Danıştay 8. Daire 2025/1409 E. 2025/10234 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2025/1409 Karar No : 2025/10234

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm ve Otel İşletmeciliği A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Muğla ili, Bodrum İlçesi,... Mahallesinde Turizm Merkezi kapsamındaki ... ada, ... parsel numaralı 115.182,70 m² yüzölçümlü orman alanına ilişkin davalı idarece belirlenen ve aleyhlerine adli yargıda açılan alacak davası devam ederken ihtirazi kayıtla 24/12/2020 tarihinde ödenmek zorunda kalındığı iddia edilen dava masrafı ve vekalet ücreti dahil toplam 4.218.809,24-TL tutarındaki orman köylüleri kalkındırma geliri bedeli ve gecikme zammının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Dairemizin 28/03/2023 tarih ve E:2022/4996, K:2023/1508 sayılı bozma kararına uymak suretiyle, Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesinde 115.182,70 m²'lik ormanlık alanda 1148 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otele ilişkin tahsisi bulunan davacı şirket tarafından, kesin tahsis süresinin 49 yıla uzatılması talebiyle 07/11/2018 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı'na başvuruda bulunulduğu, bu talebe ilişkin görüşü istenilen Orman Genel Müdürlüğü'nün orman köylüleri kalkındırma gelirinin tahsil edildiğine dair kayda rastlanmadığının bildirilmesi üzerine 03/07/2019 tarihli Kültür ve Turizm Bakanlığı yazısıyla davacının ödemesi gereken orman köylüleri kalkındırma gelirini ödemediği takdirde tahsisin uzatılmasına ilişkin talebin geçersiz olacağının belirtildiği, söz konusu bedelin yatırılmadığının tespit edilmesi üzerine ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü işlemiyle de dava konusu taşınmaz için belirlenen orköy bedeli ve gecikme bedelinden oluşan toplam 3.748.239,90-TL bedelin ödenilmesinin davacı şirketten istenildiği, davacı şirket tarafından söz konusu bedelin zamanaşımına uğradığı ileri sürülerek ödenmemesi üzerine, davalı idare tarafından davacı şirket aleyhine... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden alacak davası açıldığı, söz konusu dava devam ederken Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 12/02/2020 tarihli işlemiyle davacıya söz konusu bedelin ödendiğine dair dekontun bir ay içerisinde iletilmemesi halinde davacı şirketin kesin tahsis süresinin 49 yıla uzatılması hakkından yararlandırılmayacağının bildirilmesine karşılık davacı tarafından istenilen belge verilmediğinden süre uzatım talebinin reddedildiği, bunun üzerine, davacı şirket tarafından bu kez dava konusu taşınmaza ilişkin tahsis süresi uzatımından yararlanılabilmek için borcunun bulunmaması gerektiğinden 24/12/2020 tarihinde orman köylüleri kalkındırma geliri bedeli ve gecikme zammı ile birlikte ayrıca dava masrafı ve vekalet ücreti dahil toplam 4.218.809,24-TL'nin ihtirazi kayıtla ödendiği, akabinde, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile davaya konu alacağın yargılama gideri ve vekalet ücreti de dahil olmak üzere ödendiğinden bahisle konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, davacı şirket tarafından 24/12/2020 tarihinde ödenen söz konusu bedelin zaman aşımına uğradığından bahisle tahsilinin mümkün olmadığı ve haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edildiği ileri sürülerek dava masrafı ve vekalet ücreti dahil ödenen toplam 4.218.809,24-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, olayda, davaya konu asıl alacak miktarlarına ilişkin orman köylüleri kalkındırma gelirlerinin dayanakları ve ödeme zamanları (tahsis tarihini takip eden üçüncü yıldan itibaren beş yıl vade olacak şekilde) incelendiğinde; ...tarihli ve ... sayılı Makam Olur'u gereğince düzenlenen 700 yataklı, 5 Yıldızlı Tatil Köyü Turizm Yatırım Belgesine istinaden 8 yataklık kapasite artışından kaynaklanan 2.554,56-TL bedelli orman köylüleri kalkındırma gelirinin ödeme tarihlerinin 19/10/2004-19/10/2008 tarihleri arasına;... tarihli ve... sayılı Makam Oluru gereği düzenlenen 1148 yataklı, 4 Yıldızlı Otel Turizm İşletme Belgesine istinaden belirlenen 703.416,45-TL bedelli orman köylüleri kalkındırma gelirinin ödeme tarihlerinin 27/01/2009-27/01/2013 tarihleri arasına; ... tarihli ve ... sayılı Makam Oluru gereği düzenlenen 1148 yataklı, 5 Yıldızlı Otel Turizm İşletme Belgesine istinaden belirlenen 641.903,74-TL bedelli orman köylüleri kalkındırma gelirinin ödeme tarihlerinin ise 28/06/2009-28/06/2013 tarihleri arasına tekabül ettiğinin anlaşıldığı; davalı idarece söz konusu bedellerin tahsiline yönelik olarak ilk kez Milas Orman İşletme Müdürlüğü'nün ... tarihli ve ... sayılı yazısı ile orman köylüleri kalkındırma gelirlerinin davacı şirketçe devir alınan dava dışı ... Turizm İşt. ve Tic. AŞ.'den ödenmesinin talep edildiği, anılan şirket tarafından bedel hesaplarına itiraz edilmesi üzerine orköy bedelleri yeniden hesaplanarak Milas Orman İşletme Müdürlüğü'nün ...tarihli ve ... sayılı yazısı ile adı geçen şirketten ödenmesinin yeniden talep edildiği, bedellerinin ödenmemesi üzerine şirket hakkında ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:...sayılı dosyası üzerinden alacak davası açıldığı, dava devam ederken dava şirket tarafından kesin tahsis süresinin 49 yıla uzatılabilmesi için davalı idare nezdinde herhangi bir borcunun bulunmaması gerektiğinden bahisle Milas Orman İşletme Müdürlüğü'nün... tarihli ve ...sayılı yazısı ile hesabı yapılan 8 yataklık kapasite artışından kaynaklanan 2.554,56-TL; 1148 yataklı, 4 Yıldızlı Otel Turizm İşletme Belgesine istinaden belirlenen 703.416,45-TL; 1148 yataklı, 5 Yıldızlı Otel Turizm İşletme Belgesine istinaden belirlenen 641.903,74-TL orman köylüleri kalkındırma gelirleri ile ödeme tarihi itibarıyla hesaplanan gecikme bedeli ve 80.349.84-TL vekalet ücreti ile 2.789,80-TL yargılama masrafı olmak üzere toplam 4.218.809,24-TL tutarındaki bedelin 24/12/2020 tarihinde ihtirazi kayıtla Muğla Orman Bölge Müdürlüğü hesaplarına yatırıldığı görülmekte ise de; davaya konu orman köylüleri kalkındırma gelirlerinin tahsis tarihini takip eden üçüncü yıldan itibaren beş yıl vade ve beş eşit taksitte alınabileceği düzenlendiğinden en son ödeme (vade) tarihlerinin sırasıyla 19/10/2008, 27/01/2013 ve 28/06/2013 tarihlerine tekabül ettiği; bu tarihleri takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıllık zaman aşımı süreleri geçtikten sonra ilk kez ... tarihli ve ... sayılı yazı ve ... tarihli ve ... sayılı yazı ile talep edilen orman köylüleri kalkındırma gelirlerinin söz konusu tarihler itibarıyla 6183 sayılı Kanun kapsamında tahsilinin zaman aşımına uğradığının açık olduğu, davacı tarafından süreler geçmesine rağmen yapılan ödemenin geçerli bir ödeme olduğu, başka bir deyişle bir nevi eksik borcun (tahakkuk zaman aşımına uğramış) ifası niteliğinde olduğu, ancak davacı tarafından ödemenin ihtirazı kayıtla yapıldığı göz önüne alındığında ve ayrıca davalı idarece dosyaya zamanaşımını durduran veya kesen herhangi bir belge de sunulmadığından bu kapsamda tahsili zaman aşıma uğrayan davaya konu orman köylüleri kalkındırma geliri bedellerinin sonraki bir tarihte (24/12/2020) fer'ileri ile birlikte (gecikme bedeli, vekalet ücreti ve yargılama gideri ile) ihtirazi kayıtla ödenmesinden kaynaklı toplam 4.218.809,24-TL tutarındaki bedelin yasal faiziyle birlikte davacıya iadesi edilmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile davaya konu 4.218.809,24-TL tutarındaki bedelin dava açma tarihi olan 22/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı şirketin aleyhine adli yargıda açılan alacak davasında borcunu kabul ettiği ve ödediği, devamında işbu davada artık borcu bulunmadığı iddiasını ileri süremeyeceği, bu anlamda davacının iyi niyetli olduğundan bahsedilemeyeceği, davacının zaman aşımı iddiasında hukuken itibar edilemeyeceği, zaman aşımına uğramış borçların ifa edilmesi halinde geçerli olduğu, davacı tarafından da kendi rızasıyla, bilerek ve isteyerek ödenmiş olan borcun sonrasında zaman aşımına uğradığı iddiasında bulunulmasının yersiz olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, davalı Milas Orman İşletme Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile dava konusu taşınmazlar için Or-Köy bedeli ödenmesinin talep edildiği, devamında davalı idare tarafından anılan alacak kapsamında ... Asliye Hukuk Mahkemesinde E:... sayılı dosyada açılan davada zaman aşımı itirazında bulunduklarını, söz konusu dava devam ederken kesin tahsisin yapılması şartı olarak borcu yoktur yazısı alınması şart koşulduğu için ihtirazi kayıtla ödeme yapmak zorunda kaldıklarından sonradan açılan işbu dava ile ödenen bedelin talep edilmesinin doğal olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı tarafından, Muğla ili, Bodrum İlçesi, ... Mahallesinde Turizm Merkezi kapsamındaki ... ada, ... parsel numaralı 115.182,70 m² yüzölçümlü orman alanına ilişkin davalı idarece belirlenen ve aleyhlerine adli yargıda açılan alacak davası devam ederken ihtirazi kayıtla 24/12/2020 tarihinde ödenmek zorunda kalındığı iddia edilen dava masrafı ve vekalet ücreti dahil toplam 4.218.809,24-TL tutarındaki orman köylüleri kalkındırma geliri bedeli ve gecikme zammının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT: 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un Geçici 23. maddesinde, "İlgili mevzuatı uyarınca kamu taşınmazları üzerinde kıyı yapıları dahil turizm yatırımı gerçekleştirilmek amacıyla Kültür ve Turizm Bakanlığınca adına kesin tahsis yapılan, Orman ve Su İşleri Bakanlığınca adına kesin izin verilen veya Maliye Bakanlığı tarafından lehine irtifak hakkı tesis edilen veya kullanma izni verilen yatırımcı ve işletmecilerin kesin tahsis, kesin izin, irtifak hakkı veya kullanma izni süreleri; söz konusu kesin tahsis, kesin izin, irtifak hakkı veya kullanma iznine ilişkin olarak varsa açılan davalardan tüm yargılama giderleri üstlenilerek kayıtsız ve şartsız olarak feragat edilmesi, ödenmesi gereken herhangi bir borcunun bulunmaması ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde başvurulması halinde yeniden sözleşme düzenlenmek suretiyle sözleşmenin düzenlendiği tarihten itibaren kırk dokuz yıla uzatılabilir. (...)" hükmü yer almaktadır. 04/05/2018 tarih ve 30411 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Taşınmazları Üzerindeki Turizm Yatırımlarının Sürelerinin Uzatılması ile Satışına İlişkin Yönetmeliğin "Yararlanma şartları" başlıklı 5. maddenin 1. fıkrasının (e) bendinde, "Bu fıkra uyarınca adına kamu taşınmazı tahsis edilen turizm yatırımcıları ve işletmecilerinin bu kesin tahsis, kesin izin, irtifak hakkı veya kullanma izni ya da kiralama işleminden dolayı ilgili idareler aleyhine açılan ve halen devam eden davalardan tüm yargılama giderleri üstlenilerek kayıtsız ve şartsız olarak feragat edilmesi ve bunlara ilişkin olarak ödenmesi gereken borcunun bulunmaması, şarttır." hükmüne yer verilmiştir. 6831 sayılı Orman Kanunu'nun Ek-3. maddesinde, "Devlet ormanları içinde veya bitişiğinde oturan halkın kalkındırılmasına katkıda bulunmak amacıyla Orman Bakanlığı emrinde bir fon teşkil edilmiştir. A) Bu fonun gelirleri: (...) c) (Değişik alt bend: 23.09.1983 - 2896 S.Kanun/madde 59) 6831 sayılı Orman Kanunu hükümleri gereğince verilecek izin veya irtifak haklarına dayanılarak, Devlet ve diğer kamu tüzelkişileriyle özel hukuk tüzelkişilerince kar gayesi bulunmaksızın ve kamu yararına hizmetlerde kullanılmak üzere yapılacak tesisler dışındaki her türlü tesisin, proje toplam bedelinden orman sahasına isabet eden kısmının yüzde üçü (%3'ü) oranında alınacak hisseden; (...) teşekkül eder." hükmü yer almakta olup anılan düzenleme, 03/03/2001 tarih ve 24335 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4629 sayılı Bazı Fonların Tasfiyesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinin (b) bendi gereğince yürürlükten kaldırılmış ise de; aynı Kanun'un Geçici 1. maddesinde, "A) Bu Kanun ile yürürlükten kaldırılan fonların gelirlerine ilişkin olarak; (...) c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilenler ve bu Kanunla düzenleme yapılanlar dışındaki diğer her türlü fon gelirleri de bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümlere göre tahsil edilmeye devam edilir. Ancak bu gelirler genel bütçe geliri addedilir ve tahsilatı yapan kurumlarca bütçeye gelir yazılmak üzere genel bütçe saymanlıklarına aktarılır. Gerektiğinde bu bent kapsamındaki gelirleri bir yandan genel bütçeye veya katma bütçelere özel gelir, diğer yandan fonların devamında yarar görülen hizmetlerinde kullanılmak üzere ilgili kuruluş bütçelerinde açılacak özel tertiplere Maliye Bakanlığınca özel ödenek kaydedilir. Özel ödeneklerden kullanılmayan miktarlar, ertesi yıl bütçesine devren gelir ve ödenek kaydedilir. d) Genel bütçeye veya kurum bütçelerine gelir yazılan fon gelirlerinin takip ve tahsili ilgili kurum ve kuruluşlarla birlikte Maliye Bakanlığınca da izlenir ve takip edilir. Bu gelirlerin takip ve tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik'in 21/1-c bendinin, 07/01/2010 günlü, 27455 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelikle değişiklik yapılmadan önceki halinde; "Tahsis edilen taşınmazın orman arazisi olması halinde; 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Orman Köylüleri Kalkınma Hizmetlerine İlişkin Esas ve Usullerin 5 inci maddesinde belirtilen esas ve usullere göre bütçeye gelir kaydedilmek ve bir defaya mahsus olmak üzere Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri alınır. Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri proje toplam bedelinin orman sahasına isabet eden kısmının yüzde üçüdür. Ayrıca işletmede tür, sınıf ve kapasite değişikliği yapılması halinde, yatırım veya işletme belgesi düzenlendiği tarihteki birim maliyetler üzerinden yapılan değişiklik esas alınarak hesaplanacak bedel her defasında ödenir." kuralına yer verilmiştir. Söz konusu Yönetmeliğin 07/01/2010 günlü, 27455 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değiştirilen 21/1-c bendinde ise; "Tahsis edilen taşınmazın orman arazisi olması halinde; 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Orman Köylüleri Kalkınma Hizmetlerine İlişkin Esas ve Usullerin 5 inci maddesinde belirtilen esas ve usullere göre bütçeye gelir kaydedilmek ve bir defaya mahsus olmak üzere Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri alınır. Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri proje toplam bedelinin orman sahasına isabet eden kısmının yüzde üçüdür. Ayrıca tesiste tür, sınıf ve kapasite değişikliğinin belgelendirildiği tarihteki birim maliyetlere göre hesaplanacak bedel ile yine aynı yıl birim maliyetleri esas alınarak önceki tür, sınıf ve kapasiteye göre hesaplanan bedel arasındaki farkın yüzde üçü alınır. Yeni bedelin önceki bedelden düşük olması halinde iade yapılmaz." hükmü yer almaktadır. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun "Orman fonuna katkının taksitlendirilmesi" başlıklı 15. maddesinde, "Ormanlarda yer alacak turizm yatırımı belgeli tesislerin, 6831 sayılı Orman Kanununun Ek 3 üncü maddesinin (c) fıkrası uyarınca ödemek zorunda oldukları bedel, tahsis tarihini takip eden üçüncü yıldan itibaren, beş yıl vade ve beş eşit taksitte alınır." düzenlemesi yer almaktadır. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Ödeme zamanı ve önce ödeme" başlıklı 37. maddesinde, "Amme alacakları hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödenir. Hususi kanunlarında ödeme zamanı tesbit edilmemiş amme alacakları Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu ödeme müddetinin son günü amme alacağının vadesi günüdür. Amme borçlusu isterse borcunu belli zamanlardan önce ödeyebilir."; "Tahsil zamanaşımı" başlıklı 102. maddesinde, "Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takib eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlarındaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur. Zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Somut olayda, Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesinde Turizm Merkezi kapsamındaki ... ada, ... parsel numaralı 115.182,70 m² yüzölçümlü orman alanının 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 8.maddesi gereği Turizm Bakanlığına tahsisi için Orman Bakanlığınca ... tarih ve ... numaralı Olur'un verildiği, 692 yatak kapasiteli 1. sınıf tatil köyü tesisi (kullanım bedellerine esas uygun görülen son tür, sınıf ve kapasitesi 1148 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel) yapımı için ... Tur. İşletim. A. Ş. adına Kültür ve Turizm Bakanlığınca ...tarih ve ... numaralı Olur ile 49 yıl süreli kesin tahsisin yapıldığı, devam eden süreçte bu verilen kesin tahsisin 06/12/2010 tarihinde ... Turizm A. Ş. şirketine devrinin uygun görülerek tesis için son olarak 1098 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel turizm işletme belgesinin düzenlendiği, şirket tarafından Bodrum 4. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı taahhütnamenin verildiği, 20/07/2012 tarihli işlemle de üst hakkının tapuda devredildiği, devamında 1148 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otele ilişkin tahsisi bulunan davacı şirket tarafından kesin tahsis süresinin 49 yıla uzatılması talebiyle 07/11/2018 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığına başvuru yapıldığı, bu talebe ilişkin görüşü istenilen Orman Genel Müdürlüğü'nün orman köylüleri kalkındırma gelirinin tahsil edildiğine dair kayda rastlanmadığının bildirilmesi üzerine 03/07/2019 tarihli Kültür ve Turizm Bakanlığı yazısıyla davacının ödemesi gereken orman köylüleri kalkındırma gelirini ödemediği takdirde tahsisin uzatılmasına ilişkin talebin geçersiz olacağının belirtildiği, söz konusu bedelin yatırılmadığının tespit edilmesi üzerine ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü işlemiyle de dava konusu taşınmaz için belirlenen orköy bedeli ve gecikme bedelinden oluşan toplam 3.748.239,90-TL bedelin ödenilmesinin davacı şirketten istenildiği, davacı şirket tarafından söz konusu bedelin zaman aşımına uğradığı ileri sürülerek ödenmemesi üzerine, davalı idare tarafından davacı şirket aleyhine... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden alacak davası açıldığı, söz konusu dava devam ederken Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 12/02/2020 tarihli işlemiyle davacıya söz konusu bedelin ödendiğine dair dekontun bir ay içerisinde iletilmemesi halinde davacı şirketin kesin tahsis süresinin 49 yıla uzatılması hakkından yararlandırılmayacağının bildirilmesine karşılık davacı tarafından istenilen belge verilmediğinden süre uzatım talebinin reddedildiği, bunun üzerine, davacı şirket tarafından bu kez dava konusu taşınmaza ilişkin tahsis süresi uzatımından yararlanılabilmek için borcunun bulunmaması gerektiğinden 24/12/2020 tarihinde orman köylüleri kalkındırma geliri bedeli ve gecikme zammı ile birlikte ayrıca dava masrafı ve vekalet ücreti dahil toplam 4.218.809,24-TL'nin ihtirazi kayıtla ödendiği, akabinde,... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararı ile davaya konu alacağın yargılama gideri ve vekalet ücreti de dahil olmak üzere ödendiğinden bahisle konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, davacı şirket tarafından 24/12/2020 tarihinde ödenen söz konusu bedelin zaman aşımına uğradığından bahisle tahsilinin mümkün olmadığı ve haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edildiği ileri sürülerek dava masrafı ve vekalet ücreti dahil ödenen toplam 4.218.809,24-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, davaya konu asıl alacak miktarlarına (dava masrafı ve vekalet ücreti haricindeki kısım) ilişkin orman köylüleri kalkındırma gelirlerinin dayanakları ve ödeme zamanları (tahsis tarihini takip eden üçüncü yıldan itibaren beş yıl vade olacak şekilde) incelendiğinde; ... tarihli ve ...sayılı Makam Olur'u gereğince düzenlenen 700 yataklı, 5 Yıldızlı Tatil Köyü Turizm Yatırım Belgesine istinaden 8 yataklık kapasite artışından kaynaklanan 2.554,56-TL bedelli orman köylüleri kalkındırma gelirinin ödeme tarihlerinin 19/10/2004-19/10/2008 tarihleri arasına; ... tarihli ve ... sayılı Makam Oluru gereği düzenlenen 1148 yataklı, 4 Yıldızlı Otel Turizm İşletme Belgesine istinaden belirlenen 703.416,45-TL bedelli orman köylüleri kalkındırma gelirinin ödeme tarihlerinin 27/01/2009-27/01/2013 tarihleri arasına; ... tarihli ve ...sayılı Makam Oluru gereği düzenlenen 1148 yataklı, 5 Yıldızlı Otel Turizm İşletme Belgesine istinaden belirlenen 641.903,74-TL bedelli orman köylüleri kalkındırma gelirinin ödeme tarihlerinin ise 28/06/2009-28/06/2013 tarihleri arasına tekabül ettiğinin anlaşıldığı; davalı idarece söz konusu bedellerin tahsiline yönelik olarak ilk kez Milas Orman İşletme Müdürlüğü'nün... tarihli ve ... sayılı yazısı ile orman köylüleri kalkındırma gelirlerinin davacı şirketçe devir alınan dava dışı ... Turizm İşt. ve Tic. A. Ş.'den ödenmesinin talep edildiği, anılan şirket tarafından bedel hesaplarına itiraz edilmesi üzerine orköy bedelleri yeniden hesaplanarak Milas Orman İşletme Müdürlüğü'nün ... tarihli ve ... sayılı yazısı ile adı geçen şirketten ödenmesinin yeniden talep edildiği, bedellerinin ödenmemesi üzerine şirket hakkında ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden alacak davası açıldığı, dava devam ederken dava şirket tarafından kesin tahsis süresinin 49 yıla uzatılabilmesi için davalı idare nezdinde herhangi bir borcunun bulunmaması gerektiğinden bahisle Milas Orman İşletme Müdürlüğü'nün ... tarihli ve ...sayılı yazısı ile hesabı yapılan 8 yataklık kapasite artışından kaynaklanan 2.554,56-TL; 1148 yataklı, 4 Yıldızlı Otel Turizm İşletme Belgesine istinaden belirlenen 703.416,45-TL; 1148 yataklı, 5 Yıldızlı Otel Turizm İşletme Belgesine istinaden belirlenen 641.903,74-TL orman köylüleri kalkındırma gelirleri ile ödeme tarihi itibarıyla hesaplanan gecikme bedeli ve 80.349.84-TL vekalet ücreti ile 2.789,80-TL yargılama masrafı olmak üzere toplam 4.218.809,24-TL tutarındaki bedelin 24/12/2020 tarihinde ihtirazi kayıtla Muğla Orman Bölge Müdürlüğü hesaplarına yatırıldığı görülmektedir. 4706 sayılı Kanun'un Geçici 23. maddesine dayanılarak çıkarılan Kamu Taşınmazları Üzerindeki Turizm Yatırımlarının Sürelerinin Uzatılması ile Satışına İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesi gereğince, adına kamu taşınmazı tahsis edilen turizm yatırımcısı ve işletmecisi tarafından süre uzatımı talebinde bulunulabilmesi için, başvuru tarihi itibarıyla; kesin tahsis veya irtifak hakkı işleminden dolayı ödenmesi gereken borcunun bulunmaması gerekmektedir. Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik'in 21/1-c maddesinde yer alan değişiklik öncesi düzenleme gereği, işletmede tür, sınıf ve kapasite değişikliği yapılması halinde, yatırım veya işletme belgesi düzenlendiği tarihteki birim maliyetler üzerinden yapılan değişiklik esas alınarak hesaplanacak bedel her defasında ödenmesi gerektiğinden, davacı şirketin işlettiği tesisin, ... tarihli ve ... sayılı Makam Oluru gereğince düzenlenen 700 yatak kapasitesine ek olarak 8 yatak kapasitesi artışı,... tarih ve ...sayılı Makam Oluru gereği tür, sınıf ve kapasite değişikliği ve ... tarih ve ... sayılı Makam Oluru gereği sınıf değişikliğinden kaynaklanan ve anılan tarihlerdeki birim maliyetleri esas alınarak hesaplanan toplam yatırım maliyetinin %3'ü oranında hesap edilen Or-köy bedelinin davacı tarafından ödenmesi gerekmektedir. Uyuşmazlık, 2001 ve 2006 yıllarındaki kapasite artışı ile tür ve sınıf değişikliğinden kaynaklanan Or-köy bedelinin ödenmesinin dava konusu işlemle istenilmesi üzerine olaya 6183 sayılı Kanunun 102. maddesinde yer alan tahsil zaman aşımı hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı noktasında toplanmaktadır. Öncelikle, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun Ek-3. maddesinde yer alan Or-köy gelirine ilişkin düzenleme, 4629 sayılı Bazı Fonların Tasfiyesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinin (b) bendi gereğince yürürlükten kaldırılmış ise de; aynı Kanun'un Geçici 1. maddesi gereğince anılan fon gelirinin yürürlükten kaldırılan hükümlere göre tahsil edilmeye devam edileceği ve bu gelirlerin takip ve tahsilinde 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı açıkça kurala bağlandığından, uyuşmazlığın çözümünde 6183 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanılması, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde genel hükümlere başvurulması gerekmektedir. 6183 sayılı Kanun'un 37. maddesinde, amme alacaklarının hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği kurala bağlanmış olup hususi kanunlarında ödeme zamanı tesbit edilmeyen amme alacakları için Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği belirtilmiştir. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunun'un "Orman fonuna katkının taksitlendirilmesi" başlıklı 15. maddesinde, her ne kadar madde başlığı taksitlendirme şeklinde düzenlenmiş ise de madde içeriğinde söz konusu Or-köy geliri için bir vade tarihi belirlenmiştir. Buna göre, ormanlarda yer alacak turizm yatırımı belgeli tesislerin, 6831 sayılı Orman Kanunun'un Ek 3 üncü maddesinin (c) fıkrası uyarınca ödemek zorunda oldukları bedelin, tahsis tarihini takip eden üçüncü yıldan itibaren, beş yıl vade ve beş eşit taksitte alınacağı kurala bağlanmıştır. Düzenlemede vade tarihinin belirlenmesi bakımından "tahsis tarihi"nin kriter olarak esas alındığı, kapasite artışından (tür ve sınıf değişikliğinden) kaynaklı Or-köy gelirinin vade tarihinin belirlenmesi için ise kapasite artışının turizm işletme belgesine işlendiği 19/10/2001, 27/01/2006 ve 28/06/2006 tarihlerinin esas alınması gerekeceği, buna göre, bu tarihi takip eden üçüncü yıldan itibaren hesaplanan 5 yıl vade tarihinin son gününün 19/10/2008, 27/01/2013 ve 28/06/2013 tarihleri olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan 6183 sayılı Kanun'un 102. maddesinde düzenlenen tahsil zamanaşımı süresinin işletilebilmesi için usulüne uygun olarak tahakkuk etmiş bir kamu alacağının varlığının şart olduğu, tahakkuk etmiş bu kamu alacağının vadesinin rasladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilememesi halinde tahsil zamanaşımının gerçekleşeceği, somut olayda ise, davacı şirketin kapasite artışından (tür ve sınıf değişikliğinden) kaynaklanan Orköy bedeline ilişkin ödeme yükümlülüğünün, 2634 sayılı Kanun'un 15. maddesinde vadeye ilişkin özel düzenleme bulunmakta ise de 27/01/2013 ve 28/06/2013 tarihinde henüz doğmadığı, zira davacı tarafından ödenmesi gereken tutarın ne kadar olduğuna ilişkin bir tahakkuk işleminin o tarihte söz konusu olmadığı, Kültür ve Turizm Bakanlığının ... tarih ve ...sayılı işlemi ile 19/10/2001, 27/01/2006 ve 28/06/2006 tarihli kapasite artışı, tür ve sınıf değişikliği sebebiyle belirtilen tarihlere ilişkin otel birim maliyeti üzerinden toplam yatırım maliyetinin %3'ü oranında hesaplanan toplam 1.347.874,75- TL orköy bedeli ile 2.400.365,15-TL gecikme bedeline ilişkin tutarın ödenmesi gerektiğine ilişkin yazının ise tahakkuk işlemi niteliğinde olduğu sonucuna varılmaktadır. Diğer taraftan, zamanında usulüne uygun tahakkuk işlemi yapılmamış Or-köy gelirlerine yönelik olarak davalı idarelerce bu gelirlerin ilanihaye istenebilecek olması turizm yatırımcıları yönünden hukuk güvenliğini sarsacağından bu hususta - 6183 sayılı Kanunun tahsil zamanaşımına ilişkin düzenlemeleri uygulanamadığından- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesinde yer alan "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir." kuralının uygulanması gerekmektedir. Zira zamanaşımı müessesesinde alacak hakkını elinde bulunduran kişinin bu hakkını belli bir süre içerisinde borçludan talep etmesi gerekmekte olup bu süre zarfında alacağın talep edilmemesi durumunda borç eksik borç niteliğine dönüşerek borçlu kişiye, borcunu ödemekten kaçınma imkanı vermektedir. Özel borç ilişkilerinde de kamu alacağının takip ve tahsiline ilişkin düzenlemelerde de zaman aşımı müessesesine yönelik düzenlemeler mevcut olup Or-köy bedelinin tahsili hususunda bu müessesenin uygulanmaması, eşitlik ilkesine aykırı olduğu gibi borçlu turizm yatırımcısı aleyhine hukuk güvenliğine de aykırı sonuçlar doğuracaktır. Buna göre, 2634 sayılı Kanun'un 15. maddesinde yer alan vade tarihine ilişkin düzenleme gereği somut olayda davacının ödemesi gereken Or-köy gelirinin vade tarihlerinin 19/10/2008, 27/01/2013 ve 28/06/2013 tarihleri olduğu, bu tarihten itibaren 10 yıllık genel zaman aşımı süresi hesaplandığında ise sırasıyla 19/10/2018, 27/01/2023 ve 28/06/2023 tarihlerine kadar söz konusu gelirin davacıdan tahsil edilebileceğinden, bu durumda sadece anılan alacaklardan 19/10/2008 vade tarihli Or-köy geliri alacağının 10 yıllık genel zaman aşımına uğradığı diğer alacaklar yönünden zamanaşımına uğramadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla Or-köy gelirine yönelik alacaklardan 27/01/2013 ve 28/06/2013 vade tarihli kısımları zaman aşımına uğramadığından, davacı şirketin işlettiği tesisin yatak kapasitesi artışı, tesisin sınıf ve tür değişikliği nedeniyle ... tarih ve ...sayılı ve ... tarih ve... sayılı Makam Olurları gereğince anılan tarihlerdeki birim maliyetleri esas alınarak hesaplanan toplam yatırım maliyetinin %3'ü oranında Orköy bedelinin 10 yıllık genel zaman aşımı hükümleri uyarınca 27/01/2023 ve 28/06/2023 tarihlerine kadar ödenmesinin istenebileceği açık olduğundan, Mahkemece anılan orköy gelirinin tamamı yönünden zaman aşımına uğradığından bahisle verilen kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Öte yandan, mahkemece davaya konu Or-köy gelirine yönelik alacakların her biri açısından ayrı ayrı vade tarihleri ve 10 yıllık genel zaman aşımı süreleri değerlendirilerek yeniden bir karar verilmesi gerektiği de tabiidir. Bu itibarla, davanın kabulü ile davaya konu 4.218.809,24-TL tutarındaki bedelin dava açma tarihi olan 22/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi yönündeki idare mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 23/12/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

GEREKÇEDE KARŞI OY : (X)- Muğla ili, Bodrum İlçesi, ... Mahallesinde Turizm Merkezi kapsamındaki ... ada, ... parsel numaralı 115.182,70 m² yüzölçümlü orman alanına ilişkin davalı idarece belirlenen ve aleyhlerine adli yargıda açılan alacak davası devam ederken ihtirazi kayıtla 24/12/2020 tarihinde ödenmek zorunda kalındığı iddia edilen dava masrafı ve vekalet ücreti dahil toplam 4.218.809,24-TL tutarındaki orman köylüleri kalkındırma geliri bedeli ve gecikme zammının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun '' Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borç İlişkileri'' ayrımlı, ''II. Borçlanılmamış edimin ifası'' başlıklı 78.maddesinde; '' Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir. Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez. Borç olmadığı hâlde ödenmiş olan edimin geri istenmesine ilişkin diğer kanun hükümleri saklıdır.'' hükmüne yer verilmiştir. Somut olayda, Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesinde Turizm Merkezi kapsamındaki ... Ada, ... parsel numaralı 115.182,70 m² yüzölçümlü orman alanının 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunun 8.maddesi gereği Turizm Bakanlığına tahsisi için Orman Bakanlığınca ... tarih ve ... numaralı Olur'un verildiği, 692 yatak kapasiteli 1.sınıf tatil köyü tesisi (kullanım bedellerine esas uygun görülen son tür, sınıf ve kapasitesi 1148 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel) yapımı için... Tur.İşletm.A.Ş.adına Kültür ve Turizm Bakanlığınca... tarih ve ... numaralı Olur ile 49 yıl süreli kesin tahsisin yapıldığı, devam eden süreçte bu verilen kesin tahsisin 06/12/2010 tarihinde ... Turizm A.Ş.şirketine devrinin uygun görülerek tesis için son olarak 1098 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel turizm işletme belgesinin düzenlendiği, şirket tarafından Bodrum 4. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı taahhütnamenin verildiği, 20/07/2012 tarihli işlemle de üst hakkının tapuda devredildiği, devamında 1148 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otele ilişkin tahsisi bulunan davacı şirket tarafından kesin tahsis süresinin 49 yıla uzatılması talebiyle 07/11/2018 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığına başvuru yapıldığı, bu talebe ilişkin görüşü istenilen Orman Genel Müdürlüğü'nün orman köylüleri kalkındırma gelirinin tahsil edildiğine dair kayda rastlanmadığının bildirilmesi üzerine 03/07/2019 tarihli Kültür ve Turizm Bakanlığı yazısıyla davacının ödemesi gereken orman köylüleri kalkındırma gelirini ödemediği takdirde tahsisin uzatılmasına ilişkin talebin geçersiz olacağının belirtildiği, söz konusu bedelin yatırılmadığının tespit edilmesi üzerine ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü işlemiyle de dava konusu taşınmaz için belirlenen orköy bedeli ve gecikme bedelinden oluşan toplam 3.748.239,90-TL bedelin ödenilmesinin davacı şirketten istenildiği, davacı şirket tarafından söz konusu bedelin zamanaşımına uğradığı ileri sürülerek ödenmemesi üzerine, davalı idare tarafından davacı şirket aleyhine Bodrum ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden alacak davası açıldığı, söz konusu dava devam ederken Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 12/02/2020 tarihli işlemiyle davacıya söz konusu bedelin ödendiğine dair dekontun bir ay içerisinde iletilmemesi halinde davacı şirketin kesin tahsis süresinin 49 yıla uzatılması hakkından yararlandırılmayacağının bildirilmesine karşılık davacı tarafından istenilen belge verilmediğinden süre uzatım talebinin reddedildiği, bunun üzerine, davacı şirket tarafından bu kez dava konusu taşınmaza ilişkin tahsis süresi uzatımından yararlanılabilmek için borcunun bulunmaması gerektiğinden 24/12/2020 tarihinde orman köylüleri kalkındırma geliri bedeli ve gecikme zammı ile birlikte ayrıca dava masrafı ve vekalet ücreti dahil toplam 4.218.809,24-TL'nin ihtirazi kayıtla ödendiği, akabinde, ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararı ile davaya konu alacağın yargılama gideri ve vekalet ücreti de dahil olmak üzere ödendiğinden bahisle konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, davacı şirket tarafından 24/12/2020 tarihinde ödenen söz konusu bedelin zamanaşımına uğradığından bahisle tahsilinin mümkün olmadığı ve haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edildiği ileri sürülerek dava masrafı ve vekalet ücreti dahil ödenen toplam 4.218.809,24-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı tarafından Adli Yargıda alacak davası olarak yapılan yargılamada dosya henüz derdest iken dava konusu orman köylüleri kalkındırma geliri bedeli ve gecikme zammının 24/12/2020 tarihinde ödendiği görüldüğünden, yukarıda yer verilen Türk Borçlar Kanunu 78.maddesi hükmü uyarınca zamanaşımına uğramış bir borcun ifa edilmesi üzerine geri istenemeyeceği açık olduğundan bu sebeple bozma kararına belirtilen gerekçe yönünden katılmıyorum.

KARŞI OY :

(XX)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.