İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2023/218 E. 2023/483 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2023/218
- Karar No
- 2023/483
- Karar Tarihi
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/218 Esas - 2023/483 TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/218 Esas KARAR NO : 2023/483
HAKİM : ... KATİP : ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : ... - ... DAVALI : ... ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ : ... - ... DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/05/2023 KARAR TARİHİ : 26/09/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILMA TARİHİ : ... Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... ...inin Kurucu ve İşletici şirketi olarak faaliyette bulunduğunu, davalı şirketin ise Serbest Bölge içerisinde faaliyet gösterdiğini, müvekkil şirket tarafından düzenlenen Doğalgaz İkamesi ... koordinasyon bedeline dair; 30.09.2021 tarihli ... numaralı 19.493,06 TL tutarlı, 31.10.2021 tarihli ... numaralı 22.704,30 TL tutarlı, 10.12.2021 tarihli ... numaralı 41.866,86 TL tutarlı, 31.12.2021 tarihli ... numaralı 52.525,05 TL tutarlı, 31.01.2022 tarihli ... numaralı 71.518,30 TL tutarlı, 28.02.2022 tarihli ... numaralı 89.816,89 TL tutarlı, 14.03.2022 tarihli ... numaralı 19.800,77 TL tutarlı faturaların ödenmemesi üzerine davalı tarafa Ceyhan 3. Noterliğinden keşide edilen 30.12.2021 tarih ve ... numaralı ve 11.02.2022 tarih ve ... numaralı ihtarnameler gönderildiğini ve fatura tutarlarının ödenmesi hususunun ihtar edildiğini, gönderilen ihtarnameye rağmen fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine davalı şirket aleyhinde Ceyhan İcra Dairesi’nin 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tarafından icra takibine itiraz edilmesi üzerine İcra Müdürlüğü tarafından takibin durdurulduğunu, uyuşmazlığın çözülmesi için tarafımızdan Arabuluculuk süreci başlatıldığını, Ceyhan Arabuluculuk Bürosu’nun 2022/... ve Arabuluculuk Dosya No. 2022/... sayılı dosyası ile yürütülen Arabuluculuk görüşmesinde davalı taraf ile anlaşma sağlanamadığını, müvekkili Şirket ile ... (“Bakanlık”) arasında akdedilen Adana ... ...i’nin ... - ... ... A.Ş. tarafından Kurulup İşletilmesi ile İdame ve Geliştirilmesi İçin Alt Yapı ve Üstyapı Yatırımlarının Yapılmasına Dair Sözleşme (“Sözleşme”) uyarınca Bakanlık’a karşı üstlendikleri edimlerin bir sonucu olarak, müvekkil şirketih, Serbest Bölge içerisinde kullanıcıların ihtiyaç duydukları elektrik, su, doğalgaz ve haberleşme hizmetlerinin yerine getirilmesini sağlamak, ücretlerin tahsili ve yetkili mercilere ödenmesini tek elden yürütmek ve yaptığı bu işlemler karşılığında, Bakanlık tarafından onaylanan 2021 yılı Adana ... ...i Kira ve Hizmet Tarifeleri ile Uygulama Esasları’nda (“Hizmet Tarifesi”) belirlenen koordinasyon ücretini alma hak ve yetkisine sahip olduğunu, müvekkil şirketin, Serbest Bölge’de verdiği hizmetler İdare ile aramızdaki sözleşmesel yetki ve sorumluluklar uyarınca yerine getirilmekte olup İdare’nin müvekkil şirkete verdiği yetki uyarınca ve Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği gereğince ...; Elektrik, su, gaz ve akaryakıt teminine, haberleşme hizmetlerini kesintisiz sağlamaya yönelik tedbirleri almak ve ilgili kamu ve özel kuruluşlarla bu konuda koordinasyonu sağlayarak ücretlerin tahsili ve ilgili birimlere tediyesini sağlayıcı düzenlemeler yapmakla görevli olduğunu, işletme sözleşmesi uyarınca müvekkil şirket Serbest Bölge’de elektrik, su ve doğalgaz hizmetlerini yaptığı yeni yatırımlarla sağlamakla yükümlü olup bu yatırımlar kapsamında bölge içinde sağladığı hizmetlere ilişkin tutarlar üzerinden Hizmet Tarifesinde belirtilen orandaki koordinasyon ücretini tahsil etmek durumunda olduğunu, hazır bulundurulan söz konusu hizmetlerden yararlanmayarak kullanıcıların kendi imkanları ile bu ihtiyaçları karşıladığı takdirde bunlara tekabül eden koordinasyon ücretinin Şirketlerince tahsili gerektiğini, bu koordinasyon ücretleri bölgenin işletilmesine ilişkin faaliyetler kapsamında elde edilen gelirler üzerinden alınan özel hesap ücretlerinin matrahına dahil olup kamu geliri niteliği taşıyan özel hesap ücretleri bakımından ödenmemesi kamu zararına sebebiyet verilmesi anlamına geldiğini, müvekkili şirketin serbest bölge içerisinde doğalgaz dağıtımı konusundaki tek yetkili olduğunu, müvekkil şirket ile davalı taraf arasında imzalanmış olan 27.11.2018 tarihli Açık Alan Kira Sözleşmesi'nin 7. maddesi uyarınca "faturaların süresinde ödenmemesi halinde aşılan her gün için gecikme faizi uygulanacağı" belirtilmiş ve Kira sözleşmesinin 23. maddesinde "Yıllık ücret tarifelerinin bu sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olduğu" kabul edildiğini, davanın kabulü ile davalı borçlu şirketin itirazının iptaline, Ceyhan İcra Dairesi’nin 2022/... Esas sayılı dosya üzerinden takibin devamına, haksız itiraz eden borçlu şirket aleyhine alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili 17/05/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; tarafların ve uyuşmazlık konusunun aynı olduğu Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas 2022/... Karar sayılı dosyası hakkında Yerel Mahkeme görevsizlik kararı vermiş, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 2023/... E. - 2023/... K. Sayılı kararı ile (Ek.) Yerel Mahkeme kararına karşı yapılan İstinaf Başvurusunun reddedildiğini, görevli Mahkemenin Adana Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğunu, müvekkil şirketin, yatırımcı olarak faaliyet ruhsatı sahibi bulunduğu ... ...i 9/1-A parselli açık alanda ilk kiracı sıfatı ile yüksek teknoloji ... üretim tesisi sahibi olduğunu, söz konusu yerin kiraya vereni ise ...’lı ve 05.09.1990 Tarihli ... ile yayımlanan Yönetmelik doğrultusunda ... ile davalı şirket arasında yapılan 12.12.1990 tarihli sözleşme ile davacı ... ...i Kurucusu ... Adana ... ... A.Ş. Olduğunu, sözleşmelerin nisbiliği ilkesi gereğince davacı ile kamu kurumu arasında yapılmış olan sözleşme müvekkil şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, yaklaşık 23 yıldır hiç talep edilmeyen lng-cng koor. ücreti 2021 yılında müvekkilin taraf olmadığı bir sözleşme gerekçe gösterilerek mali yükümlülük olarak müvekkilden talep edilemeyeceğini, müvekkili şirketin ... alımlarını doğrudan dava dışı 3. şirketlerden yaptığını, davacı tarafından herhangi bir hizmet sağlanmayan ... alımlarında her ne ad ve nam altında olursa olsun herhangi bir ücret talebinde bulunulamayacağını, müvekkil şirketin ... ihtiyacını doğrudan satın alma ile dava dışı ... A.Ş. den ve ... A.Ş.’den temin ettiğini, davacı ile kamu kurumu olan devlet planlama teşkilatı arasındaki sözleşmeye güvenerek faaliyet suhsatı almış ve davacı ile kira ilişkisini kurduğunu, 23 yıldır talep edilmeyen dava konusu ek maliyet, borçlar hukuku uyarınca genel işlem koşulu olarak değerlendirilmediğini, talep edilen alacak genel işlem koşulu hükümlerince de hukuka aykırı olduğundan davanın reddi gerektiğini, davacı mahkemeyi yanıltma amacıyla sadece 35 günlüğüne yapılan “tank kiralama sözleşmesini” üretim tesisinin kira sözleşmesi gibi sunduğunu, sözleşmede bile müvekkil şirket tarafından özel şartlar imzalanmadığını, davacının kötü niyetini ortaya koyduğunu gösterdiğini, alacağa konu uyuşmazlığın, yargılamayı gerektiren bir husus olduğunu, bu sebeple doğrudan icra takibine konu edilemeyeceğini, kaldı ki 23 yıldır talep edilmeyen bir hususun müvekkilinin milyonlarca USD yatırımı sebebiyle zorlama ile kabul etmesine çalışmak kötü niyetin açık göstergesi olduğunu, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, haksız davanın reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacıdan tahmilini, davacının %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE : Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Ceyhan İcra Müdürlüğü 2022/... E. sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşıldı. Sulh hukuk mahkemelerinin görevi 6100 Sayılı HMK 4. maddede düzenlenmiş olup buna göre dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları, c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları, ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları görmekle görevlidirler. HMK 383. maddeye göre çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir düzenleme olmadığı sürece sulh hukuk mahkemesidir. Göreve ilişkin bu açıklamalardan sonra somut olaya geldiğimizde; davaya konu uyuşmazlığın kaynağı taraflar arasında imzalanan 27.11.2018-31.12.2018 tarih kapsamlı ... ...i Açık Alan Kira sözleşmesinden kaynaklanığı, kiralanan yer ile ilgili davacının doğal gazdan kaynaklı koordinasyon bedeli talep edip edemeyeceği noktalarında toplanmakta olup, her ne kadar taraflar ticari işletme olup uyuşmazlık ticari dava niteliğine sahip ise de, Kira sözleşmesinin şartlarının yerine getirilip getirilmediği, bundan kaynaklanan bir zarar olup olmadığı varsa miktarını tespit etmekle görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Açılan davanın TTK kapsamında değerlendirilmesinin hukuken mümkün olmaması nedenleriyle davaya bakmaya mahkememiz görevli olmayıp sulh hukuk mahkemesi görevli olduğuna kanaat getirilmiştir.HMK114/1-c maddesine göre görev dava şartı olup HMK 115. maddeye göre dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılması ve bulunmaması halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR : 1-Dava dilekçesinin görev yönünden reddine, Adana Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna, karar kesinleştikten sonra iki hafta içerisinde taraflarca talep edilir ise, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine, 2-Dosyanın süresi içerisinde görevli mahkemeye gönderilmesi istenmez ise, alınması gereken harç konusunda, HMK 20/1-son cümle gereğince; açılmamış sayılması kararı ile birlikte karar verilmesine, yargılama giderleri konusunda ise HMK 331/2 maddesi gereğince talep halinde dosya üzerinden karar alınmasına, 3-Dosyanın süresi içerisinde görevli mahkemeye gönderilmesi istenir ise, HMK 331/2 maddesi gereğince, harç ve yargılama giderlerine görevli mahkemede karar verilmesine, Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nin 341/1 ve 345.maddesi gereğince; kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, aynı yasanın 343.maddesi gereğince mahkememize yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi.
Katip ... ¸e-imzalıdır
Hakim ... ¸e-imzalıdır
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır