2021/434 E. 2026/205 K.

T.C. İSTANBUL 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/434 KARAR NO : 2026/205

DAVA : ENDÜSTRİYEL TASARIM HÜKÜMSÜZLÜĞÜ DAVA TARİHİ : 16/11/2023 KARAR TARİHİ : 24/09/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım Tecavüzün - Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Ref'i, Maddi, Manevi ve İtibar Tazminat ile Endüstriyel Tasarım Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ASIL DAVADA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Açıklanan nedenlerle, öncelikle 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerine sonrasında da Türk Ticaret Kanunundaki haksız rekabete ilişkin hükümler dikkate alınarak; taklit ürünlerin başta davalının iş yerlerinde, diğer mağazalarında üretim ve satışının durdurulmasına, görüldüğü yerde toplatılmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalının tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talebimizi arttırmak üzere şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 06.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talebimizi arttırmak üzere şimdilik 100 TL itibar tazminatının delil tespitinin yapıldığı 06.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, 20.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 06.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini, davalı aleyhine verilecek mahkeme kararının masrafı davalıya ait olmak üzere kamuya duyurulması için ülke çapındaki tirajı yüksek olan gazetelerden birer tanesinde yayınlanmasını, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir. Davalının mernis adresine dava dilekçesi ve eklerinin TK 21.maddeye göre tebliğ edildiği, davaya cevap verilmemiştir. BİRLEŞEN ... 4. FSHHM'NİN ... ESAS SAYILI DAVADA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin tekstil sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı tarafça müvekkile karşı ... 3.FSHHM ... Esas sayılı dosyası ile ... numaralı tasarım hakkına tecavüz ve maddi ve manevi tazminat talepli dava açıldığını, ancak davalının tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliği bulunmaması nedeniyle işbu davanın açıldığını, davalı tarafça birleşen davada davaya dayanak olarak gösterdiği ...numaralı tasarımın başvuru tarihinden önce kamuya arz edildiğini, yenilik ve ayırt edicilik özelliğini kaybettiğini, davaya konu tasarım için başvuru tarihinin ... olduğu ancak dava dilekçesinde görselleri sunulan tasarımın ise ... tarihinde kamuya arz edildiğini, davalının tescilinin kötü niyetli olduğunu belirterek, öncelikle işbu davanın ... 3.FSHHM ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, davalı adına TPMK nezdinde ... başvuru numarası ile tescilli tasarımın tümden hükümsüzlüğüne, bu talebin reddi halinde aynı tasarım içinde yer alan 39 sıra numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine haiz olduğunu, davacının bu yönde somut bir delil sunamadığını, davacı tarafça benzer olduğu iddia edilen ürün görselleri incelendiğinde müvekkilinin tasarımına benzer olmadığının görüldüğünü, davacı tarafça internet sitesinden alınan görsellere itibar edilmemesi gerektiğini zira sonradan oluşturulmuş olabileceğini, davacının hükümsüzlük iddiasını kesin delil ile ispat mükellefiyeti altında olduğunu, eldeki dava ile davacının tasarım hakkına tecavüz eylemini örtbas etmeye çalıştığını, davacıya ait iş yerinde ve internet adresinde ... 2.FSHHM ... D. İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını ve bilirkişi raporunda davacının tecavüz eylemlerinin tespit edildiğini, davacının kötü niyetli olarak işbu dava açtığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir. ... 2. FSHHM'nin... D.İş sayılı dosyası ve TPMK kayıtları istenmiş, HMK'nın 266.maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 27/09/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Davacıya ait...lu ... nolu tasarımın SMK kapamında korunmakta olduğu, davalının sosyal medya hesabı ve tasarım tescillerinin davacının tescilinden sonraki tarihli olduğu, iki elbisenin bilgilenmiş kullanıcı gözünde aynı veya çok benzer olarak algılanacağı, bu haliyle iltibas yarattığı, bu durumun davacıya ait korunmakta olan ... başvuru nolu 39 nolu tasarım hakkına tecavüz oluşturduğu, davacının yoksun kaldığı kazanç ile ilgili davacının Satış Fiyatı x Satış Miktarı = Satış Tutarı dikkate alınarak yapılan hesaplamada 16.848,00 TL alacağının olduğu, farazi üretim miktarlarına göre yaptaln hesaplamalara göre ise Minimum üretim miktarına göre lisans bedelinin 78.730,00 TL, Maksimum üretim miktarına göre lisans bedelinin 157.460,00 TL olacağı, takdirin mahkemeye ait olduğu, manevi tazminat