İlk Derece Mahkemesi 2020/228 E. 2020/370 K.

T.C. İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/228 Esas KARAR NO : 2020/370 DAVA : Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) DAVA TARİHİ : 02/06/2020 KARAR TARİHİ : 30/09/2020 Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin, %10 oranında payla davalı şirketin ortağı olduğunu, T.T.K.'nun 411 ve 412. maddesine göre olağanüstü genel kurul toplantısı talebinde bulunduğunu, davalı şirketin T.T.K.'nun 414. maddesine göre olağan genel kurul yapacağını beyan ederek 05/03/2020 tarihinde 2019 yılı olağan genel kurulunu yaptığını, toplantıya katılan müvekkilinin şirketin kayıt ve belgelerinin özel denetçi tayini yoluyla incelenmesini talep ettiğini, toplantı da gündemin 10. Maddesine bu konunun görüşülmek üzere ilave yapıldığını, yapılan oylamada oy çokluğuyla müvekkilinin bu konudaki talebinin reddedildiğini, sermaye şirketlerinin amacının kâr elde etmek olup şirketin kâr etmek bir yana tüm varlıklarını satmaya başladığını ve elde edilen gelirlerin yok edildiğini, şirket adına kayıtlı bulunan taşınmazların gerçek bedellerinin çok altında satıldığını, yönetim kurulu başkanı ...ve akrabalarına peşkeş çekildiğini, şirket yöneticisinin kafasına göre takılıp hesap vermediğini, şirketin sürekli olarak borçlandırıldığını, tüm şirket kayıtlarının iki yıllık geçmişe yönelik olarak özel denetçi tarafından incelenmesi, taşınmazların gerçek bedelleriyle satılıp satılmadığının belirlenmesi, şirket gelirlerinin nerelere sarfedildiğinin saptanması ve şirketin fiktif ilişkilerle ortaklara neden borçlandığının belirlenmesi gerektiğini, muhtemelen son on yıl şirketin hep aynı fiktif ilişkilerle zarar gördüğünü, bu durumun tespiti için yapılan özel denetçi tayini talebinin haklı ve samimi olmasına rağmen reddedildiğini bildirmiş, davalı şirkete özel denetçi tayin edilerek şirket kayıtlarının incelenmek suretiyle rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir. SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacının 05/03/2020 tarihli genel kurulda özel denetim yapılması talebinde bulunduğunu, bu tarihteki genel kuruldan önceki genel kurullarda yönetimin ibra edildiğini, ibra edenler arasında davacının da bulunduğunu, şirketin borçlarının kapatılması yönünde bir seyir olup yönetimde herhangi bir sıkıntının olmadığını, davacının davalı şirket hakkında yaptığı icra takibine karşılık menfi tespit davası açıldığını, T.T.K.'nun 438. maddesinde özel denetçi atanmasının ön şartının bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmış olması olarak belirtildiğini, davacının bu ön şartı yerine getirdiğine dair iddiasını kanıtlayamadığını, ayrıca genel kurul toplantısında bazı gündem maddelerinde olumlu oy vermekle birlikte bu istemi konusunda dava açma hakkını saklı tutmaması nedeniyle ve geçmiş yıllardaki ibra yönünde oy kullanmasına bağlı olarak özel denetçi atanması talebinde bulunamayacağını bildirmiş, davanın bilgi alma ve inceleme hakkı kullanılmadan açılması ve isteme esas teşkil eden koşulların oluşmaması nedeniyle esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE Dava, T.T.K'nun 438 (2) maddesi uyarınca davacının ortağı olduğu davalı şirkete özel denetçi atanması istemine ilişkindir. T.T.K.'nun 438 (1) maddesinde her pay sahibinin pay sahipliği haklarının kullanılması için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkının daha önce kullanılması halinde belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebileceği, 439 (1) maddesinde ise genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi halinde sermayenin en az onda birini halka açık anonim şirketlerde, yirmide birini oluşturan pay sahiplerinin veya paylarının itibari değeri toplamı en az 1.000,000,00-TL olan pay sahiplerinin üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesi'nden özel denetçi atanmasını isteyebileceği düzenlenmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise dilekçe sahiplerinin kurucularının veya şirket organlarının kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pây sahiplerini zarara uğrattıklarını ikna edici bir şekilde ortaya koymaları halinde özel denetçi atanacağı belirtilmiştir. Somut olayda davalı şirket halka açık olmayan nitelikte anonim şirket olup davacının onda bir oranında pay sahibi ortak olması nedeniyle T.T.K.'nun 439 (1) maddesi uyarınca dava açma hakkı bulunduğu gibi dava, aynı maddede düzenlenen hak düşürücü süre içinde açılmıştır. Davacı, T.T.K.'nun 438 (1) ve 439 (1) maddelerinde düzenlenen özel denetçi atanması için genel kurulda talepte bulunmaya ilişkin davanın ön şartını yerine getirerek 05/03/2020 tarihli genel kurulda bu konuda talepte bulunmuş, yapılan oylamada davacının talebinin oy çokluğu ile reddine karar verilmiştir. T.T.K.'nun 438 (1) maddesinde özel denetçi atanması talebinde bulunabilmesinin ön şartlarından biri de bilgi alma ve inceleme hakkının daha önce kullanılmış olmasıdır. Dava ön şartının yerine getirilip getirilmediğinin tespiti için davacı vekiline bu konudaki delil ve belgelerini sunmak üzere süre verilmiş, davacı vekili tarafından inceleme hakkının kullanıldığına dair bir delil ve belge sunulmamıştır. Her ne kadar davacı vekili davalı şirkete keşide ettikleri 10/01/2020 tarihli ihtarname ile inceleme hakkını kullandıklarını iddia etmişse de ihtarname T.T.K.'nun 412. maddesi uyarınca yapılacak genel kurul içeriği ile gündem maddelerine ilişkin olup T.T.K.'nun 438 (1) maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması talepli olmadığı gibi bu hakkın kullanıldığını kanıtlar bir belge niteliğinde değildir. Bu nedenlerle davacı tarafın T.T.K.'nun 438 (1) maddesinde açık ve emredici nitelikte ve dava ön şartı olarak düzenlenen bilgi alma ve inceleme hakkını özel denetçi tayin edilmesi talebinden önce kullanmamış olması nedeniyle davanın, dava ön şartı yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerektirici nedenlerle: 1-Davanın dava ön şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 115(2) maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı yararına takdir edilen 3.400,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından yatırılan gider avansından bir harcama yapılmaması nedeniyle bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına, 6-Taraflarca peşin olarak yatırılan gider avansından artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/09/2020

Başkan ... E-İmzalıdır Üye ... E-İmzalıdır Üye ... E-İmzalıdır Katip ... E-İmzalıdır