Danıştay 2024/1928 E. 2025/986 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/1928 Karar No : 2025/986

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Derneği VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... (adına ... Bakanlığı) VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onikinci Dairesinin 27/12/2023 tarih ve E:2022/1939, K:2023/7268 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 27/04/1939 tarih ve 2/10857 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname'nin yürürlükten kaldırılmasına ilişkin 25/06/2021 tarih ve 31522 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/06/2021 tarih ve 4144 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptaline karar verilmesi istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 27/12/2023 tarih ve E:2022/1939, K:2023/7268 sayılı kararıyla; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 103. maddesinde; 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 32. maddesinde; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 40. maddesinde; 3153 sayılı Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun'un 3. maddesinde ve maddenin 02/07/2018 tarih ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik halinde, ek 1. maddesinde; Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname'nin 21, 22 ve 24. maddelerinde; 24/03/2000 tarih ve 23999 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği'nin 1. maddesinde; 17/12/2020 tarih ve 31337 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliği'nin 1. maddesinde yer alan konu ile ilgili kurallar aktarılarak ve 05/07/2012 tarih ve 28344 sayılı Resmi Gazete'de Sağlık Hizmetlerinde İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları ile Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik ile 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 25/04/2022 tarih ve 5530 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'in yürürlüğe konulduğu belirtilerek, Uyuşmazlığın, 27/04/1939 tarih ve 2/10857 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname'nin yürürlükten kaldırılmasının hukuka uygun olup olmadığından (bir başka deyişle radyoaktif ışınlarla çalışan personelin hakları, çalışma süresi ve koşulları bakımından hukuki boşluk oluşturup oluşturmadığından ve bu durumun söz konusu personel aleyhine hukuki sonuçlar doğurup doğurmadığından) kaynaklandığı, 3153 sayılı Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun'un 3. maddesiyle sağlık hizmeti sunumu kapsamında radyasyon hizmetlerinin sunulduğu binaların vasıfları ile radyasyon nedeniyle hastalar ve çalışanların güvenliğine ilişkin usul ve esasların bir nizamnameyle düzenlenmesinin öngörüldüğü; bu düzenlemeye istinaden 27/04/1939 tarih ve 2/10857 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname'nin yürürlüğe konulduğu, Söz konusu Nizamname'nin yürürlük tarihinden sonra, 657 sayılı Kanun'un 103. maddesiyle hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele, her yıl yıllık izinlerine ilaveten bir aylık sağlık izni hakkı getirildiği; 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 32. maddesiyle ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 40. maddesiyle de, her 360 günlük çalışma için 90 gün fiili hizmet süresi zammından yararlanma imkanı sağlandığı, Diğer taraftan, 3153 sayılı Kanun'un, 21/01/2010 tarih ve 5947 sayılı Kanun'la eklenen ek 1. maddesiyle iyonlaştırıcı radyasyonla teşhis, tedavi veya araştırmanın yapıldığı yerler ile bu iş veya işlemlerde çalışan personelin haftalık çalışma süresinin 35 saat olarak belirlendiği; yine bu maddeye istinaden yürürlüğe konulan Sağlık Hizmetlerinde İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları ile Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik ile de, doz limitlerinin aşılmaması için alınması gereken tedbirler ile aşıldığı takdirde izinde geçirilecek süreler ve alınacak diğer tedbirlere yönelik hususların ayrıntılı bir biçimde düzenlendiği, Ayrıca, iyonlaştırıcı radyasyon ışınlamalarına karşı kişilerin ve çevrenin radyasyon güvenliğini sağlamak ve radyasyondan korunma, güvenlik ve emniyet ilkeleri çerçevesinde yürütülmesini sağlamak amacıyla Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği ve Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliği'nin yürürlüğe konulduğu, Görüldüğü üzere, söz konusu Nizamname'nin yürürlüğe girdiği 1939 yılından sonra, radyasyon hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar ile radyoaktif ışınlarla çalışan personelin hakları, çalışma süresi ve koşulları gibi hususlarda; 657 sayılı Kanun'un 103. maddesinde, 5434 sayılı Kanun'un 32. maddesinde, 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesinde, 3153 sayılı Kanun'un ek 1. maddesinde, Sağlık Hizmetlerinde İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları ile Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik'te, Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği'nde ve Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliği'nde kapsamlı ve ayrıntılı düzenlemelere yer verildiği, Son olarak, 3153 sayılı Kanun'un 3. maddesinde yer alan "bir nizamname yapılır" ibaresinin, 02/07/2018 tarih ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'yle, "Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir" şeklinde değiştirilmesi üzerine, 25/06/2021 tarih ve 31522 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan dava konusu 24/06/2021 tarih ve 4144 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname'nin tümüyle yürürlükten kaldırıldığı, Buna göre, radyasyon hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasların sadece Nizamname'de düzenlenmediği; radyasyon alanında yaşanan bilimsel ve teknolojik gelişmeler ile güncel ihtiyaçlar dikkate alınarak yürürlüğe konulan çeşitli kanun ve yönetmeliklerde de (Nizamname'deki bazı düzenlemelere benzer mahiyette) kapsamlı ve ayrıntılı düzenlemeler getirildiğinin anlaşıldığı; söz konusu Nizamname'nin yürürlükten kaldırılmasının, radyoaktif ışınlarla çalışan personelin hakları, çalışma süresi ve koşulları bakımından personelin aleyhine sonuç doğuracak mahiyette hukuki bir boşluk oluşturmadığı sonucuna ulaşıldığı, Kaldı ki, bu dava açıldıktan sonra, anılan Nizamname'nin yerine, 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 25/04/2022 tarih ve 5530 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla da İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'in yürürlüğe konulduğu, Bu durumda, Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname'nin yürürlükten kaldırılmasına ilişkin dava konusu 24/06/2021 tarih ve 4144 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın, 3153 sayılı Kanun'un 3. maddesinde yapılan değişiklik ve radyasyon alanında yaşanan bilimsel ve teknolojik gelişmeler ile kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek tesis edildiği anlaşıldığından; dava konusu Cumhurbaşkanı Kararı'nda üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 3153 sayılı Kanun'un 3. maddesinde yapılan değişiklikten hareketle dava konusu işlemin hukuka uygun olduğunun söylenemeyeceği; idarenin takdir yetkisinin sınırsız olmadığı; ne 3153 sayılı Kanun'da ne de diğer alt mevzuatta açıkça düzenlenmemiş olan konularda hukuki boşluk doğduğu, radyoloji çalışanlarının kazanımlarının sonlandığı; Nizamname'nin yürürlükten kaldırılmasıyla birlikte, 22. maddesindeki haklardan, çalışanların faydalanamayacağı; bu görevlilerin başka işlerde çalıştırılabileceği ya da fazla mesai gibi uygulamalara maruz kalabileceği; dolayısıyla, radyoloji uzmanı hekimler açısından olumsuzluk teşkil edebileceği değerlendirilen bu duruma sebebiyet veren işlemin iptalini talep etmek gerektiği; pek çok radyoloji uzmanının Kanun'un sağladığı imkanlardan mahrum bırakılabileceği, Kanun ile öngörülen özlük haklarının dava konusu işlem ile sınırlandırıldığı; iyonlaştırıcı radyasyonla çalışan personel açısından zarar doğuran unsurun, sadece maruz kaldıkları radyasyonun doz oranının yüksek olması değil, maruz kalınan çalışma süresinin kısa ya da uzun olup olmadığı ile de yakından ilgili bulunduğu; radyasyondan korunma sisteminde doz sınırlarına uyulmasının radyasyonun zararlı etkilerinden korunmanın tek ve yeterli gerekliliği olmadığı; aksine radyasyondan korunma bakımından alınabilecek diğer önlemlerle dozların alınabilecek en alt düzeyde tutulmasının çok daha önemli olduğu; konuyla ilgili milletlerarası uygulama ve düzenlemelerin da bulunduğu; dava konusu edilen işlem ile sağlığın bozulmasına yönelik koşullar ortadan kaldırılmadan, gerekli denetim ve gözetim işlevinin etkin bir biçimde yerine getirilmesi sağlanıp mevcut sağlık riski yeterince azaltılmadan milletlerarası düzenlemelerin amacının tam tersi biçimde, hukuki boşluk yaratılarak radyasyonla çalışanların çalışma sürelerinin artmasına neden olacak şekilde, mevcut koşullar içinde çalışanların sağlıklarını eskisine göre daha iyi koruyan değil bozan bir durum yaratıldığı belirtilerek Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 27/12/2023 tarih ve E:2022/1939, K:2023/7268 sayılı kararının ONANMASINA, 3. 06/05/2025 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi.