Danıştay 8. Daire 2023/332 E. 2026/865 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/332 Karar No : 2026/865

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacının maliki olduğu ... plakalı aracın ilgili belediyeden alınan izin veya ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı araç trafikten men tutanağının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; 17/01/2020 tarihli personel servis aracı (c plaka) güzergah ve çalışma izin belgesiyle yalnızca gündelik tarım işçilerinin taşınabileceği şeklinde bir kısıtlamaya yer verilmediği, bahse konu izin belgesinin ''kooperatif/taşımacılık'' kısmında personel taşımacılığı yapılabileceğinin yazılı olduğu, taşıyacağı kurum kısmının başvuru üzerine güncellenebilecek nitelikte açıklayıcı mahiyette bir ibare olduğu göz önünde bulundurulduğunda, ... plaka sayılı araçla ilgili belediye tarafından düzenlenen izin veya ruhsat kapsamı dışında taşımacılık yapıldığından söz edilemeyeceği davacıya ait aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği, tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava, davacının maliki olduğu ... plakalı aracın ilgili belediyeden alınan izin veya ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı araç trafikten men tutanağının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava dosyasının incelenmesinden, trafik ekiplerince 25/01/2020 tarihinde yapılan denetim sırasında, davacının maliki olduğu ... plaka sayılı araçla belediye tarafından verilen izin veya ruhsat kapsamı dışında taşımacılık yapıldığı hususunun tespit edildiği, akabinde araç sürücüsü hakkında 2.473,00-TL idari para cezasının uygulandığı, ayrıca davacıya ait aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süre ile trafikten men edilmesi üzerine araç trafikten men tutanağının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 25/01/2020 tarihli denetim tutanağında, davacının ... plakalı araç ile Hatay-Reyhanlı hac konaklama merkezinden Hatay-Antakya merkezine getirip geri hac konaklama merkezine götürmek üzere araçta bulunan yolculardan kişi başı 20-30 TL ücret aldığının tespit edildiği, dava konusu işlem tarihinden önce davacıya ait araca ilişkin Hatay Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenmiş olan 17/01/2020 başlangıç ve 21/12/2020 bitiş tarihli personel servis aracı (c plaka) güzergah ve çalışma izin belgesinin bulunduğu, bu izin belgesinin ''kooperatif/taşımacılık'' kısmında personel taşımacılığı, ''taşıyacağı kurum'' kısmında ise gündelik tarım işçisi personel servisi yazılı olduğu, yine olay tarihinden sonra davacı tarafından Hatay Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenmiş olan 21/02/2020 başlangıç ve 21/12/2020 bitiş tarihli personel servis aracı (c plaka) güzergah ve çalışma izin belgesi alındığı ve bu defa ''taşıyacağı kurum'' kısmında ise gündelik tarım işçisi yanında 2. komando tugayı hac konaklama kışlası ibarelerinin eklendiği anlaşılmıştır. Mahkeme kararında, izin belgesinin ''kooperatif/taşımacılık'' kısmında personel taşımacılığı yapılabileceğinin yazılı olduğu, taşıyacağı kurum kısmının başvuru üzerine güncellenebilecek nitelikte açıklayıcı mahiyette bir ibare olduğu, ... plaka sayılı araçla ilgili belediye tarafından düzenlenen izin veya ruhsat kapsamı dışında taşımacılık yapıldığından söz edilemeyeceği belirtilmiş ise de, davacının olay tarihinde yaptığı ticari taşımacılık faaliyetine ilişkin izin belgesinin bulunmadığı, dava konusu işlem tarihinden sonra yetkili Büyükşehir Belediyesinden aldığı izin belgesinin de makul sürede alınmadığı, davacının dava konusu işlem tesis edildiği tarihte yaptığı ticari taşımacılığa yönelik geçerli izin belgesi bulunmadığı anlaşıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 17/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.