İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2023/112 E. 2025/158 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2023/112
Karar No
2025/158
Karar Tarihi

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/112 Esas - 2025/158

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA" ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2023/112 KARAR NO : 2025/158

DAVA : FSEK 'e dayalı Eser Hakkı İhlali ve Tasarım Hakkı İhlali, Tespit, Durdurma, Önleme, Kaldırma, Maddi - Manevi Tazminat DAVA TARİHİ : 02/03/2023 KARAR TARİHİ: 05/05/2025 Yazım Tarihi: 30/05/2025 İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: Müvekkili şirketin; hazır giyim ve konfeksiyon meslek grubunda dokuma, örme vb. kumaştan olan kaban, palto, ceket, pantolon, takım elbise, döpiyes, anorak, yağmurluk, gece kıyafetleri vb. dış giyim eşyalarının imalatı, her türlü yerli ve yabancı hazır giyim, konfeksiyon ürünleri ve aksesuarlarının toptan, perakende ve internet üzerinden alım satımını, imalatını, ithalat ve ihracatını yaptığını, bu mamullerin imalatını fason dikimini yapmak ve yaptırmak işleriyle iştigal etmekte olduğunu, Müvekkilinin 2010 yıllarının başından itibaren tasarlayarak üretime başladığını, kısa bir süre sonra da “...” markasıyla moda giyim sektöründe yer almaya, tasarım ve desenlerini piyasaya sunmaya başladığını ve "..." markası ile bugün ülkenin bilinen ve tercih edilen bir marka değeri haline geldiğini, şirket merkezinin ...'nda olduğunu, ... ve ...' da kurulmuş ve faaliyetlerine devam eden iki ayrı şubesinin bulunduğunu, müvekkili şirkete ait "..." markasının 10.10.2011 tarihinden bu yana ... numarası ile hukuki koruma altında olduğunu, müvekkilinin ... markası ile 2010 yıllarının başında piyasada olduğu ve devam eden süreçte de tanınarak büyümeye başladığını, buna ilişkin 2012, 2014 ve 2017 yıllarına ait bazı röportajlarının da olduğunu, müvekkilinin model ve tasarımlarının, kendi web sitesi olan ... adresinde ve ... adresinde ve ticari ilişki içerisinde olduğu üçüncü kişilere ait platform ve adreslerde satışa arz edilmekte olduğunu, Müvekkilinin tasarladığı ve "..." markası taşıyan ürünlerinin, müvekkilinin mağazaları başta olmak üzere;... gibi birçok platformda yurtiçi ve yurtdışında satışa sunulmakta olduğunu, "..." ürünlerinin birçok noktada tüketiciye ulaşmakta ve tercih edildiğini, bu ürünler ile ürün tasarım ve desenleri üzerindeki her türlü fikri ve sınaî mülkiyet hakkı ile ticari hakların müvekkiline ait olduğunu, sektörün öncüleri tarafından takdir toplayarak işbirliğine yöneltmekte olduklarını, müvekkilinin, "..." adlarıyla tasarladığı tasarımlar üzerinde hak sahibi olduğunu ve işbu tasarımların 2021 yılı itibariyle hem FSEK md 4/4 kapsamında hem de tescilsiz dahi olsa SMK'nın 55 ve 57. Maddeleri kapsamında koruma altında olduğunu, müvekkiline ait tasarımların, ancak müvekkilinin izin verdiği ölçüde kullanılabileceğini, ayrıca tekstil ve moda tasarımlarının FSEK kapsamında eser olarak kabul edildiğini ve koruma altına alındığını; buna rağmen müvekkilinin izin ve icazeti olmaksızın, tasarımlarının davalılar tarafından, kötüniyetli şekilde kullanılarak fikri ve sınai mülkiyet haklarına tecavüz etmiş olduklarını, davalıların, müvekkili şirketin tasarımlarını taklit ederek kendilerine ait ... web adresi üzerinden satışa sunduklarını, bu duruma ilişkin 24.05.2022 tarihinde noter nezdinde etespit işlemlerinin yapılmış olduğunu, ...D. İş sayılı dosyası ile 24.06.2022 tarihinde tespit talebinde bulunulduğu, eş zamanlı olarak davalıların işyeri adreslerinde bilirkişiler marifetiyle 30.06.2022 tarihinde davalılara ait 8 ayrı adreste yerinde inceleme yapılmış olduğunu ve delil tespiti dosyasında 7 ayrı bilirkişi raporunun tanzim edildiğini, davalılara ait web sitesi üzerinde yapılan e-tespit işlemleri ve delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporları kapsamında davalıların gerek ... web adresi üzerinden gerekse de işyerlerinde satışa sundukları ürünlerin özellikle, "..." vb. isimlerle etiketlendirildiği ve müvekkiline ait tasarımların bu ve benzeri isimlerle taklit edilerek satıldığının açık olduğunu, davalıların sektörü bilen ve müvekkili şirketin ürünlerinden haberdar olan bir firma olduğunu, müvekkilinin sektördeki yükselişinden ve yenilikçi ürün tasarımlarından haksız menfaat elde etmek maksadıyla hareket ettiklerini, davalılar tarafından satışa sunulan tasarımların tamamen müvekkilinin özgün, yaygın kullanımı ve tanıtımı sonucu müvekkili ile özdeşleşmiş tasarımlar olduğunu, .... Noterliğinin 05.08.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalılar ve yetkililerine ihtarname keşide edildiği halde, tecavüz teşkil eden davranışlara son verilmemiş ve müvekkilinin zararlarının da karşılanmamış olduğunu, zorunlu dava şartı kapsamında arabuluculuk görüşmeleri yapıldığı halde arabuluculuk sürecinin “anlaşmama” şeklinde sonuçlandığını, davalı şirketler arasında organik bağ bulunduğunu, iki davalı şirketin birlikte sorumluluklarının olduğunu, tüm bu nedenlerle; davalılar tarafından, müvekkilinin SMK ve FSEK kapsamında korunan tasarımlarına yönelik gerçekleştirilen tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine ve kaldırılmasına, SMK md. 149/1 hükmü çerçevesinde, davalıların haksız şekilde imal ettiği, satış ve pazarlamasını yaptığı tecavüz mahsulü her türlü ürün, araç, teçhizat ve sair vasıtalara el konulmasına ve toplanmasına, SMK md. 149/1 ve 151/2 hükümleri çerçevesinde, davalıların satışını yaptığı taklit tasarımlı ürünlerden elde ettikleri net kazançtan şimdilik 10.000,00-TL'nin maddi tazminat olarak ve SMK md 149/1 hükmü çerçevesinde 50.000,00-TL manevi tazminat'ın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir. Davacı vekili 11/03/2024 tarihli dilekçesi ile 10.000,00-TL'nin maddi tazminatın 5.000 TL kısmını ... Şirketinden ; 5.000 TL kısmını ise ... Şirketinden istediğini; 50.000,00-TL manevi tazminat'ı ise sadece ... Şirketinden istediğini açıklamıştır. SAVUNMA: Davalı ... ŞİRKETİ Vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Davalı şirketlerin birbirinden bağımsız tüzel kişiliklere sahip olduklarından, davacının organik bağ iddiasının kabul edilemeyeceğini, davacının, tescilsiz tasarımlarına ilişkin davasını dayandırdığı instagram hesabının kendisine ait olduğuna dair herhangi bir delili dosyaya sunamamış olduğunu, davacı tarafça dayanılan tespit dosyaları ve bilirkişi raporlarının taraflarınca kabul edilmemekte olduğunu, zira tasarımlar arasında bir benzerliğin bulunmadığını, davacı tarafından müvekkiline gönderilen ihtarnameye cevaben; davacının iddialarının ve taleplerinin kabul edilmediğinin kendisine bildirilmiş olduğunu, 4110 sayılı kanun ile değişik 4. Maddesinde belirtildiği üzere ‘‘estetik değere sahip olan’’ moda tasarımlarının eser olarak kabul edilmekte olduğundan dava konusu tasarımların da Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında kalmadığını, davacının haksız rekabet iddiasının da taraflarınca kabul edilmediğini, davayı ve davacı iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı tarafça talep edilen 50.000,00-TL manevi tazminat tutarının fahiş derecede yüksek olduğunu, davacının manevi zarara uğradığı iddiasını da ispat etmesi gerektiğini, nihayetinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ŞİRKETİ ÖZETLE; Diğer davalı ... ve Sanayi Ltd. Şti vekilinin 11.04.2023 havale tarihli cevap dilekçesindeki hususlar aynen tekrar edilmiş olup, bunlara ilaveten, davacının haksız rekabet iddiasının gerçeği yansıtmadığına ilişkin davacı tarafça müvekkili Şirket yetkilileri hakkında aynı iddialar ile şikâyette de bulunulmuş olduğunu; ancak, .... Sayılı kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına hükmedildiğinin belirtildiği, davayı ve davacı iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı tarafça talep edilen 50.000,00-TL manevi tazminat tutarının fahiş derecede yüksek olduğunu, davacının manevi zarara uğradığı iddiasını da ispat etmesi gerektiğini, nihayetinde davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır. 5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU : Madde 1/B-a) Eser: "Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini, b) Eser sahibi : Eseri meydana getiren kişi " FSEK 14-17.nci maddelerde MANEVİ HAKLAR ( Umuma arz -Adın belirtilmesi Eserde değişiklik yapılmasını menetmek yetkileri - zilyed ve malike karşı hakları (bazı hallerde asıllarından geçici bir süre için yararlanmayı talep etme, eserin bozulmasını-,yok olmasını engelleme, eser tek ve özgün ise kendisine ait tüm dönemleri kapsayan çalışma ve sergilerde kullanmak amacıyla, koruma şartlarını yerine getirerek iade edilmek üzere eseri isteyebilme hakkı) . 21-25.nci maddede ve 45.nci maddede ise MALİ HAKLAR (İşleme - Çoğaltma - Yayma - Temsil - Umuma İletim Hakkı ve Pay Alma Hakkı.) sayılmıştır. Madde 66 "Manevi ve mali hakları tecavüze uğrıyan kimse tecavüz edene karşı tecavüzün ref'ini dava edebilir." Madde 68/1 " Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan,çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir." , Madde 69 ve 70.nci maddede ise eser sahibinin haklarının ihlali halinde muhtemel tecavüzün önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat isteyebileceği," hükmü, 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU (14.02.2011 tarihli yayınlanan); Madde 54 "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." Madde 55 (Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar )" (1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır: a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar .....; b) Sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek....; c) Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma.....; d) Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek;.... e) İş şartlarına uymamak; .... f) Dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanmak......." hükmü; 6769 Sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10.01.2017 yürürlük) Madde 55'te Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Tasarım konusu ürün, (bilgisayar programları hariç) endüstriyel (makineler ) yoluyla veya elle üretilen herhangi bir nesne , birleşik bir ürün veya bu ürünü oluşturan parçaları, ambalaj gibi nesneler , birden çok nesnenin bir arada algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterlerini ifade eder. .............................. Birleşik ürün denildiğinde ise , sökülüp takılma yoluyla değiştirilebilen veya yenilenebilen parçalardan oluşan üründür. Tasarım, bir ürün ya da ürün parçasının görünümüdür. Dolayısıyla görünmeyen bir ürünün tasarımının tescili olanaklı değildir. Bir tasarımın elde edilmesinde harcanan dikkat, çaba, tecrübe aktarımı gibi hususların tek başına bir önemi bulunmamaktadır. Tasarımın korunması için, kaliteli, estetik, faydalı ya da işlevsel olması gerekmemektedir. Ancak, tasarım koruması talep edilen görünümün, fikri veya zihni bir emek ve çabanın ürünü olması gerekmektedir. Tasarım düşüncesi, bir üründen bağımsız olarak hukukî korumadan yararlanamaz. Tasarımın koruma görmesi için mutlaka bir üründe tecessüm etmesi gerekir. Madde 56 'da( Yenilik ve ayırt edicilik ); konusu düzenlenmiştir. Buna göre; Tasarım, yeni ve ayırtedici ise kanun korumasından yararlanır. Şayet birleşik parçalardan oluşan bir üründe, bir veya birkaç parça tasarım sözkonusu ise o parça ürüne takıldığında görünür halde ise , yenilikle beraber ayırtediciliği de varsa tasarım olarak korunması mümkün olur. Bu maddede belirtilen normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder. Bir tasarım, diğer tasarımla mukayesesinde; Eğer mesnet alınan tesçilli tasarım ise onun başvuru veya rüçhan tarihinden daha önceki bir tarihte; Mesnet alınan tesçilsiz tasarım ise onun kamuya sunulduğu tarihten daha önceki bir tarihte kamuya sunulmamış ise YENİ kabul edilir.