Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1335 E. 2025/765 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : MAHKEMEMİZİN İŞBU ASIL DOSYASINDA: DAVACILAR : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ : DAVALI : DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat), Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : MAHKEMEMİZİN BİRLEŞEN ..... ESAS SAYILI DOSYASINDA: DAVACILAR : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 18/09/2023 KARAR TARİHİ : 23/06/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat), Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı .....Sigorta nezdinde .....poliçe numarası ile sigortalı bulunan ve işleteni ....., sürücüsü .....olan, .....plakalı araç .....tarihinde kaza yaptığını, bu kaza neticesinde müvekkillerinden .....ve .....oğlu, diğer müvekkilleri ....., ....., ....., .....ve .....kardeşi olan .....vefat ettiğini, meydana gelen trafik kazasında muris desteğe yüklenebilecek bir kusur bulunmadığını, olayla ilgili olarak Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....E. Sayılı ceza dava dosyası derdest durumda olduğunu, davalı ....., aracın ruhsat sahibi ve davalı .....ise aracın işleteni olduğundan dolayı tüm destekten yoksun kalma ve manevi tazminat taleplerinden Türk Özel Hukuku hükümlerine göre kusursuz sorumluluk ilkeleri uyarınca sorumlu olduğunu, açıklanan nedenlerle, duruşmalarda belirecek durumlar karşısında, davanın kabulü ile fazlaya ve faize ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla; müteveffanın Annesi .....için 10.000,00 TL müteveffanın Babası .....için 10.000,00 TL, olmak üzere tüm dava ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 20.000,00 Tl Destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazmin ve tahsiline (maddi tazminattan davalı sigorta şirketi poliçelesinde belirtilen limitlerle sorumlu olmak kaydıyla), manevi tazminat açısından ; müteveffanın Annesi .....için 100.000,00 TL, müteveffanın Babası .....için 100.000,00 TL, Müteveffanın Kardeşi .....için 30.000,00 TL, Müteveffanın Kardeşi .....için 30.000,00 TL, Müteveffanın Kardeşi .....için 30.000,00 TL, Müteveffanın Kardeşi .....için 30.000,00 TL, Müteveffanın Kardeşi .....için 30.000,00 TL, olmak üzere toplam 350.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı .....ve .....müştereken ve müteselsilen tazmin ve tahsiline, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tazmin ve tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Asıl davada davalı .....A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Başvuran tarafından yapılmış geçerli bir başvuru söz konusu olmadığını, davalı tarafça sigorta ettirilen .....plakalı aracın .....nolu poliçe ile ...../.....tarihleri arası için davalı şirketçe sigortalandığını, poliçe limitinin 430.000,00 TL olduğunu, davayı kabul etmemekle birlikte kusur oranının tespiti gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 ve 1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, davacıların mütevvefanın ölmeden önce sürekli ve düzenli desteği ispat etmeleri gerektiğini, müteveffanın ölüm tarihi itibari ile eşi ve çocuğunun bulunması halinde bunların payının da ayrılması gerektiğini, kurum tarafından yapılan ödemelerin tespiti ile bu tutarlardan davalı şirketin sorumlu olmayacağını, müteveffanın gelirinin ispat edilememesi halinde asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılmasının gerektiğini, şirketin sorumluluğunun araç sürücüsünün kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, şirketin dava tarihinden itibaren ve ancak yasal faizle sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğini ve nihayetinde davanın reddi gerektiğini iddia etmiştir. Birleşen davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı .....Sigorta nezdinde .....poliçe numarası ile sigortalı bulunan ve işleteni ....., sürücüsü .....olan, .....plakalı aracın .....tarihinde kaza yaptığını, bu kaza neticesinde müvekkillerinden .....ve .....oğlu, diğer müvekkiller ....., ....., ....., .....ve .....kardeşi olan .....vefat ettiğini, olaydan hemen sonra şoför .....şeker hastalığı olduğunu ve gözünün karardığını beyan ettiğini, meydana gelen trafik kazasında murisin, desteğe yüklenebilecek bir kusurun bulunmadığını, olayla ilgili olarak Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....E. sayılı ceza dava dosyasının derdest durumda olduğunu, davalı ....., aracın ruhsat sahibi ve davalı .....ise aracın işleteni olduğundan dolayı tüm destekten yoksun kalma ve manevi tazminat taleplerinden Türk Özel Hukuku hükümlerine göre kusursuz sorumluluk ilkeleri uyarınca sorumlu olduğunu, kendilerince destekten yoksun kalanlar adına davalı .....Sigorta A.Ş ve diğer sorumlular .....ve .....karşı Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .....E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, öncelikle davanın Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .....E. sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine, davalarının kabulü ile fazlaya ve faize ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla müteveffanın annesi .....için 5.000,00 TL, müteveffanın babası .....için 5.000,00 TL olmak üzere tüm dava ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek temerrüt faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, dosyanın birleştirilmesi durumunda maddi tazminat yönünden İMMS ile sınırlı olmak üzere diğer davalılar ile müştereken ve müteselsilen tazmin ve tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen davada davalı .....Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Kaza tarihinde kazaya karışan araç olan .....plakalı aracın müvekkil şirkette ZMM poliçesi bulunmadığını, hal böyleyken davanın reddini talep ettiklerini, taraflarına dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup, dava dilekçesinde müvekkili şirket taraf olmadığını, davacının İMM teminatından kaynaklı talebi var ise, bu talebinde reddini dilediklerini, mahkemece alınan raporlar taraflarına tebliğ edilmemiş olup, savunma hakları kısıtlandığını, var olan güvencelerin yanında ek bir teminat olarak sunulabilen İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası, trafik sigortasının yetersiz kaldığı durumlarda devreye gireceğini, buna göre diğer davalı sigorta şirketi davacıların tüm zararlarını karşıladığını, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları ile 3. kişilere karşı rücu hakları saklı kalmak kaydı ile; davanın öncelikle usulden reddine, davanın esastan reddine, kusur oranlarının tespiti için dosyanın adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesine bilirkişi incelemesine gönderilmesine, davacı taraf delillerinin tebliği ile delilerinin tebliğine dek esasa cevap verme hakkı saklı tutulmasının, müvekkil şirket sorumluluğunun tespiti açısından davacıların gerçekten de destekten yoksunluk zararları olup olamadığının davacı tarafça ispatına, davacı tarafın gerçek destekten yoksun kalma zararının tespiti için hazine listesinde yer alan uzman aktüerden rapor alınmasına, temerrüte düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine yargılama giderine,faize ve vekalet ücretine karar verilmemesini, karar verilmesi halinde müvekkil şirketin sorumlu olduğu azami poliçe teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak yargılama giderinin,faize ve vekalet ücretine hükmolunmasını; reddedilen kısım için yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Asıl davada davalılar .....ve .....usulüne uygun tebligatlara karşın süresinde cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır. DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: 1-Diyarbakır .....Ağır Ceza mahkemesinin .....esas sayılı dosyası ve bozma sonrası .....esas sayılı dosyası; mahkememiz dosyasının içerisine alınmış olup, davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsü davalı .....taksirle ölüme neden olma suçundan sanık olarak yer aldığı ve hakkında mahkumiyet verildiği, dosyanın henüz kesinleşmediği ilgili kararda kabul edilen olay oluşunun iş bu mahkememiz dosyası ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır. 2-.....plakalı araca ait ZMM Sigorta Poliçesi; davalı .....sigorta şirketi nezdinde aracın .....-.....tarihleri arasında ZMMS kapsamında sözleşmesinin bulunduğu, kişi başına sakatlanma ve ölüm teminatının 430.000,00 TL olduğu, anlaşılmıştır. 3-.....plakalı araca ait İMM Sigorta Poliçesi; davalı .....sigorta şirketi nezdinde aracın .....-.....tarihleri arasında İMMS kapsamında sözleşmesinin bulunduğu, kişi başına sakatlanma ve ölüm teminatının 5000.000,00 TL olduğu,anlaşılmıştır. 4- Davacıların nüfus aile kayıt örneği incelendiğinde davacı .....ve .....müteveffanın baba ve annesi olduğu, diğer davacıların müteveffanın kardeşleri olduğu anlaşılmıştır. 5-Türkiye Noterler Birliğinden gelen .....tarihli yazı cevabına göre .....plakalı aracın kaza tarihinde davalı .....ait olduğu, aracın kamyonet kapalı kasa olduğu ve ticari kullanım amacına ve yük nakli kullanım şekline özgülendiği anlaşılmıştır. 6-Diyarbakır SGK'dan gelen yazı cevabına göre müteveffa .....kaza tarihinde herhangi bir sigortalılık kaydının bulunmadığı belirtilmiştir. 7-Mahkememizce .....tarihinde Ankara ATK'dan aldırılan kusur raporunda özetle; davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı kamyonet ile gündüz vakti, görüşün açık olduğu, meskun mahal dışındaki olay yerinde çevresel kontrollerini gerekli ve yeterli şekilde yapması hususuna riayet etmeyip sevk ve idare hatası ile direksiyon hakimiyetini kaybedip emniyet şeridi/banket üzerinde yürümekte olan müteveffa yaya'ya karşı tedbir almadan önlemsizce çarptığı kazada asli kusurlu olduğu, müteveffa yaya .....olay mahallinde banket üzerinde yürüdüğü esnada sevk ve idare hatası ile emniyet şeridine/bankete giren aracın sadmesine maruz kaldığı olayda atfı kabil kusuru bulunmadığı, yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda; davalı sürücü .....%100(Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, müteveffa yaya .....kusurunun bulunmadığı mütalaa edilmiştir. 8-Mahkememizce asıl ve birleşen dosyanın birlikte görülmeye başlaması sonrası kök rapora ek olarak güncel asgari ücret ile davacıların davalı .....sigorta şirketine yönelik feragat beyanı ve mahkememizce önceki rapordaki eksik hususların ve itirazların değerlendirilmesi sonrası, aktüer bilirkişisi tarafından düzenlenen ve hükme esas alınan .....tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden .....geride kalan yakınları için 2021 yılı trafik sigortası teminatı tarihleri arası kişi başına sakatlanma/ölüm halinde ZMSS trafik sigorta teminatı olarak 430.000,00 TL belirlendiği, davacıların ilgili sigorta şirketi yönünden davadan feragat ettikleri, ilgili limit yönünden garameten yapılan dağılım sonrası davacı .....açısından 229.041,49, ..........açısından 200.978,51 TL olmak üzere toplam 430.000,00 TL limit açısından diğer davalıların sorumluluğun ortadan kalktığı, bu tenzilat sonrası ZMMS poliçe limitini aşan kısım olarak geriye kalan tazminat miktarlarının davacı .....açısından 914.149,68, .....açısından 802.214,83 olduğu, davalı İMM sigortacısı .....sigorta şirketinin 500.000,00 TL limit ile sorumlu olduğu gözetildiğinde garameten hesaplama sonrası davacı .....yönünden 266.304,06 TL, davacı .....yönünden 233.695,94 TL davalı .....Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu anlaşılmıştır. 9-Davacılar vekili .....Sigorta A.Ş. 'ne yöneltilen destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinden poliçesi sorumluluk oranında feragat ettiklerine dair .....tarihli dilekçe sunmuş olduğu, davacı vekilinin sunduğu vekaletnamesi incelendiğinde davadan feragat etmeye yetkisinin bulunduğu anlaşılmıştır. 10-Alınan .....tarihli aktüer bilirkişi ek raporunun güncel asgari ücret tarifesine göre, feragat beyanı ile uyumlu garameten hesaplamaların usulüne uygun gerçekleştirilerek hazırlanmış olduğu ve raporun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla, ....tarihli aktüer bilirkişi ek raporu hükme esas alınmıştır. 11-Davacı vekili mahkememize sunduğu .....tarihli dilekçesi ile davacı anne .....için destekten yoksun kalma tazminatı talebini 10.000,00 TL'den 990.881,99 TL'ye, davacı baba .....için 10.000,00 TL'den 877.077,40 TL'ye, toplamda ise 1.867.959,39 TL'ye yükseltildiğini ve birleşen dava davalısı .....sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere talepte bulunulduğunu beyan ederek belirli hale getirme dilekçesini sunmuştur. DOSYA İÇERİSİNDE BULUNAN TÜM DELİL VE BELGELER BİR ARADA DEĞERLENDİRİLDİĞİNDE; Dava destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat istemlerine ilişkin tazminat davasıdır. Asıl dava konusu uyuşmazlık; tüm davalılara yönelik, müteveffa ile davalı .....sigorta nezdinde sigortalı davalı araç sürücünün kusur durumunun tespiti ile davacılar .....ve .....açısından destekten yoksun kalma tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı, müteveffanın sağlığında desteğinden yararlanıp yararlanamadıkları, buna göre, müteveffanın ölümü ile destek zararının ortaya çıkıp çıkmadığı, tazminatın miktarı ve davalı asillere tüm davacılar tarafından yöneltilmiş manevi tazminat şartlarının oluşup oluşmadığının tespiti ve tahsiline ilişin olduğu anlaşılmıştır. Birleşen dava .....esas sayılı dava konusu uyuşmazlık; davalı .....sigorta şirketine yönelik, müteveffa ile davalı .....sigorta nezdinde sigortalı davalı araç sürücünün kusur durumunun tespiti ile davacılar .....ve .....açısından destekten yoksun kalma tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı, müteveffanın sağlığında desteğinden yararlanıp yararlanamadıkları, buna göre, müteveffanın ölümü ile destek zararının ortaya çıkıp çıkmadığı, tazminatın miktarı ve tahsiline ilişin olduğu anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamı dikkate alındığında, .....günü saat .....sıralarında davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı kamyonet ile Diyarbakır istikametinden Silvan istikametine seyir halinde iken kaza mahalline geldiği esnada kamyonetinin ön kısımlarıyla, ön ilerisinde emniyet şeridi/banket üzerinde yürümekte olan müteveffa yaya .....çarpması neticesi davaya konu ölümlü trafik kazası meydana geldiği ve .....bu kaza sonrası vefat ettiği anlaşılmıştır. meydana gelmiştir. a) Destekten yoksun kalma tazminatı açısından: Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. TBK’nun 53/3. maddesinde sözü edilen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir (Yargıtay HGK’nun 21/04/1982 gün ve 1979/4-1528 E,1982/412 K, sayılı kararı). 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Araç sürücüsü kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlü olduğu gibi, anılan yasal düzenlemeler gereğince, davalı sigorta şirketi de, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir. 2918 Sayılı Yasanın 3.maddesine göre işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydı ile satışta alacısı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya aracın uzun süreli kiralama , ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufta bulunduğu ispat edilirse bu kimse işleten sayılır. Aynı yasanın 85.maddesine göre bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne sebep olursa motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olur. TBK 49.maddesine göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Asıl dava ve birleşen .....esas sayılı davada destekten yoksun kalma tazminatına yönelik maddi tazminat açısından yapılan değerlendirmede; Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre davacı eşin murisin desteğinden pay aldığı karine olarak kabul edilmektedir. Aksini ispat yükü davalı üzerindedir. Anayasa Mahkemesi’nin .....tarih .....Esas .....Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı KTK’nın 90. ve 92. maddelerinde “genel şartlara” atıf yapan cümlelerin iptaline karar verilmiş ve bu karar .....tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş olmasıyla birlikte, Yargıtay .....Hukuk Dairesince zarar görenlerin cismani zarar ve destekten yoksun kalma tazminatı alacağının hesaplanmasında TRH 2010 ve %10 artırım %10 iskonto yöntemi benimsenmiş olup TRH 2010 yaşam tablosunun uygulamasından vazgeçilmemiştir (Yargıtay .....HD.’nin .....E. .....K. .....tarihli ilamı). Bu şekilde destekten yoksun kalma tazminatının hesabında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesi, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan, %10 artırım %10 iskonto yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğinden hükme esas alınan .....tarihli bilirkişi ek raporunun prograsif rant yönetime göre yaptığı hesap raporunun hesaplama yönetimi itibariyle doğru olduğu, mahkememizce alınan .....tarihli ATK dan alınan kusur raporunun dosya kapsamı itibari ile uyumlu olduğu, asıl davada davalı .....sigorta şirketinin ZMMS kapsamında, davalı .....işleten ve davalı .....araç sürücüsü olarak TBK haksız fiil hükümleri uyarınca destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olduğu, birleşen dava davalısı .....sigorta şirketinin de İMMS kapsamında poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Her ne kadar davalı .....vekili .....tarihli duruşmada dava açılmadan önce davacılara ödenen kan parası adı altındaki 60.000,00 TL ödemenin varlığı hususunda yemin teklifi için süre talebinde bulunmuş ise de, ilgili davalıya usulüne uygun yapılan tebligata rağmen süresinde cevap dilekçesi sunularak yemin deliline dayanılmadığı gözetilerek davalı asil vekilinin yemin teklifi için süre talebi yerinde görülmemiştir. Davacı vekilinin asıl dava davalısı .....Sigorta A.Ş. Açısından, ZMM sigorta poliçesi sorumluluk oranında davadan feragat ettiğine dair feragat dilekçesi sunmuş olduğu anlaşılmıştır. HMK'nın 307. maddesi gereğince feragat, davacının talep sonucundan kısmen vaya tamamen vazgeçmesi niteliğinde olup, aynı Kanunun 311. maddesi gereğince davadan feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Davadan feragat maddi hukuk bakımından haktan da feragat anlamına gelir. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, 6098 sayılı TBK'nın 162 ve 163. maddelerine göre borcun tamamından sorumludur. Nitekim, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88/1 maddesinde trafik olayı nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüştür. 6098 sayılı TBK'nın 167. maddesi uyarınca, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları da mevcuttur. Trafik kazasından kaynaklanan cismani tazminat ve manevi tazminat istemli asıl davada, sürücü, işleten ve sigorta şirketi arasında, müştereken ve müteselsilen sorumluluk bulunduğundan, davacı taraf zararını davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebilir. Zarar görenin sigortadan müştereken ve müteselsil talep edebileceği tazminat miktarı sigorta teminat limiti ile sınırlıdır. Müşterek ve müteselsil borçlulardan birisi tarafından yapılan ödemenin sonuçları ise TBK'nın 166. maddesinde düzenlenmiş ilgili madde de, "(1)Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. (2) Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler. (3) Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır." düzenlemesine yer verilmiştir. Bu çerçevede, davacının zararlarından sürücü, işleten ve asıl dava davalısı .....sigorta şirketi müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan yapılan ödeme kadar, diğer borçluların da borcundan kurtulması TBK'nın 166/1. maddesinin gereği olup, bu madde kapsamında diğer müteselsil borçluların ancak tazminat alacağına karşılık yapılan ödeme kadar borcundan kurtulacağı muhakkaktır. Yine TBK'nın 168. maddesinin 2. bendinde "alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır" hükmü düzenlenmiştir. Sürücü açısından; işleten ile sürücü arasında müteselsil sorumluluk olmakla beraber, sürücü haksız fiil faili olup, zarar en son sürücü üzerinde kalacağından, işletenin haksız fiil faili sürücüye rücu hakkı bulunmakta ise de, kaza araçtaki teknik arızadan dolayı meydana gelmediği sürece sürücünün araç işletenine zararı rücu hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle haksız fiil ve zararın asıl sorumlusu olan sürücü hakkındaki feragat, aracın işletenine sirayet edeceğinden, araç işletenini sorumluluktan kurtarır. Somut olayda, TBK'nın 168/2. maddesi gereğince, davacılar vekilinin davalı sigorta şirketi hakkındaki feragat beyanı, bu aracın işleteni olan diğer davalı araç sürücüsü ve davalı araç işletenine de sirayet edecektir. Kaldı ki davacılar vekili poliçeyi aşan kısım yönünden birleşen dava ile birlikte İMM sigorta poliçesini düzenleyen davalı .....sigorta şirketi, davalı işleten ve davalı sürücünün sorumluluğuna gitmiştir. ZMM sigorta poliçesini aşan kısım yönünden mahkememizce alınan .....tarihli ek aktüer raporu hükme esas alınmış ve bu doğrultuda asıl davada davalılar .....ve .....' açısından, davacı .....yönelik 914.149,68 TL davacı .....yönelik 802.214,83 TL ZMMZ poliçe limitini aşan kısım olarak destekten yoksun kalma tazminatı, birleşen davada ise İMMS poliçe limiti olan 500.000,00 TL ile sınırlı olarak davalı .....Sigorta A.Ş. yönünden destekten yoksun kalma tazminatı sorumluluğunun bulunduğu kanaatine varılarak, asıl davanın maddi tazminat istemlerinin davalı asillere yönelik olarak ayrı ayrı kısmen kabulüne, birleşen davanın maddi ayrı ayrı kabulüne, asıl davada fazlaya ilişkin destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Davalılar .....ve .....Yargıtay içtihatlarında da benimsendiği üzere haksız fiil tarihinde temerrüde düşeceği, alacağın bu tarihten itibaren muaccel olacağı belirtildiği anlaşılmakla asıl davada davalı asiller yönünden ....., birleşen davada ise davalı sigorta şirketine başvurunun ulaştığı tarihi takip eden 8 iş günü sonrası temerrüdün oluştuğu dikkate alınarak bu tarihe denk gelen .....tarihinden itibaren faize uygulanmasına, sigortalı aracın gelen yazı cevabından anlaşıldığı üzere ticari kullanım amacına özgülendiği sabit olmakla avans faize karar verilmiştir. Asıl davada manevi tazminat taleplerinin değerlendirilmesi; Hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370) Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur durumları gözönünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK'nın 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Manevi tazminat ilkeleri kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda davacıların talebinin ayrı ayrı kabulü ile; davacılardan .....ve .....için ayrı ayrı 100.000,00'er TL, müteveffanın kardeşleri olan diğer davacılar için ayrı ayrı 30.000,00'er TL manevi tazminata karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. G.D:Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere; HÜKÜM: 1-Asıl dava .....esas sayılı dava yönünden; A) Davacı .....tarafından açılan destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminat davasının kısmen KABULÜNE, 914.149,68 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, B) Davacı .....tarafından açılan destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminat davasının kısmen KABULÜNE, 802.214,83 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, C) Davacılar .....ve .....lehine asıl davada hüküm altına alınan destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın birleşen dava .....esas sayılı dosyada İMM sigortasını düzenleyen birleşen dava davalısı .....Sigorta A.Ş.'ye yönelik hüküm altına alınan destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatla tahsilde tekerrür etmemesine, Ç) Davalı .....Sigorta A.Ş. yönünden ikame edilen destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminat davalarının feragat nedeniyle ayrı ayrı REDDİNE, D) Davacı .....tarafından açılan manevi tazminat davasının KABULÜNE, 100.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, E) Davacı .....tarafından açılan manevi tazminat davasının KABULÜNE, 100.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, F) Davacı .....tarafından açılan manevi tazminat davasının KABULÜNE, 30.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, G) Davacı .....tarafından açılan manevi tazminat davasının KABULÜNE, 30.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, Ğ) Davacı .....tarafından açılan manevi tazminat davasının KABULÜNE, 30.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, H) Davacı .....tarafından açılan manevi tazminat davasının KABULÜNE, 30.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, I) Davacı .....tarafından açılan manevi tazminat davasının KABULÜNE, 30.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, 2-Birleşen dava .....esas sayılı dava yönünden; A) Davacı .....tarafından açılan destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminat davasının KABULÜNE, 266.304,06 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı .....A.Ş.'den tahsili ile davacı .....verilmesine, B) Davacı .....tarafından açılan destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminat davasının KABULÜNE, 233.695,94 TL maddi tazminatınd avalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacı .....verilmesine, C) Davacılar .....ve .....lehine birleşen davada hüküm altına alınan destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın asıl dava .....esas sayılı dosyada davalılar .....ve .....yönelik hüküm altına alınan destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatla tahsilde tekerrür etmemesine, 3-Asıl dava yönünden; a-Maddi tazminata yönelik Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 117.240,45 TL harçtan, başlangıçta yatırılan 1.195,43 TL peşin harç, 269,85 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 6.400,00 TL ıslah harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 109.375,17 TL harcın, 77.511,52 TL lik kısmının davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına, b-Manevi tazminata yönelik Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 23.908,50 TL harcın davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına, c-Davacılar tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvuru harcı ve 1.195,43 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 6.400,00 TL lik ıslah harcının 4.536,00 TL lik kısmının, toplamı olan 5.812,13 TL'nın davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ç-Davacılar tarafından 1.582,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 4.545,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 6.127,00 TL yargılama giderinin, 4.342,06 TL lik kısmının davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, d-Maddi tazminat yönünden, Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 139.980,96 TL vekalet ücretinin, 99.201,73 TL lik kısmının davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, e-Maddi tazminat yönünden, Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 124.310,08 TL vekalet ücretinin, 88.096,89 TL lik kısmının davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı ğeçen davacıya verilmesine, f-Maddi tazminat yönünden, Davalı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacılar .....ve .....'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine, g-Maddi tazminat yönünden, Davalı .....Sigorta A.Ş. Lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, ğ-Manevi tazminat yönünden, Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, h-Manevi tazminat yönünden, Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, ı-Manevi tazminat yönünden, Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, i-Manevi tazminat yönünden, Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, j-Manevi tazminat yönünden, Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, k-Manevi tazminat yönünden, Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, l-Manevi tazminat yönünden, Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, m-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına, n-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, 4-Birleşen dava yönünden; a-Maddi tazminat yönünden Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 117.240,45 TL harçtan, başlangıçta yatırılan 1.195,43 TL peşin harç, 269,85 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 6.400,00 TL ıslah harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 109.375,17 TL harcın, 31.863,65 TL lik kısmının davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irad kaydına, b-Davacılar tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvuru harcı ve 269,85 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 6.400,00 TL lik ıslah harcının 1.864,00 TL lik kısmının, toplamı olan 2.403,70 TL'nin davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine, c-Davacılar tarafından 1.582,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 4.545,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 6.127,00 TL yargılama giderinin, 1.784,94 TL lik kısmının davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine, ç-Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 139.980,96 TL vekalet ücretinin, 40.778,33 TL lik kısmının davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, d-Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 124.310,08 TL vekalet ücretinin, 36.213,19 TL lik kısmının davalı .....A.Ş.'den tahsili ile adı ğeçen davacıya verilmesine, e-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irad kaydına, f-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı .....vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketleri vekillerinin ve davalı .....yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim