İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2019/620 E. 2020/586 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2019/620
- Karar No
- 2020/586
- Karar Tarihi
T.C. İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2019/620 Esas KARAR NO : 2020/586 DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 08/10/2019 KARAR TARİHİ : 15/12/2020 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ...İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyası ile davalı şirketin, hem müvekkil hakkında hem de diğer borçlu ... hakkında icra takibi başlattığı ve müvekkile İzmir...İcra Müdürlüğü tarafından 10 Örnek Ödeme Emri gönderildiği, takibe mesnet kambiyo senetleri toplu olarak icra takibine konu edildiği ve öncelikle alacaklı tarafından diğer dosya borçlusu... yönünden mahkemesinden bir İhtiyati Haciz kararı alındığı ve icra takibinin başlatıldığı, ödeme emri ve takibe konu senetler incelendiğinde, müvekkilin vadesi gelmiş bir senet borcunun olmadığı, takibin diğer borçlusu...n yönünden davalı şirket ile kendi aralarında yapmış oldukları 'Muacceliyet Sözleşmesine'' dayalı olarak davalının İhtiyati Haciz kararı aldığı , müvekkil yönünden ise takip tarihi itibari ile muaccel hala gelmiş bir borcun olmadığının, takibe dayanak muacceliyet sözleşmesinde müvekkilin imzasının olmadığı açıkça görüleceği, İzmir.. .İcra Müdürlüğünün...Sayılı dosyası ile davalı şirketin müvekkil hakkında başlattığı icra takibinde, takip tarihi olan 18.12.2018 tarihi itibari müvekkilin davalıya muaccel bir borcu olmadığının ve davalıya borçlu olmadığının tespiti ile, İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... Sayılı dosyasında öncelikle geçici olarak durdurulmasına karar verilmesini, müvekkilin yaşadığı mağduriyet gözönüne alınarak müvekkile ait miras payı olan gayrimenkuller ve müvekkile ait araç üzerindeki haczin öncelikle geçici olarak, davanın hitamında ise tamamen kaldırılmasına karar verilmesini, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava dışı...n'in müvekkile olan borcuna karşılık 18.04.2017 tarihinde toplam bedelleri 145.000,00 TL olan 30 adet sıralı senet düzenlediği ve...n'in işletmesinde çalışan annesi davacı ...'ın anılan senetleri imzalayarak aval verdiği, 18.03.2018, 18.04.2018, 18.05.2018, 18.06.2018, 18.07.2018, 18.08.2018, 18.09.2018, 18.10.2018, 18.11.2018, 18.12.2018 tarihli toplam 9 adet senedin vadesinde ödenmemesi üzerine muacceliyet sözleşmesi uyarınca tüm senetlerin muaccel hale gelmiş olduğundan borçlular aleyhine icra takibi başlatılmasında usul ve yasaya aykırı bir husus bulunmadığı, asıl borçlunun imzalamış olduğu muacceliyet sözleşmesinin avalist için de bağlayıcı nitelikte olduğu, neticeten yukarıda tarihleri belirtilen 9 adet senedin vadesinde ödenmemesi sebebiyle anılan tüm senetler takip tarihi itibariyle her iki borçlu için de muaccel hale geldiği, bu nedenle yapılan icra takibinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığından haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE : Uyuşmazlığın, Dava dışı ... ile davalı ...Şti arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı davaya konu kambiyo senetler yönünden dava dışı borçlu tarafından imzalanan sözleşmesi 18.04.2017 tarihli muacceliyet sözleşmesine dayalı olarak yürütülen İzmir... İcra Müdürlüğü ... Sayılı takip sayılı dosyasında 30 adet kambiyo senedinden dolayı davacının bu ticari ilişkiden kaynaklı olarak senetlerin vadesinin gelmediği iddiasıyla muaccel olmadığından sorumlu olup olmadığı, muacceliyet sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, davacının sorumlu tutulup tutulamayacağı ve borçlu olmadığı yönünde menfi tespiti olduğu anlaşılmıştır. İzmir ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası getirtilerek incelenmiştir. Menfi tespit davası 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 72. maddesinde düzenlenmiştir. Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 72. maddesine göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ise ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesini isteyebilir. Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitidir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır. Dayanılan hukuki ilişkinin gerçekten mevcut olmadığı icra takibine maruz kalmadan önce ileri sürülebileceği gibi, icra takibinden sonra da ileri sürülebilir. Borçlunun icra takibinden önce veya sonra menfi tespit davası açabilmesi için borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararının bulunması şarttır. Buna rağmen borçlunun, alacaklının harekete geçmesini beklemeden borçlu olmadığının tespitinde korunmaya değer bir yararı bulunabilir. Bu tür bir yararının bulunması hâlinde de borçlu, borçlu olmadığının tespiti için dava açabilir. Bunun dışında icra takibi taraflar arasındaki maddi ilişkiyi tespit edecek nitelikte olmadığından, alacaklının takibe girişmesinden sonra, hatta takip kesinleştikten sonra da borçlunun, borçlu olmadığının tespitini mahkemeden istemesi mümkündür. Borçlu belirtilen şekilde takipten önce veya sonra alacaklıya karşı bir menfi tespit davası açar; bu davayı kazanırsa, hakkındaki icra takibi dayanaksız kalır ve borcu ödemekten kurtulur. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesi). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir. Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme veya muaccel olmama gibi bir neden de ileri sürebilir. Kural olarak menfi tespit davalarında ispat külfeti TMK'nın 6. Maddesi uyarınca borcun varlığını iddia eden davalı-alacaklıya aittir. Muacceliyet, bir borç ilişkisinde, alacaklının edimi isteyebileceği ve borçlunun da bu isteme uyarak, edimi ifa etmekle yükümlü olduğu anı belirler. Bir başka deyişle, söz konusu anda borç, ifa kabiliyeti kazanır ve alacaklı yine o anda edimi kabul etmekle yükümlü olur. Bir alacağın ya da borcun muaccel olması, ilke olarak edimin ifası için öngörülmüş bulunan vadenin dolmasıyla gerçekleşir. Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, İzmir ...cra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde somut olay bakımından, taraflar arasında davacının aval olarak imzaladığı ve kabulünde olan 18/03/2018 ile 18/08/2020 tarihleri arasını kapsayan vadelerle 30 adet bono uyuşmazlık konusu değildir; ancak uyuşmazlık, 18/04/2017 tarihli Muacceliyet Sözleşmesinde davacının bu senetlere ilişkin 'herhangi biri ödenmediği için vadesi gelmemiş diğer senetlerin de muaccel hale geleceği'ne ilişkin şart gereği davacının imzası ve muacceliyete muvafakatine dairdir. Her ne kadar davacı 30 adet bonoda aval konumunda ise de söz konusu muacceliyet sözleşmesinin tarafı değildir ve imzası bulunmamaktadır, muacceliyet şartını kabul etmemektedir. Tarafı olmadığı bir sözleşmenin sonuçlarına katlanması kendisinden beklenemeyeceğinden, davanın kısmen kabulü ile; davacının İzmir...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasında takip tarihi itibariyle davalıya bu aşamada muacceliyet şartı gerçekleşmediğinden 18/12/2018- 18/08/2020 vade tarihleri arasındaki toplamda 113.500,00-TL borçlu olmadığının tespitine, takibin davacı yönünden tespit edilen miktar yönünden kısmen iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine, icra dosyasında infaz yapıldığı anlaşıldığından takip miktarı üzerinden 18/12/2018 tarihli bonodan itibaren bugüne kadar hesaplanacak bono bedelleri üzerinden %20 kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; Davacının İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasında takip tarihi itibariyle davalıya bu aşamada muacceliyet şartı gerçekleşmediğinden 18/12/2018 -18/08/2020 vade tarihleri arasındaki toplamda 113.500,00-TL borçlu olmadığının tespitine, Takibin davacı yönünden kısmen iptaline, Fazlaya ilişkin taleAbin reddine, Takip miktarı üzerinden 18/12/2018 tarihli bonodan itibaren bugüne kadar hesaplanacak bono bedelleri üzerinden %20 kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı vekilinin kötü niyet tazminatı talebinin reddine, 2-Harçlar Yasası gereğince hesaplanan alınması gerekli 7.753,18-TL harçtan peşin ve tamamlama harcı olarak alınan 2.564,01-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.189,17-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, 3- Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dava tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir edilen 14.732,50-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dava tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir edilen 5.495,95-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafça yapılan 2.564,01-TL peşin ve tamamlama harcı, 8 tebligat gideri 57,50-TL, 1 posta gideri 16,20-TL olmak üzere toplam 2.637,71-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü nazara alınarak 1.994,01-TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına, 7-Taraflarca tarafından yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili taraflara iadesine, Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/12/2020
Katip ... (e-imzalıdır)
Hakim ... (e-imzalıdır)