Danıştay 8. Daire 2023/787 E. 2026/603 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/787 Karar No : 2026/603

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: 1- (DAVACI) ... Manyezit Sanayi A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI) ... Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, adına ruhsatlandırılan ve işletme izni düzenlenen 6 adet maden sahasında bulunan orman alanları izni için yeniden ağaçlandırma bedeli alınmasına dair işlemin iptali ile ödenen 9.586.227,27-TL ağaçlandırma bedeli ve mahsubu yapılmayan 639.702,91-TL arazi izin bedeli olmak üzere toplam 10.225.930,18-TL tutarın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait maden işletme ruhsatının ve bu ruhsata istinaden verilen 15 adet orman sahasının 10 yıllık izin sürelerinin 08/05/2018 tarihinde sona ereceğinden, davacı tarafından Maden İşleri Genel Müdürlüğünden 18/05/2017 tarihinde temdit talebinde bulunulması üzerine, MAPEG'in... tarih ve E... sayılı yazısı ile davacının temdit talebinin kabul edildiği ve Sicil:... sayılı saha ile ilgili 08/05/2018 tarihinden geçerli 10 yıl süreli işletme ruhsatı düzenlendiği, daha evvel Kütahya Orman İşletme Müdürlüğünün... tarih ve E... sayılı yazısı ile Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 10. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendine istinaden 15 adet orman sahasının izin sürelerinin 08/05/2019 tarihine kadar 1 yıl süreyle uzatıldığı, yenilenmiş ruhsatın MAPEG tarafından orman izinlerinin süresinin dolmasından sonra düzenlenmesi nedeniyle davacının Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 11. maddesinin (d) bendine göre izin süresi içerisinde yenilenmiş ruhsatla birlikte süre uzatımı için müracaat edemediğinden dolayı davalı idarece izinlerinin iptal edildiği görülmekte olup, Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 20. fıkrasında madencilik faaliyetleri için verilmiş izinlerin, temditler dahil ruhsat hukuku devam ettiği sürece geçerli olacağı ve ruhsatın temdit edilmesi hâlinde madencilik faaliyetleri için verilmiş bütün izinlerin temdit süresi sonuna kadar hiçbir işleme gerek kalmaksızın uzatılmış sayılacağı hususunun açıkça düzenlenmiş olduğu, davacının temdit ruhsatı da 08/05/2018 tarihinden itibaren 10 yıl süreyle uzatılmış olduğundan, bu ruhsat için daha evvel verilmiş olan orman izinlerinin de kendiliğinden 08/05/2018 tarihinden itibaren 10 yıl süreyle uzatılmış sayılacağının açık olduğu, davalı idarece, MAPEG tarafından temdit ruhsatı ile ilgili karar verilmesi beklenilmeden davacının izinlerinin iptal edildiği ve süre uzatımı için başvuru yapılamamasının davacının kusurundan kaynaklanmadığı anlaşılmakta olup, ağaçlandırma bedelinin izin verilen alan üzerinden bir defaya mahsus alınan bedel olması ve daha evvel izin verilen alanlarla (15 adet saha) ilgili davacı tarafından ağaçlandırma bedelinin ödenmiş olduğu göz önünde bulundurularak, davacıdan sadece yeniden izin talep edilen 6 adet sahanın, 15 adet saha içerisinde kalmayan kısmı için ağaçlandırma bedeli alınması gerekirken, 6 adet izin sahası ile daha evvel iptal edilen 15 adet izin sahasının ortak olan 3.251.498,50 m2'lik kısmı için tekrar ağaçlandırma bedeli alınmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının izin talebinde bulunduğu 6 adet orman sahası ile ilgili olarak toplam 14.600.176,23-TL ağaçlandırma bedeli ödemesi yaptığı, 4.934.802,66 m2'lik alandaki 6 adet izin sahasının, 3.251.498,50 m2'sinin daha evvel iptal edilen 15 adet sahanın içindeki kısımlar olduğu ve davacıdan 6 adet izin sahası ile daha evvel iptal edilen 15 adet izin sahasının ortak olan 3.251.498,50 m2'lik kısmı için 9.586.227,27-TL tekrar ağaçlandırma bedeli alındığının görüldüğü, davalı idarece rehabilitasyonu uygun olmayan 3 adet sahanın geri alındığı 09/05/2019 tarihi ile yeniden işletme izni verilen 13/09/2019 tarihi arasında davacı tarafından 127 gün rehabilitasyon çalışması için kullanıldığı iddia olunarak bu süreye ilişkin hesaplama yapılarak bir yıllık toplam 1.429.787,48-TL arazi izin bedelinden 790.084,57-TL'nin mahsup edildiği, kalan 639.702,91-TL arazi izin bedelinin ise davacıdan tahsil edildiği anlaşılmakta olup, Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 20. fıkrası gereğince davacının orman izinleri 10 yıl daha uzatılmış sayıldığından izni devam eden 15 adet sahanın orman izinlerinin iptal edilmemesi gerekirken, davalı idarece söz konusu izinlerin iptal edilip bu sahaların geri alındığı ve Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 17/8. maddesi uygulanarak davacıdan rehabilitesi uygun olmayan 3 adet sahanın rehabilitesine başlanılmasının talep edildiği, bu kapsamda davacıdan taahhüt senedi ve bir yıllık arazi izin bedelinin alındığı, davalı idare tarafından dava dosyasına sunulan savunma dilekçesinde hem 127 günlük sürenin rehabilitasyon çalışmasında kullanıldığı için bu süreye karşılık gelen miktarın arazi izin bedelinden düşüldüğünün, hem de bu sürede davacının sahayı kullanmadığının söz konusu olamayacağı, bu sürede davacının rehabilitasyon çalışması yapması gerektiği belirtilerek bu konuyla ilgili çelişkili açıklamalarda bulunulduğu gerekçesiyle davacının ağaçlandırma bedeli ve arazi izin bedeli olarak ödemek zorunda kaldığı toplam 10.225.930,18-TL'nin dava açma tarihi olan 18/10/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından mahkemece nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedildiğinden Bölge İdare Mahkemesi kararının vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, davacının yeni bir orman izni talebinde bulunduğu, bu sebeple davacıdan yeniden ağaçlandırma bedeli talep edilmesinin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından davalı idarenin temyiz talebinin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacıya ait Kütahya ili, Merkez ilçesi, ... Köyü sınırları dahilinde bulunan Sicil:..., Erişim: ... numaralı maden işletme ruhsatının ve bu ruhsata istinaden verilen 15 adet orman sahasının 10 yıllık izin sürelerinin 08/05/2018 tarihinde sona ereceğinden davacı tarafından Maden İşleri Genel Müdürlüğünden 18/05/2017 tarihinde temdit talebinde bulunulduğu, Maden İşleri Genel Müdürlüğünce temdit talebi hakkında işlem tesis edilmediğinden davacının söz konusu temdit talebi doğrultusunda Kütahya Orman İşletme Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı yazısı ile Orman Kanununun 16 ncı maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 10. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendine istinaden 15 adet orman sahasının izin sürelerinin 08/05/2019 tarihine kadar 1 yıl süreyle uzatıldığı, davacı tarafından 08/05/2019 tarihine kadar yenilenmiş ruhsatla birlikte davalı idareye başvuru yapılmadığından 15 adet sahanın davalı idarece geri alındığı ve Kütahya Orman Bölge Müdürlüğünün 18/06/2019 tarihli Olurları ile 15 adet orman sahasının izninin iptal edildiği, davalı idarece 15 adet sahanın 3 tanesinin rehabilitasyonunun uygun olmadığı ve rehabilite işlemlerinin yapılması gerektiğine karar verildiği, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı yazısı ile davacının temdit talebinin kabul edildiği ve Sicil:... sayılı saha ile ilgili 08/05/2018 tarihinden geçerli 10 yıl süreli işletme ruhsatı düzenlendiği, 15 adet izin sahası iptal edildiğinden dolayı davacı tarafından yenilenmiş ruhsata istinaden 6 adet yeni izin dosyası hazırlanarak davalı idareden 6 adet yeni izin talebinde bulunulduğu, söz konusu 6 adet saha için davalı idarece ayrı ayrı ağaçlandırma ve arazi izin bedelleri hesaplandığı, davacının 10/07/2019 tarihli dilekçe ile MAPEG tarafından temdit ruhsatının orman izinlerinin süresinin dolmasından sonra düzenlenmesi nedeniyle orman iznine başvuru yapamadığı gerekçesiyle 4.934.802,66 m²'lik alandaki 6 adet izin sahasının, 3.251.498,50 m²'sinin daha evvel iptal edilen 15 adet sahanın içindeki kısımlar olduğu ve 6 adet izin sahası ile daha evvel iptal edilen 15 adet izin sahasının ortak olan 3.251.498,50 m²'lik kısmı için tekrar ağaçlandırma bedeli alınmaması ve rehabilitasyonu talep edilen 3 adet orman izni alanı ile ilgili olarak ödenecek olan arazi izin bedelinin, yeni talep edilen arazi izin bedelinden mahsup edilmesi talebiyle Kütahya Orman Bölge Müdürlüğüne başvuru yaptığı, davacının talebinin Kütahya Orman Bölge Müdürlüğü'nün... tarih ve E... sayılı yazısı ile Orman Genel Müdürlüğüne iletildiği, Orman Genel Müdürlüğünün... tarih ve E... sayılı yazısı ile çakışan alanlar da dahil iptal edilen ve yeniden müracaat edilen alanlarla ilgili ağaçlandırma bedeli alınması gerektiği, rehabilitasyonu uygun olmayıp bir yıllık bedel alınan 3 adet orman izni için ödenecek olan arazi izin bedelinden önceki bedelin mahsuplaşma yapılabileceği yönünde karar verilerek davacının talebinin arazi izin bedeli yönünden kabul edildiği, ağaçlandırma bedeli yönünden ise reddedildiği, davacı tarafından söz konusu işlemin ağaçlandırma bedeli alınmasına ilişkin kısmı yönünden iptali ile ihtirazi kayıtla ödenen 9.586.227,27-TL ağaçlandırma bedeli ve mahsubu yapılmayan 639.702,91-TL arazi izin bedeli olmak üzere toplam 10.225.630,20-TL tutarın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdare Mahkemesince verilen kararda her ne kadar, Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 20. fıkrası uyarınca davacının orman izinlerinin de kendiliğinden 08/05/2018 tarihinden itibaren 10 yıl süreyle uzatılmış sayılacağı belirtilmiş ise de, Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 20. fıkrasında madencilik faaliyetleri ve/veya bu faaliyetlere bağlı geçici tesisler için verilmiş izinlerin, temditler dahil ruhsat hukuku devam ettiği sürece geçerli olduğu ve ruhsatın temdit edilmesi hâlinde madencilik faaliyetleri ve/veya bu faaliyetlere bağlı geçici tesisler için verilmiş bütün izinlerin de temdit süresi sonuna kadar hiçbir işleme gerek kalmaksızın uzatılmış sayılacağı kurala bağlanmakla birlikte, ruhsatın temdit edilmesi üzerine izinlerin sürelerinin uzatılabilmesi için öncelikle ilgilinin süresi uzatılmış ruhsatla izin sürelerinin uzatılması için ilgili idarelere başvuruda bulunması gerektiği tabiidir. Uyuşmazlıkta, davacı adına verilen maden işletme ruhsatının ve bu ruhsata istinaden verilen 15 adet orman sahasının 10 yıllık izin sürelerinin 08/05/2018 tarihinde sona erecek olması nedeniyle davacı tarafından Maden İşleri Genel Müdürlüğünden 18/05/2017 tarihinde temdit talebinde bulunulduğu, MAPEG'in temdit talebine yanıt vermemesi üzerine 24/04/2018 tarihinde Kütahya Orman İşletme Müdürlüğüne 15 adet orman sahasının izin sürelerinin uzatılması için başvuruda bulunulduğu, bu başvuruya istinaden 15 adet orman sahasının izin sürelerinin 08/05/2019 tarihine kadar 1 yıl süreyle uzatıldığı, davacı tarafından 08/05/2019 tarihine kadar yenilenmiş ruhsatla birlikte davalı idareye başvuru yapılmadığından 15 adet sahanın davalı idarece geri alındığı ve Kütahya Orman Bölge Müdürlüğünün 18/06/2019 tarihli Olurları ile 15 adet orman sahasının izninin iptal edildiği, sonrasında, davacının temdit talebinin kabul edilerek 24/06/2019 tarihinde 08/05/2018 tarihinden geçerli olmak üzere 10 yıl süreli işletme ruhsatı düzenlendiği, ardından, 30/06/2019 tarihinde davacı tarafından 6 adet yeni alan için orman izni istemiyle başvuru yapıldığı, 13/09/2019 tarihinde yeni alanlar için orman izni verildiği, davacının 15 adet eski alan için orman izni başvurusunda bulunmadığı görülmektedir. Bu haliyle, yukarıda yer verilen açıklamalar uyarınca ruhsat süresinin uzatılmasından sonra davacı tarafından orman izninin de uzatılması için davalı idareye başvuruda bulunulmadığından, orman izni sürelerinin kendiliğinden uzamadığı, orman izninin süresinin sona ermesi üzerine de davalı idare tarafından iznin iptal edildiği açıktır. Ancak, davacıya verilen orman izni süreleri kendiliğinden uzamasa da davacı tarafından 18/05/2017 tarihinde MİGEM'e temdit talebinde bulunulduğu, MİGEM tarafından ise bu talebin iki yıl geçtikten sonra kabul edilerek davacı adına 24/06/2019 tarihinde 10 yıl süreli işletme ruhsatı düzenlendiği, davacının temdit talebinin iki yıl boyunca sürüncemede olduğu ve MİGEM'in cevabını beklemesi nedeniyle orman izinlerini uzatma talebinde bulunamadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davacının, gerek işletme ruhsat süresinin uzatılmasında gerekse ruhsata bağlı orman izninin süresinin uzatılmasında kendisinden kaynaklı bir kusurunun bulunmadığı ve orman izninin sona ermesiyle (yenilenen ruhsat üzerine) yeniden orman izin verilmesi arasında geçen kısa süre ile davacının kesişen orman alanları için daha önceden ağaçlandırma bedeli ödemiş olması da dikkate alındığında davacının başvurusunun kesişen orman alanları açısından yeni bir orman izni olarak değerlendirilmesinde hakkaniyete uyarlılık bulunmamaktadır. Bu çerçevede, ağaçlandırma bedelinin izin verilen alan esas alınarak ve yalnızca bir defaya mahsus tahsil edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, idarece tespit edilen ve orman izni verilen yeni orman alanları ile eski orman alanlarının çakışmayan kısmı bakımından davacı tarafından yeniden orman izni talep edilmediği anlaşılmakla, söz konusu alan yönünden davalı idarece yeniden işlem tesis edilebileceği, davacı tarafından yeniden orman izni talep edilmeyen, dolayısıyla orman izni süresi sona eren alanlar için rehabilitasyon hükümlerinin uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz istemlerinin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 05/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.