Danıştay 8. Daire 2025/2002 E. 2025/10653 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2025/2002 Karar No : 2025/10653

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

2- ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Hazır Beton Madencilik Asfalt İnşaat Taah. Nak. San. ve Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bursa ili, Kestel ilçesi, ... Mahallesi sınırlarında dahilinde bulunan ... ruhsat no.lu II-(a) grubu maden ruhsat sahasına ilişkin, hisse devri talebinin uygun görülmemesine dair ... tarihli ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işlemiyle bildirilen ... tarihli ve ... sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Taşınmaz Komisyonu kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Taşınmaz Komisyonunun dava konusu ... tarih ve ... sayılı kararının incelenmesinden; aralarında davacı şirketin hisse pay devri onayı talebinin de yer aldığı muhtelif 32 talebin komisyon tarafından yapılan değerlendirme sonucunda herhangi bir gerekçeye yer verilmeden uygun olmadığına karar verildiği, bununla birlikte davalı idarelerin savunma dilekçeleri ve eklerinde de davacıların talebinin reddine etken olan gerekçenin/gerekçelerin neler olduğunun açıkça ve somut olarak ortaya konulmadığı, davacı şirketin hisse pay devri talebinin herhangi bir gerekçe belirtilmeksizin reddedildiği, bu durumda; davacının hisse pay devri işlemi konusunda Maden Yönetmeliğinin 79. maddesinin 11. fıkrası uyarınca işlem yapılması talebinin, salt "2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ve bu genelge kapsamında Bakanlık Oluru ile yürürlüğe giren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Taşınmaz Komisyonunun Usul ve Esasları çerçevesinde oluşturulmuş olan komisyonumuz tarafından yapılan değerlendirme sonucunda uygun olmadığına karar verilmiştir." ibaresine yer verilerek hiçbir somut ve hukuki gerekçeye yer verilmeden reddedilmesine ilişkin dava konusu Komisyon kararının davacı şirkete ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, bununla birlikte işbu kararın, davacı şirketin hisse devir işlemlerine Bakanlıkça izin verildiği sonucunu doğurmamakta olup, davalı idarelerce, davacı şirketin başvuru dilekçesi ve ilgili bilgi ve belgelerin, mevzuatta öngörülen şartlar yönünden ele alınıp bu kapsamda yeniden bir değerlendirme yapılmak suretiyle işlem tesis edilebileceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, madenlerin taşınmaz mal niteliğinde olduğu, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda faaliyetlerini sürdüren Taşınmaz Komisyonunun dava konusu işlemi tesis etme yetkisinin bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı tarafından, Bursa ili, Kestel ilçesi, ... Mahallesi sınırlarında dahilinde ve uhdesinde bulunan ... ruhsat no.lu II-(a) grubu maden ruhsat sahasına ilişkin, hisse devri talebinin uygun görülmemesine dair ... tarihli ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işlemiyle bildirilen ... tarihli ve ... sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Taşınmaz Komisyonu kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek, dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği; "Taşınmaz mallara ve kamu idarelerine ilişkin davalarda yetki" başlıklı 34. maddesinin 1. fıkrasında, imar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkemenin taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu; ''Davalarda Genel Yetki'' başlıklı 32. maddesinin 1. fıkrasında ise, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dairemizin istikrarlı şekilde verilen çok sayıda kararında (Dairemizin E:2024/3978, E:2023/341, E:2022/4859 sayılı dosyaları) madenlerin taşınmaz olarak nitelendirilmesi konusunda duraksama bulunmayıp, özel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, taşınmaz mallara ve bu taşınmazlarla ilgili haklara ilişkin olduğu anlaşılan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünde, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğuna karar verilmiştir. Bununla birlikte, uyuşmazlığın taşınmaz mallarla ilgili 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinde 1. fıkrasında sayılan tahsis, ruhsat ve benzeri mevzuatın uygulanmasından doğan bir işlemden kaynaklanmaması, dolayısıyla özel yetki kuralının uygulanamayacak olması hallerinde ise (Dairemizin E:2021/1592, E:2021/1935 sayılı dosyaları) uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğuna karar verilmiştir. Bu halde, Dairemizce, yetkili yargı yerinin belirlenmesinde söz konusu uyuşmazlığın madenle/taşınmazla olan bağının gözetildiği açıktır. Dava konusu olayda, her ne kadar hisse payı değişikliği ile Bursa ilinde bulunan maden ruhsatını işletmek isteyen davacı şirketin hisse payı devrine ilişkin uyuşmazlığın taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi olan ... İdare Mahkemesince karara bağlandığı görülmekte ise de, uyuşmazlığın özelliği gereği, hisse devrinin taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasından, dolayısıyla madenin kendisinden kaynaklanmadığı, şirketin ortaklık yapısındaki değişikliğe ilişkin olduğu, hisse devrinin de Maden Kanunu uyarınca Bakanlık iznine bağlandığı ve yapılacak değerlendirmenin doğrudan madene ilişkin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki, hisse devrini gerçekleştirecek şirketin birden fazla ilde maden ruhsatı sahibi olmasının da ihtimal dahilinde olduğu gözetildiğinde, bu hallerde uyuşmazlığın hangi madenin bulunduğu yerdeki mahkemece çözümleneceği sorununun ortaya çıkacağı tabiidir. Bu durumda, uyuşmazlıkta, özel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinde 1. fıkrasında uygulanma imkanı bulunmadığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, genel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 1. fıkrasına göre, dava konusu olan idari işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olan ... İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır. Bu itibarla davanın yetki yönünden reddine karar verilerek dosyanın yetkili idare mahkemesine gönderilmesi gerekirken işin esasına girilerek dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz istemlerinin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 30/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.