(Yenilik kriteri) Tasarımlar bilgilenmiş kullanıcı açısından sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Bilgilenmiş kullanıcı tasarımı mukayese ederken ; tesçilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden daha önceki bir tarihte; tesçilsiz tasarım için kamuya ilk sunulduğu tarihten daha önceki bir tarihte kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarım AYIRTEDİCİ kabul edilir. ( Ayırtedicilik kriteri) Yenilik kavramı daha çok fiili bir duruma ilişkin olup her bir somut olayda ve somut ürün yönünden ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Bununla birlikte yenilik unsurunun varlığı için önceden hiç bilinmeyen bir görünümün elde edilmesi veya bilinen bir görünümün değişik yorumlarla ve yaklaşımla yeniden tasarlanması olgusunun varlığı gerekir. Fikri mülkiyet hukukunda taklidin yasak, esinlenmenin ise serbest olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Bu olgu öğretide “yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi” olarak ifade edilir (...). Yenilik unsurunun tespitinde önemli olan tasarımın dış görünümdür. Görünmeyen unsurların tasarımın yeniliğine etkisi bulunmamaktadır. Buradaki Bilgilenmiş kullanıcı; tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı olarak tanımlanmaktadır. Öğretide ise bilgilenmiş kullanıcı bir uzman olmayıp, tasarım konusu ürünleri daha önce görmüş ve bu ürünlerin ne olduğunu bilebilecek bir ara veya nihai tüketici olarak anlaşılması gerektiği ifade edilir. Bir tasarımın ayırt edici nitelikte olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenime göre belirlenir. Ayırt edicilik tespit edilirken ayrıntıya girilir ve detaylı inceleme yapılır. Bilgilenmiş kullanıcının nazarında, farklılığın belirgin olması aranır. Bu unsurun tespitinde dış görünüm esas alınır. Tasarım başvurusundaki tarifnamelerin bu anlamda önemi bulunmamaktadır. Zira tasarımda korunan işlevsellik değil görsel unsurdur. " Madde 58 de. ................................. Şayet tasarım koruması 5846 sayılı FSEK'de aranan şartları da taşıyorsa FSEK hükümlerine göre de korunabilir. Madde 59 "(1) Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz." Madde 81 'de Tasarım hakkına tecavüz sayılan haller arasında "a) tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak." hükmü, Madde 149/1 de Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi mahkemeden ; "Tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini , araçlara elkonulması, Elkonulan araçlarda kendisine mülkiyet hakkının tanınması, araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya imhası, kararın ilanı "gibi taleplerde bulunabilir. DELİLLER ve DEĞERLENDİRME: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; ... Değişik İş delil tespiti ve noterlik e-tespit delil ve belgeleri kapsamında davacı tarafın FSEK'ten kaynaklı hakkının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise bu hakkın ihlal edilip edilmediği, yine davacı tarafın tescilsiz tasarım hakkının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ihlal edilip edilmediği, bu kapsamda tespit, durdurma, kaldırma, maddi-manevi tazminat ve sair taleplerin yerinde ve doğru olup olmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır. ...Değişik İş delil tespiti kararında "talep edenin ( müvekkilinin model ve tasarımlarının gerek internet sitesinde gerekse sosyal medya hesaplarında halka arz edildiğini, karşı tarafın müvekkilinin model ve tasarımlarını taklit ederek kendilerine ait ....tr web sitesi üzerinde satışa sunduğunu, müvekkilinin satışa sunduğu modellerin tasarım ve desen olarak aynısı karşı tarafça da taklit edilerek satışa sunulduğunu, karşı tarafın şirket merkez adresi haricinde Ankara merkezde muhtelif adreslerde başkaca şubeleri ve ... bulunmakta olduğunu, bahse konu showroom ve satış yapılan adreslerde eş zamanlı olarak tespit işleminin yapılması ) iddialarına bağlı ... Şirketi hasım gösterilerek delil tespiti istenildiği mahkemece de bilirkişilere 7 adreste eşzamanlı olarak tespit yapılması görevi verdiği" görülmüştür. D.iş tespit dosyasındaki Bilirkişi raporlarında ÖZETLE " 1)05.07.2022 tarihli raporda " ... adresinde yapılan tespitte, tespit istenen mağazasının yer aldığı görülmüş, mağaza içerisinde karşılaştırmaya esas alınabilecek herhangi bir ürün görülmemiştir." şeklinde; 2)07.07.2022 tarihli raporda "... adresindeki ... isimli mağazada yerinde yapılan tespitler sonucunda; Mağaza işletmesinin “... VE SAN TİC. LTD. ŞTİ.” isimli bir firmaya ait olduğu, Tespit isteyenin tescilli bir tasarım hakkına dayalı olarak değil tescilsiz tasarım hakkına dayalı olarak tecavüz iddiasında bulunduğu, 6769 s.SMK ‘nın tescilsiz tasarımlara ilişkin düzenlemeleri kapsamında, dava konusu tasarımların ilk olarak hangi tarihte kamuya sunulmuş oldukları hususunda dosyadaki tek delilin 2021 tarihli “... ...” başlıklı bir adet katalog fotokopisi ve yine 2021 tarihli muhtelif instagram paylaşımları olduğu, Bahsi geçen katalogun dikkate alınabilirliği hususunda takdiri Mahkemeye ait olduğu, Tespit isteyene ait bu katalogda yer alan kıyafetler üzerinde kullanılan desenler ile aleyhine tespit istenilene ait işyerinde yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen ve rapor içerisinde yer verilen bir kısım kıyafetlerde kullanılan desenlerin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde benzer olarak algılanabileceği, bu durumda tespit isteyene ait tescilsiz tasarımlardan doğan hakların ihlali sonucunu doğurabileceği" şeklinde; 3)08.07.2022 tarihli raporda ÖZETLE "30.06.2022 tarihinde ... adresinde ...'de bulunan ... mağazasına yaklaşık olarak saat 12:40'ta tespit isteyen vekili ile birlikte gidilmiştir. Mağazanın ... ve San Tic. Ltd. Şti.'ne ait olduğu görülmüştür. Tespit isteyenin kendisine ait olduğunu iddia ettiği tasarımların benzerlerinin mağaza içinde satışa sunulduğu tespit edilmiştir. 