Danıştay 8. Daire 2024/6041 E. 2025/7698 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/6041 Karar No : 2025/7698

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat Enerji Turzim San. ve Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket adına ... tarihli, ... dosya kayıt ve ... muhatap nolu tahakkuk fişi ile tahakkuk ettirilen 1.113.400,00-TL tutarın denetim ve muayene komisyon ücretine tekabül eden 1.092.000,00-TL'lik kısmının iptali ile tahsil edilen tutarların yasal faiziyle birlikte iadesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; belediye sınırları içinde veya mücavir alanlarda işyeri açılmasının işyeri açma izin harcına tabi olduğu, bu alanlarda işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyelerin yetkili olduğu sonucu çıkmakta ise de, gerek 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve gerekse 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ile diğer kanunlarda "denetim ve muayene komisyon ücreti" adı altında bir ücretin alınabileceğine dair açık bir hüküm yer almadığı gibi, işyeri kapsamında bulunan ve otel olarak faaliyet göstermek üzere başvuru yapılan yere ilişkin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi ve bu amaçla yapılan denetimlerin belediyelerin asli görevlerinden olduğu, bu görev kapsamında sunulan hizmet karşılığında 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 81'inci maddesi uyarınca "işyeri açma izin harcı" alınabileceği, belirtilen görev kapsamında yapılan kontrol ve muayene hizmetleri sonucu düzenlenecek olan belgelerin ise aynı Kanun'un 82'nci maddesi uyarınca "muayene, ruhsat ve rapor harcına" tabi olduğu, dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden, davacıdan istenilen "denetim ve muayene komisyon ücreti"nin dayanağının meclis kararıyla kabul edilen 2021 yılı tarife cetvelinin "konaklama yerleri" bölümü karşılığında yer alan ücret olduğu ve anılan tarifenin belediye meclisi tarafından Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesine göre belirlendiğinin anlaşıldığı, bu durumda, harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak belediyelerin ifa edecekleri hizmetler için 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97'nci maddesi kapsamında ücret alınabilmesi mümkün iken, belediyenin asli görevlerinden olan denetim hizmeti sonucunda tanzim edilen belge veya raporların kanunda açıkça harç konusu yapılması dolayısıyla aynı konuda hangi isim altında olursa olsun herhangi bir ücret talep edilemeyeceği yasal olarak zorunlu olup, ücret alınabilmesi için aranan koşulların bulunmadığı uyuşmazlıkta, kanuni dayanağı bulunmaksızın belediye meclis kararı ile kabul edilen tarife uyarınca 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97'nci maddesi kapsamında ücret olarak belirlenen tutarın tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan; Mahkemelerince hukuka aykırı bulunarak iptal edilen işlem nedeniyle denetim ve muayene komisyon ücreti olarak davacıdan tahsil edilen 1.092.000,00-TL'nin de dava tarihinden (20/10/2021) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle denetim ve komisyon ücretine ilişkin dava konusu tahakkuk işleminin iptaline, bu ücret adı altında tahakkuk ettirilen 1.092.000,00-TL'nin davacıya iadesine ilişkin istemin kabulü ile söz konusu tutarın dava tarihinden (20/10/2021) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davanın süresinde açılmadığı, davacı şirketten tahsil edilen 1.092.000,00-TL tutarındaki denetim ve muayene komisyon ücretinin, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97.maddesi uyarınca Şişli Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... numaralı meclis kararı ile 2021 yılında uygulanacak ücret tarifelerine göre belirlendiği, işyeri ilgilisinin talebi üzerine Şişli Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğüne bağlı denetim ve komisyon ekibince 17/09/2021 tarihinde Şişli ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... kapı numaralı yerde davacı şirketin otel faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusuna istinaden otelin sınıf tespitine ilişkin denetim yapıldığı ve işbu denetime istinaden denetim ve komisyon muayene ücreti adı altında belediye meclisince alınan karar doğrultusunda tahakkuk oluşturulduğu, işyerine kesilen denelim ve komisyon ücretinin ilgili meclis kararı uyarınca kesildiği ve sistemsel hata nedeniyle tahakkuk fişinde harç olarak göründüğü ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, kendilerinden talep edilen ücretin hukuka aykırı olduğu, çalışma ruhsatı için idareye yapılan başvuru üzerine işyeri açma izin harcının tahakkuk ettirildiği, bunun dışında herhangi bir talepte bulunulmadığı, herhangi bir hizmet verilmeden denetim ve komisyon ücretinin tahsil edilmesinin açıkça Kanun'a aykırılık teşkil ettiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 16/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.