İlk Derece Mahkemesi 2023/319 E. 2026/339 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/319 Esas KARAR NO : 2026/339

DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 03/04/2023 KARAR TARİHİ : 31/03/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, Davalı ...... Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş bayi .... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'den 16.07.2020 tarihinde ...... Motor Ve ...... Şasi Nolu .... Tipi ...... Plakalı aracı 338.346,91 TL bedel ile satın aldığını, araçta nedeni tespit edilemeyen üretim kaynaklı yağ eksiltme arızası yaşandığını, aracın satın alındıktan 2 gün sonra 21.07.2020 tarihinde arıza verdiğini, servis hizmeti için aracın davalı ..... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret A.Ş'ye götürüldüğünü, servis tarafından yazılımsal bir arıza olduğunun beyan edildiğini, gerekli işlemler yapıldıktan sonra 23.07.2020 tarihinde davacıya teslim edildiğini, bu süreçten sonra çeşitli tarihlerde aracın yeniden sarı yağ uyarı lambasının ikaz verdiğini, aracın tamirine ilişkin olarak; 17.05.2022 tarihli iş emri 555,59 TL,26.01.2022 tarihli tahsilat makbuzu ile 3.801,09 TL, 16.03.2021 tarihli iş emri ile 718,51 TL, 22.09.2020 tarihli fatura ile 141,66 TL ödeme yapıldığını, ayrıca başka ödemeler de yapıldığını, toplamda 5.217,25 TL bedelin de maddi zarar kapsamında davalılardan ayrıca tahsili gerektiğini, davalı ..... Otomotiv San. Ve Tic. A.ş'ye Bakırköy ...... Noterliği ....... Yevmiye numaralı 08.06.2022 Tarihli ihtarname, Davalı ...... Otomotiv Servis Ve Ticaret A.Ş'ye ise Bakırköy ..... Noterliği ..... Yevmiye numaralı 27.06.2022 Tarihli ihtarnameler gönderildiğini, ancak her iki davalı tarafından hiç bir taleplerinin karşılanmadığını beyan ederek davacı şirkete ait ..... plakalı, ..... Motor Ve ..... Şasi Nolu .... Tipi .... marka, .... Plakalı otomobilin yeni model, 0 km ayıpsız benzeri ile değiştirilmesine bunun mümkün olmaması halinde ise; ayıp oranında bedelden indirim yapılarak fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 16.06.2022 tarihinden itibaren davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla aracın tamiri için harcanmış olan şimdilik 5.217,25 TL'nin temerrüt tarihi olan 16.06.2022 tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili dava değeri artırım dilekçesinde özetle; kök ve ek raporlar ile bahse konu ayıbın üretim kaynaklı ve gizli ayıp olduğunun ve bu ayıbın halen daha devam ettiği, davalılar tarafından giderilmediği, ayıbın garanti süresi dolmadan ve satın alınmasından hemen sonra ortaya çıktığı, ayıbın davacının kullanımından kaynaklı olmadığı ve araç için ağır kusur oluşturduğu, bu nedenle aracın misli ile değiştirilmesi gerektiğinin tespit edildiğini, bilirkişi raporunda misli ile değiştirme yerine bedel tenzili görüşünün kanuna, hakkaniyete ve yerleşik kararlara aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda bedelden indirim oranı ve indirim miktarının çok düşük ve hakkaniyetten uzak belirlendiğini, davacının maddi zararının eksik hesaplandığını beyan ederek davacı şirkete ait ..... plakalı, ..... Motor Ve ..... Şasi Nolu ..... marka otomobilin yeni model, 0 km ayıpsız misli ile değiştirilmesine, bu nedenle aracın fatura bedelinden başta talep ettiğimiz toplam miktar 10.000,00 TL, bilirkişi raporu ile hesaplanan ve araç fatura bedeli olan alacağın 338.346,91 TL olduğunu bu nedenle dava değerini 328.346,91 TL miktar için artırdıklarını sonuç olarak 338.346,91 TL miktarlı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine ve Aracın Tamiri için harcanmış olan 5.217,25 TL 'nin de hüküm altına alınmasını, talep ve tercih edilen satılanın ayıpsız misliyle değiştirilmesi taleplerinin kabulü ile davacı Şirket Adına Tescilli ....Motor Ve ..... Şasi Nolu ..... Tipi .... Plakalı Aracın tüm masrafları d..avalılara ait olmak üzere davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere ayıpsız misli ile değiştirilmesine, aracın tamiri için harcanmış olan 5.217,25 TL 'nin temerrüt tarihi olan (16.06.2022) tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek banka avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkile verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ..... Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ayıpsız misli ile değişim talebine rağmen harca esas değerin düşük bildirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından tanık ve yemin deliline itiraz ettiklerini, davacının aracı 2 yıldan fazla kullanıp 55.000 km yol katettikten sonra ayıp iddiasıyla bedel indirimi talebinde bulunmasının hukuka aykırı olduğunu, dava hakkının zamanaşımına uğradığını, dava konusu araçta ayıp / gizli ayıp bulunmadığını, aracın 17.07.2020 tarihinde trafiğe çıktığını, son servis girişinin 26.12.2022 tarihine kadar 54.333 km yol kat ettiğini, Davaya konu aracın, “Motor yağı tüketimi yüksek” iddiasına yönelik servis girişlerinde, gerekli ölçme ve kontrol işlemleri uygulandığını, motor üzerinde motor yağı sızıntısı vb.gibi bir oluşuma rastlanmadığını, motor yağı tüketim ölçümü/testi uygulandığını, u ölçüm sonucunda yağ tüketiminin üretici tarafından verilen 1lt/2000km sınır değerinin oldukça altında gerçekleştiğinin belirlendiğini, dolayısıyla bir onarım uygulanmadığını, içten yanmalı motorların tamamında aracın kullanım şartlarına kullanım amacına sürüş tarzına vb. etkenlere göre değişken miktarlarda motor yağı tüketimi olduğunu, dava konusu hususa ilişkin misli ile değişim talebinin satıcı aleyhine doğuracağı sakınca ile davacı lehine doğuracağı fayda arasında büyük fark ve orantısızlık bulunduğunu, davacı elindeki aracın davalıya iadesi yönünde hüküm kurulması halinde araç halen davacı tarafından kullanıldığından araçta varsa gerçek değer kaybı miktarının tespit edilmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ..... Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın terditli olarak açılmasına itiraz ettiklerini, TBK madde 227 uyarınca alıcıya tanınan haklar yenilik doğurucu yani tüketilen haklardan olup alıcı bunlardan ancak birini kullanabilecek, başka bir anlatımla terditli olarak talepte bulunamayacağını, davacının ayıpsız misli ile değişim talebi bulunmasına rağmen harca esas değeri düşük bildirmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, araç için yasal 2 yıllık garanti süresi belirtildiğini, davaya konu aracın 2 yıldan fazla kullanıldığını, müvekkilinin aracın ithalatçısı olmadığını, davacının taleplerinden aracın ithalatçısı olan diğer davalı ..... Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş.'nin sorumlu olduğunu, dava konusu araçta, bir ayıp/gizli ayıp söz konusu olmadığından bedel indirimi veya farklı bir talep için gerekli teknik ve yasal koşulların oluşmadığını, davacının misli ile değişim talebinin satıcı aleyhine doğuracağı sakınca ile davacı lehine doğuracağı fayda arasında ciddi bir orantısızlık bulunduğunu, aracın teknik durumu itibariyle araç değişimini gerektirir bir hususun bulunmadığını, mahkemenin aracın iadesine karar vermesi halinde TBK madde 192 gereğince, kullanım bedelinin hakkaniyet gereği araç bedelinden mahsubu gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, tarafların İTO kayıtları dosya kapsamına alınmış, dava konusu aracın tramer kayıtları ve aracın tamirine ilişkin belgeler celbedilmiş, bilirkişi raporu aldırılmıştır. Aracın incelenmesi ve ayıbın varlığı ve oranı hususunda aldırılan 10/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu ..... plaka sayılı aracın motorunun aşırı yağ tüketiminin motorun imalattan kaynaklı gizli ayıplı olduğunu gösterdiği, servis tarafından verilen hizmetin ayıplı bir hizmet olarak değerlendirilemeyeceği, aracın 75.000 km kullanılmış olması sebebi ile misli ile değişim yapılmasının hak ve menfaatler dengesine aykırı olacağı, satış tarihi itibarıyla fiyatında %10 oranında 33.834,69-TL'lik bir bedel tenzili yapılmasının uygun olacağı sonuç ve kanaati bildirilmiştir. Yapılan itirazların değerlendirilmesi için aldırılan 22/01/2025 tarihli bilirkişi heyeti 1.ek raporunda; Dava konusu ..... plaka sayılı aracın motorunun aşırı yağ tüketiminin, motorun imalattan kaynaklı GİZLİ AYIPLI olduğunu gösterdiği, servis tarafından verilen hizmetin ayıplı bir hizmet olarak değerlendirilemeyeceği, aracın 75.000 km kullanılmış olması sebebi ile, misliyle değişim talebi ile ilgili, 80.000 km kullanılmış olan bir araçta misli ile değişimin heyetimizce orantısız olacağının değerlendirildiği, ancak nihai değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu, dava konusu araçta ayıp sebebiyle Sayın Mahkeme bedel tenzili yönünde karar verirse, araçta satış tarihi itibarıyla fiyatında % 10 oranında 33.834,69 TL’lik bir bedel tenzili yapılmasının uygun olacağı, davacının, yağ eksilten araca ek yağ temini ile ilgili dosyaya sunmuş olduğu belgelerdeki 948,02 TL lik yağ masrafına davalılardan talep edebileceği sonuç ve kanaati bildirilmiştir. Dosyaya sunulan 09/06/2025 tarihli bilirkişi heyet 2. ek raporunda; kök ve 1.ek raporlarda yapılan değerlendirmelerin dosya içeriğiyle ve yasal mevzuatla uyumlu olduğu, motor değişikliğinin araçta kısmi bir değer kaybı yaratmasının kaçınılmaz olduğu, aracın misliyle değiştirilmesinin gerekli olmadığı ve ayrıca tarafların hak ve menfaatlerinin korunması ilkesine de uygun olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir. Tüm dosya ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde terditli olarak açılan davanın öncelikle satım sözleşmesine konu araçta meydana gelen gizli ayıp nedeniyle misli olarak değiştirilmesini bu kabul edilmediği takdirde ayıp oranında satış bedelinden indirim yapılmasını ve ek olarak yapılan tamir masraflarının tahsili istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nın 223/2. maddesi uygulanır. TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. TBK'nın 227. maddesinde ise satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik hakları;"satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme" olarak belirlenmiştir. Açıklanan kanun maddeleri doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde, Davalı ..... Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş bayi .... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'den 16.07.2020 tarihinde ...... Tipi ..... Plakalı aracın Davacı tarafından 338.346,91 TL bedel ile satın alındığı, Araç satın alındıktan 4 gün sonra ve garanti süresi devam ederken arıza kaydıyla servise alındığı ve bu tarihten sonra birçok kez yağ eksiltmeye ilişkin arızanın giderilmeye çalışıldığı, mahkememizce yaptırılan teknik incelemeye göre araçta yağ kaçağı olmadığı, ancak piston- silindir bölgesinde bulunan segmanların olması gerekenden fazla açık bölge bırakmaları neticesi motor yağının her çevrimde az da olsa yanma odasına girip yanması, ilerleyen süreçte bu şekilde karterdeki yağın azalabileceği, Dava konusu araçta yağ tüketimi probleminin hali hazırda devam etmesinin kullanıcı kaynaklı olmayan motorun üretimden kaynaklı bir sorun olduğu, araçtan faydalanmayı etkilemesi ve araçta ekonomik değer kaybı yarattığı için aracın gizli ayılı olduğu tespit edilmiş, araç daha garanti süresi içinde arızalandığından ayıp ihbar sürelerine bakılmasına gerek olmadığı, her ne kadar Davacının öncelikli talebi aracın misli ile değiştirilmesi olsa da aracın sadece motorunun arızalı olduğu, aracın tümünün değişmesini gerektirecek şekilde bir ihtiyacın olmadığı, aracın kullanım miktarı ve ulaştığı Km seviyesi dikkate alındığında, aracın tümüyle yeni bir araçla değiştirilmesi hak ve nefaset ilkesine aykırı olduğu, aracın olay tarihindeki satış bedelinden % 10 oranında indirim yapılması sonucu araçta oluşan değer kaybının giderilmiş olacağı ve tarafların hak ve menfaatlerinin korunacağı anlaşıldığından terditli olarak açılan davada ikinci talebin kabulü ile satış bedelinden ayıp oranında %10 indirim yapılarak 33.834,69-TL bedelin Davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiş ve ayrıca Davacı tarafça aracın tamir masraflarının tahsili talep edilmiş olmakla aracın ayıbının niteliğine göre sadece yağ eksiltmeye ilişkin tamir masraflarının talep edilebileceği buna göre dosyaya sunulu belgelere göre Davacının 948,02-TL tamir bedelinin tahsilini talep edebileceği anlaşılmış olmakla talebin kısmen kabulüne ve Davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KISMEN KABULÜNE, 1-Terditli olarak açılan davada ikinci talebin kabulü ile satış bedelinden ayıp oranında %10 indirim yapılarak 33.834,69-TL bedelin davalı ..... Otomotiv yönünden 27/06/2022 tarihinden itibaren, davalı .... Otomotiv yönünden 16/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2- 948,02-TL bedelin davalı ..... Otomotiv yönünden 27/06/2022 tarihinden itibaren, davalı ..... Otomotiv yönünden 16/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.376,00-TL karar harcından daha önce mahkememiz dosyasına yatırılan 259,88-TL peşin harç ve 5.607,35-TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 3.491,23 TL harcın yatırana iadesine, 3-Davacı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 34.782,71-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davalılar kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca red edilen miktar üzerinden hesaplanan 49.405,03 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine, 5-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 2.376,00-TL karar harcı olmak üzere toplam 2.555,90-TL harcın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 23.848,50-TL (tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti vs.) ve 1.912,35-TL keşif harcı olmak üzere toplam 25.760,85 TL yargılama giderinin red kabul oranı dikkate alınarak 2.608,05 TL'lik kısmının davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı ..... Otomotiv tarafından yapılan 5.000,00 TL yargılama giderinin red kabul oranı dikkate alınarak 4.493,80-TL'lik kısmının davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine, bakiyesinin bu davalı üzerinde bırakılmasına, 8-Davalı ....... Otomotiv tarafından yapılan 5.000,00 TL yargılama giderinin red kabul oranı dikkate alınarak 4.493,80-TL'lik kısmının davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine, bakiyesinin bu davalı üzerinde bırakılmasına, 9-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca arabulucuk ücreti olan 3.200,00 TL' nin red kabul oranı dikkate alınarak 324,00-TL'lik kısmının davalılardan tahsili ile bakiye kısmının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 10-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı ....... vekilinin ve davalı .... vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/03/2026

Katip .... E imza

Hakim ..... E imza