1- Tespit yapılan mağazanın ... ve San Tic. Ltd. Şti.'ne ait olduğu, 2- Tespit konusu tasarımların hangi tarihte kamuya sunulmuş olduğuna ilişkin kararın mahkemeye ait olduğu, 3- Tespit isteyene ait katalogda yer alan tasarımlar ile keşif sırasında fotoğrafları çekilen ürünlerin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer oldukları, " şeklinde ; 4)07.07.2022 tarihli raporda ÖZETLE " 30.06.2022 tarihinde “ Şirket merkezi/ Fabrika ... ile ... mağazasında (...)yapılan yerinde inceleme neticesinde aşağıda yer alan ürün görselleri (... markalı) elde edilmiştir: Buna göre yapılan araştırma neticesinde; davacının daha önce kamuya sunduğunu iddia ettiği tasarımları ile davalının kullanmış olduğu tasarımın ayırt edilemeyecek kadar benzeri olduğu anlaşılmaktadır. Davacının tescilsiz olarak 2021 yılının kasım ayında kamuya sunduğu tasarımları ile davalı kullanımında yer alan kumaşlardaki şekil formları incelendiğinde; Davacının 24.11.2021 tarihli kumaş üzerinde kullanmış olduğu tasarımın kırmızı renkli alt zemin üzerine yine kırmızının farklı tonlarında çiçeklerin bulunduğu, büyük kırmızı çiçek etrafına kümelenmiş yeşil tonlarında daha küçük çiçeklerin kombinasyonundan oluştuğu; davalının kullanımındaki kumaş üzerindeki tasarımın ise yine aynı şekildeki çiçek tasarımı olduğu ancak davacı tasarımından farklı olarak yeşil ve bu tonlarındaki küçük boyutlu çiçek kullanımlarının daha yoğun olduğu tespit edilmiştir. Yerinde inceleme sırasında kırmızı rengin kullanıldığı çiçekli tasarımın aynı çiçek formları ile ancak mor, yeşil gibi farklı renklerle oluşturulduğu da tespit edilmiştir. Davacının 17.11.2021 tarihli paylaşımında açık yeşil renk üzerine farklı geometrik desenlerin yerleştirildiği; davalı kullanımının da yine aynı tondaki açık yeşil renk üzerine yine aynı renklerde geometrik desenlerin bulunduğu ancak işbu geometrik desenlerin davacı tasarımı ile birebir aynı yerde, yanyana olmadığı, davacının kumaş üzerindeki tasarımının net anlaşılamadığı, bu sebeple tüm geometrik tasarımların birebir davalı kullanımında bulunup bulunmadığının tespit edilemediği ancak görselden bir kısım şeklin davalı kullanımında yer aldığı anlaşılmıştır . Davacının 19.11.2021 tarihli paylaşımında yer alan kumaş üzerindeki kareli kısımların lacivert ve krem renginde olduğu, davalının kullanımındaki kumaş tasarımında ise bu kısımların siyah beyaz renkte olduğu, davacı tasarımda kullanılan çiçek ve diğer geometrik şekillerin bir kısmının davalı kullanımında farklı kompozisyonla kumaşta yer aldığı, kumaşların yalnızca fotoğraf üzerinden incelenmesi sebebiyle tüm geometrik şekillerin aynı renkte aynı yerde yer alıp almadığı tespit edilememekle birlikte her iki tasarımda mavi, turuncu, lila ve sarı renklerinin kullanıldığı anlaşılmıştır. Davalının satışa sunduğu ürünlerde kumaş üzerinde uygulanan desenlerde farklı renk ve yerleşim, farklı desen tercihi gibi ufak farklılıkların bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak, karşılaştırılan görsellerdeki bu farklılıklar detay seviyesinde olup bilgilenmiş kullanıcı nazarından bir çeşit desen oluşturma, çerçeve yapma olarak algılanacağından tasarımları farklılaştırmaya elverişli olarak değerlendirilmemiştir. Ayrıntı seviyesinde kalan bu ufak farklılıkların ürünün kumaş üzerindeki tasarım çizgisini oluşturan ana form anlayışı, temel tasarım yaklaşımı ve üründe kullanılan ögelerin yerleşim biçim ve oranları ile ürünün en temel taşıyıcı yapının yüksek oranda benzerliğinden hareketle aynı görünüm özelliğine sahip olduğu, belirtilen farklılıkların bilgilenmiş kullanıcı nazarında algılanamayacak detay seviyesinde olduğu, bu sebeple davalı kullanımındaki kumaş üzerindeki tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığı anlaşılmıştır. Tespite konu davacının delil olarak dayandığı sosyal medyası üzerinde paylaşılan 24.11.2021 tarihli, 17.11.2021 tarihli ve 19.11.2021 tarihli tescilsiz kumaş üzerindeki tasarımlar karşısında tespit istenen davalı kullanımlarının yenilik ve ayırt edici nitelik unsurlarını taşımadığı " şeklinde; 5)07.07.2022 tarihli bilirkişi raporunda ÖZETLE "Aleyhine tespit istenen ... adresindeki mağaza işletmesinin “... VE SAN TİC. LTD. ŞTİ.” isimli bir firmaya ait olduğu, tespit isteyenin tescilli bir tasarım hakkına dayalı olarak değil tescilsiz tasarım hakkına dayalı olarak tecavüz iddiasında bulunduğu, 6769 s. SMK ‘nın tescilsiz tasarımlara ilişkin düzenlemeleri kapsamında, dava konusu tasarımların ilk olarak hangi tarihte kamuya sunulmuş oldukları hususunda dosyadaki tek delilin 2021 tarihli “... ...” başlıklı bir adet katalog fotokopisi ve yine 2021 tarihli muhtelif Instagram paylaşımları olduğu, Bahsi geçen kataloğun dikkate alınabilirliği hususunda takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Tespit isteyene ait bu katalogda yer alan kıyafetler üzerinde kullanılan desenler ile aleyhine tespit istenilene ait işyerinde yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen ve rapor içerisinde görselleri bulunan bir takım kıyafetlerde kullanılan desenlerin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde benzer olarak algılanabileceği, bu durumda tespit isteyene ait tescilsiz tasarımlardan doğan hakların ihlali sonucunu doğurabileceği kanaatine ulaşılmıştır. " şeklinde; 6)06.07.2022 tarihli bilirkişi raporunda ÖZETLE " ... Mağazası’ında yer alan ... isimli mağazada yerinde yapılan tespitler sonucunda; - Mağaza işletmesinin “... VE SAN TİC. LTD. ŞTİ.” isimli bir firmaya ait olduğu, - Tespit isteyenin tescilli bir tasarım hakkına dayalı olarak değil tescilsiz tasarım hakkına dayalı olarak tecavüz iddiasında bulunduğu, 6769 s.SMK ‘nın tescilsiz tasarımlara ilişkin düzenlemeleri kapsamında, dava konusu tasarımların ilk olarak hangi tarihte kamuya sunulmuş oldukları hususunda dosyadaki tek delilin 2021 tarihli “... ...” başlıklı bir adet katalog fotokopisi ve yine 2021 tarihli muhtelif instagram paylaşımları olduğu, - Bahsi geçen katalogun dikkate alınabilirliği hususunda takdiri Mahkemeye ait olduğu, - Tespit isteyene ait bu katalogda yer alan kıyafetler üzerinde kullanılan desenler ile aleyhine tespit istenilene ait işyerinde yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen ve rapor içerisinde yer verilen bir kısım kıyafetlerde kullanılan desenlerin, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer algılar yaratacak olduğu, bu durumda tespit isteyene ait tescilsiz tasarımlardan doğan hakların ihlali sonucunu doğurabileceği, " şeklinde; Ön inceleme duruşması yapıldıktan sonra karşılıklı sunulan delil ve belgeler , celbedilen kayıtlar sonrasında tahkikata geçilerek bilirkişi heyeti (1 MARKA UZMANI - 1 TEKSTİL, 1 PAZARLAMA, 1 MALİ MÜŞAVİR, 1 BİLGİSAYAR UZMANI) aracılığıyla raporu alınmasına karar verilmiştir. 