Danıştay 8. Daire 2023/2408 E. 2026/877 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/2408 Karar No : 2026/877

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... İnşaat Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ankara İli, Kahramankazan İlçesi'nde bulunan ve ihaleden alınan Er:... sayılı II (a) grubu maden için işletme ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işleme vaki itirazı reddeden Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ihale bedelinin davacı tarafından 28/08/2020 tarihinde yatırılmasına rağmen 28/10/2020 tarihine kadar mali yeterliliğe ilişkin bilgi ve belgelerin sisteme yüklenmediği gibi işletme ruhsatı taban bedelinin de 08/11/2020 tarihinde davalı idare hesabına yatırıldığı, Maden Yönetmeliğinde belirtilen yükümlülüklerin iki ay içerisinde yerine getirilmediği sonucuna ulaşıldığı; öte yandan, davacı şirket tarafından, sistemsel hata sebebiyle mali yeterliliğe ilişkin belgelerin sisteme yüklenemediği ileri sürülmüş ise de, Mahkemelerinin 02/06/2021 tarihli ara kararıyla davalı idareden, "Sistem modülünde 2020 yılı Ağustos, Eylül ve Ekim ayları itibariyle sistemsel bir problem olup olmadığının sorulmasına, bu tarihler içerisinde proje ve gerekli evrakların sisteme yüklenip yüklenemediğinin sorulmasına, anılan aylar içerisinde sistemde bir problem var ise bu problemin hangi tarihte başladığı ve hangi tarihte sona erdiğinin hiç bir şüpheye yer vermeyecek şekilde bildirilmesinin" istenildiği, anılan ara kararına gönderilen 24/06/2021 havale tarihli Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliğinin bila sayılı cevabi yazısıyla, "Belirtilen dönemlerde sistem modülünde herhangi bir teknik arızanın mevcut olmadığı ve davacı şirketin belirlenen dönemlerde muhtelif amaçlar için sistemi kullandığının kayıtlarında mevcut olduğu" hususunu bildirdiği anlaşılmış olup, anılan iddianın yerinde görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiş ve davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, davalı idarenin sistem ve kayıtlarında şirketin mali yeterliliğe sahip olduğunun açık olduğu, 03/01/2018 tarihli mali yeterliliğe ilişkin banka referans mektubunun sistemde yer aldığı, bu yeterli görülmediyse de kendilerine 2 aylık sürenin verilmemiş olduğu, dava konusu işlem tesis edilmeden önce 14/01/2021 tarihinde güncel banka referans mektubun sisteme yüklendiği, buna rağmen tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Ankara İli, Kahramankazan İlçesi Er:... sayılı II (a) grubu maden sahası işletme ihalesinin davacı şirket uhdesinde kaldığı, 28/08/2020 tarihinde davacı şirket tarafından ihale bedelinin yatırıldığı, işletme projesinin 05/11/2020 tarihinde e-maden sistemine yüklendiği anlaşılmış olup işletme ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun mali yeterlilik belgesi verilmediği gerekçesiyle reddine ilişkin işleme vaki itirazı reddeden Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 3. maddesinde, arama ruhsatı, belirli bir alanda maden arama faaliyetlerinde bulunulabilmesi için verilen yetki belgesi olarak tanımlanmış; ''ilk Müracaat ve Ruhsatlandırma'' başlıklı 16. maddesinin 7. fıkrasında, ''İhale yolu ile hak sağlanan sahaların ihâle bedelinin yatırılmasını müteakip iki ay içinde ön inceleme raporu ile arama dönemi faaliyetlerinin yerine getirilebilmesi için gerekli olan mali yeterliliği de içeren maden arama projesinin verilmesi ve ruhsat bedelinin yatırılması hâlinde arama ruhsatı verilir. Ruhsat bedelinin yatırılmaması ve bu belgelerin tamamlanmaması durumunda bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna gelir.''; "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi " başlıklı 24. maddesinin 1. fıkrasında, "İşletme ruhsatı taleplerinde, I. Grup (b) bendi ve II. Grup (a) ve (c) bendi madenler için ihale bedelinin yatırılmasından itibaren iki ay içinde, diğer maden grupları için arama ruhsat süresi sonuna kadar işletme ruhsat bedeli, rehabilitasyon bedeli ve Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve bu projenin uygulanabilmesi için gerekli olan mali yeterliliğine ilişkin belgelerin ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır." kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri incelendiğinde, ihale bedelinin yatırılmasından itibaren iki ay içinde işletme ruhsatı talep edilen maden sahaları için işletme ruhsat taban bedeli ve işletme ruhsat bedeli yatırılması, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve bu projenin uygulanabilmesi için gerekli olan mali yeterliliğine ilişkin belgelerin ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin verilmesi şartlarının yerine getirilmesi sonrasında, işletme ruhsat talebinin uygun görülmesi halinde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce işletme ruhsatı düzenleneceği kurala bağlanmıştır. II (a) grubu maden sahası işletme ihalesi uhdesinde kalan davacı şirket tarafından, ihale bedelinin 28/08/2020 tarihinde yatırıldığı, işletme projesinin 05/11/2020 tarihinde e-maden sistemine yüklendiği, davacı tarafından 03/01/2018 tarihli banka referans mektubunun meblağı yeterli olduğu için davalı idarece dikkate alınacağı hususunda yanılgıya düşüldüğü anlaşılmış olup 14/01/2021 tarihinde de güncel banka referans mektubun sisteme yüklendiği görülmüştür. Her ne kadar, en son ihale bedelinin yatırıldığı tarihten itibaren iki ayın sonu olan 28/10/2020 tarihinde güncel banka referans mektubun sisteme yüklenmiş olması gerekmekte ise de, davacı tarafından sistemde kayıtlı olan, meblağı yeterli 2018 tarihli banka referans mektubuna güvenilerek yanılgıya düşüldüğü, 2018 tarihli mali yeterliliğe ilişkin banka referans mektubunun davalı idarece kabul edilmeyeceğinin anlaşılması sonrasında 14/01/2021 tarihinde güncel banka referans mektubunun sisteme yüklenmiş olduğu anlaşıldığından, işletme ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun mali yeterlilik belgesi verilmediği gerekçesiyle, söz konusu yükümlüğün yerine getirilmesinden sonraki 19/01/2021 tarihli davalı idare işlemiyle reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu durumda, 19/01/2021 tarihli işleme yapılan itirazın reddine yönelik dava konusu ... tarih ve ... sayılı davalı idare işleminin de iptali gerekmektedir. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak 18/02/2026 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY : (X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerini kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görmediğimden, kararın onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.