İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2023/288 E. 2025/28 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2023/288
- Karar No
- 2025/28
- Karar Tarihi
T.C. ... 5. FİKRİ ... SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/288 Esas - 2025/28 TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C. ... 5. FİKRİ ... SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/288 Esas KARAR NO : 2025/28
HAKİM : ... KATİP : ...
DAVACI : ... VEKİLİ : Av.... DAVALI : ...... VEKİLİ : Av. ....
DAVA : Tasarım Hakkının İhlali - Haksız Rekabet DAVA TARİHİ : 14/06/2023 KARAR TARİHİ : 22/01/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 31/01/2025 Mahkememizde görülmekte bulunan Tasarım Hakkının İhlali - Haksız Rekabet davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 14/06/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Türkiye’nin önde gelen mobilya firmalarından biri olduğunu, müvekkilinin 2021/007839-1 sayılı tasarım başvurusuna konu ... “....” adıyla piyasaya sürdüğü koltuk ürünlerinin mevcut olduğunu, anılan ürünün müvekkilinin "mobilartmobilya" instagram adresinde ... "...." uzantılı hesabında “montana” ismi altında aynı tasarımı izinsiz bir şekilde üreterek sattığını, bu durumu tespit için ... 48. Noterliği'nin 07/06/2023 tarih .... yevmiye numaralı E-Tespit işlemi yaptırdıklarını, davalının bilinçli bir şekilde bu eylemi gerçekleştirdiğini, müvekkliinin “...” modelinin berjer ürününü ise 14.04.2021 tarihinden itibaren üretmeye başladığını, bu tasarımın tescilsiz olduğunu, buna dair müvekkilinin bayi firması olan ... Mobilya tarafından yine müvekkilinin İnegöl Mobiliyum AVM’de bulunan mağazasından çekilmiş olan görsellerin ilk olarak 14/04/2021 tarihinde, "..../" sosyal medya hesabından paylaşım yapılarak ürünlerin kamuya sunulduğunu, tazminat hesaplamasının; davalı firmaya ait instagram hesabında teşhir ettiği ... satışa sunduğu 23.10.2022 tarihinden itibaren yapılmasını talep ettiklerini, davalıdan şimdiye dek dava konusu ‘....’ isimli ürünlerden kaç adet satıldığının, sipariş edildiğinin sorulması ile ticari defterler ... faturalarının celbini talep ettiklerini, davalı eylemlerinin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini, tazminat hesabınınSMK 151/2-c bendi "Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli." dikkate alınarak yapılmasını talep ettiklerini, buna dair 07.07.2023 tarihli emsal lisans sözleşmesini dosyaya sunduklarını belirterek; davalının, 2021/007839 numaralı tasarım tescilde yer alan; (1) numaralı Koltuk tasarımına olan haksız rekabetinin ... tasarım hakkına tecavüzün tespiti ile tecavüz ... haksız rekabetin önlenmesine ... durdurulmasına, müvekkilin tescilsiz tasarımları olan ‘....’ Koltuk Takımındaki ‘....’ tasarımına olan haksız rekabetinin ... tasarım hakkına tecavüzün tespiti ile tecavüz ... haksız rekabetin önlenmesine ... durdurulmasına, tasarım hakkına tecavüz ... haksız rekabetin varlığı nedeni ile müvekkili adına Türk Patent ... Marka Kurumu nezdinde 2021/007839 tescilde yer alan; (1) numaralı Koltuk tasarımı ile Tescilsiz tasarım olan ‘...’ Koltuk Takımındaki ‘Berjer’ tasarımlarının ... üretiminin, piyasaya sürülmesinin ... satışının önlenmesine ... durdurulmasına, piyasaya sunulan ... davalının elinde olan (mağaza, şube, bayi, imalathane ... teşhir edilen yerlerde) tüm tecavüz oluşturan ürünlere; henüz tam parça haline gelmemiş ancak müvekkiline ait tasarımların bir parçası olduğu açıkça anlaşılan bir görünüme sahip mobilya parçaları, kulp, demir ayak, malzemeler ile ürünün tanıtıma yarayan katalog, broşür, ilan, reklam, afiş ... her türlü evrakın imalinin satışının, dağıtımının, ithalinin ... ihracının, internet siteleri, . ... ... Arama Motorları, Web Siteleri, .. ... ... sosyal medya hesaplarında yayınlanmasının durdurulması ... önlenmesine, maddi zararının tam olarak belirlenmesinden sonra, talep sonucunu arttırma hakkı saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminatın 23.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, 30.000,00 TL manevi tazminatın 23.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, masrafı davalı tarafça karşılanmak suretiyle kararın en yüksek tirajlı ulusal yayın yapan bir gazetede ilanına ... dava dışı firmalara duyurulmasına, ... 48. Noterliği'nin 07/06/2023 Tarih, .... Yevmiye Numaralı E-Tespit tutanağı için yapılan masraflar dâhil olmak üzere tüm yargılama masrafı ... vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı, dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmesine rağmen yasal süre içinde cevap dilekçesi sunmadığından, 6100 sayılı HMK m.128 hükmü uyarınca dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmıştır. BEDEL ARTIRIM: Davacı vekili 11/12/2024 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; Maddi tazminat talebini 79.788,00 TL artırarak 80.788,00 TL maddi tazminatın 23.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep etmiştir. UYUŞMAZLIK: Dava; tasarım hakkı ihlali ... haksız rekabet iddialarından kaynaklı hukuki korunma istemlerine yöneliktir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalının, davacıya ait 2021 007839-1 sayılı tescilli koltuk tasarımı ... "..." isimli tescilsiz berjer tasarımına tecavüz ile davacı aleyhine haksız rekabet oluşturan eylemlerinin bulunup bulunmadığı, varsa bu eylemlerin tespiti, önlenmesi, durdurulması, mütecaviz olduğu ileri sürülen koltuk ... berjer ürünlerinin üretiminin, piyasaya sürülmesinin ... satışının önlenmesi, durdurulması, mütecaviz olduğu ileri sürülen ürün, ürün parçası ... tanıtıcı evrakın imalinin, satışının, dağıtımının, ithalinin, ihracının, internet siteleri, google ... yandex arama motorları, web siteleri, ... ... ... gibi sosyal medya hesaplarında yayınlanmasının durdurulması ... önlenmesi, maddi ... manevi tazminat ile hükmün ilanı istemlerinin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri tebliğ olunmuş, tarafların sunduğu deliller alınmış, tasarım tescil belgesi celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, özel veya teknik hususlar bakımından bilirkişi incelemeleri yapılmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ... Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ... Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ... yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ... savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ... GEREKÇE: Tarafların iddia ... savunmaları, ibraz ettikleri deliller, tasarım tescil belgesi, e-tespit tutanağı, özel veya teknik hususlarda tespitler barındıran bilirkişi raporları ... tüm dosya kapsamına göre; Davalıya ait ticari defterlerin ... işletmenin bulunduğu yerlerde bilirkişi heyeti marifetiyle yerinde inceleme yapılması üzerine ibraz edilen 30/04/2024 havale tarihli bilirkişi raporuna göre; Davacı adına ...../" uzantılı instagram hesabındaki koltuk görselleri karşılaştırıldığında, şikayete konu ürünlerin 6769 SMK kapsamında tasarım taklidi olduğu, iltibasa yol açtığı, tasarım hakkı ihlali oluşturduğu, bilirkişi heyetinin yerinde inceleme esnasında, tescilli koltukta kullanılan "metalden yapılmış sarı renkli kolçak klapası"nın depoda olduğunun tespit edildiği, Davacıya ait "...." sitesinde dava konusu berjer ürününün 27.08.2021 tarihinden yayınlandığı, bu tarihten önce internet ortamında kamuya sunulan benzer tasarım yayınının tespit edilmediği, davalıya ait olan ".../" uzantılı instagram hesabında .... görselinin Ekim 2023 tarihli olduğu, davalıya isnat edilen berjerin, 6769 SMK (Sınai Mülkiyet Kanunu) kapsamında tasarım taklidi olduğu, iltibasa yol açtığı, Davalı firmanın 01.01.2022 – 31.12.2022 döneminde 8.270.153,12 TL mamul ürettiği, toplam 8.268.296,72 TL ciro elde ettiği, firmanın 01.01.2023 – 30.06.2023 dönemi mizan ... muavin kayıtlarına göre; yurt içi satışlar hesabında 3.797.393,36 TL mamul satışı yaptığı, net kâr oranları 2022 yılı için %0,91, 2023 yılı için %2 hesaplandığı, firmanın resmi defter kayıtlarının tek düzen muhasebe sistemine uygun yapılmadığından ... ayrıntılı inceleme yapmaya elverişli olmadığından, üretilen mamul miktarları ile satılan ürünler içerisindeki “Montana Sofa Sets” ile “....” isimli ürünlerin kaçar adet üretildiği, tutarlarının ne kadar olduğuna dair bir tespit yapılamadığı, şeklinde değerlendirmelerde bulunulduğu görülmüştür. Somut olayda dava konusu tasarımlar birer mobilya tasarımı olup mobilya tasarımları, yoğun tasarımsal faaliyetlerin bulunduğu ... fakat mutat birtakım uygulamaların mevcut olduğu, bu nedenle esinlenmenin oldukça yaygın olduğu, bununla birlikte ortaya çıkan nihai ürünlerin dokusundan, rengine, genel görünümünden, detay unsurlarına kadar pek çok noktada farklı görsel algılar yaratmaya elverişli şekilde tasarlanabilecekleri, mobilya ürünlerinin bilgilenmiş kullanıcılarının da karşılaştığı mobilya tasarımlarının genel itibarla benzerliği hususuna aşina olduğu, bu nedenle tercihlerini asıl yönlendiren hususların bütüne etki eden detaylara yönelik algıları olduğu, bu anlamda tasarım özgürlüğünün oldukça geniş olduğu değerlendirilmektedir. Dava konusu mobilya tasarımları günlük hayatta rutin olarak satışa konu edilen, tüketicilerin sıkça yararlandıkları ev dekorasyonuna yönelik tasarımlar olup bu tasarımlar açısından bilgilenmiş kullanıcılarının, ilgili pazara dair genel bir tecrübesi olan ... bu ürünlerden satın almış bir kimse veyahut ilgili ürünlerin satışının gerçekleştirildiği bir mağazada çalışan satış/reyon görevlisinin bilgilenmiş kullanıcı olarak kabulü mümkün görülmüştür. Davacıya ait 2021 007839-1 sayılı tescilli koltuk tasarımı ile davalı yanın "..../" isimli sosyal medya hesabından 23.10.2022 tarihli olarak gerçekleştirdiği paylaşımlara konu koltuklar karşılaştırıldığında; Davacı yana ait tasarım tesciline konu görsel uzun (halk arasında 3'lü olarak tabir edilen) koltuk olup tasarımın minder yapısının ... kolçak yapısının yuvarlak hatlı olduğu, yan dış yüzeyi ile ön kısımda minderlerin altında ... tam orta bölümde kalacak şekilde bir logonun kullanıldığı, yine kolçak yapılarının ön kısmında kolçak formuyla uyumlu şekilde kavislendirilmiş ... iç içe olacak şekilde dikey pozisyonda konumlandırılmış altın renginde iki metal şeride yer verildiği ... bu şeritlerin tabana kadar inerek, taban kısmında ayak profilini oluşturduğu, ayak profilinin ön kısımda L şekline indiği, arka bağlantı noktasında ise açılı olarak koltuk gövde altıyla birleştiği görülmektedir. Davalı yanın ihlale konu tasarımlarında da aynı koltuğun kısa ... uzun versiyonlarını imal ettiği görülmüş olup, davacı tasarımındaki tüm özelliklerin birebir yer aldığı çıplak gözle yapılan basit bir inceleme ile dahi tespit edilebilmektedir. Davalı ihlale konu tasarım ürünleri, davacı tasarımındaki ön ... yan yüzeylerde yer alan logolar dahil olmak üzere, davacı tasarımına kimliğini veren tüm unsurları birebir taklit etmiştir. Bu durum 2021 007839-1 sayılı tasarımdan kaynaklı tescil hakkı davacı yanca olan tasarımın tescilinden doğan hakların davalı tarafından ihlal edildiği ... davacı aleyhine haksız rekabet oluşturulduğu kanaatine varılmıştır. Davacı yanın bir diğer iddiası ise müvekkilinin bayi firması olduğunu belirttiği ... Mobilya tarafından, müvekkilinin İnegöl Mobiliyum AVM’de bulunan mağazasından çekilmiş olduğunu iddia ettiği ... ilk olarak 14/04/2021 tarihinde, "..../" sosyal medya hesabından paylaşım yapılarak kamuya sunulduğunu beyan ettiği “... ...” ismiyle tanımladığı koltuk üzerinde tescilsiz tasarım hakkı sahibi olduğu ... davalının bu tasarım hakkına da tecavüz oluşturan eylemlerde bulunduğuna yöneliktir. Davacının iddiasına mesnet gösterdiği berjer ürününün davacı yana ait 2021 007839-1 sayılı tescilli tasarıma konu koltuk ile birlikte sunuma konu edildiği, 14.04.2021 tarihli bu paylaşımın “...” isimli bir instagram hesabı üzerinden yapıldığı, ilgili mobilyaların “...” ya da “...” adıyla değil “vaness koltuk takımı” ismiyle satıldığı, davacı vekili 23/10/2024 tarihli dilekçesi ile ... Mobilya firması ile olduğunu ileri sürdüğü mail yazışmalarına yer vermişse de, söz konusu yazışmaların, kamuya ilk sunum tarihi olan 14.04.2021 tarihinden sonrasına ilişkin oldukları, 14.04.2021 tarihli paylaşıma konu tescilsiz tasarımın davacıya ait olduğu, davacının izni ile kamuya sunulduğuna dair herhangi bir kayıt içermediği, bu nedenle ilk olarak 14.04.2021 tarihinde kamuya sunulan tescilsiz berjer tasarımının davacıya ait olduğu iddiasının ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır. Davacı yanın bu anlamda doğrudan kendi .... hesabından yaptığı görülen en eski tarihli paylaşımın 27.08.2021 tarihli paylaşım olduğu, paylaşıma konu konu görselde “... Koltuk Takımı” koltuk takımındaki koltuğun davacı adına tescilli 2021 007839-1 sayılı tasarım olduğu, berjerin ise bahsi geçen tescilsiz tasarımın ilk kamuya sunumu olarak değerlendirilmesi gerektiği, dava dışı ... Mobilya hesabından 14.04.2021 tarihli olarak yapılan paylaşımın, davacı yanca tescilsiz tasarımın kamuya ilk sunum tarihi olduğu iddia edilmiş ise de anılan hesabın davacı yana ait olmaması ... hesap ile davacı arasındaki bağlantının dosyada mevcut bilgi ... belgelerden kurulmaması, tasarımın başka bir isim altında pazarlanmış olunması gibi sebeplerden ötürü bu hususta anılan paylaşımın davacı yanca yapılmış veyahut davacı yanın izni ile üçüncü bir kişi tarafından yapılmış bir paylaşım olarak görülemeyeceği, söz konusu tasarımın 27.08.2021 tarihli tasarım ile aynı ürün olduğu, ancak söz konusu tasarımın Türkiye'de ilk kez davacı tarafından değil, dava dışı 3.kişi tarafından kamuya sunulduğu anlaşıldığından, davacı yanın, ileri sürdüğü berjer ürünü üzerinde tescilsiz tasarım hakkının bulunmadığı, dolayısıyla, davalıya isnat edilen eylemin davacıya ait tescilsiz tasarım hakkının ihlal edildiği şeklinde yorumlanamayacağı kanaatine varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle; davalının, davacıya ait 2021 007839-1 sayılı tasarım hakkına tecavüz ... davacı aleyhine haksız rekabet oluşturan eylemlerde bulunduğunun tespitine, bu eylemlerin önlenmesine ... durdurulmasına, 2021 007839-1 sayılı tasarım ile taklit oluşturan "koltuk" tasarımının üretiminin, piyasaya sürülmesinin ... satışının önlenmesine ... durdurulmasına, piyasaya sunulan ... davalının elinde olan (mağaza, şube, bayi, imalathane ... teşhir edilen yerlerde) tüm tecavüz oluşturan ürünlere; henüz tam parça haline gelmemiş ancak davacıya ait 2021 007839-1 sayılı tasarımın bir parçası olduğu açıkça anlaşılan bir görünüme sahip mobilya parçaları, kulp, demir ayak, malzemeler ile ürünün tanıtıma yarayan katalog, broşür, ilan, reklam, afiş ... her türlü evrakın imalinin satışının, dağıtımının, ithalinin ... ihracının, internet siteleri, . ... . arama motorları, web siteleri, ... ... .... sosyal medya hesaplarında yayınlanmasının önlenmesine ... durdurulmasına, tescilsiz berjer ürününden kaynaklı istemlerin reddine, karar verilmiştir. Davacı yan, tasarım hakkı ihlali ... haksız rekabet iddiasından kaynaklı olarak, maddi tazminat isteminde bulunmuştur. Söz konusu istemi kapsamında 6769 sayılı SMK m.151/2-c hükmü uyarınca varsayımsal lisans bedeline göre tazminat hesabı yapılmasını talep etmiştir. Davacı tarafça dosya kapsamına emsal olarak sunulan sözleşme incelendiğinde, sözleşme tarihinin iş bu dava tarihinden (14.06.2023) sonraki tarihli olduğu (07.07.2023), dolayısıyla sonraki tarihli olarak düzenlenen sözleşmenin, dava kapsamında yapılacak hesaplama yönünden dikkate alınmasının mümkün olmayacağı değerlendirilmiştir. Lisans bedeli götürü bir bedel olarak üretim veya satışa bağlı olmaksızın baştan belirlenebileceği gibi uygulamada daha ziyade ciroya uygulanacak bir orana göre tespit edildiği de görülmektedir. Dolayısıyla emsal lisans sözleşmesi ibraz edilememesi durumunda, lisans bedeli, ya tasarım hakkı ihlal edilenin cirosuna belirli oranların uygulanması yoluyla hesaplanabilmekte ya da mütecavizin satışlarını gösteren defter ... belgelere ulaşma imkânı varsa bu belgelerden tespit edilen ciroya uygulanacak bir oran üzerinden hesaplanabilmektedir. Davalı şirketin dava tarihinden önceki yıl içerisinde “01.01.2022-31.12.2022 döneminde toplam 8.268.296,72 TL ciro elde ettiği”, 2023 döneminde (1.1.2023-30.06.2023 arası) ise 3.822.863,72 TL ciro elde ettiği yönünde 30.04.2024 tarihli bilirkişi raporunda tespitlere yer verildiği görülmüştür. Ancak dava konusu tasarım, davalı yanın ürün portföyündeki tek tasarım olmayıp davalı yanın, ihlale konu paylaşımların yer aldığı ilgili sosyal medya hesabı incelendiğinde dahi çok sayıda farklı tasarımın satışını yaptığı, dolayısıyla davalı yanın elde ettiği cironun yalnızca ihlale konu ürünler üzerinden olmadığı, oysaki tazminat hesaplamasında dikkate alınması gereken hususun ihlale konu olan sınai mülkiyet hakkı neticesinde elde edilen ciro olması gerektiğidir. 30.04.2024 tarihli bilirkişi raporunda bu durum “firmanın resmi defter kayıtları tek düzen muhasebe sistemine uygun yapılmadığından ... ayrıntılı inceleme yapmaya elverişli olmadığı” şeklinde tespit edilmiş ... davalı kayıtlarından net olarak ayrım yapılamadığı vurgulanmıştır. Bu nedenle ihlale konu eylemlere bağlı elde edilen cironun, söz konusu toplam tutar üzerinden varsayımsal ... oransal olarak değerlendirilmesi gerekeceği düşünülmektedir. Bu halde davacının da dilekçesinde belirttiği üzere davalı yanın ihlale konu tasarımları içerir ilk paylaşımlarının 23.10.2022 tarihli olduğu, iş bu dava tarihinin ise 14.06.2023 olduğu, dolayısıyla ihlal dönemi yaklaşık 8 aylık bir süreci kapsamakta olup haksız fiil süresi olan bu süreçte davalı şirketin, ihlale konu tasarımlardan elde ettiği kabul edilen toplam cirosunun varsayımsal olarak belirlenmesi gerekmektedir. Buna göre; 30.04.2024 tarihli bilirkişi raporunda 2022 yılı tamamı için 8.268.296,72 TL olarak hesaplanan toplam cironun, 23.10.2022-31.12.2022 dönemi için (toplam 69 gün) yaklaşık (8.268.296,72 /365*69) 1.563.047 TL olarak uyarlanabileceği değerlendirilmiştir. Bu halde 23.10.2022-14.06.2023 tarihleri için 1.563.047 TL+3.822.863,72 (1.1.2023-30.06.2023 arası için belirlenen ciro)=5.385.911.45 TL tutarında bir toplam cirodan bahsedilmesi mümkündür. Bu toplam içerisinde salt ihlale konu tasarımlar sayesinde elde edilen cironun, davalı yanın ürün gamındaki çeşitlilik hali gözetildiğinde, toplam cironun takdiren onda biri olarak görülebileceği değerlendirilmiştir. 5.385.911.45 x 1/10 = 538.591,14 TL (23.10.2022 - 14.06.2023 tarihi arasında ihlale konu tasarımın satışından elde edildiği varsayılabilecek toplam ciro) Varsayımsal lisans bedeli hesaplanırken davalı yanın, davacıya ait 2021 007839-1 sayılı tasarım hakkını doğrudan ihlal ettiği, bu sayede davacı tasarımının piyasadaki ticari değerinden/tüketici talebinden doğrudan yararlanacağı gözetilmiştir. Ancak bir tasarımın tercih edilmesi, tasarımın kendi özgünlüğünden kaynaklı olabileceği gibi tasarımın ilgili pazardaki pozisyonu, dağıtım ağının genişliği, üretim kapasitesini belirleyen işletme, başka bir ifadeyle de markanın etkisine bağlı olarak şüphesiz değişkenlik göstermektedir. Buradaki etki düzeyinin nasıl değişkenlik göstereceği, özellikle tüketicinin marka üzerinden gelerek mi tasarımı tercih ettiği yoksa tam tersi şekilde tasarımı, özgünlüğünden kaynaklı mı tercih ettiği hususuna bağlı olacaktır. Başka bir ifadeyle nihai tüketici/kullanıcı, tasarımı, sadece tasarımsal özgünlüğü/ayırt ediciliği nedeniyle tercih etmiş ise buradaki takdiri olarak belirlenen varsayımsal oran çok daha yüksek olabilecektir. Ancak tasarımsal faaliyetlerin yoğun oluğu bir sektör olan mobilya sektörü açısından böyle bir etkinin varlığının, net bir biçimde ispata muhtaç olduğu düşünülmekte olup somut olayda da bu şekilde bir kanaate varılmasını gerektiren bir veri bulunmamaktadır. Buna göre; somut uyuşmazlıkta, yukarıda tespit edilen ciro üzerinden %15'lik bir oranının SMK m.151/2-c hükmü uyarınca varsayımsal lisans bedeli olarak belirlenmesinin somut olayın özelliğine uygun düştüğü hususunun içinde sektörden kimsenin de bulunduğu bilirkişi heyetince ileri sürülmesi de dikkate alındığında, 538.591,14 x %15= 80.788,00 TL'nin SMK m.151/2-c hükmü uyarınca varsayımsal lisans bedeli olarak talep edilebileceği kanaatine varılmıştır. Bu nedenle 80.788,00 TL maddi tazminatın 23/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Davacı yan, manevi tazminat isteminde de bulunmuştur. Davalının, davacının hak sahibi olduğu tasarım ile taklit oluşturan kullanımlarda bulunma eyleminden kaynaklı olarak davacı tasarımının ticari piyasada edindiği imajı zedelediği, bu nedenle manevi tazminat talep etme koşulunun somut olayda oluştuğu anlaşılmakla; ihlale konu tasarımsal kullanımların süresi, yoğunluğu ... niteliği, ihlale konu tasarım ürününün türü, tarafların kusur oranları, sıfatları, işgal ettikleri makam ... 4721 sayılı TMK m.4 hükmünde ifadesini bulan hak ... nesafet ilkesi birlikte değerlendirildiğinde; talep edilen 30.000,00 TL manevi tazminatın 23/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Davacı yan hükmün ilanı isteminde bulunmuş olup, hükmün ilanı talebinde davacı yanın hukuki yararı bulunduğu anlaşıldığından; karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan karşılanmak kaydıyla hükmün ulusal düzeyde yayın yapan bir gazetede ilan edilmesine karar verilmiştir. Aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; Davalının, davacıya ait 2021 007839-1 sayılı tasarım hakkına tecavüz ... davacı aleyhine haksız rekabet oluşturan eylemlerde bulunduğunun TESPİTİNE, bu eylemlerin ÖNLENMESİNE ... DURDURULMASINA, 2021 007839-1 sayılı tasarım ile taklit oluşturan "koltuk" tasarımının üretiminin, piyasaya sürülmesinin ... satışının ÖNLENMESİNE ... DURDURULMASINA, piyasaya sunulan ... davalının elinde olan (mağaza, şube, bayi, imalathane ... teşhir edilen yerlerde) tüm tecavüz oluşturan ürünlere; henüz tam parça haline gelmemiş ancak davacıya ait 2021 007839-1 sayılı tasarımın bir parçası olduğu açıkça anlaşılan bir görünüme sahip mobilya parçaları, kulp, demir ayak, malzemeler ile ürünün tanıtıma yarayan katalog, broşür, ilan, reklam, afiş ... her türlü evrakın imalinin satışının, dağıtımının, ithalinin ... ihracının, internet siteleri, Google ... Yandex arama motorları, web siteleri, Facebook ... Instagram sosyal medya hesaplarında yayınlanmasının ÖNLENMESİNE ... DURDURULMASINA, tescilsiz berjer ürününden kaynaklı istemlerin REDDİNE, 80.788,00 TL maddi tazminatın 23/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faili ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 30.000,00 TL manevi tazminatın 23/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faili ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, Karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan karşılanmak kaydıyla hükmün ulusal düzeyde yayın yapan bir gazetede İLAN EDİLMESİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.183,33 TL karar ... ilam harcının davacının peşin ... tamamlama ile yatırdığı 1.891,99 TL'den mahsubu ile arta kalan 6.291,34 TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı; tasarım hakkının ihlali ... haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması, hükmün ilanı istemleri bakımından kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, kabul edilen kısma ilişkin olarak, karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı; tasarım hakkının ihlali ... haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması, hükmün ilanı istemleri bakımından kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, reddedilen kısma ilişkin olarak, karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı; maddi tazminat istemi bakımından kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 ... m.13 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı; manevi tazminat istemi bakımından kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3, m.10 ... m.13 hükümleri gereği hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davanın kabul ret oranının takdiren 4/5 olarak kabul edilmesine, 8-Harcın davanın yalnızca kabul edilen kesimi üzerinden alınması sebebi ile 1.891,99 TL peşin ... tamamlama harcının tamamının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 25,60 TL vekalet harcı, 14.000,00 TL bilirkişi ücreti, 154,50 TL dosya gönderme masrafı, 305,25 TL posta, tebligat ... müzekkere masrafı, 1.285,45 TL ... 48.Noterliği'nin 07/06/2023 tarih 06953 yevmiye numaralı e-tespit masrafı olmak üzere toplam 15.950,70 TL yargılama giderinin 4/5'i olan 12.760,56 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye 3.190,14 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, 10-Davalı tarafından yapılan 38,40 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin 1/5'i olan 7,68 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan 30,72 TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına, 11-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A-13 ... Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 3.120,00 TL'nin 4/5'i olan 2.496,00 TL'nin davalıdan, 1/5'i olan 624,00 TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 12-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin ... davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ... m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/01/2025
Katip ... E imzalıdır
Hakim ... E imzalıdır