İlk Derece Mahkemesi 2023/289 E. 2025/137 K.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/289 Esas - 2025/137

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA" ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ K A R A R ( H.G.K. Kararına göre Bozmaya Uyma)

ESAS NO : 2023/289 KARAR NO : 2025/137

DAVA : Tasarım ... sayılı ... Kararı İptali DAVA TARİHİ : 08/04/2016 KARAR TARİHİ : 21/04/2025 Yazım Tarihi: 21/05/2025 İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: Davacı şirketin ticari faaliyetini yarım yüzyıla yakın süredir sürdürdüğünü, inovasyona verdiği önem nedeni ile ülkemizin yenilikçi önde gelen bir şirketi olduğunu, ... bin metrekare kapalı alana sahip 300 çalışanı olan günde 700 ton süt işleme kapasitesine sahip olan bir şirket olduğunu belirtmekle .... uygunluk, ...., .... Kalite Yönetim sistemi ve .... sahip olan şirketin .... kriterlerine uygun olarak üretim gerçekleştirdiğini, .... Markasının aynı zamanda ... tarafından “Tanınmış Marka” olarak ilan edildiğini beyan ettiğini, davalının tescile bağlamak istediği 20.12.2014 tarih ve ... kod nolu tasarım başvurularının -görsel baskısını ekleyerek- ufak detaylar dışında birbirinin aynısı olduğunu ve bu şekilde ayniyet derecesinde benzeyen tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını, tasarımın bahsedilen ayırt edicilik vasfına haiz olup olmadığı incelenirken 11. Madde gereğince eşleştirilen tasarımların birlikte değerlendirilmesi gerektiğini, davalının tescili istenen Locarno 01. Sınıf kapsamındaki ürünler olduğunu, .... no tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını bu tasarımın 15.8.2014 tarihli başvuru ile ... kod no çoklu tasarımın 1 no lu tasarımı ile birebir aynı olduğunu,....no lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını bu tasarımın 15.8.2014 tarihli başvuru ile ... kod no’lu çoklu tasarımın .... no’lu tasarımı ile birebir aynı olduğunu (yine devamla ....no’lu tasarıma benzeyen 19.12.2012 .... ve .... tasarımlarının da var olduğunu) -.... no’lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını bu tasarımın 15.8.2014 tarihli başvuru ile ... kod no’lu çoklu tasarımın .... no’lu tasarımı ile birebir aynı olduğunu, -....no’lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını bu tasarımın görseli sunulan 7.9.2012. tarihli .... tasarımı ile aynı olmakla birlikte, yine ....’de tescillenen 07.11.2011 tarihli tasarımla ayırt edilmesi mümkün olmayacak şekilde birebir benzediğini, -.... no lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını, -.... no’lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını bu tasarımında 16.01.2016 tarihli unlu mamulde ki tasarımlara birebir benzediğini ayrıca söz konusu tasarımın kraker, cips ve patates gibi gıda sektörlerinde on yıllardır kullanılan tasarımlar olduğunu, -....no’lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını, bu tasarımında 02.04.2010 tarihli tasarımlara birebir benzeştiğini belirtmekle, bu hususa ilişkin görselleri sunulduğunu, -.... no’lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını, bu tasarımında .... de kayıtlı ... kod no’lu tasarım ile neredeyse birebir benzeştiği ve aynı görsele sahip olduğunu görselleri sunulduğunu, -.... no’lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını, bu tasarımında 13.07.2012 tarihli .... deki tasarımlarla aynı olduğunu, hatta 2014 tarihinden bu yana da .... sayfasından da bu tarz (....) peynir sarmallarının da üretilip satıldığını ortaya konulduğunu, -.... tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfina haiz olmadığını bu tasarımlarında 31.5.2005 ve 27.08.1997 tarihli ve 01-06 Locarno sınıfındaki tasarım ile .... no’lu tasarımın ayniyet derecesinde benzediğini, -.... no’lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını bu tasarımında 2009 yılı itibari İle .... kayıtlı olduğunu, -.... tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığım, bu tasarımında 31.5.2005 ve 13.1.2005 tarihli ve 01-06 Locamo sınıfındaki tasarım ile.... no’lu tasarımın ayniyet derecesinde benzediğini, -.... no’lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını, bu tasarımlarında görsellerini sunarak 1988 ve 1995 yıllarına ait .... tasarımlarından (evcil hayvan yiyecekleri alanında) genel izlenim olarak hiçbir fark görülmeyecek derecede benzer olduğunu, -.... no’lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını, bu tasarımlarında 2005 yılında yine evcil hayvan yiyecekleri tasarımı ile aynı olduğunu, -....... no’lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını, bu tasarımlarında .... nezdinde tescilli olan 15.08.2014 tarih ve ... no’lu çoklu tasarımın .... no’lu tasarımının .... nolu tasarımın yenilik iddiasını ortadan kaldırdığı savunmaları ile davalının davaya konu ... kod no’lu tasarımının üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve ... verilen 02.02.2016 tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir. SAVUNMA: Davalı kurum vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı şahıs Vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Müvekkilinin 2006 senesinden itibaren süt ürünleri, krema ayırıcıları, yağ ve peynir yapma makineleri imalatı altında faaliyet göstermekte olup, bu alandaki fikri becerileri ile ... tasarımlar üretmekte ve gelişmekte olduğunu, fikri ürünler olan işbu tasarımların .... başvurarak özgün olduğunu ispatladığını ve tasaramlarını sicile kaydettirdiklerini ve bu tasarımlardan doğan mülkiyet hakları olduğunu, müvekkilinin bu faaliyetlerinin davacı firmayı ticari endişeye sevk etmiş olup, bu şekilde asılsız iddialara maruz kaldıklarını, davalının daha öncede kendilerine birçok dava açtığını ve muvaffak olamadığını, gerçek amacının ticari itibarlarını zedelemek, maddi manevi zarar vermek olduğu, buna mukabil haksız rekabet ve mülkiyetten doğan haklar ile tüm ilgili hukuki haklarını saklı tuttuklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir. HUKUKİ MEVZUAT; 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük) ; Geçici Madde 1/1 de "Bu Kanunun yayımı tarihinden önce Enstitüye yapılmış olan ulusal ve uluslararası marka ve tasarım başvuruları ile coğrafi işaret başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır." hükmü yer aldığından davaya konu tasarım başvurusu 2014 yılına ait olduğundan 554 sayılı mevzuat hükümleri esas alınmıştır. 554 sayılı ... TASARIMLARIN Korunması Hakkında KHK ilgili hükümler; 3/a. maddesinde; "Tasarım", bir ürünün tümü veya bir parçası veya üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur veya özelliklerinin oluşturduğu bütünü" hükmü, Buradaki tanım "bütünüdür"kelimesi ile sonlanmakta ise de, bundan anlaşılması gereken "görünümdür". Tasarım, bir ürün ya da ürün parçasının görünümüdür. Dolayısıyla görünmeyen bir ürünün tasarımının 554 sayılı KHK hükümlerine göre tescili olanaklı değildir. Tasarımların iki ya da üç boyutlu bir görünümde olması kural olarak hukukî bakımdan farklı bir sonuç doğurmaz. Bir tasarımın elde edilmesinde harcanan dikkat, çaba, tecrübe aktarımı gibi hususların tek başına bir önemi bulunmamaktadır. Tasarımın korunması için, kaliteli, estetik, faydalı ya da işlevsel olması gerekmemektedir. Bununla birlikte tasarım koruması talep edilen görünümün, fikri veya zihni bir emek ve çabanın ürünü olması gerekmektedir. 3/b maddesinde "ürün" bilgisayar programları ve yarı iletkenlerin topografyaları hariç olmak üzere, ... yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanı sıra bileşik bir sistem veya bunu oluşturan parçaları, setler, takımlar, ambalajlar gibi nesneleri, birden çok nesnenin veya sunuşun bir arada algılanabilen bileşimlerini, grafik semboller ve tipografik karakterleri ifade eder," hükmü, Bu madde hükmüne göre, tasarım düşüncesi, üründen bağımsız olarak hukukî korumadan yararlanamaz. Tasarımın koruma görmesi için bir üründe tecessüm etmesi gerekir. 5. nci maddesinde; "Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımlar belge verilerek korunur. Bileşik bir ürünün bir parçası ile ilgili tasarımın kendi yeni ise ve ayırt edici bir niteliğe sahipse ayrıca korumadan yararlanır." hükmü, 6. ncı maddesinde; "Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir. Kamuya sunma, sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Üçüncü şahıslara yapılan ve açıkça veya zımnen gizlilik niteliği taşıdığı anlaşılan açıklamalar kamuya sunmanın kapsamı dışındadır."hükmü, Buradaki bir tasarımın kamuya sunulması ile kastedilen şey, tasarım konusu ürünün her hangi bir fuarda sergilenmesi, ticaret mevkiine konulması, kullanılması, yayınlanması, kamuya duyurulması v.b. yöntemlerle kamunun bilgi erişimine sunulması faaliyetlerdir. Bir tasarımın yeni sayılması için, başvuru tarihinden geriye doğru 12 aylık süre içerisinde kamuya sunulmamış olması (KHK’nın 8/1 m.) gerekir. Bu anlamda yenilik unsuru, hukuki değil fiili bir duruma ilişkindir.Yenilik unsuru bulunmayan bir tasarımın ayırt edici olup olmadığına bakılmaz. Yenilik unsurunun tespitinde önemli olan tasarımın dış görünümüdür. Görünmeyen unsurların tasarımın yeniliğine etkisi bulunmamaktadır. Yenilik kavramı daha çok fiili bir duruma ilişkin olup her bir somut olayda ve somut ürün yönünden ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Bununla birlikte yenilik unsurunun varlığı için önceden hiç bilinmeyen bir görünümün elde edilmesi veya bilinen bir görünümün değişik yorumlarla ve yaklaşımla yeniden tasarlanması olgusunun varlığı gerekir. Fikri mülkiyet hukukunda taklidin yasak, esinlenmenin ise serbest olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Bu olgu öğretide “yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi” olarak ifade edilir (....). 7. nci maddesinde; "Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile ikinci fıkrada belirtilen herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamındadır. Herhangi bir tasarımın ayırt edici nitelik açısından kıyaslandığı diğer bir tasarımın, a) Başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye'de veya dünyada herhangi bir yerde piyasaya sunulmuş olması; veya b) Enstitü tarafından tescilli bir tasarım olarak yayınlanmış ve ayırt edici nitelik açısından değerlendirilen tasarımın başvuru veya rüçhan tarihinde henüz koruma süresini doldurmamış olması, gerekir. Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, birbirleri ile kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınır." hükmü, Buradaki bilgilenmiş kullanıcı; tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı olarak tanımlanmaktadır. Öğretide ise bilgilenmiş kullanıcı bir uzman olmayıp, tasarım konusu ürünleri daha önce görmüş ve bu ürünlerin ne olduğunu bilebilecek bir ara veya nihai tüketici olarak anlaşılması gerektiği ifade edilir. Bir tasarımın ayırt edici nitelikte olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenime göre belirlenir. Ayırt edicilik tespit edilirken ayrıntıya girilir ve detaylı inceleme yapılır. Bilgilenmiş kullanıcının nazarında, farklılığın belirgin olması aranır. Bu unsurun tespitinde dış görünüm esas alınır. Tasarım başvurusundaki tarifnamelerin bu anlamda önemi bulunmamaktadır. Zira tasarımda korunan işlevsellik değil görsel unsurdur.

10. ncu maddesinde; "Teknik fonksiyonunun gerçekleştirilmesinde, tasarımcıya, tasarıma ilişkin özellik ve unsurlarda hiç bir seçenek özgürlüğü bırakmayan tasarımlar koruma kapsamı dışındadır. Tasarlanan veya tasarımın uygulandığı ürünü, başka bir ürüne mekanik olarak monte edebilmek veya bağlayabilmek için ancak zorunlu biçim ve boyutlarda üretilebilen tasarımlar koruma kapsamı dışındadır. Ancak, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı ve 7 nci maddelerindeki hükümleri karşılamak koşulu ile, farklı veya eş birimlerden oluşan modüler bir sistemde bu birimlerin birbirleriyle, sonlu veya sonsuz, çeşitli biçimlerde bağlantı kurmasını sağlayan tasarımlar koruma kapsamına girer." hükmü, 11. nci maddesinde; "Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken buna, 7 nci maddeye uygun olarak o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimle bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımlar dikkate alınır. Koruma kapsamının belirlenmesinde, kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarlama açısından seçenek özgürlüğüne sahip olduğu dikkate alınır." hükmü yer almaktadır. ÖNCEKİ (ilk) YARGILAMA ; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davalı şahsın .... sıra nolu tasarımların davacı tarafın ... kararında geçen .... sıra nolu, .... sıra nolu, .... sıra nolu tasarımlar karşısında taraf tasarımlarının genel itibariyle farklı olup olmadığı, davalı tarafın yukarıda geçen tasarım başvurularının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşıyıp taşımadığı, itiraz hakkında verilen ... kurumunun ... sayılı kararının yerinde ve doğru olup olmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır. ... sayılı ... Kararında; "Yapılan inceleme ve değerlendirmede; .../....sıra numaralı tasarımlar ile itiraza gerekçe gösterilen .... sıra numaralı tasarımlar ile genel izlenim itibariyle benzer; .../.... numaralı tasarımlar ile itiraza gerekçe gösterilen ....sıra numaralı tasarımlar genel izlenim itibariyle farklı görülmüştür. Ayrıca, .../.... sıra numaralı tasarımlara yapılan itiraza ilişkin olarak 26/11/2015 tarih ve ... sayılı yazımıza cevaben ... sayılı tescil gerekçe gösterilmekle beraber, söz konusu tescilin 6 aylık yasal süre içerisinde gösterilen gerekçeler arasında yer almaması sebebiyle işbu tescil incelemede dikkate alınmamıştır. KARAR: 554 Sayılı ... Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5, 6 ve 7 nci maddelerine dayanılarak yapılan itirazın kısmen kabulüne ve .../.... sıra numaralı tasarımların tescilinin iptaline ve .../.... sıra numaralı tasarımların tescilinin devamına oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından (BİRİNCİ HEYET) sunulan 29/05/2017 tarihli raporda ise ÖZETLE; "Davalı tarafın ... sayı ve .... sayılı tasarımlarının, davacı tarafa ait ... sayı ve 1 sıra sayılı tasarımı karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı, Davalı tarafın ... sayı ve .... sıra sayılı tasarımlarının, davacı tarafa ait ... sayı ve 1 sayılı tasarımı karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı. Davalı tarafın ... sayı ve.... sıra sayılı tasarımlarının, davacı tarafa ait ... sayı ve .... sayılı tasarımı karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı, Davalı tarafın ... sayı ve.... sıra sayılı tasarımlarının, davacı tarafa ait ... sayı ve .... sayılı tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı, Davacı tarafın ... sayı ve .... sıra sayılı tasarımı ile davalı tarafa ait ... sayılı tasarımlan arasında benzer bir tasarıma rastlanılmadığı, Davalı tarafın ... sayı ve .... sıra sayılı tasarımının davacı tarafa ait ... sayılı, ... sayılı, ... sayılı tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olduğu, Dava konusu ... ....nın 02.02.2016 tarih ve ... sayılı kararının .../.... sıra sayılı tasarımlar için iptali koşullarının oluştuğu" şeklinde ifade edilmiş, rapora itiraz üzerine alınan 23/10/2017 tarihli EK raporda da bilirkişiler aynı görüşte olduklarını ifade etmişlerdir. Mahkememizce yapılan yargılama sonunda 27/12/2017 tarih ve ..... sayılı Karar ile ÖZETLE; "Davanın kısmen kabulüne, ...'nın ... sayılı ... kararının dava konusu edilen ... sayılı .... sıra numaralı tasarımlar yönünden iptaline, bu sıra sayılı tasarımların hükümsüzlüğüne, dava konusu ... sayılı .... sıra numaralı tasarım yönünden açılan davanın ise reddine " şeklinde karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı kurum ve katılma yoluyla davalı şahıs vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. .... Dairesi'nce verilen 04/04/2019 tarih ve ..... sayılı kararda " davalı ... vekili tarafından katılma yoluyla istinaf isteminde bulunulmuşsa da, mahkemece verilen karara karşı davacı tarafça istinaf yoluna başvurulmadığından davalının diğer davalı ...'nın istinaf dilekçesine dayalı olarak katılma yoluyla istinaf kanun yoluna başvurma hakkı bulunmadığı, mahkeme gerekçeli kararının davalı ... vekiline 27/03/2018 tarihinde tebliğ edildiği, istinaf dilekçesinin de, süresinden sonra, 24/04/2018 tarihinde sunulduğu, bu nedenle davalı ... vekilinin istinaf dilekçesinin HMK'nın 345. ve 352. maddeleri uyarınca süre yönünden reddine karar vermek gerektiği, davalı kurum vekilinin uyuşmazlığın esasına ilişkin ileri sürdüğü istinaf itirazlarının ise yerinde olmadığı gerekçesiyle, davalı ... vekilinin istinaf dilekçesinin süre yönünden, davalı kurum vekilinin istinaf isteminin ise esastan reddine " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine .....nin 03/02/2020 tarih ve .... sayı ile ÖZETLE; "1-)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı gerektirici sebepler ile HMK'nın 352/1. maddesi uyarınca istinaf isteminin süresinde yapılmadığı yönündeki tespitin usul ve yasaya uygun olmasına göre, ilk derece mahkemesince verilen hükme ilişkin davalı ... vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun süre yönünden reddine dair bölge adliye mahkemesi kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir. 2-)Davalı kurum vekilinin ... kararının iptali davasına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, dava tasarım başvurusuna itirazın kısmen reddine dair ... kararının iptali ile başvuruya konu tasarımın hükümsüz kılınması istemine ilişkindir. 554 sayılı KHK’nın 5. maddesi uyarınca, bir ürünün tasarım olarak tescil edilebilmesi için yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olması gerekir. Aynı KHK’nın 6.maddesi uyarınca, bir tasarımın yeni olarak kabul edilebilmesi için daha önceden dünyanın herhangi bir yerinde kamuya açıklanmamış olması, ayırt edici olarak kabulü için ise, aynı KHK’nın 7. maddesi uyarınca, tasarım konusu ürünün nihai kullanım sırasında bilgilenmiş kullanıcıda bıraktığı genel izlenim ile daha önceden kamuya açıklanmış tasarımların bilgilenmiş kullanıcıda bıraktığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılığın olması gerekir. KHK’nın 7/son hükmüne göre, ayırt ediciliğin tespiti için önceki ve sonraki tarihli tasarımlar arasında kıyaslama yapılırken, ilke olarak, kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilmesi ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğunun da göz önüne alınması gerekmektedir. Mahkemece, davalı şahısça yapılan ... sayılı çoklu tasarım tescil belgesinde yer alan ..... sıra numaralı tasarımların ayırt edici olmadığı sonucuna ulaşılmışsa da hükme esas alınan bilirkişi raporu yukarıda ilkeler doğrultusunda denetime elverişli bir inceleme ve değerlendirme içermediği gibi mahkeme gerekçesinde de belirtilen yönde bir değerlendirme bulunmamaktadır. Ayrıca, Mahkemece, red gerekçesi tasarımların bir kısmının temelde üç boyutlu ... peynir görümüne ilişkin olmasına rağmen başvuru konusu tasarımlar arasında bulunan ve ... formu içermeyen tasarımların da zikredilen itiraza gerekçe yapılan üç boyutlu tasarımlara nazaran yeni ve ayırt edici olmadıklarından bahisle ... kararının iptaline karar verilmesi de doğru görülmemiştir. Bu itibarla, İlk Derece Mahkemesince, tasarım konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyetinden yukarıda ifade edilen ilkeler doğrultusunda inceleme ve değerlendirme içeren denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, karara karşı davalı kurumca yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararının bozularak kaldırılması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile, ilk derece mahkemesince verilen hükme ilişkin adı geçen davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun süre yönünden reddine dair kararın ONANMASINA (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı kurum vekilinin ... kararının iptali davasında verilen hükme yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, " şeklinde karar verilerek dosya yeniden mahkememize gönderilmiştir. 2.nci KARAR ;(DİRENME) Mahkememizce de 28/09/2020 tarih ve .... sayı ile " Davalı şahsa ait ... sayılı .... sıra nolu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşımadığı yönündeki bilirkişi raporuna iştirak edilerek bu kısımlar yönünden davanın kabulü, ... sayılı ... sıra nolu tasarım yönünden açılan davanın ise bu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşıdığı yine benimsenen bilirkişi raporu ile anlaşıldığından bu kısım yönünden ise davanın reddi gerekmiştir. " şeklindeki gerekçemiz kapsamında ve dosyaya rapor sunan bilirkişi heyeti teknik konudaki uyuşmazlığı gidermede yeterli şekilde konunun uzmanı olduklarından rapor ve ek raporları da mahkemece uygun bulunarak " şeklinde gerekçe ile önceki kararda aynen direnilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... vekili ile davalı ... vekili temyizi üzerine bu kez YARGITAY HUKUK GENEL KURULUNUN 01.03.2023 tarih ve .... sayı ile ÖZETLE; " 1. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle konu ile ilgili kavramların ve yasal düzenlemelerin açıklanmasında fayda bulunmaktadır. 2. Tasarım hukuku ilk olarak ..... yüzyılda ....’da tekstil ürünlerindeki desenlerin başkaları tarafından taklit edilmesinin önüne geçmek için geliştirilmeye başlanmıştır. Ülkemizde ise 1995 yılına kadar 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda yer alan hükümler ile koruma sağlanırken, 27.06.1995 tarihinde 554 sayılı KHK yürürlüğe girmiştir. Son olarak da tasarımların korunmasına ilişkin usul ve esaslar, 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu’nda (6769 sayılı Kanun) düzenlenmiştir. Mevcut davaya olay tarihinde yürürlükte olan mülga 554 sayılı KHK hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. 3. 554 sayılı KHK’nın 3/a maddesi gereğince tasarım; bir ürünün tümü veya bir parçası veya üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur veya özelliklerinin oluşturduğu bütünü ifade etmektedir. Buna göre tasarım, ürünün tamamının veya bir parçasının unsur ve/veya özelliklerinden oluşan görünümüdür. 554 sayılı KHK ile koruma altına alınmak istenen de bir ürün veya ürün parçasının görünümüdür. Başka bir deyişle 554 sayılı KHK’nın 3 üncü maddesi anlamında bir ürün olmadığı sürece, tasarım koruması da gerçekleşmeyecektir. 4. Bir ürünün korunan bir tasarımı (görünümü) varsa, bu ürünü üretip ticaretini yapmak sadece tasarım sahibine veya onun izin verdiği kimselere aittir. Ancak herkes, farklı bir görünüm kazandırarak o ürünü üretip, ticaretini yapabilir. Zira tasarım hukuku, korunan bir tasarım üzerinde tekel hakkı verir; yoksa bizatihi ürün üzerinde koruma sağlamaz. 5. Hemen belirtilmelidir ki, bir tasarımın 554 sayılı KHK hükümlerine göre korunabilmesi için tasarımın tescil edilmesi gereklidir. Tescilli tasarımlar, sahibine inhisari nitelikte yetkiler verir ve bu münhasırlık tasarım sahibine mutlak hak sağlar. 554 sayılı KHK döneminde sadece tescilli tasarımlar koruma kapsamına alınmış, tescilsiz tasarımların korunması ise 554 sayılı KHK’nın birinci maddesinin ikinci fıkrası ile genel hükümlere bırakılmıştır. 6. Tescilsiz tasarımların tasarım hukukuna göre korunması ilk defa 6769 sayılı Kanun ile düzenlenmiş, böylece tasarım hukukunda hem tescilli hem de tescilsiz tasarımlar hukuken koruma altına alınmıştır. 6769 sayılı Kanun'un 55 inci maddesinin dördüncü fıkrasında bu husus; “tasarım; bu Kanun hükümleri uyarınca tescil edilmiş olması hâlinde tescilli tasarım, ilk kez Türkiye’de kamuya sunulmuş olması hâlinde ise tescilsiz tasarım olarak korunur” şeklinde ifade edilmiştir. 7. 554 sayılı KHK’nın 5 inci maddesi gereğince, yeni ve ayırt edici tasarımlar belge verilerek korunur. Başka bir deyişle bir tasarımın hukuken korunabilmesi için yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması gerekir. Bir tasarım başvurusunun tescil edilebilmesi için; tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması ve ayrıca önceki tasarım görsellerine göre ayırt edicilik özelliğinin bulunması gerekir. Bu özelliğe sahip bir tasarım, beşer yıllık sürelerle yenilenmek kaydıyla yirmi beş yıl korunacaktır. 8. 554 sayılı KHK’nın 6 ncı maddesi gereğince, bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteren tasarımlar aynı sayılır. Buna göre 554 sayılı KHK ile bir tasarımın yeni sayılabilmesi için o tasarım mutlak yenilik özelliği taşıması gerekir. Mutlak yenilik kavramı ile söz konusu tasarımın dünya çapında daha önce kamuya hiç sunulmamış olması ifade edilmektedir. Başka bir deyişle tasarımcı, başka bir tasarımın aynısını veya küçük farklılık içeren versiyonunu, tamamen o tasarımdan habersiz olarak tasarlasa, bu durumda dahi tasarım yeni sayılmayacaktır. Böyle bir tasarıma her nasılsa tescil belgesi alınmışsa belgenin hükümsüzlüğü mahkemeden istenebilir. Dolayısıyla yurt dışında var olan fikri ürünü Türkiye’ye ilk kez getirerek onu sahiplenmek hukuken koruma görmez. 9. 554 sayılı KHK’nın 7 nci maddesi gereğince, bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile diğer bir tasarımın böyle bir kullanıcıda bıraktığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık varsa o tasarım ayırt edici niteliğe sahiptir. Başka bir deyişle koruma talep edilen tasarımın ayırt edici niteliğinden bahsedilebilmesi için tasarımın bütününün önceki tasarımlara nazaran genel izlenim itibariyle farklı olduğu hissini uyandırması gerekir. Ayırt edicilik değerlendirmesinde markalardaki hedef tüketici kitlesinden farklı olarak “bilgilenmiş kullanıcı” kitlesinin görüşleri dikkate alınır. Bilgilenmiş kullanıcı o ürün grubunda uzman olan kişiler değil, ancak tasarıma konu ürünün kullanıcıları arasında bulunan ve genel kitleye nazaran ürünlerin dış görünüşüne değer veren yeteri kadar bilgi sahibi, titiz ve dikkatli kişilerdir. 10. Ayırt edici nitelik incelemesi, bir kalite testi olmayıp farklılık testidir. Bu nedenle bir tasarımın teknolojik ya da sanatsal açıdan diğerlerine göre daha düşük düzeyde olması onun ayırt ediciliğini etkilemez. Ayrıca ayırt edici nitelik araştırması yapılırken farklılıklara bakılmakla birlikte ağırlık, kıyaslanan tasarımların ortak özelliklerine verilecektir. 11. Her ne kadar mutlak yenilik ve ayırt edicilik unsurları tasarımı oluşturan temel şartlar olsa da 554 sayılı KHK döneminde tasarım başvuruları bu unsurlar incelenmeksizin yayımlanmaktaydı. Başka bir deyişle 554 sayılı KHK döneminde tasarım başvurularında ... sadece şekli bir inceleme yapmakta; 554 sayılı KHK'nın 26 ve 28 inci maddelerinde gösterilen şekli bilgi ve belgelerin eksik olup olmadığını ve başvurunun 554 sayılı KHK'nın 3 üncü maddesinde belirtilen tasarım tanımına uygun olup olmadığını incelemekteydi. Tasarımın tesciline itiraz edilmesi üzerine ise ... ... tarafından esasa ilişkin olarak inceleme yapılmakta, tescil edilen tasarımın mutlak yenilik ve ayırt edicilik unsurunun bulunup bulunmadığı araştırılmaktaydı. 6769 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesiyle birlikte ... tarafından artık başvuru sırasında yenilik incelemesi resen yapılacaktır. Başka bir deyişle 6769 sayılı Kanun'un 64 üncü maddesinin altıncı fıkrası gereğince ... resen yaptığı araştırmada tasarımın yeni olmadığını belirlerse başvuruyu reddedecektir. 