İlk Derece Mahkemesi 2022/532 E. 2026/102 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/667 Esas KARAR NO:2026/63

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:10/10/2022 KARAR TARİHİ:29/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin Almanya'nın ... merkezinde kurulan davalı/borçlu şirkete mal sattığını,2007 yılından beri iklimlendirme ürünleri, elektrik ev aletleri alanında aktif bir ticari şirket olduğunu, Almanya merkez, Türkiye ve Hong Kong'da grup şirketleri olduğunu, iklimlendirme sektöründe başta Almanya olmak üzere Avrupa ülkelerinde uluslar arası teknolojik ve perakende marketlerinin tedarikçisi olarak hizmet verdiğini, Davalı tarafın ise yetkilisi tarafından müvekkili şirket ve yetkilileri aleyhinde sosyal medya platformlarında ve diğer bayiler nezdinde hakaret ve iftira içerikli konuşmalar nedeniyle bayilik sözleşmesini haklı ne denlerle sona erene kadar müvekkili şirketin bayisi olarak faaliyet gösterdiğini, taraflar arasındaki ticari güven ilişkisi sebebi ile davalı tarafın talebi üzerine müvekkili şirket tarafından davalı tarafa 22.09.2021 tarihinde 400.000,00 TL ve 05.10.2021 tarihinde 200.000,00 TL olmak üzere toplam 600.000,00 TL borç verildiğini, Müvekkili şirket yetkilisi ile davalı şirket yetkilisi arasında geçen whatsapp yazışmalarında da görüleceği üzere, bu borcun kısa sürede ödenmemesi durumunda ödeme tarihindeki kur farkı ile ödenmek kaydıyla davalı taraf şirket yetkilisi ile anlaşmaya varıldığını, müvekkili şirket tarafından davalıya verilen borcun işbu dilekçe ekinde sunmuş oldukları ödeme dekontlarından da anlaşılacağı üzere 10.03.2022 tarihinde (gecikmeli olarak) ödeme yapıldığını, bu tarih baz alınarak 28.000,00 USD tutarında kur farkının hesaplandığını, bunun üzerine davalı şirket tarafından müvekkili şirket yetkilisinin hesabına 03.06.2022 tarihinde 10.000,00 USD, 19.07.2022 tarihinde 3.000,00 USD olmak üzere toplamda 13.000,00 USD ödeme yapıldığını, kalan 15.000,00 USD kur farkının tüm hatırlatmalara rağmen davalı tarafça ödenmemiş olması üzerine ... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından icra takibine haksız ve mesnetsiz şekilde itiraz edildiğini, Davacı vekili; fazlaya ilişkin tüm yasal hak, alacak ve talepleri ile yargılama neticesinde kesin alacaklarının belirlenmesi akabinde ıslah haklarının saklı kalması kaydıyla, davalı/ borçlunun ... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı dosyasındaki vaki itirazının (şimdilik 100,00 TL kısmi alacak üzerinden) kısmen iptalini, icra takibinin bu şekilde devamını, davalı/borçlunun haksız ve kötü niyetli (şimdilik 100,00 TL kısmi alacak üzerinden) itirazı nedeniyle en az %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, davalı/borçlu taraftan alınarak davacı/alacaklı müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı/borçlu tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının haksız ve mesnetsiz sebeplerle müvekkili aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı dosyası ile icra takibine geçtiğini, taraflarınca süresi içerisinde söz konusu takibe itiraz edildiğini, HMK ve Yargıtay İçtihatları kısmi dava açılmasına cevaz vermekte ise de, davacının dava miktarını belirlerken TMK 2.maddesinde belirtilen dürüstlük kuralına aykırı davranıldığının açık olduğunu, zira, takip talebi ve dava dilekçesinde talep edilmiş olunan alacağın 15.000,00 USD (yaklaşık 280.000,00 TL) olduğunun anlaşılması karşılığında davacı yanın bu miktarın 100,00 TL'si üzerinden davasını ikame etmesinin açıkça kötü niyetli olduğunu, TMK 2.maddesine de aykırılık teşkil ettiğini, bu sebeple dava değerinin artırılması gerektiği kanaatinde olduklarını, Dosyaya sunulan Whatsapp yazışmalarının delil niteliğinde olmadığını ve hükme esas alınamayacağını, bu yazışmalarda yer alan bilgiler ışığında somut olay yorumlanacak olduğunda davacı tarafından gönderilen ve kendisine iade edilmiş olan 600.000,00 TL'nin taraf şirketlerden ziyade şirket yetkilileri arasındaki bir ilişki çerçevesinde gönderildiğinin görüldüğünü, taraflar arasındaki ilişkinin ticari ilişki olmayıp şahıslar arası bir ilişki olduğunu, bu durumda icra takibi ve ikame cdilmiş olan davanın taraflarının tamamı ile başka kişiler olacağından taraf yokluğu sebebi ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, bu taleplerinin yerinde görülmemesi halinde karşılık taraflar arasındaki ilişkinin ticari iş niteliğinde olmadığından Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna yönelik görev itirazlarının kabulünün gerektiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5.maddesi ile Ticaret Mahkemelerinin görev alanlarının belirlenmiş olduğunu, buna göre Ticaret Mahkemelerinin tüm ticari davalarla ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlendirildiğini, huzurda ikame dilmiş olan davanın ve davacının haksız taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, taraflar arasında vadesi geçmiş herhangi bir borç ilişkisinin bulunmadığını, davaya taraf şirketler arasında yetkili servisli konulu bir ticari ilişki olmakla bu ticari ilişkinin gereğini müvekkilinin her zaman yerine getirdiğini, davacı şirkete hiçbir zaman borçlu kalmadıklarını, müvekkilinin bayİliğinin ise soyut ve gerçeklikten uzak sebeplerle davacı tarafından tek taraflı olarak sona erdiğini, bu aşamada müvekkilinin uğramış olduğu zararlarının tazmini haklarını saklı tuttuklarını, davacı yanın da belirtmiş olduğu gibi davacı tarafından hangi sebeple gönderildiği tam olarak belirli olmasa da gönderildiği iddia edilen paranın tamamının iade edildiğini, bu haliyle ortada bir alacak ilişkisinin kalmadığını, borcun geri ödenmiş olduğunun davacı tarafından kabul edildiğini, dava tarihi itibari ile sona erdiğini, Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakla birlikte karşılıklı olarak iradelerin açıklanması ve kabulüne bağlı olarak teknik anlamda kurulmuş bir sözleşmenin varlığından söz edilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte delil niteliğinin taraflarınca kabul edilmeyen taraflar arasındaki Whatsapp yazışmalarının sözleşme kurulması için yeterli sayılacağı ihtimalinde dahi müvekkili tarafından kur farkının kabul edildiğini gösterir açık bir irade beyanının bulunmadığını, kabul etmemekle birlikte kur farkının neden kaynaklandığının ne şekilde hesaplandığı gibi bilgilere de dava dilekçesinde yer verilmediğini, dava dilekçesinde belirtilen müvekkili tarafından yapıldığı iddia edilen 13.000,00 USD tutarındaki ödemeni ise kur farkı olarak ödenen bir miktar olmayıp müvekkili tarafından davacı şirket yetkilisinin şahsına borç olarak gönderilen bir tutar olmakla huzurdaki dava ile ilişkisinin bulunmadığını, verilen bu borcun ödenmesi için ilgili kişiye karşı .... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, Taraflar arasında bir borç ilişkisi olduğunun kabulünde bu ilişkinin niteliğinin TBK 386 maddesinde yer alan tüketim ödüncü sözleşmesi olacağını, belirtilen hukuki ilişkiyi düzenleyen maddelerde temel olarak borç verenin açıkça kararlaştırılmadığı hallerde faiz dahi istenemeyeceğinin belirtilmiş olmasına karşın davacı yanın mesnetsizce kur farkı talebinde bulunuyor oluşunun anlayabilmenin taraflarınca mümkün olmadığını, Davalı vekili; davanın husumet yönünden reddini, taleplerinin kabul görmesi halinde yetki ve görev itirazları doğrultusunda davanın ... Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesini, usule ilişkin itirazlarının kabul edilmemesi halinde, haksız davanın esastan reddi ile taleplerinde açıkça kötü niyetli olan davacının “620'den aşağı olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali davasıdır. Mahkememiz dava konusu, ... İcra Müdürlüğünün 2025/... esas sayılı dosyanın incelemesinde, davacı ... 'nin davalı A... aleyhine 07/09/2022 tarihinde 15.000 USD mevduat faizi, 15.000,00 (1 USD*18,2649=273.973,50) TL asıl alacak olmak üzere 273.973,50 TL toplam üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir. Mali müşavir ... tarafından hazırlanan 24.07.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ".... tarafların ticari defterleri, belge, bilgi, takip dosyası, mübrez belgeler ile sınırlı olarak yapılan tespit inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Dava konusunun; davacı tarafından yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vakı itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması talebinden ibaret olduğu, Davacı tarafın, davalı şirket aleyhine 07.09.2022 tarihinde ... İcra Müdürlüğü 2022/... E. Sayılı İcra Dosyası ile 15.000,00 USD Asıl Alacak üzerinden toplam 15.000,00 USD tutarında icra takıbi başlattığı, Davacı taraf dava dilekçesinde özetle davalı tarafa çeşitli tarihlerde ödünç para gönderilmiş olduğunu, whatsapp yazışmalarında da görüleceği üzere, bu borcun kısa sürede ödenmemesi durumunda ödeme tarihindeki kür farkı ile ödenmek kaydıyla davalı taraf şirket yetkilisi ile anlaşmaya varıldığını, müvekkili şirket tarafından davalıya verilen borcun dilekçe ekinde sunmuş oldukları ödeme dekontlarından da anlaşılacağı üzere 10.03.2022 tarihinde (gecikmeli olarak) ödeme yapıldığını, bu tarih baz alınarak 28.000,00 USD tutarında kur farkının hesaplandığını, bunun üzerine davalı şirket tarafından müvekkili şirket yetkilisinin hesabına 03.06.2022 tarihinde 10.000.00 USD, 19.07.2022 tarihinde 3.000,00 USD olmak üzere toplamda 13.000,00 USD ödeme yapıldığını, kalan 15.000,00 USD kur farkının tüm hatırlatmalara rağmen davalı tarafça ödenmemiş olduğunu iddia ettiği, Davacı; defterlerini 6102 sayılı TTK.m.64/3, VUK. M.182 uyarınca tutulması zorunlu olan 2021- 2022 yıllarında E-Defter sistemine tabi olduğu, E-Defter sisteminde sadece Envanter Defterinin noter tasdikine tabi olduğu, davacının 2021-2022 yılları envanter defteri açılış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, bu itibarla HMK 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 madde gereğinde mevcut haliyle davacının 2021-2022 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, Davalı defterlerini 6102 sayılı TTK.m.64/3, VUK. M.182 uyarınca tutulması zorunlu olan 2021 yılına ait Yevmiye, Defter-i Kebir ve Envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, 2021 yılına ait Yevmiye Defterlerinin kapanış tasdikinin yasal süresi içerisinde yapılmış olduğu, bu itibarla HMK 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 madde gereğinde mevcut haliyle davalının 2021 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, Davalı; defterlerini 6102 sayılı TTK.m.64/3, VUK. M.182 uyarınca tutulması zorunlu olan 2022 yılında E-Defter sistemine tabi olduğu, E-Defter sisteminde sadece Envanter Defterinin noter tasdikine tabi olduğu, davalının 2022 yılı envanter defteri açılış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, bu itibarla HMK 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 madde gereğinde mevcut haliyle davalının 2022 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, Huzurdaki davanın konusu dikkate alınarak tarafların ticari defter kayıtlarında yer alan ticari borç/alacak ilişkisine ilişkin tespitin yapılmadığı, Takdiri tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Sayın Mahkemece, dosyaya mübrez whatsapp yazışmasının sözleşme olarak kabul edildiği takdirde; rapor içeriğinde yapılan hesaplama neticesinde; davacının davalıdan 68.942,66 USD, 41.078,73 USD - 27.863,93 USD tutarında alacaklı olduğu, ancak; davacı tarafın kabulünde olan davalı tarafın iddiasında yer alan davalı tarafından dava dışı üçüncü kişiye karşı 13.000,00 USD bedelli .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılan tutarın takas mahsubu neticesinde davacının davalıdan 27.863,93 USD 13.000,00 USD 14.863,93 USD alacaklı olacağının hesaplandığı, Davacı tarafça icra takibinde işlemiş faiz talep edilmediğinden icra takip tarihine kadar işlemiş faizin Hesaplanmadığı, 8- Takdiri tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Sayın Mahkemece, dosyaya mübrez whatsapp yazışmasının sözleşme olarak kabul edilmediği takdirde; davacının davalıya toplamda 600.000,00 TL tutarında ki ödünç paranın davalı tarafından davacıya geri ödendiği, işbu nedenle davacının davalıdan alacak talebinde bulunamayacağı, yönünde oluşan görüş ve kanaatimin takdiri bütünüyle Sayın Mahkemeye ait olmak üzere saygıyla arz ederim..." şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir. Mali müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan 04.04.2025 tarihli ek raporda özetle; Dava konusunun; davacı tarafından yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması talebinden ibaret olduğu, Davacı tarafın, davalı şirket aleyhine 07.09.2022 tarihinde ... İcra Müdürlüğü 2022/... E. Sayılı İcra Dosyası ile 15.000,00 USD Asıl Alacak üzerinden toplam 15.000,00 USD tutarında icra takibi başlattığı, Davacı taraf dava dilekçesinde özetle davalı tarafa çeşitli tarihlerde ödünç para gönderilmiş olduğunu, whatsapp yazışmalarında da görüleceği üzere, bu borcun kısa sürede ödenmemesi durumunda ödeme tarihindeki kur farkı ile ödenmek kaydıyla davalı taraf şirket yetkilisi ile anlaşmaya varıldığını, müvekkili şirket tarafından davalıya verilen borcun dilekçe ekinde sunmuş oldukları ödeme dekontlarından da anlaşılacağı üzere 10.03.2022 tarihinde (gecikmeli olarak) ödeme yapıldığını, bu tarih baz alınarak 28.000,00 USD tutarında kur farkının hesaplandığını, bunun üzerine davalı şirket tarafından müvekkili şirket yetkilisinin hesabına 03.06.2022 tarihinde 10.000,00 USD, 19.07.2022 tarihinde 3.000,00 USD olmak üzere toplamda 13.000,00 USD ödeme yapıldığını, kalan 15.000,00 USD kur farkının tüm hatırlatmalara rağmen davalı tarafça ödenmemiş olduğunu iddia ettiği, Huzurdaki davanın konusu dikkate alınarak tarafların ticari defter kayıtlarında yer alan ticari borç/alacak ilişkisine ilişkin tespitin yapılmadığı, Takdiri tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Sayın Mahkemece, dosyaya mübrez whatsapp vazışmasının sözleşme olarak kabul edildiği takdirde; rapor içeriğinde yapılan hesaplama neticesinde; davacının davalıdan 68.715,56 USD — 40.943,34 USD - 27.772,22 USD tutarında alacaklı olduğu, ancak; davacı tarafın kabulünde olan davalı tarafın iddiasında yer alan davalı tarafından dava dışı üçüncü kişiye karşı 13.000,00 USD bedelli .... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılan tutarın takas mahsubu neticesinde davacının davalıdan 27.772,22 USD 13.000,00 USD - 14.772,22 USD alacaklı olacağının hesaplandığı, Davacı tarafça icra takibinde işlemiş faiz talep edilmediğinden icra takip tarihine kadar işlemiş faizin hesaplanmadığı, Takdiri tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Sayın Mahkemece, dosyaya mübrez whatsapp vazışmasının sözleşme olarak kabul edilmediği takdirde; davacının davalıya toplamda 600.000,00 TL tutarında ki ödünç paranın davalı tarafından davacıya geri ödendiği, işbu nedenle davacının davalıdan alacak talebinde bulunamayacağı, yönünde oluşan işbu ek rapor görüş ve kanaatini içerir ek raporu sunduğu görülmüştür. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafça davalıya ödünç para gönderildiği borcun kısa sürede ödenmemesi halinde kur farkı ile ödenmek şartı kapsamında anlaşmaya varıldığından bahisle kur farkından kaynaklı alacak isteminde bulunulduğu görülmüştür. Uyuşmazlık konusu alacak istemi kapsamında yapılan değerlendirmeye göre VUK 215/2-ba Maddesinde ''Türk para birimiyle yapılan işlemler, işlemin gerçekleştiği günün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla ilgili para birimine çevrilir. '' şeklinde düzenlemenin mevcut olduğu, TBK'nın 99. Maddesi gereğince de kural olarak ödemelerin TL cinsinden yapılacağı, ancak sözleşmede aynen ödeme kaydı veya buna işaret eden bir ifade varsa borcun yabancı para cinsinden ödenmesi gerekir. Taraflar arasında kur farkına dayalı olarak alacak isteminde bulunulabileceğine dair anlaşma yoksa kur farkından kaynaklı alacak isteminde bulunamaz. Davacı tarafça dosyaya ibraz edilen whatsApp yazışmalarıyla kur farkı alacağının kabul edildiğine dair davalı tarafın açık kabulünün bulunmadığı anlaşıldığından ve davalı tarafın borcunu ödediği tanzim edilen bilirkişi raporlarıyla sabit olmakla davanın reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00 TL peşin harçtan, başlangıçta peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile eksik 651,30 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 6-Devletçe karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 7-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345/1. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.29/01/2026

Katip ... E-İMZA

Hakim ... E-İMZA