Danıştay 2023/2830 E. 2025/568 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/2830 Karar No : 2025/568

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm Seyahat Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 06/04/2023 tarih ve E:2019/8312, K:2023/1693 sayılı kararının, iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla bildirilen ''A1 Yetki Belgesinin İptali'' işlemi ile bu işleme dayanak 31/12/2018 tarih ve 30642 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 30. maddesinin 4. fıkrasında değişiklik yapan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 10. maddesinin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 06/04/2023 tarih ve E:2019/8312, K:2023/1693 sayılı kararıyla; Davacı hakkında tesis edilen A1 yetki belgesinin iptaline ilişkin işlemin iptali talep edildiğinden, bu işlemin dayanağı olan Yönetmelik kuralının "A1, B2 ve D2 yetki belgesi sahipleri, yetki belgesi eki taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtlarını, taşıtın kayıtlı olduğu yetki belgesi kapsamı dışında ve/veya yetki belgesi olmayan gerçek veya tüzel kişilerin faaliyetleri için kullandıramazlar. Bu fıkraya uymayan yetki belgesi sahiplerine 50 uyarma verilir (...) Bu fıkraya göre, 1 takvim yılı içerisinde düzenlenen uyarmalardan ilk tebliğ edilenin, tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün sonrasından başlamak üzere, toplamda tebliğ tarihine bakılmaksızın beş kez uyarma düzenlenmesi halinde, taşıtın/taşıtların kayıtlı olduğu yetki belgesi iptal edilir." ibarelerine hasren inceleme yapıldığı, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 1., 2., 4., 27. ve 34. maddeleri ile Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 5., 6. ve 78. maddelerine atıfta bulunularak, Dava konusu Yönetmelik kuralı yönünden; Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 30. maddesinin 4. fıkrasının, 15/11/2019 tarihinde değiştirildiği, bu durumda, anılan düzenleme yönünden işin esasının incelenmesine olanak bulunmadığı, Davacının A1 yetki belgesinin iptaline ilişkin işlem yönünden; Dava konusu birel işleme dayanak Yönetmelik kuralı karar tarihi itibarıyla değişikliğe uğramış ise de, A1 yetki belgesinin iptaline ilişkin işlemin hukuka uygunluk denetiminin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan kurallara göre yapılması gerektiği, Davacının taşımacılık faaliyetinde kullandığı, ... plakalı araç için Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 30. maddesinin 4. fıkrası uyarınca ... tarih ve ... numaralı ihlal tutanağının düzenlenmesi üzerine ... tarih ve ... sayılı yazıyla 50 uyarma verildiğinin taahhütlü olarak 22/02/2019 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacı firmaya 2019 yılı içerisinde ve ilk tesis edilen uyarmanın tebliğinden otuz gün sonra, toplamda beş (5) kez daha anılan maddenin firma tarafından ihlal edildiğinden (... ve ... plakalı araçlar için ... tarihli ve ... numaralı ihlal tutanakları; ... plakalı araç için ... tarihli ve ... numaralı ihlal tutanağı; ... plakalı araç için ... tarihli ve ... numaralı ihlal tutanağı) bahisle davacının A1 yetki belgesinin iptaline karar verildiği, Dairelerinin 25/10/2022 tarihli ara kararıyla davalı idareden, davacı hakkında tesis edilen işleme dayanak oluşturan uyarma yaptırımları hakkında dava açılıp açılmadığı, yaptırımların kesinleşip kesinleşmediğinin sorulduğu, verilen ara karar cevabından, tesis edilen uyarma yaptırımları hakkında açılmış bir davanın bulunmadığının anlaşıldığı, Öte yandan aynı tarihli ara kararında, dosya içerisinde eksik olduğu tespit edilen iki uyarma yaptırımının tebliğ evraklarının da gönderilmesinin istenildiği, davalı idarece ... plakalı araç hakkında tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı ihlal tutanağına istinaden davacıya 50 uyarma verildiğini belirten ... tarih ve ... sayılı yazının tebliğine ilişkin evrakların sunulduğu ancak, davacı hakkında gerçekleştirilen 5. ihlale ilişkin (... plakalı araç hakkında tanzim edilen ... tarih ve ... numaralı ihlal) uyarma yaptırımının davacıya tebliğ edildiğini gösteren herhangi bir yazı ve tebliğ belgesinin sunulamadığı, Davalı idarece, aynı yıl içerisinde anılan maddeye muhalefet nedeniyle ilk tebliğ edilen uyarma yaptırımından 30 gün sonra beşinci kez yaptırım uygulanmasını takiben doğrudan yetki belgesi iptaline karar verilmesinin, Yönetmelik hükmüne istinaden gerçekleştirildiği belirtilmiş ise de; Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 78. maddesinde, tesis edilen yaptırımların, Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgililere tebliği gerektiği, böylece taşımacıların hangi fiillerinin yaptırıma konu olduğunu öğrenmeleri ve haklarında uygulanan yaptırımlara karşı itirazda bulunma veya dava açma yoluna başvurabilmelerine imkan sağlandığı, Olayda, 12/07/2019 tarihinde yapılan denetimde Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 30. maddesinin 4. fıkrasına aykırı faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi üzerine, ... numaralı ihlal tutanağının düzenlendiği, söz konusu tutanağın Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı XII. Bölge Müdürlüğü'nce Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü'ne iletildiği, ancak bu yazıdan sonra yapılan işlemlere ve tebliğlere ilişkin bilgi ve belgenin dosyaya sunulamadığı, tutanağın Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü'ne gönderilmesi sonrası ... tarih ve ... sayılı işlemle doğrudan davacının yetki belgesinin iptaline karar verildiği görüldüğünden, tesis edilen birel işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, düzenleme işlem yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yetki belgesi iptali için beş kez uyarı düzenlenmesinin yeterli olduğu, ayrıca uyarı yaptırımlarının tebliğinin gerekmediği, dava konusu bireysel işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Üye ...'ın, dava dilekçesinde, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 30. maddesinin 4. fıkrasının iptaline karar verilmesi istenilmesine rağmen, Daire tarafından anılan maddenin "A1, B2 ve D2 yetki belgesi sahipleri, yetki belgesi eki taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtlarını, taşıtın kayıtlı olduğu yetki belgesi kapsamı dışında ve/veya yetki belgesi olmayan gerçek veya tüzel kişilerin faaliyetleri için kullandıramazlar. Bu fıkraya uymayan yetki belgesi sahiplerine 50 uyarma verilir (...) Bu fıkraya göre, 1 takvim yılı içerisinde düzenlenen uyarmalardan ilk tebliğ edilenin, tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün sonrasından başlamak üzere, toplamda tebliğ tarihine bakılmaksızın beş kez uyarma düzenlenmesi halinde, taşıtın/taşıtların kayıtlı olduğu yetki belgesi iptal edilir." kısımlarına hasren inceleme yapılmasında hukuken isabet olmadığı ve eksik inceleme yapıldığı yönündeki usule yönelik oyuna karşılık, dava dilekçesindeki davacı iddiaları dikkate alındığında Dairece hasren inceleme yapılarak karar verilmesinde, yargılama usulüne bir aykırılık görülmeyerek, uyuşmazlığın esasının incelenmesine geçildi:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın iptale ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen dava konusu işlemin iptaline, kısmen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 06/04/2023 tarih ve E:2019/8312, K:2023/1693 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 12/03/2025 tarihinde esasta ve usulde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY X- Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 30. maddesinin 4. fıkrasında; A1, B2 ve D2 yetki belgesi sahiplerinin yetki belgesi eki taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtlarını, taşıtın kayıtlı olduğu yetki belgesi kapsamı dışında ve/veya yetki belgesi olmayan gerçek veya tüzel kişilerin faaliyetleri için kullandıramayacakları, buna uymayan yetki belgesi sahiplerine 50 uyarma verileceği ve bu fıkraya göre, 1 takvim yılı içerisinde düzenlenen uyarmalardan ilk tebliğ edilenin, tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün sonrasından başlamak üzere, toplamda tebliğ tarihine bakılmaksızın beş kez uyarma düzenlenmesi halinde, taşıtın/taşıtların kayıtlı olduğu yetki belgesi iptal edileceği kurala bağlanmıştır. Dosyanın incelenmesinden; davacının taşımacılık faaliyetinde kullandığı ... plakalı araç için, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 30. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, ... tarih ve ... numaralı ihlal tutanağının düzenlenmesi üzerine ... tarih ve ... sayılı yazıyla 50 uyarma verildiğinin taahhütlü olarak 22/02/2019 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacı firmaya 2019 yılı içerisinde ve ilk tesis edilen uyarmanın tebliğinden otuz gün sonra, toplamda beş (5) kez daha anılan maddenin firma tarafından ihlal edildiğinden (... ve ... plakalı araçlar için ... tarihli ve ... numaralı ihlal tutanakları; ... plakalı araç için ... tarihli ve ... numaralı ihlal tutanağı; ... plakalı araç için ... tarihli ve ... numaralı ihlal tutanağı) bahisle davacının A1 yetki belgesinin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır. Daire tarafından her ne kadar, davacı tarafından gerçekleştirilen 5. ihlale ilişkin (... plakalı araç hakkında tanzim edilen ... tarih ve ... numaralı ihlal) uyarma yaptırımının davacıya tebliğ edildiğini gösteren herhangi bir yazı ve tebliğ belgesinin dosyaya sunulamadığı gerekçesiyle iptal kararı verilmiş ise de; 12/07/2019 tarihli denetime ilişkin ihlal tutanağı ile davacı Şirket, Yönetmeliğe aykırı davranışından haberdar olduğundan, anılan ihlal tutanağı üzerine uygulanan uyarma yaptırımının tebliğ edilmediği gerekçesiyle, dava konusu A1 yetki belgesinin iptali işleminin hukuka aykırılığından bahsedilemeyecektir. Açıklanan nedenlerle; davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk görüşüne katılmıyorum.