24/01/2024 tarihli KÖK raporda ÖZETLE " Heyetimizde bulunan Mali Bilirkişinin davalılara ait ürün, envanter, stok ve satışlarına ilişkin kayıtların, ticari defterlerin davalı şirketler nezdinde yerinde incelenmesi hususundaki incelemeleri devam etmekle, ilgili hususla ilgili veriler Sayın Mahkemeye ayrıca sunulacak olup; Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, dosya içerisinde bulunan belgeler ile yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler ışığında; - Davacının tasarımlarının tescilsiz tasarımlar olduğu, - ... instagram hesabı üzerinden önceki tarihli davacı tescilsiz tasarım paylaşımının ilk olarak 17.11.2021 tarihli paylaşım ile kamuya sunulduğu, - Davacının dosyaya sunmuş olduğu ve dikkate alınabilirliği hususunda takdiri Sayın Mahkeme’ye ait olan 2021 tarihli “...” başlıklı katalog, 2021 tarihli muhtelif instagram paylaşımları, Noter E-tespit tutanakları ve ... D.İş sayılı dosyası ile eş zamanlı olarak ... isimli mağazalarda fotoğrafları çekilmiş olan bir kısım kıyafetlerde kullanılan desenlerin bütünlüğü bakımından bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak algılanabileceği, hakim olan figür ve desenlerin net olarak benzer şekillerde kullanıldığı, ayniyet ve ayniyete yakın benzerlerinin bulunduğu, bu durumda davacıya ait tescilsiz tasarımlardan doğan hakların ihlali sonucunun doğabileceği, - Davacı firmanın 14.11.2014 tescil tarihli ibareli markaya sahip olduğu ve ... web sayfasının davacıya ait olduğu kanaatininin oluştuğu (Ayrıntılı Bilgi EK-1’de), .../ adresli instagram hesabının ne zaman oluşturulduğunun tespitinin tarafımızca yapılamayacağı, söz konusu hususun sadece hesap sahibi tarafından gerçekleştirilebileceği; söz konusu hesapta ilk paylaşımın 04.12.2012 tarihinde yapıldığı (EK-1), - ... web sayfası ile ... instagram hesabı arasında birbirlerine yönelik yönlendirme linklerinin bulunduğu; dolayısıyla her iki web adresinin birbiri ile ilişkili olarak görülebildiği; ... ana sayfasında yer alan ürünlerin davacı instagram hesabından da yayınlandığı, - Davacının tescilsiz tasarımlarının aynı zamanda FSEK kapsamında eser sayılabilme koşullarına haiz olduğu, eser kategorilerinden güzel sanat eseri kategorisine dahil olduğu, tescilsiz tasarımların eser sahibinin kendi somut güzellik ölçülerine göre ve hususiyetini yansıtacak şekilde meydana getirildiği, - Emredici hükümler uyarınca eser sahibinin yalnızca gerçek kişiler olabileceği, bu nedenle tüzel kişi olan davacının FSEK kapsamında eser sahibi olmadığı, eser sahipliğinden kaynaklı manevi hakların sahibi olmamakla birlikte mali hakları kullanma yetkisine haiz olabileceği, - Manevi tazminatın nihai takdirinin ve miktarının Sayın Mahkemeye ait olduğu, " şeklinde ifade edilmiştir. Heyette görev verilen bilirkişilerden ... ile hesap bilirkişisi ...'e davalı firma vekilinin 10/04/2023 ve 05/07/2023 tarihli dilekçelerinde belirtilen adreslerinde bulunan kayıt ve belgeler üzerinde bu bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilerek , yerinde inceleme sonrası her iki tarafın dosyaya yansıttıkları itirazlar da yeniden değerlendirilerek aynı bilirkişi heyetinden tazminat dahil (oluşup oluşmadığı da belirtilerek) ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Aynı heyetin 12/07/2024 tarihli EK 1 raporunda ÖZETLE " 1. Tecavüz eyleminin varlığı Sayın Mahkemece sabitlendiği takdirde tazminat talebinin yerinde olduğu, 2. Davacının tercihi olan 6769 sayılı SMK’nın 151/2-b maddesine göre, davacının davalıdan talep edeceği yoksun kalınan kazanç tutarının 1.565,59 TL tutarında olacağı, 3. Manevi tazminatın ve miktarının takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, " şeklinde ifade edilmiştir. Önceki bilirkişi heyetine sanat tasarım konusunda uzman bir akademisyen ilave edilmek suretiyle raporda geçen güzel sanat eseri tespitinin hangi hususlara göre belirlendiği, tarafların dosyaya yansıttıkları itirazlar da birlikte değerlendirilmek suretiyle duruşmada tespit edilen uyuşmazlık, iddia ve savunmalar gözetilmek suretiyle tazminat hesabı da dahil (tazminat hesabı söz konusu olduğunda 2 ayrı davalı firma olduğundan hangi firma yönünden hangi tazminat oranında sorumlu olacağının) ek 2 rapor alınmasına, karar verilmiştir. Bilirkişi heyetinin 25/12/2024 tarihli EK 2 raporunda ÖZETLE " GÜZEL SANAT ESERİ TESPİTİNE İLİŞKİN BELİRLEMELER - Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunun temeli kişisel sanatsal eserlerin bir yaratıcılığa ulaşması ve bunun korunması düşüncesine dayanır (...) . Yaratıcılıktan anlaşılmak gereken şaheser nitelikte bir eser meydana getirmekten ziyade, herkes tarafından vücuda getirilememe olarak anlaşılmalıdır (...) . - Davaya konu ürünlerin, dosya kapsamında sunulan görsellerinden, “tasarım” üretimi olarak, endüstriyel tasarım/ tekstil tasarımı kapsamında yer aldığı değerlendirilmiştir. Bu bağlamda öncelikle“sanat” ve “tasarım” kavramlarına değinmek gerekli görülmüştür. - İngiliz şair ve eleştirmen ... 1930’larda sanatın kişiyi ruhsal bakımdan etkileyen olduğunu söyler. Ayırt edici bir sanat eserinde, düşünsel içerik, algılanabilir bir tasarım ve kişisellik yani yaratıcılık düzeyi bulunmaktadır. Özgün bir yaratıcılık, eseri rutin bir zanaatsal faaliyetten ayırır.Uygulamalı sanat eserleri ve tasarım objelerinin esas özelliği ise kullanım amacında kendini gösterir. Mobilya, mücevher, saat, sofra takımı, kırtasiye ürünleri, giysiler, şapkalar, çantalar, bisikletler, oyuncaklar vs. tasarlanmakta ve endüstriyel alanda üretilmektedir. Amaç kişilerin günlük hayatlarında kullanacağı eşyaları sunmaktır. Belli bir amaç gütmeyen, “saf/pür” güzel sanata göre uygulamalı sanatın en önemli farklı, bunun belli bir kullanım amacına dönük olmasıdır.Uygulamalı sanatlara yönelik tasarımlarda daha çok fayda ön planda tutulurken, estetik ve sanat gibi hususlar ikinci planda kalır.Diğer yandan sanatçının eseri de estetik olmasının yanı sıra ruhu besler, heyecan uyandırır ve daha somut biçimde dünyada olumlu değişimlere neden olabilir. Yani bir duygu uyandırmasıyla birlikte bir yarar da sağlayabilir. Sanat olan her şey bir tasarım sonucudur ama tasarım ürünü olan her şey sanat olamaz. Aynı şekilde her sanatçı bir tasarımcıdır ama her tasarımcı sanatçı değildir. Tasarım ürününde şekil ve işlev ilişkisi vardır. Sanat eserinde ise bu aranmaz. Orijinallik, eşsiz olmak önemlidir. Günlük hayatta kullanılan ürünler ise seri üretimdir. Ancak bazı tasarımlar çoğaltılsa da farklılıklarıyla, tekniğiyle, formuyla ve yeniliğiyle sanat olarak nitelendirilebilir.Kişisel sanatsal yaratı içeren eser, özellikli bir eserdir ve estetik içeriği sanat kabul eden ve sanat sergilerine aşina kesimlerin “sanatsal” yaratıcılık olarak kabul edeceği bir dereceye ulaşmış olduğu kabul görür. - Tasarımlar, hem tasarım mevzuatı hem de fikir ve sanat eserleri mevzuatı hükümlerine göre hukuki korumadan faydalanabilir. Çünkü tasarımların temelinde özgün düşünceler yatmakta, bunlar fikri çabanın bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır (...). Tasarım bir ürünün görünümüyle ilgilidir ve kendine has özellikleri olur. Bu özellikler sayesinde tasarım ayırt edici bir nitelik kazanır. Bu ayırt edicilik aynı zamanda ürünü oluşturan kimsenin hususiyetini de taşıyabilir. Bu durumda tasarım diğer şartları da sağlamak koşuluyla eser olarak FSEK korumasından yararlanır. -Davacının tescilsiz tasarımlarına ilişkin görseller üzerinde yapılan incelemede, giysilerde “tekstil/kumaş yüzey tasarımları” öne çıkan unsur olarak gözlenmiştir. ... (...) tarafından yapılan tanıma göre yüzey tasarımı; lifin, kumaşın renklendirilmesi, desenlendirilmesi ve yapılandırılmasıyla boyama, renklendirme, baskı, dikiş, süsleme, dokuma, örme, keçeleştirme ve kâğıt yapımı gibi işlemlerin yaratıcı keşiflerini kapsar (...). Buradaki amaç, kumaş üzerinde tasarım yaparak kumaşa katma değer katarak farklı, özgün ve rekabet edilebilir tasarımlar oluşturmaktır. -Somut olayda tasarlanan desen, kumaşaboya-baskı yöntemiyle uygulanarak oluşturulanrenkli-desenli kumaşlarla; basit-düz hatlara sahip, sportif, kolay giyilen ve rahat olduğu gözlenen giysiler üretildiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda düz ve basit hatlardan oluştuğu gözlenen giysiler, biçim olarak yeni ve özgün bulunmadığından inceleme kapsamına alınmamış, değerlendirmenin giysi üretiminde kullanılan kumaşların yüzey tasarımları üzerinde yapılması uygun görülmüştür. - Davaya konu giysilerin kumaşlarının yüzey tasarımları üzerinde yapılan gözlemlerden, kumaş yüzeyideki desen tasarımlarının, farklı geometrik ve stilize bitkisel motiflerin kolaj ve montaj yöntemi ile bir arada düzenlenerek oluşturulduğu, canlı ya da pastel tonlarda, farklı renklerdeki boyalarla, endüstriyel tekstil baskı teknikleri ile renklendirildiği anlaşılmaktadır. - Tasarımcının kumaş yüzey tasarımında ... akımından etkilendiği dikkati çekmektedir. “..., popüler kültürden ilham alan ve tüketim toplumunun imgelerini sanata dönüştüren bir sanat akımıdır. Bu akım, genellikle ticari sanat, reklam, çizgi roman ve günlük yaşam objeleri gibi sıradan unsurları kullanarak sanatı demokratikleştirmeyi hedefler. ... eserleri, parlak renkler, tekrarlanan imgeler ve ticari ürünlerin kullanımıyla tanınır. Bu renkler, eserlere enerji ve dinamizm katar. ... sanatçıları, farklı malzemeleri bir araya getirerek kollaj ve montaj tekniklerini sıkça kullanırlar. Bu teknikler, eserlerin görsel zenginliğini artırır. ... sanatçıları, eserlerinde serigrafi ve baskı gibi endüstriyel teknikler kullanarak seri üretime vurgu yaparlar. ... eserleri, izleyiciye tanıdık gelen imgelerle doludur ve günlük yaşamla kolayca ilişkilendirilebilir.”Tasarımların temel sanat öge (çizgi, yön, doku, oran- orantı, renk) ve ilkelerine (denge, orantı ve görsel devamlılık bir bütünlük) uygun, estetik değer içeren ve özgün nitelik taşıdığı değerlendirilmiştir. Yukarda yapılan ek açıklamalardan da anlaşılabileceği gibi davacının tescilsiz tasarımlarının FSEK kapsamında eser sayılabilme şartlarını taşıdığı, güzel sanat eserleri katagorisine dahil olduğu konusunda kök rapordaki görüş ve kanaatimizi korumaktayız. Kök Rapordaki tespit ve değerlendirmelerimizde değiştirilmesini gerektirecek bir husus bulunmadığı, Davacının tercihi olan 6769 sayılı SMK’nın 151/2-b maddesine göre, davacının davalı ... Tic. Ve San. Ltd.şti’nden talep edeceği yoksun kalınan kazanç tutarının 1.565,59 TL tutarında olacağı, " şeklinde ifade edilmiştir. Davacı taraf vekilinin yeni bir heyetten rapor alınması veya ek rapor alınması yönündeki talepleri HMK 30. Maddesi kapsamında değerlendirilerek sunulan rapor ve ek rapor iddia ve savunmaya cevap verir şekilde denetlebilir, içeriği de olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek yargılama gereksiz uzamasın diye reddine; Davacı taraf vekilinin seçenek talebini değiştireceğini lisans bedeli seçeneği üzerinden ıslah dilekçesi vereceğini beyan etmiş ise de emsal Yargıtay içtihatları kapsamında sınai mülkiyet davalarında ıslah suretiyle seçenek talepler değiştirilemeyeceğinden, bu yöndeki talebinin reddine karar verilmiştir. GEREKÇE; Davacı taraf müvekkilinin model ve tasarımlarının gerek kendi internet sitesinde gerekse sosyal medya hesaplarında halka arz edildiğini, karşı tarafın müvekkilinin model ve tasarımlarını taklit ederek kendilerine ait ...web sitesi üzerinde satışa sunduğunu, müvekkilinin satışa sunduğu modellerin tasarım ve desenlerin aynısı karşı tarafça da taklit edilerek satışa sunulduğunu ve buna bağlı FSEK ve Tasarım hakkının ihlal edildiğini ileri sürmektedir. Davalı firmalar vekili ise Davalı şirketlerin birbirinden bağımsız tüzel kişiliklere sahip olduklarından, davacının organik bağ iddiasının kabul edilemeyeceğini, davacının, tescilsiz tasarımlarına ilişkin davasını dayandırdığı instagram hesabının kendisine ait olduğuna dair herhangi bir delili dosyaya sunamamış olduğunu davanın reddini talep etmiştir. Yukarıda belirtilen D.iş delil tespit dosyasına sunulan bilirkişi raporlarında " delil tespiti yapılan ... işletme ünvanlı yerlerin tamamının ... VE SAN TİC. LTD. ŞTİ. isimli bir firmaya ait olduğu, " tespit edilmiştir. ... San. ve Tic. Ltd. Şirketi yönünden; Davacı taraf iddiası, davalı savunması , ... Değişik İş delil tespiti ve noterlik e-tespit delil ve belgeleri, bilirkişi raporları, tahkikat aşamasında alınan bilirkişi heyet raporları birlikte ele alınıp değerlendirildiğinde; Her ne kadar Davacı taraf müvekkilinin FSEK kapsamında eser olduğunu ve aynı zamanda tescilsiz tasarımı bulunan ürünlerin bu davalı firma tarafından taklit edilip ... web sitesi üzerinden ve mağazalarında satışa sunulduğunu ileri sürmüş ise de ; Delil tespitine konu olan 7 ayrı yerdeki işyerlerinin hiçbirinin davalı ... Şirketine ait olduğu kanıtlanmadığı, bu işyerlerinin işletmecisinin diğer davalı ... firması olduğu tespit dosyasına sunulan raporlardan anlaşıldığı, diğer yönden bu işyerlerinde ve ... web sitesi üzerinden satışa sunulan ... markalı ürünlerin satıcısının ... Şirketi değil ... firması olduğu, her iki şirket ortakları arasında bağ olması TTK anlamında bu şirketlerin de birlikte sorumlu olduğu anlamına gelemeyeceği, hukuk zemininde her tüzel kişinin sorumluluğu ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği , bu açıdan davalı ... adlı şirketin yukarıda belirtilen D.iş tespit dosyasına ve asıl dosyaya sunulan delil ve belgelere göre davacıya ait ürünleri satışa sunduğu kanıtlanmadığından bu firma açısından davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir. ... ve Sanayi Limited Şirketi yönünden ise ; Davacı taraf iddiası, davalı savunması ,... Değişik İş delil tespiti ve noterlik e-tespit delil ve belgeleri, bilirkişi raporları, tahkikat aşamasında alınan bilirkişi heyet raporları birlikte ele alınıp değerlendirildiğinde; D.iş delil tespiti dosyasına sunulan raporlarda " 07.07.2022 tarihli raporda "... adresindeki ... isimli mağazada yerinde yapılan tespitler sonucunda; Mağaza işletmesinin “... VE SAN TİC. LTD. ŞTİ.” isimli bir firmaya ait olduğu, ..... Tespit isteyene ait bu katalogda yer alan kıyafetler üzerinde kullanılan desenler ile aleyhine tespit istenilene ait işyerinde yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen ve rapor içerisinde yer verilen bir kısım kıyafetlerde kullanılan desenlerin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde benzer olarak algılanabileceği, bu durumda tespit isteyene ait tescilsiz tasarımlardan doğan hakların ihlali sonucunu doğurabileceği" , 08.07.2022 tarihli raporda "30.06.2022 tarihinde ... adresinde . Mağazanın ... ve San Tic. Ltd. Şti.'ne ait olduğu ; Tespit isteyenin kendisine ait olduğunu iddia ettiği tasarımların benzerlerinin mağaza içinde satışa sunulduğu tespit edilmiştir. ", 07.07.2022 tarihli raporda " ... mağazasında yapılan yerinde inceleme neticesinde davalı kullanımlarının yenilik ve ayırt edici nitelik unsurlarını taşımadığı " şeklinde; 07.07.2022 tarihli raporda "... adresindeki mağaza işletmesinin “... VE SAN TİC. LTD. ŞTİ.” isimli bir firmaya ait olduğu, Tespit isteyene ait bu katalogda yer alan kıyafetler üzerinde kullanılan desenler ile aleyhine tespit istenilene ait işyerinde yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen ve rapor içerisinde görselleri bulunan bir takım kıyafetlerde kullanılan desenlerin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde benzer olarak algılanabileceği, bu durumda tespit isteyene ait tescilsiz tasarımlardan doğan hakların ihlali sonucunu doğurabileceği " şeklinde; 06.07.2022 tarihli bilirkişi raporunda " ...’ında yer alan ... isimli mağazada yerinde yapılan tespitler sonucunda; - Mağaza işletmesinin “... VE SAN TİC. LTD. ŞTİ.” isimli bir firmaya ait olduğu, - Tespit isteyene ait bu katalogda yer alan kıyafetler üzerinde kullanılan desenler ile aleyhine tespit istenilene ait işyerinde yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen ve rapor içerisinde yer verilen bir kısım kıyafetlerde kullanılan desenlerin, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer algılar yaratacak olduğu, bu durumda tespit isteyene ait tescilsiz tasarımlardan doğan hakların ihlali sonucunu doğurabileceği, " şeklinde özetlenenebilecek tespit ve değerlendirmeler; Yine tahkikat aşamasında alınan bilirkişi KÖK ve EK raporlarda " - Davacının tasarımlarının tescilsiz tasarımlar olduğu, - ... instagram hesabı üzerinden önceki tarihli davacı tescilsiz tasarım paylaşımının ilk olarak 17.11.2021 tarihli paylaşım ile kamuya sunulduğu, - Davacının dosyaya sunmuş olduğu ve dikkate alınabilirliği hususunda takdiri Sayın Mahkeme’ye ait olan 2021 tarihli “...” başlıklı katalog, 2021 tarihli muhtelif instagram paylaşımları, Noter E-tespit tutanakları ve ... D.İş sayılı dosyası ile eş zamanlı olarak ... isimli mağazalarda fotoğrafları çekilmiş olan bir kısım kıyafetlerde kullanılan desenlerin bütünlüğü bakımından bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak algılanabileceği, hakim olan figür ve desenlerin net olarak benzer şekillerde kullanıldığı, ayniyet ve ayniyete yakın benzerlerinin bulunduğu, bu durumda davacıya ait tescilsiz tasarımlardan doğan hakların ihlali sonucunun doğabileceği, - Davacı firmanın 14.11.2014 tescil tarihli ibareli markaya sahip olduğu ve ... web sayfasının davacıya ait olduğu kanaatininin oluştuğu (Ayrıntılı Bilgi EK-1’de), ... adresli instagram hesabının ne zaman oluşturulduğunun tespitinin tarafımızca yapılamayacağı, söz konusu hususun sadece hesap sahibi tarafından gerçekleştirilebileceği; söz konusu hesapta ilk paylaşımın 04.12.2012 tarihinde yapıldığı (EK-1), - ... web sayfası ile ... instagram hesabı arasında birbirlerine yönelik yönlendirme linklerinin bulunduğu; dolayısıyla her iki web adresinin birbiri ile ilişkili olarak görülebildiği; ... ana sayfasında yer alan ürünlerin davacı instagram hesabından da yayınlandığı, - Davacının tescilsiz tasarımlarının aynı zamanda FSEK kapsamında eser sayılabilme koşullarına haiz olduğu, eser kategorilerinden güzel sanat eseri kategorisine dahil olduğu, tescilsiz tasarımların eser sahibinin kendi somut güzellik ölçülerine göre ve hususiyetini yansıtacak şekilde meydana getirildiği, - Emredici hükümler uyarınca eser sahibinin yalnızca gerçek kişiler olabileceği, bu nedenle tüzel kişi olan davacının FSEK kapsamında eser sahibi olmadığı, eser sahipliğinden kaynaklı manevi hakların sahibi olmamakla birlikte mali hakları kullanma yetkisine haiz olabileceği, -Davacının tescilsiz tasarımlarına ilişkin görseller üzerinde yapılan incelemede, giysilerde “tekstil/kumaş yüzey tasarımları” öne çıkan unsur olarak gözlenmiştir. -Somut olayda tasarlanan desen, kumaşaboya-baskı yöntemiyle uygulanarak oluşturulanrenkli-desenli kumaşlarla; basit-düz hatlara sahip, sportif, kolay giyilen ve rahat olduğu gözlenen giysiler üretildiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda düz ve basit hatlardan oluştuğu gözlenen giysiler, biçim olarak yeni ve özgün bulunmadığından inceleme kapsamına alınmamış, değerlendirmenin giysi üretiminde kullanılan kumaşların yüzey tasarımları üzerinde yapılması uygun görülmüştür. - Davaya konu giysilerin kumaşlarının yüzey tasarımları üzerinde yapılan gözlemlerden, kumaş yüzeyideki desen tasarımlarının, farklı geometrik ve stilize bitkisel motiflerin kolaj ve montaj yöntemi ile bir arada düzenlenerek oluşturulduğu, canlı ya da pastel tonlarda, farklı renklerdeki boyalarla, endüstriyel tekstil baskı teknikleri ile renklendirildiği anlaşılmaktadır. Tasarımların temel sanat öge (çizgi, yön, doku, oran- orantı, renk) ve ilkelerine (denge, orantı ve görsel devamlılık bir bütünlük) uygun, estetik değer içeren ve özgün nitelik taşıdığı değerlendirilmiştir. davacının tescilsiz tasarımlarının FSEK kapsamında eser sayılabilme şartlarını taşıdığı, güzel sanat eserleri katagorisine dahil olduğu konusunda kök rapordaki görüş ve kanaatimizi korumaktayız. " şeklindeki tespit ve değerlendirmelere aynen iştirak edilerek; Davacıya ait FSEK kapsamında güzel sanat eseri olduğu anlaşılan tekstil konusu ürünlerin aynı zamanda davalı firmadan daha önce kamuya sunulan tescilsiz tasarımlar olduğu anlaşıldığından ; "Davacı firmanın FSEK ten kaynaklı hakkının ve tescilsiz tasarım hakkının davalı ... firma tarafından ihlal oluşturduğunun ve haksız rekabet oluşturduğunun TESPİTİNE, davalının bu eylemlerinin durdurulmasına, önlenmesine, kaldırılmasına, " şeklinde hüküm tesis edilmiştir. Maddi tazminat konusu; Davacı firma vekili 11/03/2024 tarihli dilekçesi ile başlangıçta dava dilekçesinde geçen 10.000,00-TL maddi tazminatın 5.000 TL kısmını ... Şirketinden talep ettiğini belirtmiştir. Teknik yönü nedeniyle benimsenen bilirkişi heyeti ek raporlarında " Davacının tercihi olan 6769 sayılı SMK’nın 151/2-b maddesine göre, davacının davalı ... Tic. Ve San. Ltd.şti’nden talep edeceği yoksun kalınan kazanç tutarının 1.565,59 TL tutarında olacağı, " şeklinde geçen tespite aynen iştirak edilerek "Davacı tarafça talep edilen ve bilirkişi raporunda hesap edilen 1.565,59 TL 'nin 30/06/2022 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalı ... firmasından alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," şeklinde hüküm tesis edilmiştir. Ürün, ve sair vasıta olarak el koyma, toplanma talebi; El konulacak ürünlerin sonrasında imhası şeklinde bir talebi olmadığından, taklit olduğu belirtilen ürünlerin belirsiz bir zaman diliminde EL KOYMA şeklinde Yediemin veya emanet birimlerinde muhafazası mümkün görülmediği, hiç olmazsa yargılama bitimi veya karar kesinleştiğinde imhası şeklinde bir talepte de bulunulmadığından bu açıdan ürünlere el koyma talebinde davacının hukuki yararı olmadığı değerlendirilerek bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmesi gerekmiştir.

Kısa kararda 3.ncü maddede tescilsiz yerine tesirsiz yazıldığından (katip hatası) gerekçeli karar yazımında tashihen düzeltilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-Davalılardan ... Şirketi aleyhine açılan davanın REDDİNE, 2-Davalılardan ... Şirketi aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜNE, 3- Davacı firmanın FSEK ten kaynaklı hakkının ve tescilsiz tasarım hakkının davalı ... firma tarafından ihlal oluşturduğunun ve haksız rekabet oluşturduğunun TESPİTİNE, davalının bu eylemlerinin durdurulmasına, önlenmesine, kaldırılmasına, 4-Davacı tarafça talep edilen ve bilirkişi raporunda hesap edilen 1.565,59 TL 'nin 30/06/2022 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalı ... firmasından alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 5-İmha talebi olmadığı için ihlal oluşturduğu ileri sürülen araç , ürün, ve sair vasıta olarak el koyma, toplanma talebi hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına, 6-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 106,945 TL karar ilam harcından peşin alınan 1.024,65 TL'nin düşümü ile bakiye 917,705‬ TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine, 7- (Red yönünden) AAÜT uyarınca maddi tazminat yönünden 5.000,00 TL vekalet ücreti, manevi tazminat yönünden 40.000,00 TL vekalet ücreti, tazminat dışındaki istemler yönünden 40.000,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 85.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalı ... Şirketi'ne verilmesine, 8-(Kabul yönünden)AAÜT uyarınca maddi tazminat yönünden 1.565,59 TL vekalet ücreti, tazminat dışındaki istemler yönünden 40.000,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 41.565,59 TL vekalet ücretinin davalı ... firmasından tahsiliyle davacıya verilmesine, 9-(Kısmen red yönünden ) AAÜT uyarınca reddedilen maddi tazminat yönünden 1.565,59 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalı ... firmasına verilmesine, 10-Davacının bu dosyada yaptığı 21.750,00 TL bilirkişi ücreti, 172,00 TL yargılama gideri, 106,945 TL harç masrafı olmak üzere toplam 22.028,945‬ TL'nin kabul ve red oranına göre takdiren 1/2'si 11.014,47 TL'nin davalı ... firmasından tahsiliyle davacıya verilmesine, 11-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Dair verilen karar davacı vekili ile davalı firmalar vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı. 05/05/2025

Katip ... Hakim ... E-İmzalıdır E-İmzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2023/112, K. 2025/158, T. 05.05.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2023-112-e-2025-158-k-851367fab7de