ile ilgili tasarım sahibinin hakkına yapılan tecavüz nedeniyle tasarımcının yada tasarım hakkı sahibinin toplum içinde itibar, statü ve güveninin sarsılmasının karşılığının giderilmesine olup, manevi tazminat tarafların kusur ve tutumları doğrultusunda tamamen mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir. 18/07/2023 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle:Huzurdaki davanın Tebligat Kanununa uygun şekilde davalıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalının davaya katılmadığı, cevap dilekçesi vermediği, defter ve belgeleri incelenmek istenmiş olmasına rağmen defter belge ibraz etmediği, davalının tarafıma yaptığı sözlü beyanında resmi defterlerinden davaya konu edilen ürünle ilgili satış ve üretimin miktarların tespit edilemeyeceğinin söylenmesi, yüm bunlara rağmen kök rağorda defter belge ibrazı ile ilgili ısrarlı bir şekilde talepte bulunulmuş olmasına rağmen davalının tarafıma herhangi bir bilgi ve belge sunulmaması nedeniye tarafımdan yapılan hesaplamalar SMK'nın 151/2. maddesi uyarınca yapıldığı, kök raporda davacının yoksun kaldığı kazanç seçenekli olarak hesaplanmış olup takdir mahkemeye ait olduğu, davalı tarafça kök raporda yer alan tasarım değerlendirmemiz yönünden yapılan itirazlar dikkatlice incelenmiş, davalı tarafça kol ağzında manşetler ortalama 10 cm'dir şekli yaptıkları değerlendirmenin “fotoğraf üzerinden yapılamayacak detaylar" içeriğinden bahisle itiraz edilmişsede, ilgili rakamlar mesleki deneyim ve tecrübeleri: seninde rahatlıkla tespit edebileceğini ortalama rakamlardır bu sebeple tasarım yönünden kök raporda belirttikleri tüm değerlendirmeleri tekrar ettikleri, bunun yanı sıra davalı tarafça cevap dilekçesinde sunulmayan daha sonra 02.03.2023 tarihinde gönderilen dilekçe ekinde iletilen yenilik ve ayırt edicilik yönünden önem arz eden görsellerin incelenmesi hususunun mahkemece takdir edileceği, mahkemenin bu delillerin değerlendirilmesi yönünden bir karar vermesi halinde yenilik ve ayırt edicilik yönünden bir değerlendirme yapılabileceği, davalı tarafın itirazları incelendiğinde dosyadaki mevcut deliller doğrultusunda inceleme yapıldığı, kanaati değiştiren bir delil mevcut olmadığı, kök rapordaki kanaatin korunduğu, takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir. 07/04/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Davaya konu olan davacı/karşı davalı ...'a ait ... tescil nolu ... Sınıfı: ... “Giysi” tasarım için 29.01.2020 tarihinde endüstriyel tasarım başvurusunun yapıldığı, ...tarihli ... numaralı bültende yayınlanarak TPMK nezdinde tescil kaydının bulunduğu ve tescilli korumadan yararlanmaya hak kazanmış olduğu, hükümsüzlüğü talep edilen Dava konusu ... tescil nolu tescilli tasarım ile tescil başvuru tarihinden önce “...” adlı instagram hesabı üzerinden 23.09.2019 tarihinde paylaşımı yapılmış olan tasarımın karşılaştırmalı benzerlik değerlendirmesinde; tasarımlar arasında biçim, kalıp, dikim ve süsleme tekniği ile oluşturulan dış görünümleri ile bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, tasarımcının tasarımını geliştirmede sahip olduğu, seçenek özgürlüğünün yeterli derecede kullanılmamış olduğu, farklılıkların küçük ayrıntılarda bulunması sonucunda tasarımların benzer olarak algılandıkları ve aynı kabul edilebileceği, tescil başvurusundan daha önceki tarihte kamuya arz edilmiş olması nedeni ile asıl davada davacı-birleşen davada davalı taraf ...'a ait ... tescil numaralı GİYSİ tasarımı için yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine haiz olmadığı gerekçesi ile hükümsüzlük koşullarının oluşabileceği, hükümsüzlüğü talep edilen dava konusu ... tescil nolu tescilli tasarım ile tescil başvuru tarihinden önce “...” adlı instagram hesabı üzerindeni 02.12.2019 tarihinde paylaşım yapılan tasarımlar için karşılaştırmalı benzerlik değerlendirmesinde; tasarımlar arasında biçim, kalıp, dikim ve süsleme tekniği ile oluşturulan dış görünümleri ile bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, tasarımcının tasarımını geliştirmede sahip olduğu, seçenek özgürlüğünü yeterli derecede kullanmamış olduğu, farklılıkların küçük ayrıntılarda bulunması sebebi ile tasarımların benzer olarak algılandıkları ve aynı kabul edilebileceği, tescil başvurusundan daha önceki tarihte kamuya arz edilmiş olması nedeni ile asıl davada davacı-birleşen davada davalı taraf ...'a ait ...tescil numaralı ... tasarımı için yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine haiz olmadığı gerekçesi ile hükümsüzlük koşullarının oluşabileceği kanaatine varıldığı bildirilmiştir. 16/12/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Takdiri mahkemeye ait olduğu, asıl davada davacı - birleşen davada davalının ... sayı ile tescilli tasarımının benzerinin dava dışı ... isimli instagram hesabında 29.01.2020 başvuru tarihi öncesi kamuya sunulduğu, karşılaştırılan tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde aynı/benzer olarak algılanacağı, iltibasa neden olacağı, asıl davada davacı- birleşen davada davalı tarafın ... sayı ile tescilli tasarımının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini taşımadığı, hükümsüzlük ve sicilden terkin şartlarının oluştuğu bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Asıl dava: Davalının eyleminin davacının tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, durdurulması, önlenmesi, belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talep arttırılmak üzere şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın, 100 TL itibar tazminatının, 20.000,00-TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 06.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili ve hükmün ilanına ilişkindir. Birleşen dava: Davalı adına tescilli ...numaralı tasarımdaki tüm tasarımların hükümsüzlüğü, mümkün olmadığı takdirde bu tasarımdaki ... sıra numaralı tasarımın hükümsüzlüğü talebine ilişkindir. Davacı ... vekili... tarihinde talep artırım dilekçesi sunmuş ve gerekli harcı yatırmıştır. Davanın açıldığı tarih itibarıyla 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU uygulanacaktır. 6769 sayılı SMK'nın 55/4. maddesi:"... Tasarım; bu Kanun hükümleri uyarınca tescil edilmiş olması halinde tescilli tasarım, ilk kez Türkiye'de kamuya sunulmuş olması halinde ise tescilsiz tasarım olarak korunur." 6769 sayılı SMK'nın 56. maddesi: "(1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur. (4) Bir tasarımın aynısı; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. (5) Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. (6) Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır." 6769 sayılı SMK'nın 58. maddesi: "(1) Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir. (2) Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır. (3) Bu Kanun kapsamında sağlanan tasarım koruması, 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda aranan şartları taşıması hâlinde söz konusu Kanunla öngörülen korumaya halel getirmez. 6769 sayılı SMK'nun 59.maddesi: "(1)Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz. (2) Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fıkrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması halinde verir. Korunan tasarımın kendi tasarımdan önce kamuya sunulduğunu makul yollarla bilmesi mümkün olmayan bir tasarımcı tarafından bağımsız olarak yapılan tasarımın koruma kapsamındaki tasarımdan kopyalanmış olduğu kabul edilemez..." hükmü amirdir. Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken buna, o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimle bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımlar dikkate alınır. Koruma kapsamının belirlenmesinde, kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarlama açısından seçenek özgürlüğüne sahip olduğu dikkate alınır. 6769 sayılı SMK'nun 69.maddesi: "(1) Tescilli tasarımların koruma süresi başvuru tarihinden itibaren beş yıldır. Bu süre beşer yıllık dönemler halinde yenilenmek suretiyle toplam yirmi beş yıla kadar uzatılabilir. (2) Tescilsiz tasarımların koruma süresi, koruma talep edilen tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren üç yıldır..." hükmü amirdir. 6769 sayılı SMK'nın 81.maddesi: "a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak. b) Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek. c) Tasarım hakkını gasp etmek. (2) Başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahiptir. Tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edilir. (3) Koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmaz. (4) Tescilsiz tasarımlar için, tasarım 57 nci maddeye göre kamuya sunulduğu takdirde, hak sahibi, tasarım hakkına yönelik ihlallerden dolayı dava açmaya yetkilidir" hükmü amirdir. Ancak “özel amaçla sınırlı kalan ve ticari amaç taşımayan fiiller; deneme amaçlı fiiller; ticari uygulamadaki dürüstlük kuralları ile bağdaşır olmak, tasarımın normal kullanımını gereksiz şekilde tehlikeye sokmamak ve kaynak göstermek şartları ile eğitim veya referans amaçlı çoğaltmalar” ile belirli koşullarda onarım amaçlı fiiller tasarım hakkının kapsamı dışında kalır. 