12. Hem 554 sayılı KHK döneminde tasarımın tesciline itiraz üzerine hem de 6769 sayılı Kanun döneminde başvuru sırasında ...'in yapması gereken yenilik incelemesi mutlak yenilik incelemesidir. Başka bir deyişle ... itiraz dilekçesinde sunulan belge ve bilgiler haricinde resen mutlak yenilik incelemesi yapacak ve tasarımın aynısının, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş olup olmadığını kendiliğinden araştıracaktır. Aynı şekilde hem ... ... kararına itiraz davasında hem de 554 sayılı KHK'nın 43 üncü maddesi kapsamında açılan tasarımın hükümsüzlüğüne yönelik davalarda bilirkişiler dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler haricinde de araştırma yaparak dava konusu tasarımın mutlak yenilik unsuruna sahip olup olmadığını belirleyeceklerdir. Zira patent, faydalı model ve tasarımlarda mutlak yenilik unsuru kamu düzenine ilişkin olduğundan hem ... hem de mahkemeler tarafından mutlak yenilik incelemesinin resen yapılması zorunludur. 13. Öte yandan yukarıda da bahsedildiği üzere tasarımlar için mutlak yenilik unsurunun resen dikkate alınması gerekli ise de ayırt edicilik unsuru yönünden resen inceleme yapılması mümkün değildir. Zira tasarımlarda ayırt edicilik unsuru kamu düzenine ilişkin değildir. Bu itibarla tasarımlar için mutlak yenilik kriteri benimsenmesi nedeniyle hem itiraz üzerine ... hem de mahkeme tarafından bu yönün resen dikkate alınması gerekir ise de ayırt edicilik yönünden hem ...'in hem de mahkemenin resen inceleme yapması mümkün değildir. Dolayısıyla ayırt edicilik unsuru yönünden yapılacak incelemede tarafların getirdiği bilgi ve belgeler kapsamında değerlendirme yapılabilecektir. 14. Hemen belirtilmelidir ki yenilik ve ayırt edicilik incelemesi, özel veya teknik bilgiyi gerektiren bir husus olması nedeniyle bilirkişi marifetiyle yapılması gerekmektedir. Başka bir deyişle yenilik ve ayırt edicilik unsurunun incelemesi genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olmayan bir durumdur. 15. Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davalı ... tarafından peynir emtiasına ilişkin ... sayılı çoklu tasarım başvurusunda bulunulduğu, davacı tarafından kendi tasarımları ve dava dışı kişilere ait tasarımlar mesnet gösterilerek itiraz edildiği, itiraz üzerine ... ... tarafından davacının sunduğu bilgi ve belgeler kapsamında yapılan inceleme neticesinde ... sayılı çoklu tasarımın .... numaralı tasarımların mesnet tasarımlar karşısında benzer olduğu gerekçesiyle iptaline, diğer tasarımların tescilinin devamına karar verildiği anlaşılmaktadır. Davacının itirazı üzerine ... ... tarafından yapılan hem yenilik hem de ayırt edicilik incelemesinin davacının sunduğu bilgi ve belgeler kapsamında yapıldığı, yenilik incelemesi yönünden mutlak yenilik incelemesinin yapılmadığı görülmektedir. 16. Yukarıda da belirtildiği üzere bir tasarımın tescil edilebilmesi için 554 sayılı KHK'nın 6 ncı maddesi gereğince mutlak yenilik unsurunu taşıması ve 554 sayılı KHK'nın 7 nci maddesi gereğince ayırt edicilik unsurunun bulunması gerekmektedir. Mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda, dosya kapsamında bulunan davacının sunduğu tasarımlar ile davalının tasarım başvurusu arasında benzerlik karşılaştırması yapılmış, neticede davalının çoklu tasarımının ... sıra numaralı tasarımı haricinde diğerlerinin benzer olduğu kanaatine varılmıştır. Ancak bilirkişi raporunun sonuç kısmında hiçbir gerekçe belirtilmeden davalının çoklu tasarımının .... sıra numaralı tasarımı haricinde diğer tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığı belirtilerek iptal koşullarının oluştuğu yönünde görüş bildirilmiştir. Oysa tasarımların karşılaştırılmasında yapılacak inceleme, benzerlik incelemesinden ziyade esasa yönelik olarak yenilik ve ayırt edicilik unsurlarının bulunup bulunmadığı incelemesidir. Dolayısıyla bilirkişi raporunda 554 sayılı KHK'nın aradığı şekilde mutlak yenilik incelemesi yapılmadığı gibi ayırt edicilik unsurunun incelenmesinde de karşılaştırılan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilmediği ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olup olmadığının araştırılmamıştır. 17. Bu itibarla mahkemece, davalının tasarımlarının mutlak yenilik unsurunun bulunup bulunmadığının dosyadaki bilgi ve belgeler haricinde resen tespit edileceği, yine ayırt edicilik unsuru yönünden yapılacak incelemenin ise dosyadaki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılacağı gözetilerek yeni bir bilirkişi heyetinden yukarıda belirtilen hususları içerecek şekilde rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. 18. Her ne kadar Özel Dairenin bozma kararında davacı tarafından sunulan tasarımların bir kısmının temelde üç boyutlu ... peynir görümüne ilişkin olmasına rağmen başvuru konusu tasarımlar arasında bulunan ve ... formu içermeyen tasarımların da yeni ve ayırt edici olmadıklarından bahisle ... ... kararının iptaline karar verilmesinin de doğru görülmediği belirtilmiş ise de davacı tarafından sunulan tasarımlar sadece ayırt edicilik unsurunun incelenmesinde göz önünde bulundurulacak olup yenilik unsurunun incelenmesinde mutlak yenilik arandığından yenilik incelemesinde davacının sunduğu tasarımlar haricinde resen yapılacak araştırma sonucu ulaşılan tasarımlar da gözetilecektir. 19. Hâl böyle olunca Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uymak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır. KARAR Açıklanan sebeplerle; A. Davalı ... Vekilinin Temyizi Yönünden Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının hukuki yarar yokluğundan REDDİNE, B. Davalı ... Vekilinin Temyizi Yönünden Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi gereğince BOZULMASINA, "şeklinde BOZMA kararı ile dosya yeniden mahkememize gönderilmiştir. YENİDEN DEĞERLENDİRME ; Mahkememizce taraf teşkilinden sonra Yargıtay HGK kararları kesin ve mahkemeyi bağlayıcı olduğundan " davalının tasarımlarının mutlak yenilik unsurunun bulunup bulunmadığının dosyadaki bilgi ve belgeler haricinde resen tespit edileceği, yine ayırt edicilik unsuru yönünden yapılacak incelemenin ise dosyadaki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılacağı gözetilerek yeni bir bilirkişi heyetinden yukarıda belirtilen hususları içerecek şekilde rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi " şeklindeki bozma gerekçesi doğrultusunda ... kararı iptali davasında yeni bilirkişi heyeti oluşturulmuştur. Diğer yönden Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının hukuki yarar yokluğundan REDDİNE, karar verildiğinden hükümsüzlük kararı ( 23/10/2024 tarihli kesinleşme şerhi yazılarak) kesinleştirilip infaza verilmiştir. 18/01/2024 havale tarihli bilirkişi heyet (İKİNCİ HEYET ) raporunda ÖZETLE " 1.Davalı başvurusunda yer alan .... sayılı tasarımların ayırt edici olmadığı, 2.Davalı başvurusunda yer alan ....sayılı tasarımların ayırt edici olduğu, " şeklinde ifade edilmiştir. Bozmadan önceki rapor ile bozmadan sonraki rapor arasında çelişki olduğundan bu kez 3.ncü heyet oluşturulmuştur. 14/06/2024 tarihli (28/06/2024 havale) bilirkişi heyet (ÜÇÜNCÜ HEYET) raporunda ÖZETLE " 1- Davalının .... numaralı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliğini haiz olduğu; 2- Davalının .... numaralı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini haiz olmadığı; 3- İptali istenen ... numaralı ... kararının .... numaralı tasarımlar bakımından yukarıdaki tespitlerimizle uyumlu olmadığı; " şeklinde ifade edilmiştir. ... kararının iptaline yönelik açılan davayla ilgili 3.bilirkişi heyeti raporuna taraflarca itiraz ileri sürüldüğünden tasarım konusunda bir uzman akademisyen, yine tasarım konusunda Gıda alanında uzman akademisyen ilave edilmek suretiyle 5 kişilik bilirkişi heyetinden duruşmada tespit edilen uyuşmazlık, Yargıtay Bozma İlamları, iddia ve savunmalar, karşılıklı itirazlar kapsamında mutlak yenilik dahil heyetten ek rapor alınmasına karar verilmiştir. 10/12/2024 tarihli EK RAPOR'da ÖZETLE "Öncelikle, Davalı tasarımlarının davacı tarafça mesnet olarak sunulan tasarımlar karşısında ayırt edici özellikleri haiz olup olmadığının değerlendirilmesinin yanı sıra; dava konusu tasarımların Hukuk Genel Kurulu kararında belirtildiği şekli ile yeni olup olmadıklarının taraflarca sunulan bilgi ve belgeler haricinde de resen incelenmesi gerektiğinden, heyetimizce kök raporda .... internet sitesinde yer alan “....” ve ....internet sitesinde yer alan “....” tasarım araştırma uygulamaları üzerinden “...” özellikli tasarımlara ilişkin görsel araştırması yapılmış; konuya ilişkin ayrıntılı açıklamalarımıza kök raporda yer verilmiştir. Davacıya ait ... numaralı tasarımda daire kesitli dört şeridin bir eksen etrafında birbirine teğet yerleştirilip döndürülmek suretiyle ... biçimi elde edildiği görülmektedir. Davacıya ait ... numaralı tasarımlarda daire kesitli şeritlerin bir eksen etrafında yerleştirilip döndürülmek suretiyle ... biçimi elde edildiği görülmektedir. Sırasıyla 1 numaralı tasarımda iki, .... numaralı tasarımda üç, .... numaralı tasarımda dört, .... numaralı tasarımda beş, .... numaralı tasarımda altı şerit bir çember etrafında birbirine teğet konumlanmış ve birbirine sarılarak ... haline getirilmiştir. Davacıya ait ... numaralı tasarımlarda daire kesitli şeritlerin bir eksen etrafında yerleştirilip döndürülmek suretiyle ... biçimi elde edildiği görülmektedir. Sırasıyla 1 numaralı tasarımda merkezde bir şerit etrafında altı, .... numaralı tasarımda merkezde bir şerit etrafında yedi, .... numaralı tasarımda merkezde dört şerit etrafında dört şerit bir çember etrafında birbirine teğet konumlanmış ve birbirine sarılarak ... haline getirilmiştir. Davalıya ait ... numaralı tasarımlarda ....numaralı tasarımlar yıldız kesitli ... formudur. Yıldız .... numaralı tasarımda üç, .... numaralı tasarımda dört, .... numaralı tasarımda beş, ....numaralı tasarımda altı, .... numaralı tasarımda yedi, .... numaralı tasarımda sekiz koldan oluşmaktadır. .... numaralı tasarımda burgunun kesiti kenarları çıkıntılı üçgendir. .... numaralı tasarımda burgunun kesiti kenarları çıkıntılı dörtgendir. .... numaralı tasarımda çizgisel kesitli şeridin ... haline getirildiği görülmektedir. .... numaralı tasarımda çizgisel kesitli şerit dalgalı hale getirilmiştir. .... numaralı tasarımda eliptik kesitli şerit ... haliğne getirilmiştir. .... numaralı tasarımda merkezde daire kesitli şerit etrafında iki şerit sarılmak suretiyle ... biçimi verilmiştir. .... numaralı tasarım merkez eksene daire kesitli şerit sarılarak elde edilmiş ... biçimidir. .... numaralı tasarım bir doğru üzerinde birbirine teğet konumlanmış daire kesitli üç şeridin ... haline getirilmiş halidir. .... numaralı tasarım bir doğru üzerinde birbirine teğet konumlanmış daire kesitli dört şeridin ... haline getirilmiş halidir. .... numaralı tasarım H kesitli doğrusal elemanın ... haline getirilmiş şeklidir. .... numaralı tasarımda eliptik kesitli birbirine teğet konumlanmış iki şerit dalgalı hale getirilmiştir. .... numaralı tasarımda daire kesitli iki şerit burulmak kaydıyla sarmal hale getirilmiş, sonrasında aynı yapıdaki iki şeritle tekrardan burularak sarmal yapı elde edilmiştir.....numaralı tasarımlar çekme yoluyla elde edilmiş şerit formlardır. .... numaralı tasarımda şerit kesiti 3 kollu yıldız, .... numaralı tasarımda şerit kesiti 4 kollu yıldız, .... numaralı tasarımda .... numaralı tasarımda ....numaralı tasarımda 7 kollu yıldızdır. ....numaralı tasarımda şerit kesiti H şeklindedir. .... numaralı tasarımda şerit kesiti kenarları çıkıntılı üçgendir. .... numaralı tasarımda şerit kesiti kenarları çıkıntılı dörtgendir. .... numaralı tasarımda şerit kesiti 10 kollu yıldızdır. Genel bakışla peynir ürününe alınan ... sayılı tescilde temel olarak burma, çekme, dalgalama teknikleri kullanılmak kaydıyla ürün kesitlerinde farklılıklar yaratıldığı görülmektedir. Ürünlerdeki çeşitlenmeye kesitlerdeki farklılıklar vasıtasıyla ulaşılmaktadır. Öte yandan peynir ürününe uygulanan biçimler ve biçimleri oluşturan kesitler harcıalem niteliktedir ve farklı ürün gruplarında da sıklıkla kullanılmaktadır. Kök rapora karşı taraflarca öne sürülen itirazlara ilişkin yapılan değerlendirme sonucunda ise kök rapordaki görüş ve değerlendirmelerimizin değiştirilmesine neden olacak bir itirazın yer almadığı görülmüştür. Şöyle ki; Benzerlik incelemesinin heyetimizce ne şekilde yapıldığı kök raporda ayrıntılı şekilde ifade edilmiştir. Buna göre, heyetimizce benzerlik incelemesi, tasarımların kesitlerindeki küçük ayrıntıların genel görünümdeki benzerliği ortadan kaldıracağı kabulü ile yapılmamıştır. ... şeklindeki tasarımlar uzun yıllardır bilinmekte ve farklı sektörlerde kullanılmakta olup; piyasada birçok farklı ... özellikli tasarımın eskiden beri mevcuttur. Bu nedenle, inceleme ve değerlendirilmelerimiz, davacının ... şekli ihtiva eden tasarım tescillerinin mevcudiyetinin, ... şeklinde bir üretim yapılmasının davacıya özgülenmesini sağlamasının mümkün olmadığı düşünülerek yapılmıştır. Yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmemiz, kök raporumuzda da ifade edildiği gibi, “Davacı tarafın tescilli tasarımları ile korunması gereken tasarım hakkının, salt ... şekli değil; o ... şeklini ortaya çıkaran tüm unsurlar; ... şeklinin piyasadaki 3. kişilere ait veya anonim diğer ... şekillerinden farkları, kesit görünümü ve tasarımın uç taraflarında meydana getirilen tasarım özellikleri ile ortaya çıkan tasarımın bütünü olabileceği” kabulü üzerinden yapılmış; dolayısıyla tasarımlar salt kesit görünümlerinden değil, ortak özellik olan sarmal formları da dahil olmak üzere tüm özelliklerini içeren genel görünümleri üzerinden değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Ayrıca, Sayın Davacı Vekilinin, peynir olarak üretimi fiilen mümkün olmayan tasarımların tescil ettirilip üretim aşamasında davacı tasarımlarına benzer üretim yaparak haksız menfaat elde etme çabalarının mevcudiyetine ilişkin iddiasının gerçek olduğu düşünülse dahi; huzurdaki davanın konusu değildir. Huzurdaki davada davalının üretimlerine ilişkin bir ihlal olup olmadığı tartışılmadığından; yorum ve değerlendirmelerimiz davalının tasarım tescil başvuruları üzerinden yapılmıştır. Aynı şekilde Sayın Davalı Vekilince öne sürülen itirazlar da heyetimizce yapılan yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesinin yerinde olmadığı ve tüm tasarımların yeni ve ayırt edici kabul edilmesi gerektiği yönünde olsa da kök raporumuzda ayrıntısı ile gerekçelendirilmiş olan değerlendirmelerimizin değişmesine neden olacak bir itiraz içermemektedir. Yukarıdaki esaslar çerçevesinde yapılmış olan değerlendirmelerimize ilişkin olarak taraf vekillerinin itirazları incelenmiş; ancak, görüş ve değerlendirmelerimizde bir değişiklik olmamıştır. SONUÇ Yukarıda ve 14.06.2024 tarihli kök raporumuzda ayrıntısı ile açıklanmış olduğu üzere, özellikle mutlak yenilik bakımından dava konusu tasarımların Hukuk Genel Kurulu kararında belirtildiği şekli ile yeni olup olmadıklarına ilişkin olarak taraflarca sunulan bilgi ve belgelere ek olarak, heyetimizce resen yapılan araştırma ve değerlendirmeler sonucunda; 1- Davalının .... numaralı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliğini haiz olduğu; 2- Davalının .... numaralı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini haiz olmadığı; 3- İptali istenen ... numaralı ... kararının .... numaralı tasarımlar bakımından yukarıdaki tespitlerimizle uyumlu olmadığı; " şeklinde ifade edilmiştir. Davacı vekilinin ek rapor, davalı şahıs vekilinin ise yeniden rapor alınması yönündeki talepleri HMK ... uncu maddesi kapsamında değerlendirilerek 3.ncü heyetin sunduğu kök rapor ve itiraz üzerine alınan ek rapor denetlenebilir olduğundan yargılama gereksiz uzamasın düşüncesiyle bu taleplerin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. GEREKÇE; Yukarıdaki hükümler ve ilkeler kapsamında tasarımın tanımından yola çıkarak Türk Hukukunda koruma görecek olan bir tasarımda bulunması gereken şartlar (olumlu şartlar) şöyle sıralanabilir; a) Yenilik, b) Ayırt edici nitelik, c) Tasarlanan ya da Tasarımın uygulandığı Ürün ve/veya Ürün Parçası ve d) İnsan duyuları ile algılanabilen görünüm şeklinde sıralanabilir. Tarafların tüm aşamalarda karşılıklı iddia ve savunmaları, sunulan delil ve belgeler, ... kararı, Yargıtay bozma ilamları, bilirkişi heyeti raporları ,dava konusu tasarımlar ve dosya içeriği bütünüyle birlikte değerlendirildiğinde; Davalı şahsın.... sıra nolu tasarımların davacı tarafın ... kararında geçen .... sıra nolu, .... sıra nolu, .... sıra nolu tasarımlar karşısında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşımadığı ileri sürülmektedir. ... sayılı ... Kararında ise " .../....sıra numaralı tasarımların tescilinin devamına oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir. Hukuk Genel Kurulu "Bozma ilamı" kapsamında oluşturulan 3.ncü bilirkişi heyetinin (1.nci ve 2.nci heyet raporları çeliştiğinden çelişkinin giderilmesi için oluşturulan ) sunduğu ( tasarım konusunda bir uzman akademisyen, yine tasarım konusunda Gıda alanında uzman akademisyen ilave edilmek suretiyle 5 kişilik bilirkişi heyetinden) 10/12/2024 tarihli EK RAPOR'da ÖZETLE "Öncelikle, Davalı tasarımlarının davacı tarafça mesnet olarak sunulan tasarımlar karşısında ayırt edici özellikleri haiz olup olmadığının değerlendirilmesinin yanı sıra; dava konusu tasarımların Hukuk Genel Kurulu kararında belirtildiği şekli ile yeni olup olmadıklarının taraflarca sunulan bilgi ve belgeler haricinde de resen incelenmesi gerektiğinden, heyetimizce kök raporda .... (....) internet sitesinde yer alan “....” ve .... (....) internet sitesinde yer alan “.... ” tasarım araştırma uygulamaları üzerinden “...” özellikli tasarımlara ilişkin görsel araştırması yapılmış; konuya ilişkin ayrıntılı açıklamalarımıza kök raporda yer verilmiştir. Davacıya ait ... numaralı tasarımda daire kesitli dört şeridin bir eksen etrafında birbirine teğet yerleştirilip döndürülmek suretiyle ... biçimi elde edildiği görülmektedir. Davacıya ait ... numaralı tasarımlarda daire kesitli şeritlerin bir eksen etrafında yerleştirilip döndürülmek suretiyle ... biçimi elde edildiği görülmektedir. Sırasıyla 1 numaralı tasarımda iki, 2 numaralı tasarımda üç, 3 numaralı tasarımda dört, 4 numaralı tasarımda beş, 5 numaralı tasarımda altı şerit bir çember etrafında birbirine teğet konumlanmış ve birbirine sarılarak ... haline getirilmiştir. Davacıya ait ... numaralı tasarımlarda daire kesitli şeritlerin bir eksen etrafında yerleştirilip döndürülmek suretiyle ... biçimi elde edildiği görülmektedir. Sırasıyla 1 numaralı tasarımda merkezde bir şerit etrafında altı, 2 numaralı tasarımda merkezde bir şerit etrafında yedi, 3 numaralı tasarımda merkezde dört şerit etrafında dört şerit bir çember etrafında birbirine teğet konumlanmış ve birbirine sarılarak ... haline getirilmiştir. Davalıya ait ... numaralı tasarımlarda .... numaralı tasarımlar yıldız kesitli ... formudur. Yıldız .... numaralı tasarımda üç, .... numaralı tasarımda dört, .... numaralı tasarımda beş, 4 numaralı tasarımda altı, .... numaralı tasarımda yedi, .... numaralı tasarımda sekiz koldan oluşmaktadır. .... numaralı tasarımda burgunun kesiti kenarları çıkıntılı üçgendir. 8 numaralı tasarımda burgunun kesiti kenarları çıkıntılı dörtgendir. ....numaralı tasarımda çizgisel kesitli şeridin ... haline getirildiği görülmektedir. .... numaralı tasarımda çizgisel kesitli şerit dalgalı hale getirilmiştir. .... numaralı tasarımda eliptik kesitli şerit ... haliğne getirilmiştir. .... numaralı tasarımda merkezde daire kesitli şerit etrafında iki şerit sarılmak suretiyle ... biçimi verilmiştir. .... numaralı tasarım merkez eksene daire kesitli şerit sarılarak elde edilmiş ... biçimidir. .... numaralı tasarım bir doğru üzerinde birbirine teğet konumlanmış daire kesitli üç şeridin ... haline getirilmiş halidir. .... numaralı tasarım bir doğru üzerinde birbirine teğet konumlanmış daire kesitli dört şeridin ... haline getirilmiş halidir. .... numaralı tasarım H kesitli doğrusal elemanın ... haline getirilmiş şeklidir. .... numaralı tasarımda eliptik kesitli birbirine teğet konumlanmış iki şerit dalgalı hale getirilmiştir. .... numaralı tasarımda daire kesitli iki şerit burulmak kaydıyla sarmal hale getirilmiş, sonrasında aynı yapıdaki iki şeritle tekrardan burularak sarmal yapı elde edilmiştir. .... numaralı tasarımlar çekme yoluyla elde edilmiş şerit formlardır. .... numaralı tasarımda şerit kesiti 3 kollu yıldız, .... numaralı tasarımda şerit kesiti 4 kollu yıldız, .... numaralı tasarımda ....numaralı tasarımda .... numaralı tasarımda 7 kollu yıldızdır. .... numaralı tasarımda şerit kesiti H şeklindedir. .... numaralı tasarımda şerit kesiti kenarları çıkıntılı üçgendir. .... numaralı tasarımda şerit kesiti kenarları çıkıntılı dörtgendir. .... numaralı tasarımda şerit kesiti .... kollu yıldızdır. Genel bakışla peynir ürününe alınan ... sayılı tescilde temel olarak burma, çekme, dalgalama teknikleri kullanılmak kaydıyla ürün kesitlerinde farklılıklar yaratıldığı görülmektedir. Ürünlerdeki çeşitlenmeye kesitlerdeki farklılıklar vasıtasıyla ulaşılmaktadır. Öte yandan peynir ürününe uygulanan biçimler ve biçimleri oluşturan kesitler harcıalem niteliktedir ve farklı ürün gruplarında da sıklıkla kullanılmaktadır. Kök rapora karşı taraflarca öne sürülen itirazlara ilişkin yapılan değerlendirme sonucunda ise kök rapordaki görüş ve değerlendirmelerimizin değiştirilmesine neden olacak bir itirazın yer almadığı görülmüştür. Şöyle ki; Benzerlik incelemesinin heyetimizce ne şekilde yapıldığı kök raporda ayrıntılı şekilde ifade edilmiştir. Buna göre, heyetimizce benzerlik incelemesi, tasarımların kesitlerindeki küçük ayrıntıların genel görünümdeki benzerliği ortadan kaldıracağı kabulü ile yapılmamıştır. ... şeklindeki tasarımlar uzun yıllardır bilinmekte ve farklı sektörlerde kullanılmakta olup; piyasada birçok farklı ... özellikli tasarımın eskiden beri mevcuttur. Bu nedenle, inceleme ve değerlendirilmelerimiz, davacının ... şekli ihtiva eden tasarım tescillerinin mevcudiyetinin, ... şeklinde bir üretim yapılmasının davacıya özgülenmesini sağlamasının mümkün olmadığı düşünülerek yapılmıştır. Yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmemiz, kök raporumuzda da ifade edildiği gibi, “Davacı tarafın tescilli tasarımları ile korunması gereken tasarım hakkının, salt ... şekli değil; o ... şeklini ortaya çıkaran tüm unsurlar; ... şeklinin piyasadaki 3. kişilere ait veya anonim diğer ... şekillerinden farkları, kesit görünümü ve tasarımın uç taraflarında meydana getirilen tasarım özellikleri ile ortaya çıkan tasarımın bütünü olabileceği” kabulü üzerinden yapılmış; dolayısıyla tasarımlar salt kesit görünümlerinden değil, ortak özellik olan sarmal formları da dahil olmak üzere tüm özelliklerini içeren genel görünümleri üzerinden değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Ayrıca, Sayın Davacı Vekilinin, peynir olarak üretimi fiilen mümkün olmayan tasarımların tescil ettirilip üretim aşamasında davacı tasarımlarına benzer üretim yaparak haksız menfaat elde etme çabalarının mevcudiyetine ilişkin iddiasının gerçek olduğu düşünülse dahi; huzurdaki davanın konusu değildir. Huzurdaki davada davalının üretimlerine ilişkin bir ihlal olup olmadığı tartışılmadığından; yorum ve değerlendirmelerimiz davalının tasarım tescil başvuruları üzerinden yapılmıştır. Aynı şekilde Sayın Davalı Vekilince öne sürülen itirazlar da heyetimizce yapılan yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesinin yerinde olmadığı ve tüm tasarımların yeni ve ayırt edici kabul edilmesi gerektiği yönünde olsa da kök raporumuzda ayrıntısı ile gerekçelendirilmiş olan değerlendirmelerimizin değişmesine neden olacak bir itiraz içermemektedir. Yukarıdaki esaslar çerçevesinde yapılmış olan değerlendirmelerimize ilişkin olarak taraf vekillerinin itirazları incelenmiş; ancak, görüş ve değerlendirmelerimizde bir değişiklik olmamıştır. SONUÇ; Yukarıda ve 14.06.2024 tarihli kök raporumuzda ayrıntısı ile açıklanmış olduğu üzere, özellikle mutlak yenilik bakımından dava konusu tasarımların Hukuk Genel Kurulu kararında belirtildiği şekli ile yeni olup olmadıklarına ilişkin olarak taraflarca sunulan bilgi ve belgelere ek olarak, heyetimizce resen yapılan araştırma ve değerlendirmeler sonucunda; 1- Davalının ....numaralı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliğini haiz olduğu; 2- Davalının.... numaralı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini haiz olmadığı; 3- İptali istenen ... numaralı ... kararının .... numaralı tasarımlar bakımından yukarıdaki tespitlerimizle uyumlu olmadığı; " şeklinde görüşü aynen benimsenerek ; -Dava konusu edilen ... nolu .... sıra sayılı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini haiz olmadığına kanaat getirilerek bu kısımdan açılan dava kabul edilmiş; -Dava konusu edilen ... nolu ....sıra numaralı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliğini haiz olduğuna kanaat getirilerek bu kısımdan açılan dava red edilmiş; Olup neticeden ;" Dava konusu ...'in ... sayılı ... kararının dava konusu edilen ... nolu .... sıra sayılı tasarımlar yönünden ... kararının KISMEN İPTALİNE, Diğer kısımlar yönünden davanın REDDİNE,"şeklinde karar tesis edilmiştir. Her ne kadar ... kararı iptalinde ortaya çıkan son durum ile önceki kesinleşen hükümsüzlük kararında (dava konusu edilen ... sayılı .... sıra numaralı tasarımların HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE,) bazı sıra sayılı tasarımlarda yenilik/ayırt edicilik durumu farklı gibi gözükse de ortada 2 ayrı dava ( hem ... kararı iptali / hem hükümsüzlük) olup sonuçları da tıpkı etkilediği taraflar gibi (birinde davalı şahıs, diğerinde davalı kurum ) açısından farklı olabileceği, diğer yönden davalının bazı tasarımları ( ... sayılı .... sıra numaralı ) hakkında hükümsüzlük kararı kesinleşse de ... kararı iptalinde henüz kesinleşme olmadığından ve hükümsüzlük kararı sadece davalı şahıs etkileyeceği, ... kararını etkilemeyeceği, buna göre davaya konu tasarımlar hakkında hükümsüzlükten farklı (.... sıra sayılı olanların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini haiz olmadığı; .... sıra numaralı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliğini haiz olduğu;) mutlak yenilik taşıyıp taşımadığı kavramı da gözetilerek rapor sunulduğu ve diğer yönden de .... bozma ilamına uyulması zorunlu olduğundan bozma kararına göre yapılan araştırmada farklı heyetin (3.ncü heyet) görüşüne itibar edildiğinden bazı sıra sayılı tasarımlarda yenilik/ayırt edicilik durumu kesinleşen hükümsüzlük kararından farklı olabileceği değerlendirilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 2-Dava konusu ...'in ... sayılı ... kararının dava konusu edilen ... nolu .... sıra sayılı tasarımlar yönünden ... kararının KISMEN İPTALİNE, 3-Diğer kısımlar yönünden davanın REDDİNE, 4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL maktu karar harcından peşin alınan 29,20 TL'nin düşümü ile bakiye 586,20 TL'nin davalılardan eşit tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına, 5-AAÜT uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle eşit şekilde davalılara verilmesine, 6-AAÜT uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine, 7-Davacının yaptığı; 25.500,00 TL bilirkişi ücreti, 529,80 TL tebligat gideri, 29,20 TL ilk harç masrafı olmak üzere toplam 26.059 TL nin kabul ve red oranına göre takdiren 1/2 si olan 13.029,50 TL nin davalılardan eşit tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Dair verilen karar davacı vekilinin, davalı kurum vekilinin, davalı şahıs vekilinin yüzüne karşı 6100 Sayılı HMK'nın Geçici 3/2 madde yollaması ile, HUMK 427 vd.m. uyarınca, tebliğden itibaren 15 günlük yasal süre içinde Yargıtay’da temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/04/2025

Katip .... Hakim .... E imzalıdır E imzalıdır