Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/971 E. 2024/1073 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR ESAS NO : *** KARAR NO : ***

HAKİM :... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ... - [16943-49277-98861] UETS DAVALI : ... - ... ... VEKİLİ : Av. ... - [16891-98889-26317] UETS

DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : *** KARAR TARİHİ : *** GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin inşaat alanında ticari faaliyet gösteren bir işletme olduğunu, davalının ise araç satışı yapan ticari işletme sahibi olduğunu, (... Otomotiv). Taraflar arasında Kayseri 1. Noterliği'nin ... yevmiye ve 14.07.2022 tarihli işlemi ile araç satışı gerçekleştiğini, müvekkiline satılan 16 ... (Yeni plaka 38 ...) plakalı Land Rover marka Range Rover Sport model aracın gizli ayıplı olması nedeniyle eldeki tazminat davasının açıldığını, taraflar arasında satışı gerçekleşen araç için müvekkiline toplamda 2.505.000,00 TL ödeme yaptığını, müvekkilinin aracı aldıktan kısa bir süre sonra herhangi bir kaza vb durum yaşanmaksızın aracın mekanik bölümünde arıza meydana geldiğini, müvekkilinin aracı çekici vasıtası ile tamir atölyesine götürdüğünü ve burada tamirata başlandığını, müvekkilinin, aracında meydana gelen arızaların hangi husustan kaynaklandığını tespit edemediğinden Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne başvurarak delil tespiti talebinde bulunduğunu, ilgili mahkemece yapılan tespitte bilirkişi tarafından "Tespite konu aracın, turbo sisteminin ve motorunun arızalanmasının aracın tespit isteyen tarafından 109 KM'lik süreçteki kullanımından kaynaklanmasının beklenemeyeceği, dolayısıyla aracın satıl öncesinden kaynaklanan sebeplerden arızanın kaynaklanmış olabileceği, dolayısıyla aracın ayıplı olarak kabul edilmesi gerektiği, tespit isteyenin araçta turbo ve motor arızasının satış öncesinden bilmesinin mümkün olmadığı cihetiyle gizli ayıplı olduğu..." ifadelerine yer verildiğini, henüz 109 KM kullanılmış aracın bu şekilde arıza yapmasıyla aracın gizli ayıplı olduğu kabul edilmesi gerektiğini, aracın gizli ayıplı olduğunun müvekkilince öğrenilmesinin hemen akabinde Kayseri 13. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ve 26.09.2022 tarihli işlemiyle davalıya ayıp ihtarı gönderildiğini, gönderilen ihtar ile davalıdan alınan aracın gizli ayıplı olduğu ve zararın giderilmesi gerektiğinin bildirildiğini, davalı tarafından müvekkilince gönderilen ihtara cevap verildiğini, müvekkilinin, aracın mekanik parçalarının arıza yapması ile birlikte aracını tamir atölyesine götürdüğünü ve burada tamirata başlandığını, aracın tamiri ... ... Ltd. Şti. tarafından yapıldığını ve müvekkiline teslim edildiğini, müvekkili aracıyla ilgili yapılan tamirat işlemleri sonucunda ilgili firmaya 555.000,92 TL ödemek zorunda kaldığını, müvekkili tarafından katlanılan zararın davalıdan tahsili gerektiğini, davanın kabulünü, müvekkiline satılan aracın gizli ayıplı olması nedeniyle ödediği tamir bedelinin şimdilik 50,00 TL'sinin ihtar tarihi olan 26.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, müvekkilinin aracından tamirat ve parça temini aşamasında mahrum kaldığı süre boyunca oluşan kira zararının şimdilik 50,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, müvekkilinin arıza yapan aracını tamir atölyesine götürmek için ödediği çekici bedelinin şimdilik 50,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri (ihtar ve delil tespiti masrafı dahil olmak üzere) vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, müvekkilinden Lande Rover marka Range Rover Sport model 16 ...(Yeni plaka ***) plakalı aracı satın aldığını, davacı tarafın aracı satın almadan önce tüm araştırmasını yaptığını, her türlü hata ve hasarlarını sorgulattığını ve aracı satın aldığını, davacı tarafın aracı aldıktan sonra araçta oluşan motor hasarından dolayı müvekkiline ulaştığını ve müvekkilinin kendisinden kaynaklanan bir durum söz konusu ise ödeyeceğini bildirdiğini, akabinde müvekkili ile birlikte servis ve sanayide araştırmalar yaptığını, yapılan araştırmalar neticesinde araçta oluşan hasarın tamamen sürücü hatasından kaynaklandığı araçta gizli bir ayıbın söz konusu olmadığı sonucuna varıldığını, davacı tarafın durumu bile bile böyle bir dava ikame etmiş olmasının tamamen kötü niyetle hareket ettiğini, müvekkili ile davacı tarafın birkaç sanayiciden aldıkları bilgiler neticesinde aracın darbe sonucu turbo hortumunun delindiğini ve söz konusu delikten motorun içerisinde ki yağın yavaş yavaş boşaldığını, yağın tamamen boşalmasının akabinde motorun yağsız kalması ile motorun kilitlendiği ve kullanılmaz hale geldiğinin öğrenildiğini, sürücünün tamamen kendi kusuru ve vurdumduymazlığı neticesinde araçta hasar oluştuğunu ve aracın motoru kullanılamaz hale geldiğini, bu hususun davacı tarafın aracını yaptırmış olduğu ... isimli iş yerinde çalışan veyahut ortak olan ... isimli şahıs tarafından müvekkili ve davacının olduğu bir ortamda beyan edildiğini, müvekkilinin aracın arızasından herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, davacı tarafın tamamen kötü niyetli bir şekilde kendi kusurundan dolayı oluşan hasarı müvekkilinden tahsil etmeye çalıştığını, davanın reddini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ***D. İş sayılı delil tespit dosyasının dosyamız arasına alındığı görülmüştür. Davacı vekilinin 10/04/2023 tarihli dilekçe ekinde Kayseri 13. Noterliğinin 26/09/2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesini ve tebliğ şerhini sunduğu görülmüştür. ... İth. İhr. Turz. Taş. Ve Hayv. İnş. Taah. San Ve Tic. Ltd. Şti.'ne müzekkere yazılarak ekli faturada yazılı davacıya ait 38 ... plakalı Land Rover marka, 2017 model, LW tipli, 170323W0237204DTA motor numaralı, SALWA2FN0HA148914 şasi numaralı dizel aracın buradaki bakım ve onarımına ilişkin servis iş emirlerinin, servis faturalarının, aracın arızasının tespitine ilişkin tüm tutanak, servis kayıtlarının ve sair belgeleri celp edilmiştir. Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi Müdürlüğüne dava konusu aracın trafiğe çıkış tarihinden itibaren tüm tramer kayıt dökümleri celp edilmiştir.

Mahkememizin 31/10/2023 tarihli duruşmasında davalı tanığı ...'ın beyanı alınmıştır. Mahkememizin 26/12/2023 tarihli duruşmasında davalı tanıkları ... ve ...'in beyanı alınmıştır. Mahallinde mahkememizce 13/02/2024 günü keşif icra edilmiş, keşif mahallinde bir makine mühendisi hazır bulundurulmuş, makine mühendisi Harun Karakaya 01/04/2024 tarihli raporunda özetle; 1- Dava konusu aracın servis bakımlarının zamanında yapılmadığı, söz konusu arızanın Servis bakımının yapılmamasından kaynaklanmış olabileceği, dolayısıyla araçtaki arızanın satıştan önce araçta var olduğu ve aracın ayıplı olduğu, basit bir gözden geçirme ile turbo ve motor arızasının tespitinin mümkün olmadığından ayıbın gizli ayıplı niteliğinde olduğunu,

2- Dava konusu araçtaki turbo ve motor arızasının onarım maliyetinin 523.331,57 TL olduğunu, 3- Araçtaki arızanın makul onarım süresinin azami 5 gün olduğu ve ikame araç bedelinin 26.09.2022 ihtar tarihi itibarıyla 15.000,00-TL olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davacı vekilinin ve davalı vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür. Davalının itirazları göz önüne alınarak dosyanın yeni bir makina mühendisi bilirkişiye tevdiine, önceki ara karar gereği yeniden rapor alınmasına karar verilmiş, makine mühendisi bilirkişi Gürhan Güngördü 11/08/2024 tarihli raporunda özetle; - Davacının, 14.07.2022 tarihinde Kayseri 1. Noterliğinde düzenlenen ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesi ile davalıdan 16 ... (Yeni Plaka: 38 ...) plaka nolu aracı 83.000 km'de serbest piyasa bedeli üzerinden sözleşmede geçen 2.505.000,00 TL bedel karşılığı İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapan davalıdan satın aldığı, - Davalı yanın Bilirkişi Raporlarına itiraz ettiği kullanım km'si değerlendirildiğinde, Üçler Yetkili Servisi kayıtlarına göre dava konusu aracın; 13.07.2022 tarihinde 83.109 km, 27.08.2022 tarihinde 89.197 km, 01.10.2022 tarihinde 88.101 km, 09.11.2022 tarihinde ise 91.876 km olduğunun görüldüğü, söz konusu az yukarıda altı çizili tarih ilerlemesine rağmen km değerinin düşmesinin servis kayıtlarında tutarlılık olmadığını, bu nedenle ister Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi *** D.İş dosyasındaki keşif bulguları, ister davacının beyanı 01.10.2022 tarihindeki araç onarım sonrası fatura kesilirken tespit edilen 88.101 km, değer doğru kabul edilsin aracın 3 ay / 5.000 km İkinci el motorlu kara taşıtı ticaretinde garanti ve ayıplı mal statüsü içerisinde olduğu, Dava konusu araçta tüketicinin beklentisinin aracı sorunsuz olarak kullanmak olduğunu, dava konusu araçta kısa süre içerisinde motor arızasının (Turbo Şarj ünitesinin bir motor aksamı olduğu) ortaya çıkmasının ayıp niteliğinde olduğu, Garanti süresi içerisinde bir aracın tüketici tarafından teslim alındığı anda veya belli bir kullanım (3 ay/5000 km) sonrası ortaya çıkabilecek olası motor arızasını fark etmesinin beklenemeyeceği, söz konusu sorun ortaya çıktığı anda Yetkili Servis kayıtlarına göre de tespit edilerek kabul edilen ve yedek parça temini sonrası değişimin yapıldığı ayıbın gizli ayıp kapsamına girdiği, - Turbo şarjların, araçlarda motoru güçlendirerek çekiş gücünü artırdığını ve yakıt tüketiminin azaltılmasına yardımcı olduğunu, hava beslemesi olarak adlandırılan bu sistemin, egzoz borusundan çıkış yapacak gazı bünyesindeki pervaneler aracılığı ile tekrar yanma odasına gönderdiğini, bu sayede motorun, zengin içerikli hava karışımı ile tekrar belirli derecede yakıtla buluşmuş olduğunu, fazla yakıt çekiş gücünde artış meydana getireceğini ve diğer anlamıyla aracın torkunu yükseltilmiş olacağını, Arızalanan turbonun motora direkt olarak zarar vermediği bilinsede, hava beslemesinin yeterli gelmemesi ve yanma odasındaki kötü yanma motorun titreşimli bir çalışma moduna girmesine neden olacağını, titreşimli çalışan motorun ise piston, subap ve biyel sistemini olumsuz etkileyeceğini, motorun iç aksamındaki işleyişin eksikliğinin motorun zarara uğramasına neden olacağını, Turbo şarj arızaları amotor bakımlarının yetkili servislerde (motora uygun yağ ve bakım dinamiğinin doğru yapılması adına) düzenli yapılması durumunda çok daha uzun süreler sonunda ortaya çıktığını, dava konusu aracın satışın bir gün öncesi (Satış: 14.07.2022, Servis: 13.07.2022) davacının talebi üzerine davalı personelince yetkili servise götürüldüğünü ve bakımlarının yaptırıldığını, ancak yetkili servis kayıtları incelendiğinde servis bakımlarının sadece 5 yılda 3 adet 02.07.2021, 23.10.2017 ve 28.08.2017 olduğunun, düzenli olarak servis bakımlarının yapılmadığı, yetkili olmayan servislerin, doğru motor yağı, doğru antifiriz vb bakım malzemeleri kullanıp kullanmadıklarının tespit edilemeyeceğini, bu nedenle de söz konusu arızaya sebebiyet veren sorunların yetkili serviste satış öncesi yapılan rutin bakımda tespit edilemeyeceğini, söz konusu arızalar kullanıma bağlı olarak zamanla çıkacak olsa da bu kadar kısa zamanda oluşmayacağını, - Dava konusu ayıbın giderilmesi için yetkili servisçe de belirtilen ve önceki bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere konu araçlarda motor problemlerinde daha sorunsuz bir araçta olması gereken kullanım özelliklerini sunması adına komple motor ve motor bağlantı (emme manifoldu aksamı vb.) parçalarının değişmesi gerekeceği, söz konusu arıza giderme onarım masraflarının 26/09/2022 tarihi itibari ile 555.000,92 TL olduğunu, - 38 ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar sonrası için ikame araç bedelinin; dava konusu arıza sonrası tamir/parça bekleme ve makul onarım süresinin 5 gün olacağı, bu nedenle araç mahrumiyet süresinin 5 gün olarak değerlendirildiği, kaza tarihi civarında emsal 2011 model araç kira bedelinin günlük 3.250 TL (güncel ortalama günlük kiralamalarda 3.250 TL, Kaza tarihinde model yılına göre değerlendirme yapıldığında) olduğunu, İkame Araç Bedeli = Araç Onarım Gün Sayısı x Günlük Emsal Araç Kira Bedeli İkame Araç Bedeli = 5 x 3.250 = 16.250 TL olduğu değerlendirilmiştir. - 38 ... plaka sayılı araçta meydana gelen arıza sonrası onarım yerine götürülmesi için gerekli olan çekici ücreti şeklinde gerçekleşen zararın varlığı ve kaza tarihi itibariyle miktarının tespiti. Çekici Ücreti = 50 km Ücreti + Kalan km x 18 TL Çekici Ücreti = 750 + (104,6 x 18) Çekici Ücreti = 750 + 1.882,80 Çekici Ücreti = 2.632,80 TL olduğu ancak davacı tarafından sunulan 1.500 TL çekici ücretinin serbest piyasa şartlarına göre indirgenmiş olduğu ve çekici ücreti olarak 1.500 TL ücretin uygun olduğu, - Aracın arızalanmasında davacının kusurunun olmadığı kanısının, davacının aracı almadan servis bakımlarının yaptırılmasını talep etmesi, sonrasında dava konusu hasar meydana geldiğinde yine aynı yetkili servisle irtibata geçip durumu bildirmesi değerlendirildiğinde herhangi bir kusurunun olmadığı yönünde değerlendirme yapıldığı görülmüştür. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği, davacı vekilinin 26/08/2024 tarihli dava değerinin artırılması talepli dilekçe sunduğu, harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalı vekiline tebliğ edildiği görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava; satın alınan aracın ayıplı olması nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. Satıcının ayıptan sorumluluğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 219-231. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ayıp kavramının tanımı kanunda tam olarak bulunmamakla birlikte, ayıptan sorumluluk halleri bu maddelerde hüküm altına alınmıştır. Ayıp kavramı hakkındaki genel tanım, sözleşme gereği edimin taşıması gereken nitelik ile mevcut nitelik arasındaki fark şeklindedir. TBK'nun 219. maddesinde sözleşmeye aykırılık halinde iki ayrı durum mevcuttur. Bunların ilki, satıcının alıcıya bir takım nitelikler bildirmesi ve bu niteliklerin söz konusu şeyde bulunmamasıdır. İkincisi ise sözleşme konusu şeyden beklenen faydayı azaltan veya ortadan kaldıran durumların mevcut olmasıdır. Buna dürüstlük kuralı çerçevesinde karar verilmektedir. Alıcının beklediği faydanın dürüstlük kuralı çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Burada objektif değer baz alınır. Satıcı, sözleşmede taahhüt ettiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur. Satışa sunulan bir ürünün (aracın) ambalajında etiketinde tanıtma ve kullanma kılavuzunda ürünle ilgili reklam ve ilanlarda veya taraflar arasında kurulan sözleşmede, satıcı tarafından belirtilen hususların ve özelliklerin üründe bulunmaması veya tahsis ya da kullanım amacı bakımından malın değerinin veya müşterinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler ayıp sayılır. Bu eksiklikleri taşıyan mal ve ürünler ise ayıplı mal sayılır (TBK m. 219). TBK'nun 221. maddesine göre satıcı satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, ayıptan sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan her anlaşma kesin olarak hükümsüzdür. Satıcının ayıptan sorumluluğunun doğması için aranan şartlar: a) Ortada bir ayıp bulunmalıdır. Ayıp; maddi, ekonomik veya hukuki olabilir. Satılanın yırtık, bozuk, kırık, lekeli olması gibi haller maddi ayıp teşkil eder. Hukuki ayıp ise, satılanın değerini ve ondan beklenen faydaları etkileyen eksikliklerdir. Satıcının bildirimi yoksa fakat eşyanın niteliği gereği, eşyadan beklenen bir fayda varsa, dürüstlük kuralı çerçevesinde beklenen bu faydanın sağlanamaması durumunda ayıptan bahsedilebilir. b) Satılandaki ayıp önemli olmalıdır. Ayıp sonucunda, söz konusu şeyin değerinin veya elverişliliğinin önemli şekilde azalması veya tamamen ortadan kalkması gereklidir. Bu gibi durumlarda, satılan şeydeki ayıp önem kazanmış olur. Önemsiz ayıplardan dolayı satıcı sorumlu tutulamaz. c) Alıcı malın ayıplı olduğunu bilmiyor olmalıdır. Bu konu, TBK'nun 222. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, "Satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu değildir. Satıcı, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse olur." Böylece alıcı, sözleşmenin kurulması esnasında ayıpları biliyorsa, bunları kabul etmiş sayılır ve satıcı ayıptan sorumlu olmaz. Ancak bunların gerçekleşebilmesi için, alıcının sözleşmeden önce, satın aldığı şeyi gözden geçirme imkânını bulabilmesi gereklidir . Burada gözden geçirmeden kasıt, olağan bir muayenedir. Alıcının satın aldığı şeyde, dikkatli özeni gösterseydi fark edebileceği ayıplardan da satıcı sorumlu değildir. Alıcının, malın ayıplı olduğunu bilmiyor olması gerekmektedir. Gizli ayıplarda, alıcının malın ayıplı olduğunu bilmesi mümkün değildir. Olağan gözden geçirme, malın alınırken kabaca gözden geçirilmesidir. İlk bakışta görülebilecek olan ayıplar mevcutsa, satıcının ayrıca bunu üstlenmesine gerek yoktur. Bu gibi durumlarda, sorumluluk aranmaz. d) Ayıptan sorumluluk sözleşme ile kaldırılmıyor olmalıdır e) Alıcı ayıbı kabul etmemiş olmalıdır f) Alıcı ayıptan doğan sorumluluk hükümlerinden yararlanabilmek için kanunun kendisine yüklediği külfetleri yerine getirmiş olmalıdır Alıcıya kanunen yüklenen külfetler, satılanı gözden geçirme ve varlığı iddia edilen ayıpları satıcıya bildirme külfetleridir. Alıcı, satın aldığı malı gözden geçirmek ve herhangi bir ayıp halinde de bunu satıcıya bildirmek zorundadır. Bu zorunluluklar TBK'nun 223. maddesinde düzenlenmiştir. TBK'nun 223. maddesine göre, "Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır." Burada kesin bir süre belirlenmemiştir, ancak alıcı ayıbı en kısa sürede bildirmekle yükümlüdür. Tacirler arası ticari satımlarda, satılanın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli değilse, alıcı teslimden itibaren 8 gün, diğer hallerde ise 2 gün içinde satılanın gözden geçirilmesini sağlamakla yükümlüdür. Bu hüküm 6102 Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenmiştir. TTK'nun 23/1.c maddesine göre, "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanunu’nun 223’üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." TBK'nun 225. maddesine göre, satıcının ağır kusurlu olması halinde ayıbın kendisine zamanında bildirilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kurtulamayacaktır. Aynı hüküm, satıcılığı meslek edinmiş kişiler için de geçerlidir. Sözleşmenin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplar nedeni ile satıcı sorumlu olmaz. Satıcı daha uzun bir süre için sorumluluk üstlenmemiş ise ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile, müşteriye teslim tarihinden itibaren 2 (iki) yıllık zaman aşımına tabidir (TBK m.231). Ancak satılan malın ayıbı satıcının ağır kusuru veya hilesi ile gizlenmişse satıcı iki yıllık zaman aşımı süresinden yararlanamaz. (TBK m.231/2). Ürün birden fazla parçadan ibaret ise, ayıplı parçanın yokluğu, diğer parçaların kullanımını etkiliyorsa, ayıbın tüm ürünü kapsadığı kabul edilir. Satıcı veya üretici tarafından ihtiyari veya zorunlu garanti kapsamında ayıp nedeni ile sorumluluk konusunda daha uzun bir süre kararlaştırılabilir. Alıcı, satılanın durumunu gecikmeksizin usulüne göre tespit ettirmekle yükümlüdür. Bunu yaptırmazsa, ileri sürdüğü ayıbın, satılanın kendisine ulaştığı zamanda var olduğunu ispat yükü alıcıya düşer. Bir sözleşmede ayıbın şartları mevcut ise ve alıcı da kendisinden beklenen külfetleri yerine getirmişse, bu durumda alıcı TBK'nun 227. maddesinde kendisine tanınan haklardan birini kullanabilir. Bu haklar; sözleşmeden dönme, bedelde indirim talebi, satılanın ücretsiz onarımı talebi, imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi talebidir (Kaynakça: ARAL, Fahrettin, Borçlar Hukuku (Özel Borç İlişkileri), 8. Baskı, Ankara, 2009- YAVUZ, Cevdet, Borçlar Hukuku Dersleri (Özel H, 9. Baskı, İstanbul, 2011). Bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlığa bakıldığında;dava konusu 16 ...( yeni plaka 38 ...) plakalı, Range Rover marka, 2017 model, SPORT 2.0 SD4(240)SE tipi aracın Kayseri 1. Noterliği'nin 14/07/2022 tarih ... yevmiye sayılı araç satış sözleşmesi ile davalı tarafından davacıya satıldığı, icra edilen keşif sonrası düzenlenen teknik bilirkişinin raporuna göre motor arızasının gizli ayıplı olduğu, bunun aksinin davalı taraflarca iddia ve ispat olunmadığı dikkate alındığında, davalı satıcı tarafından bu şekilde satımının yapılması, satış sırasında bu konuda davacıya bilgi verilmemesinin TBK'nun 225. maddede düzenlenen "satıcının ağır kusuru"nun sonuçlarını doğurur. Aynı maddede, "ağır kusuru olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek, sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz. Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hüküm geçerlidir." denilmiştir. Ağır kusur (iğfal) halinde alıcı, ticari satımdaki ayıp ihbar sürelerine uyulmaksızın, kanundan doğan haklarını kullanabilir (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 13/10/2015 tarihli, 2015/8094 Esas ve 2015/12630 Karar sayılı emsal kararı). Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda araçta gizli ayıp olduğu, davalıların bu bedelden sorumlu olduğu ve davacının ayıp nedeni ile onarım hakkı olduğu ile bu bedelin 555.000,92 TL olduğunun belirtildiği görülmüş, bu şekilde satışa konu araçta gizli ayıp olması nedeni ile davacının ayıptan kaynaklı 555.000,92 TL onarım hakkı olduğu ve bu bedelden davalının sorumlu olduğu dava konusu aracın nitelikleri dikkate alınarak piyasa rayiç fiyatları da araştırılmak suretiyle tam olarak dava konusu aracın yerine ikame edilen aracın kiralama süresi konusunda uzman bilirkişiden rapor alındığı (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 16/05/2019 tarihli, 2018/3744 Esas ve 2019/3262 Karar sayılı emsal kararı) ve 16.250,00 TL ikame araç bedeli ,çekici ücreti talebi yönünden aracın arızayı verdiği yer ile tamir için götürüldüğü yer arasında ve ayıp ile arıza arasında illiyet bağı kurularak aldırılan raporda 1.500,00 TL'nin ( İstanbul BAM 3. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı emsal kararı) makul olduğu, raporların denetime elverişli ve hükme esas alınacak nitelikte olması nedeni ile rapora itibar edilmiş, davacı vekilinin 26/08/2024 tarihli ıslah dilekçesi de dikkate alınmış, ihtarnameden itibaren hesaplanan 04/10/2022 tarihi ile taleple bağlı kalınarak dava tarihi 0lan 28/10/2022 tarihi itibari ile avans faizi uygulanması gerektiğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Davanın KABULÜNE a- 555.000,92 TL tamir bedelinin temerrüt tarihi olan 04/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, b-1.500,00-TL çekici ücretinin temerrüt tarihi olan 28/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c-16.250,00-TL ikame araç bedelinin temerrüt tarihi olan 28/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2- 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 39.124,62-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 80,70TL ve ıslah harcı 9.778,60TL 'nin mahsubu ile eksik 29.265,32-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 80,70-TL peşin harç, 9.778,60-TL ıslah harcı, 3.030,30-TL keşif harcı, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti, 553,25-TL kep, tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 15.523,55-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap edilen 89.912,64-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 7-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, 8-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 9-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/11/2024

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır