Danıştay · Danıştay

Danıştay 2025/569 E. 2025/1240 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
Danıştay
Esas No
2025/569
Karar No
2025/1240
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2025/569 Karar No : 2025/1240

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Odası VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2024 tarih ve E:2022/8568, K:2024/5049 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 28/09/2022 tarih ve 31967 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özellik Arz Eden Binaların Tasarım Gözetimi ve Kontrolü Hizmetlerine Dair Yönetmeliğin 5. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinin, 16. maddesinin ve anılan maddelerin atıf yaptığı Yönetmeliğin EK-1 ve EK-2 düzenlemelerinin ilgili kısımlarının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2024 tarih ve E:2022/8568, K:2024/5049 sayılı kararıyla; Anayasa'nın 10. maddesine ve ilgili hüküm uyarınca verilen Anayasa Mahkemesince yapılan değerlendirmelere kararda yer verilerek, Tasarım gözetmeninin, proje müellifinin projeyle ilgili ortaya koyduğu genel proje kurgusunu, esas alacağı model, hesap ve analiz yöntemlerini projeye uygunluğunu deprem/yangın mühendisliği temel ilkeleri bakımından değerlendirdiği, uzmanlığına dayalı olarak henüz avan proje aşamasında, tasarımı yönlendirdiği,Dava konusu düzenleme ile tasarım gözetmenlerinin "mesleki yayın, mesleki deneyim, uzmanlık alanında deneyim, akademik unvan ve mesleki yetkinlik" olmak üzere beş farklı gösterge üzerinden değerlendirildiği, Yönetmelik'te belirlenen 1, 4 ve 5 sayılı üç kriterden herhangi birisinden alınacak yeterli puan ile birlikte bu belge düzenlenebileceği, İdarelerin, yürüttükleri kamu hizmeti kapsamında, sahip oldukları düzenleme yetkisine dayanarak birtakım faaliyetlerin yerine getirilebilmesi için bu faaliyetin gerekli kıldığı yeterlilik seviyesini sağlamak amacıyla belli kriterler belirleme ve bu kriterlerin etkisini (puanlamadaki değeri) de yine işin icaplarına göre tespit etme konusunda takdir yetkisi bulunduğu, bununla beraber, idarelerin, bu belirlemeleri yaparken kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde ve hukukun genel ilkelerinden olan ölçülülük ilkesine uygun hareket etmeleri gerektiği,Dava konusu Yönetmeliğin 5. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinde, tasarım gözetmenliği belgesi alınabilmesi için tasarım gözetmenliği uzmanlık alanlarına göre Ek-1'de belirlenen yeterlilik ve lisans eğitimi koşullarını sağlamak gerektiğinin belirtildiği, bu bentte atıf yapılan Ek-1'de ise, mesleki yayın, mesleki deneyim, uzmanlık alanında deneyim, akademik unvan ve mesleki yetkinlik olmak üzere toplam beş adet tasarım gözetmeni değerlendirme kriteri belirlendiği, belge alınabilmesi için bu kriterlerden toplamda en az 60 puan ve uzmanlık alanında deneyim kriterinden en az 16 puan alınmasının öngörüldüğü, söz konusu kriterler üzerinden puan alınabilmesi için yapılması gereken mesleki etkinlikler, alınması gereken sertifikalar, meslekte geçirilmesi gereken süreler ve benzeri koşullar ve bunlara karşılık alınacak puanların gösterildiği, Bu kapsamda, mesleki deneyim kriteri yönünden meslekte fiilen görev yapılan ilk beş yıldan sonraki (Yönetmeliğin 5. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca belge alınabilmesi için ilgili meslek mensubunun mesleğinde en az beş yıl çalışıyor olması gerektiğinden ilk beş yıl için puan verilmeyeceği öngörülmüştür.) her yıl için ilgili meslek mensubuna 2 puan verileceği, bu kriterden alınan 20 puandan fazlasının göz önüne alınmayacağının, akademik ünvan kriteri yönünden ise Ek-2'deki (Yönetmelik metninde sehven Ek-1 denilmiştir.) uzmanlık alanı veya ilişkili bir alanda yapılan veya yönetilen tezli yüksek lisans için ilgili meslek mensubuna 20, doktora için ise 30 puan verileceğinin öngörüldüğü, Söz konusu düzenlemede; akademik ünvan kriteri yönünden tezli yüksek lisans ve doktoranın yönetilmesi gibi yapılmasının da aynı şekilde puanlandığı, akademisyen olsun ya da olmasın her meslek mensubunun tezli yüksek lisans veya doktora yaparak bu kriterden puan alabileceği, dolayısıyla anılan kriterin akademisyenlik yapan mühendislere münhasır bir düzenleme getirmediği ve bu nedenle davacının akademisyenlik yapan mühendisler ile serbest piyasada faaliyet yürüten mühendisler arasında eşitlik ilkesine aykırı şekilde bir ayırıma gidildiği ve akademisyenlik yapan mühendislere ayrıcalık sağlandığı iddiasına itibar edilemeyeceği, Düzenlemede; mesleki deneyim kriteri yönünden meslekte fiilen geçirilen sürenin 15 yıllık süreden fazlasının göz önünde bulundurulmadığı, bu kriterden toplamda 15 yıllık süreye karşılık en fazla 20 puan alınabilirken akademik ünvan kriterinden yönetilen veya yapılan tezli yüksek lisans için 20 ve doktora için ise 30 puan alınabildiği görülmüşse de; idarece, takdir yetkisi kapsamında her iki kriterin nitelikleri ve mesleki yeterliliğe etkilerinin farklı oluşu göz önünde bulundurularak puan değerlerinin farklı belirlenmesinde ve meslekte geçirilen sürenin 15 yıldan sonraki kısmının göz önünde bulundurulmamasında ölçülülük ilkesine ve hukuka aykırılık görülmediği, Öte yandan, dava dilekçesinin "konu" ve " sonuç" kısımlarında Yönetmeliğin 16. maddesinin iptali istenilmişse de; "açıklamalar" kısmında maddenin sadece 1. fıkrasına yer verildiği ve ileri sürülen iptal nedenlerinin de münhasıran bu fıkraya yönelik olduğu görülmüş olup, maddenin 1. fıkrası ile bu fıkranın atıf yaptığı Ek-2'deki düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, idarece eşitlik ilkesine aykırı şekilde düzenleme yapıldığı, Yönetmeliğin 5. maddesi ve atıfta bulunulan EK-1'de yer alan tablonun ikinci kriterine bakıldığında, mesleki deneyim açısından 20 puandan fazlasının dikkate alınamayacağı ile birlikte meslekte fiilen görev yapılan ilk 5 yıldan sonraki her yıl için 2 puan alınabileceğinin belirlendiği, böylelikle mesleki deneyimde yalnızca 15 yılın dikkate alınacağı sonucunun ortaya çıktığı, öte yandan dördüncü kriterde ise tezli yüksek lisans için 20 puan, doktora için 30 puan düzenlemesi ile akademik kariyere sahibi olan kişilere ayrıcalık tanındığı, oysa, fiili çalışmanın ve deneyimin daha önemli olduğu, alınması gereken asgari 60 puan hesaplamasında mesleki deneyim yeteri kadar göz önüne alınmadığından, anılan puanın alınmasının, akademik çalışması olmayan meslek mensupları açısından mümkün olmadığı, Yönetmeliğim 16. maddesinin 1. fıkrası ile anılan madde ile atıfta bulunulan EK-2'de yer alan düzenlemelerin de, fırsat eşitliğine aykırı bir şekilde, uygulama deneyimi hiç ya da gereği kadar olmamış, daha çok bilimsel araştırmalarda bulunan ve özgün araştırmaları ile katkıda bulunan kişiler olarak tarif edilen akademisyenlere öncelik sağlayan nitelikte olduğu, bunun sonucu olarak, Yönetmelik kapsamındaki işlerde fiilen çalışan, hizmet üreten, deneyim sahibi olan, tasarım ve gözetim aşamalarında fiilen bulunan mühendislerin çalışma alanının kısıtlandığı ve haksız rekabet ortamının oluştuğu, diğer yandan, "özellik arz eden yapı" ifadesinin açıklığa kavuşturulmadığı gibi herhangi bir ölçüte, ortak niteliğe ve tanıma dayandırılmadığı, kaldı ki, mevzuatta "özellik arz eden yapı"ları belirleyecek herhangi bir mercinin de bulunmadığı, belirtilen nedenlerle temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanmasının gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davacının temyiz isteminin reddine, 2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 30/09/2024 tarih ve E:2022/8568, K:2024/5049 sayılı kararının ONANMASINA, 3.Kesin olarak, 03/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Atıf: Danıştay Danıştay, E. 2025/569, K. 2025/1240, T. 03.06.2025, www.arakarar.com/karar/danistay-danistay-2025-569-e-2025-1240-k-e84152fe5048