Danıştay 5. Daire 2023/22232 E. 2025/10575 K.

T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2023/22232 Karar No : 2025/10575

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü / ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Yargı mensubu olarak görev yapmakta iken 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Kurulunca meslekten çıkarılmasına karar verilen davacı tarafından, hakkında uygulanan ilave tedbirlerin kaldırılması istemiyle 7075 sayılı Kanunun geçici dördüncü maddesi kapsamında yaptığı başvurunun reddine dair Emniyet Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı Komisyon kararının iptaline karar verilmesi istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacıya uygulanan ilave tedbire dair uyuşmazlığın çözümünde, davacının FETÖ/PDY terör örgütüyle iltisak veya irtibatının bulunduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına dair asıl tedbirin durumu önem arz etmekte olup; bu kapsamda Mahkememiz tarafından re'sen yapılan araştırmada 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararın iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davada Danıştay 5. Dairesinin 24/01/2023 tarih ve E:2017/3899, K:2023/208 sayılı kararıyla Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının davacıya ilişkin kısmının iptaline, davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının meslekten çıkarılmasına karar verildiği tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verildiği, bu durumda, davacının yargı mensubu olarak görev yapmakta iken Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu tarafından 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verildiği, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, dolayısıyla davacının meslekten çıkarılan kişi durumunun Mahkeme kararıyla ortadan kalkmış olduğu ve davacının meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin hukuken ortadan kalkmış olması nedeniyle davacı hakkında asıl tedbire bağlı olarak uygulanan ilave tedbirlerin de uygulanmaya devam edilmesine hukuken olanak bulunmadığı dikkate alındığında, davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemin dava konusu edilen özel güvenlik şirketlerinin kurucusu, ortağı ve çalışanı olamamasına ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka aykırı olduğu belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Yargı mensubu olarak görev yapmakta iken 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Kurulunca meslekten çıkarılmasına karar verilen davacı tarafından, hakkında uygulanan ilave tedbirlerin kaldırılması istemiyle 7075 sayılı Kanunun geçici 4. maddesi kapsamında 10/02/2021 tarihli dilekçesiyle Hakimler ve Savcılar Kurulu'na başvuruda bulunduğu, başvurunun intikal ettirilmesi üzerine tesis edilen ... tarih ve ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Komisyon kararıyla davacı hakkındaki özel güvenlik şirketlerinin kurucusu, ortağı ve çalışanı olamamasına ilişkin kısım bakımından Komisyon kararının iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ''Yargı mensupları ile bu meslekten sayılanlara ilişkin tedbirler'' başlıklı 3. maddesinde "(1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen Anayasa Mahkemesi üyeleri hakkında Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun salt çoğunluğunca; Yargıtay daire başkanı ve üyeleri hakkında Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunca; Danıştay daire başkanı ve üyeleri hakkında Danıştay Başkanlık Kurulunca; hâkim ve savcılar hakkında Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurulunca ve Sayıştay meslek mensupları hakkında Sayıştay Başkanının başkanlığında, başkan yardımcıları ile Sayıştay Başkanı tarafından belirlenecek bir daire başkanı ve bir üyeden oluşan komisyonca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilir. Görevlerine son verilenlerin silah ruhsatları ve hususi damgalı pasaportları iptal edilir ve bu kişiler oturdukları kamu konutlarından veya vakıf lojmanlarından onbeş gün içinde tahliye edilir.'' hükmüne yer verilmiştir. 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Komisyonun oluşumu" başlıklı 1. maddesinde "Anayasanın 120 nci maddesi kapsamında ilan edilen ve 21/7/2016 tarihli ve 1116 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur..." hükmüne, "Komisyonun görevleri" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Komisyon, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen aşağıdaki işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip karar verir. a) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi. b) Öğrencilikle ilişiğin kesilmesi. c) Dernekler, vakıflar, sendika, federasyon ve konfederasyonlar, özel sağlık kuruluşları, özel öğretim kurumları, vakıf yükseköğretim kurumları, özel radyo ve televizyon kuruluşları, gazete ve dergiler, haber ajansları, yayınevleri ve dağıtım kanallarının kapatılması. ç) Emekli personelin rütbelerinin alınması. (2) Olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerle gerçek veya tüzel kişilerin hukuki statülerine ilişkin olarak doğrudan düzenlenen ve birinci fıkra kapsamına girmeyen işlemler de Komisyonun görev alanındadır. (3)Bu maddede belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerde yer alan (İptal ibare:Anayasa Mahkemesinin 24.12.2019 tarihli ve E:2018/74; K:2019/92 sayılı kararı ile) (…) kanun yollarının açık olduğu işlemler hakkında ayrıca başvuru yapılamaz.'' hükmüne yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen 7075 sayılı Kanunun 2. maddesinin 3. bendinde yer alan "bu maddede belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerde yer alan ilave tedbirler ile kanun yollarının açık olduğu işlemler hakkında ayrıca başvurulamaz" ibarelerinin "ilave tedbirler" kısmının Anayasa Mahkemesinin 24/12/2019 tarihli ve E.:2018/74; K.:2019/92 sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine 17/11/2020 tarihinde yürürlüğe giren 7256 sayılı Kanunun 41. maddesiyle 7075 sayılı Kanuna eklenen "İlave tedbirler için başvuru yolu" başlıklı geçici 4. maddesinde; ''(1) Bu Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında kabul edilen kanunlarda yer alan ilave tedbirlere karşı hakkında tedbir uygulanan kişi, kanuni temsilcisi ya da mirasçıları tarafından tedbiri uygulayan veya tedbirle ilgili olan kamu kurum ve kuruluşlarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde başvurulur. Kamu kurum ve kuruluşları, başvuru üzerine yapacağı inceleme sonucuna göre en geç altı ay içinde başvurunun reddine veya tedbirin kaldırılmasına karar verir. 15/7/1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanununun ek 7 nci maddesi hükmü saklıdır.(2) Başvuruların incelenmesi ve sonuçlandırılması için kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde komisyon kurulabilir..." hükmüne yer verilmiştir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun "Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinde; "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen kişiler, özel güvenlik alanında faaliyet yürüten şirket veya birimlerde çalışamazlar." hükmü yer almaktadır. Öte yandan, 06/02/2018 tarihli ve 7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin ve ekli (1) sayılı listenin, 3'üncü maddesinin ve ekli (4) sayılı listenin 4'üncü maddesinin iptali istemiyle açılan davada, Anayasa Mahkemesinin verdiği 24/06/2021 tarihli ve E:2018/81, K: 2021/45 sayılı kararda Kanunda yer alan ilave tedbirler tek tek irdelenmiştir. Bu kapsamda, Anayasa Mahkemesinin mezkur kararında; KHK eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan kişilerin; mahkûmiyet kararı aranmaksızın, rütbe ve memuriyetlerinin alınacağı ve bunların görev yaptıkları teşkilata yeniden kabul edilmeyecekleri; bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemeyecekleri, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemeyecekleri; bunların uhdelerinde bulunan her türlü mütevelli heyeti, kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevlerinin de sona ermiş sayılacağı, bu kişilerin silah ruhsatları, gemi adamlığına ilişkin belgeleri ve pilot lisanslarının iptal edileceği ve bu kişilerin oturdukları kamu konutlarından ve vakıf lojmanlarından onbeş gün içinde tahliye edileceği, yine bunların özel güvenlik şirketlerinin kurucusu, ortağı ve de çalışanı olamayacakları ile varsa uhdelerinde taşıdıkları büyükelçi, vali gibi unvanları ve müsteşar, kaymakam ve benzeri meslek adlarını ve sıfatlarını kullanamayacakları ve bu unvan, sıfat ve de meslek adlarına bağlı olarak sağlanan diğer haklardan yararlanamayacaklarına ilişkin hükümlerin iptal istemi reddedilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu işlemin dayanağı olan ve davacının yargı mensubu olarak görev yapmakta iken 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisakı ve irtibatı olduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açtığı davada dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Danıştay 5. Dairesi 24/01/2023 tarih ve E:2017/3899, K:2023/208 sayılı kararının temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 11/12/2024 tarih ve E:2023/2548, K:2024/3333 sayılı kararıyla bozulduğu, Dairemizin 26/06/2025 tarihli ve E:2025/7645, K:2025/8247 sayılı kararıyla bozma kararına uyularak davanın reddine karar verildiği anlaşıldığından, bozma kararı üzerine verilen ret kararının sonucuna bağlı olan temyizen incelenen kararın bu aşamada dayanağı kalmadığından bozulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne; 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 09/10/2025 tarihinde oybirliğiyle, kesin olarak karar verildi.