Danıştay 8. Daire 2025/1457 E. 2025/10611 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2025/1457 Karar No : 2025/10611

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI): ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) :... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı üniversite tarafından, Yükseköğretim Genel Kurulunun ... tarih ve ... numaralı kararının ''B) ... tarihli ve ... sayılı Yükseköğretim Denetleme Kurulu Kararının 7. maddesinde yer alan 'Kiralamadan Sonra Dudullu Yerleşkesine Yapılan Harcamaların Değerlendirmesinde'' kısmında yer verilen 34.686.779,14-TL+KDV şeklindeki eksik imalat ve tadilat harcaması ile 942.653,49-TL ruhsat, izin, harç vs. ödemelerin tahakkuk tarihinden iade edildiği tarihe kadar hesaplanacak yasal faizi ile birlikte Mütevelli Heyeti sorumluluğunda bir yıl içerisinde üniversiteye kazandırılmasının uygun olduğuna, verilen süre içerisinde üniversiteye kazandırılmaması halinde Vakıf Yükseöğretim Kurumları Yönetmeliğinin 25-e/7 maddesi gereğince vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet iznin kaldırılması önleminin değerlendirmeye alınması"na ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararında; İstanbul ili, Ümraniye ilçesi, ... Mah. ... Cad. No:..., ... Organize Sanayi Sitesi'nde yer alan, ... sayılı ada, ... sayılı parselde kayıtlı ... A.Ş.'ye ait AVM olarak planlanarak inşa edilmekte olan taşınmazın/binanın, davacı üniversite mütevelli heyeti tarafından, üniversite eğitim binası olarak kiralanması kararlaştırılarak, yapı sahibi ile 01/09/2019 tarihinde kira sözleşmesi imzalandığı, sözleşmede, natamam durumda olan yapının tamamlanması ve üniversite eğitim binası olarak kullanılabilmesi için yapılacak tüm inşa ve tadilat masrafının geri ödenmemek üzere kiracı üniversite tarafından karşılanmasının ve yapı ruhsat ve diğer izinler için ödenecek tüm harç ve diğer giderlerin üniversite tarafından ödenmesinin kararlaştırıldığı, davacı tarafından taşınmazın eksik imalatlarının tamamlanması ve tadilatı için açık ihale usulüne göre ihaleye çıkıldığı ve imalat ve tadilat için toplam 34.686.779,14-TL ödendiği, ruhsat, izin ve diğer masraflar içinde 942.653,49-TL ödendiği, kira sözleşmesinin imzalanmasından sonraki bir tarih olan 31/10/2019 tarihinde davaya konu taşınmazın davacı üniversite mütevelli heyeti başkanı A.A.Ç.'nin babası A.Ç. tarafından satın alındığı, böylece davacı üniversitenin kiracı olarak yer aldığı sözleşmede, aynı üniversitenin mütevelli heyeti başkanının babası olan A.Ç.'nin kiralayan kişi olarak sözleşmenin tarafı ve sözleşmede kiralayan lehine olan hükümlerden kaynaklı menfaatlerin hak sahibi konumuna geldiği, davalı idare personelince düzenlenen inceleme raporlarında yer alan tespitlerde, davaya konu taşınmazın kira bedelinin rayiç değerlere uygun görülecek olduğunda dahi söz konusu kira tutarlarının ancak tamamlanmış ve eğitime hazır haldeki bir binanın kira bedeli ile uyumlu olacağının belirtildiği, davacı üniversite tarafından düzenlettirildiği anlaşılan, 03/06/2021 tarihli değerleme raporunda da yapının, genel anlamda kullanıma hazır halde olduğunun ve kullanıma uygun durumda olduğunun dikkate alındığı belirtilerek yapılan değerleme sonucunda, kira sözleşmesinde belirtilen 2.550.000,00-TL değerine yakın bir değer olan 2.660.000,00-TL'nin olması gereken kira bedeli olduğunun belirtildiği, bu durumda, davacı tarafından düzenlettirilen gayrımenkul değerleme raporunun Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyesi tarafından düzenlenen inceleme raporunu doğruladığı ve kira sözleşmesinde belirlenen kira bedellerinin, rayiç değere yakın olduğu kabul edilecek olduğunda dahi, bu kira bedellerinin tamamlanmış eğitime hazır durumdaki bir bina için geçerli olduğundan, natamam olarak kiralanan yapının tamamlanması için yapılan imalat ve tadilatlar nedeniyle ödenen 34.686.779,14-TL ile yapının ruhsat, izinlerinin alınması için ödenen 942.653,49-TL'nin fazladan yapılmış bir ödeme olduğu ve kaynak aktarımı anlamı taşıyan bu ödemelerin üniversiteye iadesinin gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kiracılık sürecinin devam ettiği, yapılan değerlendirmelerin haksız olduğu, işlemin hukuka aykırı olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: İstanbul ili, Ümraniye ilçesi, ... Mah. ... ... Cad. No:..., ... Organize Sanayi Sitesi'nde yer alan, ... sayılı ada, ... sayılı parselde kayıtlı ... İnşaat ve Mobilya Üretim San. Tic. A.Ş.'ye ait AVM olarak planlanarak inşa edilmekte olan taşınmazın davacı üniversite mütevelli heyeti tarafından, üniversite eğitim binası olarak kiralanması kararlaştırılarak, yapı sahibi ile 01/09/2019 tarihinde kira sözleşmesi imzalandığı, sözleşmede, natamam durumda olan yapının tamamlanması ve üniversite eğitim binası olarak kullanılabilmesi için yapılacak tüm inşa ve tadilat masrafının geri ödenmemek üzere kiracı üniversite tarafından karşılanmasının ve yapı ruhsat ve diğer izinler için ödenecek tüm harç ve diğer giderlerin üniversite tarafından ödenmesinin kararlaştırıldığı, bu kapsamda davacı tarafından taşınmazın eksik imalatlarının tamamlanması ve tadilatı için açık ihale usulüne göre ihaleye çıkıldığı ve imalat ve tadilat için toplam 34.686.779,14-TL ödendiği, ruhsat, izin ve diğer masraflar içinde 942.653,49-TL ödendiği, kira sözleşmesinin imzalanmasından sonra 31/10/2019 tarihinde davaya konu taşınmazın davacı üniversite mütevelli heyeti başkanı A.A.Ç'nin babası A.Ç. tarafından satın alındığı, böylece davacı üniversitenin kiracı olarak yer aldığı sözleşmede, aynı üniversitenin mütevelli heyeti başkanının babası olan A.Ç.'nin kiralayan kişi olarak sözleşmenin tarafı ve sözleşmede kiralayan lehine olan hükümlerden kaynaklı menfaatlerin hak sahibi konumuna geldiği, 34.686.779,14-TL+KDV şeklindeki eksik imalat ve tadilat harcaması ile 942.653,49-TL ruhsat, izin, harç vs. ödemelerin tahakkuk tarihinden iade edildiği tarihe kadar hesaplanacak yasal faizi ile birlikte Mütevelli Heyeti sorumluluğunda bir yıl içerisinde üniversiteye kazandırılmasının uygun olduğuna, verilen süre içerisinde üniversiteye kazandırılmaması halinde Vakıf Yükseöğretim Kurumları Yönetmeliğinin 25-e/7 maddesi gereğince vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet iznin kaldırılması önleminin değerlendirmeye alınmasına karar verilmesi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 31/12/2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Vakıf yükseköğretim kurumlarının mevzuata aykırı işlem ve eylemleri hakkında uygulanacak önlemler" başlıklı 25. maddesinin (e) fıkrasının 7. bendinde; "28 inci maddede sayılan yöntemlerden herhangi biri ile vakıf yükseköğretim kurumundan kaynak aktarımı yapıldığının tespiti üzerine verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın iade edilmemesi" hali faaliyet izninin kaldırılmasını gerektiren durumlar arasında düzenlenmiş olup "Kazanç amacı gütmeme ve kaynak aktarımı" başlıklı 28. maddesinde; vakıfların kendilerine kazanç sağlamak amacı ile yükseköğretim kurumu kuramayacakları, kurmuş oldukları yükseköğretim kurumundan herhangi bir surette gelir, kazanç ve hak elde edemeyecekleri, vakıf yükseköğretim kurumunun her çeşit gelirlerinin yükseköğretim kurumunda kalacağı ve geçici ya da dolaylı olarak dahi hiç bir surette vakıf mamelekine veya üçüncü şahıslara intikal ettirilemeyeceği, vakıf yükseköğretim kurumlarının diğer gerçek ve tüzel kişilere faaliyetleri ile ilgisi olmayan konularda kefalet veremeyeceği ve yükümlülük altına sokulamayacağı, vakıf yükseköğretim kurumlarının kaynak aktarımı yapamayacakları düzenlenmiş olup (j) fıkrası uyarınca, yükseköğretim kurumu kaynağında artışa engel veya azalışa neden olan, nesnel ve ölçülebilir kriterler çerçevesinde tespit edilen kaynak aktarımı halleri de kaynak aktarımı olarak sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Konuya ilişkin olarak düzenlenen Yükseköğretim Denetleme Kurulu'nun ...tarih ve ... sayılı inceleme raporunda; uyarma ve düzeltme istemi önleminin uygulanmasının uygun olacağı belirtilmiş iken, ... tarih ve ... sayılı inceleme raporunda ise, ... Üniversitesi ile taşınmaz maliki... İnşaat ve Mobilya Üretim San. Tic. A.Ş. arasında Dudullu yerleşkesinin kiralanması için düzenlenen 01/09/2019 tarihli kira sözleşmesi sonrasında kiralanan binanın üniversite binasına çevrilebilmesi için proje, ruhsat, izin, harç vs. ödemelerine yönelik 942.653,49-TL tutarındaki giderlerin Üniversite bütçesinden ödendiği, yine anılan yerleşkedeki taşınmazın eksik imalatlarının tamamlanması ve tadilatı için açık ihale usulüne göre ihaleye çıkıldığı ve Üniversitenin kaba ince inşaat işlerinin yapılması işi için 12.665.319,33-TL+(KDV)+3.380.407,16-TL (inşaat işinde %26,69 oranındaki iş artışı)+Üniversitedeki elektro-mekanik işlerin yapılması işi için 18.641.052,65-TL+(KDV) olmak üzere 34.686.779,14-TL+KDV tutarında imalat ve tadilat işinin yapıldığı; bu harcamaların yerleşkenin iç mekan dekorasyonuna yapılmadığı, çıplak inşaat olarak natamam AVM halinden tam ve kullanıma hazır bir üniversite yerleşkesine dönüştürmek için yapıldığı, sözleşme serbesti kapsamında imzalandığı ileri sürülen kira sözleşmesinin taşınmaz üzerinde yapılması planlanan tadilatlara ilişkin hükümlerinin muvazaalı olduğu, faaliyet iznin kaldırılmasının uygun olacağı değerlendirmelerine yer verilmiştir. Uyuşmazlıkta; davacı üniversite ile ... İnşaat ve Mobilya Üretim San. Tic. A.Ş. arasında imzalanan kira sözleşmesinde, kira başlangının 01/09/2019 tarihi olarak belirtildiği, kiracının yapacağı tadilatlar için kiralayandan hiçbir nam altında bedel talep edemeyeceği, tahliye halinde yapılanların kiraya verenin tercihine göre bila bedel terk veya eski hale iade olunacağı, kiralanan yer içinde yapılan her türlü tadilat masrafının kiracıya ait olduğu, hiçbir nam altında bedel istenemeyeceği hususlarına yer verilmiştir. Bu kapsamda, kira sözleşmesi imzalandıktan bir süre sonra taşınmazın davacı üniversite mütevelli heyeti başkanı A.A.Ç.'nin babası A.Ç. tarafından satın alındığı görülmekle birlikte, kiralanan taşınmazın AVM olduğu ve üniversite binasına çevrilebilmesi için birtakım harcamaların yapılmasının gerektiği, dolayısıyla davalı idarece ileri sürülen zarar kalemlerinin somut tespitlerle ortaya konulamadığı, iki inceleme raporu arasında çelişki bulunduğu anlaşıldığından, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Öte yandan, davalı idarece konuya ilişkin olarak ... Üniversitesine bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup Yükseköğretim Denetleme Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı inceleme raporunda; düzenlenen raporların çözüme katkı sağlayacak nitelikte olmadığı, bazı raporların dosyadaki belgelerle çelişen bilgi ve kanaate yer verildiği belirtilerek, söz konusu bilirkişi raporlarının değerlendirmeye alınmadığı hususuna da yer verilmiştir. Bu durumda; dava konusu işlemde hukuka uygunluk, aksi yöndeki temyize konu Kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... K...sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 30/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.