İlk Derece Mahkemesi 2023/272 E. 2026/491 K.

T.C. İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/272 Esas KARAR NO :2026/491

DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:19/04/2023 ************************************************************************************* BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2023/... ESAS SAYILI DOSYASINDA;

DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:12/04/2023 KARAR TARİHİ:18/06/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı asıl ve birleşen davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. tarafından keşide edilerek diğer müvekkili ... ... Ltd. Şti’ye gönderilmek üzere kargoya verilen ..., ... ... ... Şubesi’ne ait, 17/02/2023 ve 24/02/2023 vadeli, her biri 700.000,00 TL bedelli toplam 4 adet çekin (Seri No: ..., ..., ..., ...) kargo sürecinde zayi olduğunu, çekler hakkında daha önce zayi nedeniyle iptal davası açılıp ödeme yasağı kararı alınmasına rağmen, kötü niyetli üçüncü kişilerce ele geçirilerek lehtar şirketin yetkilisine ait olmayan sahte imzalarla ciro edildiğini ve davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, sahte ciro nedeniyle ciro zincirinin koptuğunu ve davalının meşru hamil sıfatını kazanamadığını, müvekkillerinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını ve dilekçesinde bildirdiği diğer nedenleri ileri sürerek, takip dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, takibin teminatsız olarak durdurulmasına, dava konusu çeklerin müvekkili keşideci şirkete iadesine ve davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çeklerin müvekkili şirket tarafından ticari faaliyetler neticesinde mal ve hizmet satımı sonucu yasal yollardan, iyiniyetli üçüncü kişi sıfatıyla ciro yoluyla iktisap edildiğini, davacıların iddialarının aksine çeklerin keşidecisinin kendileri olduğunu ve lehtar şirketle olan ticari ilişkilerini ikrar ettiklerini, imzaların istiklali prensibi gereğince lehtarın imzasının sahteliği iddiasının keşideciyi borçtan kurtarmayacağını, davacıların basiretli bir tacir gibi davranmayarak çek iptal kararı almadan lehtara yaptıkları ödemelerin geçersiz olduğunu ve kendilerini borçtan kurtarmayacağını, açılan çek iptal davasının icra takibini engellemeyeceğini ve bedelsizlik şahsi defini iyiniyetli hamil olan müvekkiline karşı ileri süremeyeceklerini, ayrıca senetle ispat zorunluluğu kuralı uyarınca davacı tarafın iddialarını kanıtlar nitelikte yasal hiçbir delil sunamadığını ve dilekçesinde bildirdiği diğer nedenleri ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından 10/02/2023 tarih, ... seri numaralı, ... ... ... ... Şubesinden verilme 700.000,00 TL bedelli çeke dayanak gösterilerek müvekkili aleyhinde .... İcra Müdürlüğünce başlatılan takip sebebiyle borçlu olmadığı bir çekten dolayı müvekkilinin mağdur olduğunu, bu nedenle işbu dava neticeleninceye kadar öncelikle tedbiren teminatsız olarak, mahkeme aksi kanaatse ise takdir edilecek bir teminat karşılığında .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı icra dosyasının tedbiren durdurulmasına, netice olarak .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı dosyası ve bu dosyaya konu 10/02/2023 tarih, ... seri numaralı, ... ... ... ... Şubesinden verilme 700.000,00 TL bedelli çekten dolayı müvekkillerin davalıya borçlu olmadığının tespitine, dava ve icra takibine Konu 10/02/2023 tarih, ... seri numaralı, ... ... ... ... Şubesinden verilme 700.000,00 TL bedelli çekin keşidecisi müvekkil ... A.Ş. tarafından lehtara ödeme yapılmış olduğundan TTK.758' e göre müvekkil ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş ' ye iadesine, çeklerin zayi edildiği, sahte imza ile ciro yapıldığı, ödeme yasağı kararı bulunduğu ve Ticaret sicil gazetesinde ilana çıkarıldığı, davalıya ödeme yapılmadan önce teyit edilmediği bildirildiği halde haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi yapan ve müvekkillerin borçlu olmadığı bir tutardan dolayı zararına sebebiyet veren davalıdan tahsil edilmek üzere, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların iddiaları haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, davacı ... aleyhine davaya konu çek hakkında icra takibine geçilmemiş olması nedeniyle davacı ...'in .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasında zaten müvekkile karşı borçlu konumunda bulunmamakta olduğunu, dava konusu çek incelendiğinde, çekin müvekkile ciro yoluyla geçtiği ve davacı ile müvekkil arasında başka cirantalar bulunduğunun görüleceğini, müvekkil, çeki davacıdan almadığından çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, bu nedenle iyiniyetli olduğunu, davacı ... dava konusu çekin kendileri tarafından keşide edildiğini ve çek lehtarıyla olan ticari ilişkisini ikrar ettiğini, iyiniyetli üçüncü kişi olan müvekkilin çekin zayiine ilişkin iddiaları bilmesine imkan olmadığı gibi kendisinden bilinmesinin beklenmesi de mümkün olmadığını, çek bedelinin ödendiği iddiası (bedelsizlik) şahsi defi niteliğinde olup iyiniyetli üçüncü kişi konumundaki çek hamili müvekkile karşı öne sürülemeyeceğini, haksız ithamlar yönelten davacı taraf kargoya verilmesi mümkün olmayan dava konusu çeki kargoya verdiğini iddia ederek büyük bir kusur içerisinde olmasına rağmen kendi kusurundan yararlanmaya çalışıp taraflarına borçlu olmadığının tespitini istemekte olduğunu, çekler hakkında iptal davası açılması çekin icra takibine konu edilmesine engel olmadığını, davacı taraf dosyaya ispat ile yükümlü olduğu işbu iddialarını kanıtlar nitelikte herhangi bir delil sunmadıklarını, açıklanan tüm bu nedenlerle davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın ve tazminat taleplerinin reddine, davacı aleyhine takip konusu alacağın %20 oranında tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Asıl dava; dava konusu yapılan 4 adet çekten dolayı davacı ... Elektrik....AŞ yönünden bedelsizlik iddiasına, diğer davacı .......Ltd. Şti yönünden imza sahteliğine dayalı olarak borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Birleşen dava; .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Sayılı takip dosyasına konu çek nedeniyle davalı yana borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dosya içerisinde bulunan ....İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas Sayılı takip dosyasının incelenmesinden; alacaklının dosyamız davalısı ...Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş olduğu, borçluların ... ...... Ltd. Şti, .......Ltd. Şti, ... İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş, ...Ltd. Şti ve ... Mağazacılık Tic. A.Ş olduğu, bir adet 700.000,00 TL bedelli, 10/02/2023 keşide tarihli ... ... ... ... Şubesi'nden verilme ... Seri numaralı çeke dayalı olarak... kambiyo senetlerine dayalı takip başlatılmış olduğu, icra veznesine yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda tedbir karar verilmiş olduğu görülmüştür. ....İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas Sayılı takip dosyasının incelenmesinden; alacaklının mahkememizin asıl ve birleşen dosyasındaki davalı ...Sistemleri...A.Ş olduğu, borçluların ... ... ...Ltd. Şti, ......Ltd. Şti, ... İnşaat..A.Ş, ......Ltd. Şti ve ... ...A.Ş olduğu, ... ... ... şubesinden verilme ... seri numaralı 700.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 700.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 700.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 700.000,00 TL bedelli çeklere dayalı olarak kambiyo senetlerine dayalı takip başlatılmış olduğu, icra veznesine yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda tedbir karar verilmiş olduğu görülmüştür. Çek örneklerinin ve Cumhuriyet Başsavcılığı Soruşturma evrakları örneklerinin dosya arasında olduğu görülmüştür. Asıl ve birleşen dava ve takip konusu çek asıllarındaki imzaların davacı ......Ltd. Şti yetkilileri ... eli ürünü olup olmadığının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilerek, getirtilip-sunulan belge asılları ile birlikte dosya grafoloji konusunda uzman bilirkişi ...'ya tevdi edilmiş, adı geçen bilirkişi tarafından düzenlenen 08/04/2024 tarihli raporun dosya arasında olduğu görülmüştür. 08/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"...inceleme konusu ... ...-.../... Şubesi'ne ait keşidecisi “... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi" keşide yeri ... keşide tarihi 17.02.2023 olan, ... seri nolu, keşide tarihi 17.02.2023 olan, “ ... seri nolu, keşide tarihi 24.02.2023 olan, ... seri nolu, keşide tarihi 24.02.2023 olan, ... seri nolu ve keşide tarihi 10.02.2023 olan, ... seri nolu her biri “700.000-YediYüzBin TL” tutarlı toplam 5 adet çekte “... Karo...Ltd. Şti" adına atılmış 1.ciro imzaları ile ilgili şirket yetkilileri ...'ye ait mevcut mukayese imzalar arasında ; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından da farklılıklar saptandığından söz konusu 1. ciro imzalarının mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'nin eli ürünü olmadığı..." yönünde görüş bildirilmiştir. ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Talimat Sayılı dosyasında bilirkişi SMMM...'dan aldırılan 18/12/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davacıya ait 2022 yılına ilişkin ticari defterlerin elektronik defter oldukları, açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde beratlarının verilmesi ile yapılmış olduğu, ticari defterlerin muhasebe uygulama esasları ve muhasebe uygulama genel tebliğine uygun tutuldukları, dayanak belgelerin mevcut olduğu, lehine delil vasfında olduğu, dava konusu çeklerin ticari defterlerde giriş ve çıkışına dair kayıtlarının olmadığı, davacı ... Ltd.Şti ile dava dışı ... ... Sistemleri Tekstil Ltd. Şti arasında ticari ilişki bulunamadığı..." yönünde görüş bildirilmiştir. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, alınan ve benimsenen bilirkişi rapor ve talimat raporu ile toplanıp değerlendirilen delillere göre; dosya kapsamındaki icra dosyaları örneği, Cumhuriyet Başsavcılığı'nın soruşturma dosyası örneği, davalara konu çeklerin görüntüleri ve aldırılan grafoloji bilirkişi raporundan; davacı ... A.Ş'nin ticari ilişki nedeniyle asıl davaya konu ... ... ... şubesinden verilme ... seri numaralı 700.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 700.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 700.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 700.000,00 TL bedelli 4 adet çeki keşide ederek ve yine birleşen mahkememizin 2023/... Esas Sayılı dosyasında ... ... ... Şubesi'nden verilme ... Seri Numaralı, 700.000,00 TL bedelli çeki keşide ederek lehtar asıl ve birleşen dosya davacısı ... .......Ltd. Şirketine kargo yolu ile gönderdiği, çeklerin kargoda kaybolduğu, davalara konu çeklerin lehtar davacı ......Ltd. Şti'nin yetkilisinin yerine sahte imza atılarak ciro edildiği, çeklerdeki ciro silsilesinde asıl ve birleşen dosya davalısı ......A.Ş'nin en son hamil olduğu, çeklerdeki lehtar cirosu imzaları üzerinde yaptırılan grafoloji bilirkişi incelemesinde asıl ve birleşen dosyalardaki çeklerdeki lehtar ......Ltd. Şti adına atılmış ciro imzalarının bu şirket yetkilisi eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir. Dosya içerisinde bulunan icra dosyalarından, davalara konu çeklerin davalı ......A.Ş tarafından icra takibine konulmuş olduğu, çek bedellerinin davacı ... İnş. San. Ve Tic. A.Ş tarafından yeni çek düzenlenerek asıl ve birleşen dosya davacısı çeklerdeki lehtar ......Ltd. Şti'ne ödenmiş olduğu görülmüştür. Davalı ...A.Ş ve çeklerde lehtar davacı ......Ltd. Şti'nden sonra cirosu bulunan dava dışı ... ......Ltd. Şti defter ve belgelerini sunmadığından inceleme yapılamamış, talimatla davacı ... ...Ltd. Şti'nin defterlerinde yapılan incelemede, çeklerin defterlerde kaydının bulunmadığı, davacı ......Ltd. Şti'nin çeklerde kendisinden sonra cirosu bulunan dava dışı ... ......Ltd. Şti ile aralarında bir ticari ilişki bulunmadığı tespit edilmiştir. İstanbul CBS'nin 2023/... sayılı soruşturma dosyası ile, mahkememizce yapılan araştırma çerçevesinde UYAP entegrasyon ekranında yapılan inceleme ve dosya arasına alınan kayıtlara göre, davalı ...A.Ş'ye ait benzer mahiyette çok fazla gerek hukuk ve gerekse savcılık soruşturma dosyasının olduğu, kargoda çalınan çeklerin aynı yöntem ile davalı şirketin eline geçtiği, sadece davacısının farklı olduğunun tespit edildiği görülmektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792. maddesinde " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." hükmüne yer verilmiş olup, hükümden de anlaşılacağı üzere davacının alacağını ispat etmesi yanında, yeni hamilin çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu iktisap ettiğini de ispat etmesi gerekmektedir. Somut olayda, yukarıda açıklandığı şekilde, kargodan çalınan çok sayıda çekin hamilinin davalı olması, bu sebeple davalı hakkında açılmış çok sayıda hukuk ve savcılık soruşturması bulunmasının, hayatın olağan akışına uygun olmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792. maddesine göre normal şartlarda çeki elinde bulunduran kişinin kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekirken, hayatın olağan akışına aykırı şekilde kargodan çalınan ve soruşturma ya da dava konusu olan bir çok çeki olduğu gibi bu çekide elinde bulunduran davalı şirketin çeki iyi niyetle ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlaması gerektiği, burada ispat yükünün yer değiştirdiği, dosya kapsamına göre davalının çeki, geçerli bir hukuki ilişkiye dayanarak iyi niyetli ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlayamadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul BAM 44. H.D. 2020/804 esas, 2022/308 karar) ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen soruşturma dosyası kapsamından, davacı ...... A.Ş'nin keşide ederek verdiği davalara konu çeklerin davacı lehtar ......Ltd. Şti'ne kargo yoluyla gönderildiğinden kargoda kaybolduğu, icra dosyaları ve grafoloji raporundan bu çeklerin lehtar imzası sahte olarak atılıp davalı şirket tarafından takibe konulduğu, davacı keşideci .......A.Ş'nin davacı lehtar ... ....Ltd. Şti'ne yeni çekler vererek ödeme yaptığı, davacı ......A.Ş'nin defterlerinde çeklerin kayıtlı olmadığı ve kendisinden sonra gelen dava dışı şirket ... Şirketi ile ticari ilişkisinin bulunmadığı, bu tespite göre de asıl ve birleşen dosyalarda davacıların davalı şirkete takiplere konu çeklerden ve takip miktarı borçtan dolayı borçlu olmadığının tespitine, asıl ve birleşen davalara konu çeklerin davalıdan alınarak davacı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim şirketi'ne iadesine, şartları oluştuğundan kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Asıl davada davacıların davasının KABULÜNE, .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı takip dosyasında takibe konu çekler ve takip miktarı borçtan dolayı davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine, ... ... ... şubesinden verilme ... seri numaralı 700.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 700.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 700.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 700.000,00 TL bedelli çeklerin davalıdan alınarak davacı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim şirketine verilmesine, -İcra takip Tutarı olan 3.100.357,54 TL üzerinden %20 kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, a)Alınması gereken 211.785,42 TL karar ve ilam harcından, davacılar tarafından başlangıçta yatırılan 52.946,36 TL'nin mahsubu ile kalan 158.839,06 TL'nin davalıdan alınarak Maliye'ye gelir kaydına, b)Davacılar tarafından başlangıçta yatırılan 52.946,36 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine, c)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Maliye'ye gelir kaydına, d)Davacılar vekille temsil olunduğundan, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 445.046,48 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine, 2-Birleşen ... Ticaret Mahkemesi 2023/... Esas sayılı dosyasında davacıların davasının KABULÜNE, .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı takip dosyasındaki çekten ve takip miktarı borçtan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, ... ... ... Şubesinden verilme ... Seri numaralı 700.000,00 TL bedelli çekin davalıdan alınarak davacı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine verilmesine, -İcra takip miktarı olan 773.543,15 TL üzerinden %20 kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, a)Alınması gereken 52.840,73 TL karar ve ilam harcından, davacılar tarafından başlangıçta yatırılan 13.210,19 TL'nin mahsubu ile kalan 39.630,54 TL'nin davalıdan alınarak Maliye'ye gelir kaydına, b)Davacılar tarafından başlangıçta yatırılan 13.210,19 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine, c)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Maliye'ye gelir kaydına, d)Davacılar vekille temsil olunduğundan, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 122.031,47 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine, 3-Asıl ve birleşen davada davacılar tarafından asıl dava dosyasına yatırılan 179,90 TL başvuru harcı, birleşen dava dosyasına yatırılan 179,90 TL başvuru harcı ve 38.238,56 TL bilirkişi ve tebligat posta giderlerinin toplamı olan 38.598,36 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine, 4-Asıl ve birleşen davacılar tarafından yatırılan gider avansından geriye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, Dair, davalının yokluğunda davacılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı. 18/06/2026

Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır