiğini ve ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen ödeme yasağı şeklindeki tedbir kararının devamına karar verilmesinin gerektiğini, dava konusu çekin müvekkile iadesini talep ve dava etmiştir. Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği ancak herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. Dava, keşidecisi ... ... Proje San. Tic. Ltd.Şti, lehtarı ... San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti olan ... Bankası A.Ş. ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 28.02.2023 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 100.000,00 TL bedelli çekin lehtarı tarafından ciro yoluyla davacıya verilmesinden sonra davacı tarafından ... Makine Kimya San. Tic. Ltd. Şti.’ne cari borcu için ciro edildikten sonra ... Makine Kimya San. Tic. Ltd. Şti.’ne gönderilmek üzere ... Kargo'nun ... Acente şubesine 04.11.2022 tarihinde ... kargo takip numarası ile kargoya verildikten sonra kargo taşıması sırasında zayi olduğu belirtilerek rızası hilafına elinden çıktığı ve davacının yetkili ve meşru hamil olduğu gerekçesiyle davacıya iadesi talebine ilişkindir. Bilirkişi 23/08/2024 tarihli raporunda özetle; "... ... Proje Ltd Şti. nin resmi defter kayıtlarında ... Ltd.Şti. firması ile ticari ilişkisi olduğu ancak dava konusu çekin ... Ltd.Şti.’ne verildiğine dair kayıt yoktur, muavin defterlerde yer almamaktadır. ... Ltd. Şti. nin defter kayıtlarında dava konusu çekin ... ... Proje Ltd Şti.’nden giriş kaydı ve ... İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’ne çıkış kaydı yapılmıştır. ... Ltd. Şti. ve ... ... Proje Ltd Şti.’nin kayıtları ve mizanı incelendiğinde her iki firmanın da ... ... Ltd.Şti, ... ... San.Tic. Ltd. Şti, ... Reklam Ajans Bilgisayar İnşaat Tekstil Sanayi Tic.Ltd. Şti., ... Elektronık Mak San.Ve Tic. A.Ş ile inceleme yapılan 2022 döneminde ticari defterlerinde herhangi bir kayda rastlanmamıştır, bağlantısı olduğuna dair bir tespit yoktur. " şeklinde kanaatte bulunduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi 27/12/2024 tarihli ek raporunda özetle; " .... Mob. İnş. İth. İhr. San ve Tic. Ltd.Şti.’nin defter kayıtlarında dava konusu çekin giriş kaydı ve ... Makine Kimya San. Tic. Ltd. Şti.'ne çıkış kaydı yapılmıştır. ... ... Proje Ltd Şti. nin resmi defter kayıtlarında ... Ltd.Şti. firması ile ticari ilişkisi olduğu ancak dava konusu çekin ... Ltd.Şti.’ne verildiğine dair kayıt yoktur, muavin defterlerde yer almamaktadır. ... Ltd. Şti. nin defter kayıtlarında dava konusu çekin ... ... Proje Ltd Şti.’nden giriş kaydı ve ... İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’ne çıkış kaydı yapılmıştır. ... Ltd. Şti.,... ... Proje Ltd Şti. Ve .... Mob. İnş. İth. İhr. San ve Tic. Ltd.Şti.’nin kayıtları ve mizanı incelendiğinde her üç firmanın da ... ... Ltd.Şti, ... ... San.Tic. Ltd. Şti, ... Reklam Ajans Bilgisayar İnşaat Tekstil Sanayi Tic.Ltd. Şti., ... Elektronık Mak San.Ve Tic. A.Ş ile inceleme yapılan 2022 döneminde ticari defterlerinde herhangi bir kayda rastlanmamıştır, bağlantısı olduğuna dair bir tespit yoktur." şeklinde kanaatte bulunduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi 12/08/2025 tarihli raporunda özetle; "Davacıya ait 2022 yılı yasal defterlerin sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu tespitinin talimat yoluyla alınan bilirkişi raporunda var olduğu, İnceleme tarihi olan 10.03.2025'de davalı ve dava dışı firmaların yasal defterlerinin ibraz edilmediği, Davacı şirket tarafından cari hesabına istinaden alındığı ve yasal defterlerine kayıt edildiği iddia edilen dava konusu çekin dava dışı ... Ltd Şti' nin yasal defterlerinde giriş kaydı ve davacı şirkete çıkış kaydının var olduğunun talimat yoluyla alının bilirkişi raporunda tespitinin var olduğunun görüldüğü, dolayısıyla dava konusu çekin davacıya ciro yoluyla geçmesinin doğru ve gerçeği yansıttığının anlaşıldığı, Talimat yoluyla alınan bilirkişi ek raporunda davacı şirket ile çekin alındığı iddia edilen firma olan ... San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti ile ticari bir ilişkisinin var olduğu ve dava konusu alınan çekin doğru ve gerçeği yansıttığının davacı şirket yasal defterlerine göre tespitinin yapıldığı gibi, dava konusu çekin çıkışı yapılan ... Makine Kimya San. Tic. Ltd. Şti ile de ticari bir ilişkisinin var olduğu tespiti yapıldığı, dava konusu çekte ciro silsilesi olan dava dışı 4 adet firma ile davacının ticari ilişkisi var olmadığı tespiti yapıldığından, davacı şirketin yasal defter ve kayıtlarına göre davacıdan sonraki ciro silsilesinde kopukluk olduğu " şeklinde kanaatte bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı şirket hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... esas 2024/... karar sayılı kararı ile iflas kararı verildiği, kararın istinaf edilmemesi üzerine 15/02/2024 tarihinde kesinleştiği, iflas tasfiyesinin .... İflas Dairesi ...iflas sayılı dosyası üzerinden basit tasfiye hükümlerine göre .... İflas Dairesince yürütüldüğü ve tasfiye memurunun bulunmadığının bildirildiği görülmüştür. Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde; Dava konusu edilen ve davacı tarafından davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesi istenen çekin; ... Bankası A.Ş. ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 28.02.2023 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 100.000,00 TL bedelli çek olduğu, çekin ön ve arka yüzünün incelenmesinde, keşidecisinin ... ... Proje San. Tic. Ltd.Şti, lehtarının ... San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti olduğu, çekin arka yüzündeki ilk cironun lehtara ait olduğu, takip eden ciroların ise sırasıyla ... İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd Şti, ... ... Ltd Şti, ... ... Sanayi Ticaret Ltd Şti, ... ... Ltd Şti, ... AŞ olduğu görülmüştür. Davacı tarafça bildirilen ... CBS'nin 2023/... sor dosyasının celbi için müzekkere yazılmış olup soruşturma dosyasının incelenmesinde yetkisizlik kararı üzerine dosyanın ... CBS'ye gönderildiği ve ... CBS'nin 2023/... sor dosyası ile verilen yetkisizlik kararı üzerine karşılıklı yetkisizlik kararları nedeniyle ... Batı ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında verilen 18/05/2023 tarihli merci tayini kararı neticesinde ... CBS'nin 2023/... sor dosyasında yürütülen soruşturmada, davacı ... İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd Şti tarafından dava dışı ... Kargo ve çalışanı hakkında hırsızlık, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçlarından şikayette bulunulduğu, ... kargo çalışanı olarak belirlenen ... ile ... AŞ yetkilisi ...'in ifadelerinin alındığı, soruşturma konusu suç ve neticesine ilişkin dosya içeriğinde başkaca işlem veya verilen kararın bulunmadığı, ayrıca soruşturmanın akıbeti hususunda yazılan müzekkereye verilen 10/12/2025 tarihli cevapta soruşturmanın derdest olup henüz sonuçlanmadığının bildirildiği görülmüştür. 6102 Sayılı TTK'nun 792 maddesi uyarınca; çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan yasal düzenlemeye göre; çek istirdadı davasında davacı istirdadını talep ettiği çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, çekin elinden rızası hilafına çıktığını ve çeki eline geçirmiş bulunan yeni hamilin çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispatla yükümlüdür. Mahkememizce ve talimat Mahkemesi aracılığıyla yapılan incelemeler neticesinde, keşideci ... ... Proje San. Tic. Ltd.Şti, lehtar ... San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti ve davacı ... İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd Şti kayıtlarının incelendiği, ... Ltd. Şti. nin defter kayıtlarında dava konusu çekin ... ... Proje Ltd Şti.’nden giriş kaydı ve ... İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’ne çıkış kaydı bulunduğu, davacının incelenen kayıtlarından ise dava konusu çekin dava dışı ... Ltd. Şti'den alındığı ve giriş kaydı bulunduğu ve ayrıca davacı ile ticari ilişkisinin bulunduğu dava dışı ... Makine Kimya San. Tic. Ltd. Şti'ne çıkış kaydının bulunduğu belirlenmiş, davacının dava dışı ... Makine Kimya San. Tic. Ltd. Şti'ne çıkış kaydı bulunmasına rağmen dava konusu çek üzerinde ... Makine Kimya San. Tic. Ltd. Şti'nin cirosunun bulunmadığı ve davacıdan sonra gelen cironun ... ... Ltd Şti'ne ait olduğu, devamında ise çekin dolaşıma devam ederek sırasıyla ... ... Sanayi Ticaret Ltd Şti, ... ... Ltd Şti ile son olarak davalı ... AŞ cirolarının bulunduğu görülmüş, davacı ile davacıdan sonraki ilk ciranta dava dışı ... ... Ltd Şti ile ticari ilişkisinin bulunmadığı belirlenmişse de davacı ile davalı arasında ... ... Ltd Şti, ... ... Sanayi Ticaret Ltd Şti, ... ... Ltd Şti olmak üzere üç farklı ciro bulunduğu, davacı tarafça bildirilen soruşturmanın dava dışı ... Kargo ve çalışanı hakkında davacı tarafından yapılan şikayete ilişkin hırsızlık ve hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçlarına ilişkin olduğu, soruşturma dosyasında davalı şirket yetkilisinin şüpheli olarak ifadesi alınmışsa da davalı şirket yetkilisinin 20/04/2024 tarihli ifadesinde çeki alışveriş karşılığı müşterisinden aldığını ve fatura kestiğini, suçlamaları kabul etmediğini belirttiği görülmekle, mevcut delil durumu dikkate alındığında davacının kayıtlarına göre çekin dava dışı ... Makine Kimya San. Tic. Ltd. Şti'ne çıkış kaydı bulunması ve çekte ... Makine Kimya San. Tic. Ltd. Şti cirosu bulunmaması ile davacının çek üzerinde kendisinden sonra gelen kişilerle ticari ilişkisinin bulunmadığı hususları ile çeke ilişkin hırsızlık suçuna dair şikayeti üzerine yürütülen soruşturma neticesinde dava konusu çekin davacının elinden rızası dışında çıktığı anlaşılmakla beraber, davacının talebinin çekin davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine ilişkin olması ve çekin elinde bulunduran davalıdan istirdadı için davalının ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olduğu ve bu hususta davalının iktisabında kötü niyetli olduğu/ ağır kusurunun bulunduğu hususlarında ispat yükünün davacıda olduğu, mevcut deliller kapsamında davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu hususunda somut bir delil bulunmadığı, davacı ile davalı arasında ise üç farklı ciro bulunduğu ve ciro silsilesinin görünürde düzgün olması da göz önünde bulundurulduğunda, davalının çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun ispatlanamadığı kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın Reddine, 2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732,00-TL harcın peşin alınan 1.707,75-TL harçtan mahsubu ile bakiye 975,75-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/06/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır