İlk Derece Mahkemesi 2016/1090 E. 2018/1032 K.

T.C.

İZMİR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2016/1090 Esas

KARAR NO : 2018/1032

DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/09/2016

KARAR TARİHİ : 04/12/2018

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile ... arasında Hazır Beton Satış sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşmeden doğan ticari ilişki dolayısıyla müvekkilinin keşidecisi olduğu ... Şubesine ait 11/06/2016 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli ... nolu çek davalı ...'ya verildiğini, ...'nın da bu çeki kredi kullandığı ... ... Şubesine 07/03/2016 tarihinde teminat olarak teslim ettiğini, daha sonra tarafların 30.000,00 TL bedelli çekin ...'e iadesi suretiyle karşılığında yeni çek verilmesi konusunda anlaştıklarını, bu amaçla ...-...'a çalışan ... ile ...'nın vekili ...'nın 30.000,00 TL bedelli çeki iade almak, yerine yeni çek vermek amacıyla buluştuklarını, çekin teminatta olduğunun belirtilmesi nedeniyle ... ... Şubesine gidildiğini, banka görevlisinin çeki iade edebilmek için yerine yeni teminat verilmesi gerektiğini bildirdiğini, ...'nın 30.000,00 TL bedelli çeki teslim alıp iade edebilmek amacıyla müvekkilinin çalışanı ...'ndan ...... Şubesine ait Keşidecisi ... olan 24.924,00 TL bedelli, 24/09/2016 keşide tarihli ... nolu çeki alıp banka görevlisine verdiğini, banka görevlisinin aldığı yeni çekin sisteme girişini yaptığını, beklenmesini ve 30.000,00 TL'lik çeki işlem tamamlandığında iade edeceğini bildirdiğini, beklendiği sırada ...'nın çeki iade etmeyeceğini söyleyerek bankadan uzaklaştığını, ...'nun banka ile görüştüğünde çekin ...'ya iade edilebileceğini söyleyerek çekin iadesini yapmadığını, müvekkilinin ...'nın vekili olarak hareket eden ...'nın hileli davranışları sonucunda 30.000,00 TL bedelli çeki iade alamadığı gibi 24.924,00 TL bedelli çeki de mükerrer olarak vermek durumunda kaldığını, bu işlemlerin ... çalışanının bilgi ve görgüsü dahilinde gerçekleştiğini, 30.000,00 TL lik çek iade alınmaksızın mükerrer olarak 24.924,00 TL bedelli çekin ... adına ...na teminata verildiğini, 11/06/2016 tarihli 30.000,00 TL bedelli çekin bu nedenle müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalındığını, dava konusu çekin ise ...'nın kredisi dolayısıyla ... ... Şubesinde teminatta bulunduğunu, müvekkilinin cari hesaptan dolayı borcunun bulunmadığını, davalı ...nın da iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olmayıp çekin bedelsiz olduğunu bildiğini belirterek dava konusu çekin ödenmesi halinde müvekkili şirket bakımından mükerrer ödeme niteliğinde olacak olması dolayısıyla ...... Şubesi 24/09/2016 keşide tarihli, 24.924,00 TL bedelli ... seri nolu çekin ödenmemesi, karşılıksız kaşesi vurulmaması ve ...'ya iade edilmemesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilerek ... Şubesi ve ... ... Şubesine gönderilmesine ve 24/09/2016 keşide tarihli, 24.924,00 TL bedelli ... seri nolu çekten dolayı davacının davalılara borçlu bulunmadığının tespitine, bedelsiz kalan çekin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili davacı tarafın dava dilekçesindeki iddiaların asılsız ve borçtan kurtulmaya yönelik olduğunu, müvekkili ile ... (...) arasında ... ticari alışveriş olduğu müvekkili ile davacı arasında 262,696,57 TL meblağlık bir ticari alış veriş söz konusu olduğunu, bu alış verişin 225.511,57 TL ' sinin hazır beton alış verişinden, kalan37.185 TL' sinin akaryakıt cari hesabından kaynaklandığını, davacı tarafın bu zamana kadar müvekkiline 30/01/2016 keşide tarihli ...nın 30.000 TL çekinin, 06/02/2016 keşide tarihli ...ın 30.000 TL çekini, 13/02/2016 keşide tarihli ...ın 30.000 TL çekini, 20/02/2016 keşide tarihli ...' nın 30.000 TL bedelli çekini, 11/06/2016 keşide tarihli ...nın 30.000 TL bedelli çekini, 30/07/2016 keşide tarihli ...nın 18.928 TL bedelli çekini, 13/08/2016 keşide tarihli ... Bankasının 13.772 TL bedelli çekini, 20/08/2016 keşide tarihli ...nın 30.000 TL bedelli çekinin ve davaya konu olan ...' nın ... şubesinin 24/09/2016 keşide tarihli 24.924 TL bedelli çekini müvekkiline verdiğini, davanın kötü niyetle açıldığını, davacı iddialarını kabul etmediklerini bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı T. ... vekili cevap dilekçesinde özetle, diğer davalı ...' nın müvekkili bankanın ... müşterisi olduğunu müşterisiyle imzalanan genel nakti ve gayri nakti sözleşmesi / şirket kredi kartı ve vade matik sözleşmeleri uyarınca müşteriye şirket kredi kartları tahsil edilerek kullandırıldığını, kredinin tahsil koşulu olarak müşteriden çek tevdi bordrosu ile alınan çek ve senetlerin müvekkili bankaya teslim edildiği ve tahsil edilen bedellerini krediden mahsup edildiğini, müvekkilin banka müşterisi 30/05/2016 tarihinde 11/06/2016 tarihli 30.000 TL tutarlı ... nolu keşidecisinin ... olduğunu ve kredi borcundan mahsup edilmek üzere çek tevdi bordrosu ile teslim alınan çekin geri alarak yerine 24/09/2016 tarihli 24.924 TL tutarlı ... numaralı keşidecinin ... - ... olduğu ...çekinin vermek teklifi üzerine, kredinin bölge yetkisinde olması nedeniyle bölgeden bu hususta idari yetki alınması gerektiği belirtilerek söz konusu çekin tevdi bordrosuyla teslim alınıp girişi yapıldığı teklifin idari binaya gönderildiği, müşterinin teklifinin kabul edilmesi üzerine müşteriye teklifin kabul edildiğinin bildirildiği, ancak daha sonra ne 11/06/2016 tarihli 30.000 TL tutarlı ne de 24/09/2016 tarihli 24.924 TL tutarlı çekin iade alındığını, diğer davalı ile davacı arasındaki hukuki ve ticari ilişkiyi 3. Kişi olarak müvekkili bankanın bilmesinin söz konusunun olmadığını, çekin ancak müvekkili banka müşterisi ...' nın iadesi söz konusu olabileceği , davacının iadesinin hukuken mümkün olmadığını bildirerek, müvekkili bankaya karşı husumet nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı tarafın ihtiyati tedbir talebi hakkında 08/09/2016 tarihli karar ile dava konusu çekin bedeli hesapta mevcut ise çek bedeli hesapta bloke edilmek kaydı ile davalılar tarafından ibraz edilmesi halinde ödenmesi ihtiyati tedbiren durdurulmasına, tedbir kararının çekin davalılar dışında üçüncü kişiler tarafından ibrazı halinde uygulanmamasına, çek bedeli üzerinden % 20 teminat alınmasına karar verilmiş, teminat depo edildiğinde ilgili bankaya tedbir kararı gönderilmiştir.

Taraf delilleri dosyaya bildirilmiş, incelenen ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturama sayılı dosyasında müştekinin ... şüphelilerin ... ve ... oldukları güveni kötüye kullanma suçu nedeniyle yapılan kovuşturmada kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına ilişkin 01/12/2016 tarihinde karar verildiği, soruşturma dosyasında dinlenen ... beyanında ...ta saha mühendisi olarak çalıştığını şirket merkezinden idari işler müdürü tarafından gönderilen birisinini 24.924 Tl ve 24.000 TL' lik iki adet çekin kendisine verdiğini, ...' nın ... ve ...un yetkili kişisi olduğunu, şirketin İzmir MErkezin kendisini ... ile anlaşması gereği 30.000 TL çekin ...' nın iade etmesi şartı ile , ...' ya iki adet çek vermesi söylediğini, ancak çekleri vermeden önce ...' dan 30 .000 TL çeki alması gerektiğini şirketin böyle talimat verdiğini, ... ile buluştuklarında 30.000 TL' lik çekin bankada teminatta olduğunu ve alması gerektiğini bildirdiğini, bankacının çekin teminattan çekilmesi için yeni teminat göstermesi gerektiğini söylediğini ve ...' nın kendisine çekin birisini bana ver dediğini, şirketi aradığını ve çeki verebilirsin dediğinde 24.924 TL çeki ...' ya verdiğin, ancak iade etmesi gereken 30.000 TL' lik çeki vermediğini bildirdiği belirlenmiştir.

İddia ve savunmaların tespiti yönünden davacı taraf ile davalı ...'nın ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesine karar verilmiş, davalı kayıtları Taş Köprü Asliye Hukuk mahkemesine yazılan talimat ile incelenmiş dosyaya gelen 14/08/2017 tarihli bilirkişi raporunda davalının ... yevmiye defterinin kapanış tasdikinin 29/06/2016 tarihinde yasal süresinde yapıldığını 2016 yılında e defter tutmuş olması nedeniyle 3 aylık sürenin sonun da yapılan kayıtların Maliye Bakanlığın ... hesabına yüklendiğinde ayrıca kapanış tasdiki yükümlüğü olmadığını, davacının dava dosyasına sunduğu ticari hesap ekstresine göre davacıya hitaben düzenlenen faturalarda 29/03/2016 tarih 18.923,44 TL faturanın davacının defterlerinde kayıtlı olmadığının anlaşıldığı, davacının davalıdan aldığı defterlerine kaydettiği faturaların toplam 243.027,90 TL olduğunu, davacı almış olduğu mal bedellerine karşılık toplam 237.700 TL bedelli çek verdiği ayrıca davalıya hitaben düzenleyip teslim ettiği 5.327,11 TL ' lik iade faturası düzenlediğini, bu faturanında davalıya olan borçtan düşüldüğünde davalıdan almış olduğu 243.027,90 TL fatura bedeline karşılık 237.700 ve 5.327,11 TL toplamı düşüldüğünde davalıya bakiye 0.,79 kuruş borcu kaldığını bu durumda davacının vermiş olduğu davaya konu 24.924 TL' lik çekin karşılıksız kaldığını, davalının defterlerinde kayıtlı olup davacının defterlerinde kayıtlı olmayan fatura içerikli malların davacıya teslim edildiği ve faturanında davacıya teslim edildiğinin tespit edilmesi durumunda ise bu fatura bedelinin 24.924 TL çek bedelinden düşülmesi ile 18.924,23 TL' lik kısmın davalıya ödenmesi gerektiğini bildirmiştir.

Davalı tarafın ...' nın BA / BS formları celp edilmiş davalı vekili 18/12/2017 havale tarihli dilekçesinde beyanında müvekkilinin davacı tarafa 29/03/2016 tarih ... nolu fatura ile 18.923,44 TL ' lik akaryakıt sattığının sabit olduğunu, davacı tarafının replik dilekçesi ekinde sunduğu defterin ikinci sayfasında 29/03/2016 tarihinde 48 fiş nolu işlem gereği ...' ya ...na ait 18.928 TL bedelli 326056 nolu çekin keşide edildiğine dair bilgi ile inkar ettikleri hususu ile ispat edildiğini bildirmiştir.

Davacı tarafça uyuşmazlık yönüne ait ticari defter ve kayıtları verilen kesin süreye rağmen ibraz edilmediğinden inceleme yapılamamıştır.

Dosyaya toplanan deliller ve tüm dosya kapsama değerlendirilmesi, davacı tarafın davalılar aleyhine ...... şubesine ait 24.09.2016 keşide tarihli 24.924 TL bedelli çekin taraflar arasında ticari ilişki dolayısıyla davalıya verilen ...na ait 11/06/2016 tarihli 30.000 TL bedelli çekin davacıya iadesi karşılığında verildiği ancak 30.000 TL çekin davacı tarafa iade edilmediği bu nedenle dava konusu çek yönünden davalılara borçlu olmadığına tespitine yönelik olarak iş bu davanın açıldığı, davacı ile davalı ... arasında ticari ilişki bulunduğu, davacının dosyaya sunulan ticari hesap ekstresinde davalıdan aldığı fatura toplamının 243.027,90 TL bedelli olduğu, davalı tarafça düzenlenen 29.02.2016 tarihli 18.923,44 TL' lik faturanın taraflar arasında uyuşmazlık konusu olduğu, davacının ticari defterler ve belgeleri yapılan ihtara rağmen verilen sürede ibraz etmediği, davacı tarafın 14/11/2016 tarihli dilekçesinde ekli 2016 yılı muavin kayıt örneğinde ... nolu fiş karşılığında 29/03/2016 tarihinde 18.928 TL' lik borç kaydının mevcut olduğu, davacı taraf çalışanının ... C.Savcılığının ... nolu soruşturma dosyasındaki 24.000 T.L. Ve 24.924 T.L lik çeklerin verilerek 30.000 TLlik çekin iade alınacağının kararlaştırıldığına yönelik beyanları karşısında davalı ...'nın davacı ile ticari ilişki nedeniyle 18.923.44 T.L faturaya ilişkin alacağının sabit olduğu bu fatura bedelinin de mahsubu ile bakiye 5.999,77 T.L yönünden dava konusu çekin bedelsiz olduğu, davalı ...nın davaya konu konusu çek yönünden taraf sıfatının bulunmadığı sonucuna ulaşılarak dava konusu çekin 5.999.77 TLsi yönünden davanın kabulüne, fazlaya ilişkin 18.924.23 T.L .lik bölümü yönünden davanın reddine 08.09.2016 tarihli ihtiyati tedbir kararının uygulanması nedeniyle İİK 72/4 gereğince davalı taraf lehine tazminata ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir.

KARAR :

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davalı ... hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddine,

2-Davalı ... hakkındaki davanın kısmen kabulü ile davaya konu ...... Şubesine ait 24/09/20165 keşide tarihli ... seri nolu 24.924.00 TL bedeli çekin 5.999,77 TL si yönünden davacı tarafın davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine,

Fazlaya ilişkin talebin reddine,

Mahkememizce verilen 08/09/2016 tarihli İhtiyati Tedbir kararının İhtiyati Tedbire konu çekin 18.924,23 TL ' lik bölümü yönünden kaldırılmasına,

Davalı taraf lehine İİK 72/4 maddesi gereğince 3.784,84 TL tazminatın davacı taraftan tahsili ile davalı ...' ya verilmesine,

3-Alınması gerekli 409,84 TL harcın peşin alınan 425,65 TL' den mahsubu ile bakiye 15,79 TL' nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa verilmesine,

5-Kabul edilen miktar AAÜT' ne göre belirlenen 2.180 TL vekalet ücretinin davalı ...' dan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6-Red edilen miktar üzerinden AAÜT' ne göre belirlenen 2.270,88 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı ...' ya tarafa verilmesine,

7-Davalı ... lehine belirlenen 2.180 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı ...na verilmesine,

8-Davacı tarafça yapılan ilk masraf 33,50 TL, 20 tebligat ve 2 müzekkere gideri toplamı 239,10 TL, talimat gidiş dönüş ve bilirkişi ücreti toplamı 379,00 TL ki toplam 651,60 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 156,85 TL' sini davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

9-Davacı tarafça yatırılan gider avansının bakiyesi karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

İlişkin davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/12/2018

Katip...

e-imzalı

Hakim...

e-imzalı