6769 sayılı SMK'nın 149.maddesi: "(1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması. e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması. f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası. g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi. (2) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda, söz konusu ürün, cihaz ve makinelerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değerin kabul edilen tazminat miktarını aşması hâlinde, aşan kısım hak sahibince karşı tarafa ödenir. (3) Birinci fıkranın (g) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda ilanın şeklî ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan hakkı, kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer. (4) Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi zararın tazmini talep edilemez." 6769 sayılı SMK'nın 151.maddesine göre: "(1) Hak sahibinin uğradığı zarar, fiili kaybı ve yoksun kalınan kazancı kapsar. (2) Yoksun kalınan kazanç, zarar gören hak sahibinin seçimine bağlı olarak, aşağıdaki değerlendirme usullerinden biri ile hesaplanır: a) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir. b) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç. c) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli. (3) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle sınai mülkiyet hakkının ekonomik önemi veya tecavüz sırasında sınai mülkiyet hakkına ilişkin lisansların sayısı, süresi ve çeşidi, ihlalin nitelik ve boyutu gibi etkenler göz önünde tutulur. (4) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, ikinci fıkranın (a) veya (b) bentlerinde belirtilen değerlendirme usullerinden birinin seçilmiş olması hâlinde, mahkeme ürüne ilişkin talebin oluşmasında sınai mülkiyet hakkının belirleyici etken olduğu kanaatine varırsa, kazancın hesaplanmasında hakkaniyete uygun bir payın daha eklenmesine karar verir. (5) Mahkeme, patent haklarına tecavüz hâlinde, patent sahibinin bu Kanunda öngörülen patenti kullanma yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğu kanaatine varırsa yoksun kalınan kazanç, ikinci fıkranın (c) bendine göre hesaplanır. (6) Coğrafi işarete veya geleneksel ürün adına tecavüz hâlinde bu madde hükmü uygulanmaz." hükmü amirdir. 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU Madde 54 "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." Madde 55 "(1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır: a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar b) Sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek; c) Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak; d) Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek; e) İş şartlarına uymamak; f) Dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanmak." Madde 56 "Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse; a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b) Haksız rekabetin men’ini, c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilm esini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini, isteyebilir. "hükümleri yer almaktadır. 6102 Sayılı TTKnın 54.maddesi ile, haksız rekabete ilişkin hükümlerin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabete ilişkin hükümlerinin uygulanması açısından varlığı gereken iyi niyet kurallarına aykırılık kriteri kaynağını Türk Medenî Kanunu’nun 2. maddesinde düzenlenmiş olan dürüstlük kuralından almaktadır. Bu iyiniyet kuralına aykırı hareketler iktisadi rekabetin kötüye kullanımıdır. Tasarım kavramı, insan zihninde biçimlendirme, kurma, tasavvur etme faaliyetleri ile, nesnel gerçekliğe estetik bir yapı kazandırmayı ifade eder. Tasarım hakkı ise, herkese karşı ileri sürülebilen, maddi olmayan bir mutlak haktır. Bir ürünün ayırt ediciliğini estetik olarak vurgulayan yaratımlar hukuk düzenince korunur. Türk Hukukunda tasarımlar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile özel olarak korunmaktadır. Kanunda tanımlandığı üzere tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür (SMK m.55/1). Tescil edilmiş bir tasarımın, tescil sonrasında hükümsüz kılınması mümkündür. Hükümsüzlük şartları SMK 77. maddede düzenlenmiştir. Buna göre: a) 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötünîyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, b) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere alt olduğu ispat edilmişse, c) Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise, tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir. Hükümsüzlük kararı, geriye etkili bir karardır. Hükümsüzlüğüne karar verilen bir tasarımdan doğan hak hiç doğmamış kabul edilir (SMK m. 79/1) Bir tasarım tescil belgesine birden fazla tasarım konu olabilir. Hükümsüzlük nedenleri tasarım tesciline konu tasarımların tamamına ilişkin olabileceği gibi, sadece bir kısmına ilişkin de olabilir. Bu durumda, sadece ilgili tasarım bakımından kısmen hükümsüzlüğe karar verilebilir (SMK m. 77/2). Kısmen hükümsüzlük kararı verilen tasarım dışında kalan tasarımlar, "yeni" ve "ayırt edici olma" niteliklerine sahip ise, bu tasarımlar açısından tasarım tescili geçerli olmaya devam eder. Tasarımların, hükümsüzlüğü değerlendirilirken, Yargıtay 11 H.D.'nin bir kararında da belirttiği üzere:"...Tasarımlara ilişkin tarifnameler ve tescil belgeleri ile taraflara ait ürünler birebir karşılaştırılmalı olarak incelenip ayırtedicilik ve yenilik unsurlarının bulunup bulunmadığı belirlenip, sonuca göre karar vermek..." denilmek suretiyle, değerlendirmenin ne şekilde yapılacağı belirtilmiştir. Tasarım tescil sistemi içerisinde, bir tasarımın yeni ve ayırt edici olması gerekli ve yeterlidir (SMK m.56/1). Bir tasarımın aynısı (a) tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, {b} tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir (SMK m.56/4). Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir. Kamuya sunma, sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Hangi tasarımların yeni olarak kabul olunacağı zaman ve mekana göre değişmektedir. Ancak genel olarak "yeni" kelimesi önceden bilinmeyen, hiç kullanılmamış veya az kullanılmış anlamlarına gelmektedir. Bir tasarımın aynısının, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş olması yenilik unsurunu ortadan kaldırır. Tasarımın ayırt edici olması ise, yeni olmasından farklı bir kavramdır. Tasarımın yeni olması, SMK 56/4. maddedeki "Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir" hükmünden de anlaşılacağı üzere yüzeysel bir incelemeyi gerektirir. Oysa ayırt edici olmayı belirlemede ölçü "bilgilenmiş kullanıcıdır (SMK m.56/5). Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim (a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, (b) Tescilsiz tasarım İçin tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir (SMK m.56/5). Bilgilenmiş kullanıcı, daha önceden kamuya sunulmuş tasarımların kendisinde bıraktığı genel izlenimden belirgin derecede farklı İzlenim bırakan tasarımlar ayırt edici kabul edilir. Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, birbiri ile kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınır. 6769 sayılı SMK'nun 56. maddesi; "(1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur. (2) Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir: a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır. b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır. (3) Bu maddede yer alan normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder. (4) Bir tasarımın aynısı; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. (5) Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. (6) Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır." hükmü amirdir. 6769 sayılı SMK'nun 58. maddesi göre; "(1) Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir. (2) Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır. (3) Bu Kanun kapsamında sağlanan tasarım koruması, ... tarihli ve ... sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda aranan şartları taşıması hâlinde söz konusu Kanunla öngörülen korumaya halel getirmez. (4) Aşağıda belirtilen hâller koruma kapsamı dışındadır: a) Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı tasarımlar. b) Ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özellikleri. c) Tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün, başka bir ürüne mekanik olarak monte edilmesi veya bağlanması için belirli biçim ve boyutlarda üretilmesi zorunlu ürünlerin görünüm özellikleri. ç) Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamında yer alan hükümranlık alametleri ile bu kapsam dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, dinî, tarihî ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği işaretlerin, armaların, nişanların veya adlandırmaların uygunsuz kullanımını içeren tasarımlar. (5) 56 ncı maddedeki şartları karşılamak kaydıyla farklı veya eş birimlerden oluşan modüler bir sistemde bu birimlerin birbirleriyle sonlu veya sonsuz olarak çeşitli biçimlerde bağlantı kurmasını sağlayan tasarımlar korumadan yararlanır" hükmü amirdir. 6769 sayılı SMK'nun 59.maddesi göre "Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz" hükmü amirdir. Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken buna, o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimle bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımlar dikkate alınır. Koruma kapsamının belirlenmesinde, kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarlama açısından seçenek özgürlüğüne sahip olduğu dikkate alınır. SMK, TTK hükümleri, ... 2. FSHHM'nin...D.İş sayılı dosyası, bilirkişi raporları ve bütün dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememizce itibar edilen 07/04/2025 ve 13/12/2025 tarihli bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere; davaya konu olan davacı/karşı davalı ...'a ait ... tescil nolu Locarno Sınıfı: ...” tasarım için 29.01.2020 tarihinde endüstriyel tasarım başvurusunun yapıldığı, ... tarihli ... numaralı bültende yayınlanarak TPMK nezdinde tescil kaydının bulunduğu ve tescilli korumadan yararlanmaya hak kazanmış olduğu, hükümsüzlüğü talep edilen dava konusu ...tescil nolu tescilli tasarım ile tescil başvuru tarihinden önce “...” adlı ... hesabı üzerinden 23.09.2019 tarihinde paylaşımı yapılmış olan tasarımın karşılaştırmalı benzerlik değerlendirmesinde; tasarımlar arasında biçim, kalıp, dikim ve süsleme tekniği ile oluşturulan dış görünümleri ile bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, tasarımcının tasarımını geliştirmede sahip olduğu, seçenek özgürlüğünün yeterli derecede kullanılmamış olduğu, farklılıkların küçük ayrıntılarda bulunması sonucunda tasarımların benzer olarak algılandıkları ve aynı kabul edilebileceği, tescil başvurusundan daha önceki tarihte kamuya arz edilmiş olması nedeni ile asıl davada davacı-birleşen davada davalı taraf ...'a ait... tescil numaralı giysi tasarımı için yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine haiz olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, hükümsüzlüğü talep edilen dava konusu ... tescil nolu tescilli tasarım ile tescil başvuru tarihinden önce “...” adlı instagram hesabı üzerinden 02.12.2019 tarihinde paylaşım yapılan tasarımlar için karşılaştırmalı benzerlik değerlendirmesinde; tasarımlar arasında biçim, kalıp, dikim ve süsleme tekniği ile oluşturulan dış görünümleri ile bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, tasarımcının tasarımını geliştirmede sahip olduğu, seçenek özgürlüğünü yeterli derecede kullanmamış olduğu, farklılıkların küçük ayrıntılarda bulunması sebebi ile tasarımların benzer olarak algılandıkları ve aynı kabul edilebileceği, tescil başvurusundan daha önceki tarihte kamuya arz edilmiş olması nedeni ile asıl davada davacı-birleşen davada davalı taraf ...'a ait... tescil numaralı giysi tasarımı için yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine haiz olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla asıl davanın tüm talepler yönünden reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile TPMK nezdinde davalı adına tescilli... tescil numaralı çoklu tasarım tescil belgesinde yer alan 39 numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, A-Asıl davanın tüm talepler yönünden reddine, 1-Harçlar Kanunu Gereğince alınması gereken 732,00 TL ilam harcından; peşin alınan 360,34.-TL, tamamlama harcı ile alınan 1.328,00-TL harç olmak üzere toplam 1.688,34-TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 956,34.-TL harcın talep halinde davacıya iadesine, 2-Reddedilen Tasarıma Tecavüz-Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Ref'i talepleri yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3-Reddedilen Maddi Tazminat talebi yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Reddedilen Manevi Tazminat talebi yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 20.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Reddedilen İtibar Tazminatı talebi yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 7-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, B-Birleşen davanın kısmen kabulü ile; 1-TPMK nezdinde davalı adına tescilli ... tescil numaralı çoklu tasarım tescil belgesinde yer alan 39 numaralı tasarımın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, 2-Fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-Kararın kesinleşmesine müteakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere TPMK'na gönderilmesine, 4-Harçlar Kanunu Gereğince alınması gereken 732,00 TL ilam harcından peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 462,15 TL harcın birleşen dosya davacısından alınarak hazine gelir kaydına, 5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Reddedilen hükümsüzlük talepleri yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan; 10.000 TL bilirkişi ücreti ve 589,60 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam yargılama giderinden kabul ret oranına göre 5.294,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı tarafından yapılan 20,00 TL posta ve tebligat masrafı yargılama giderinin kabul ret oranına göre 10,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır