Danıştay 5. Daire 2022/11601 E. 2025/14685 K.

T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2022/11601 Karar No : 2025/14685

Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ...

Karşı Taraf (Davalı) : ... Bakanlığı / ANKARA Vekili : Av. ...

İstemin Özeti : Davacı tarafından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesinin (B) fıkrası uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Milli Savunma Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Savunma hakkı tanınmadan tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu, darbe girişimine iştirak etmediği, olayın gerçek yüzünü öğrenince tankı caddeden geri çekip kışlaya doğru hareket ettirdiği, ceza yargılamasının sonucu beklenmeksizin dava konusu işlemin tesis edildiği, masumiyet karinesinin ve suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin ihlal edildiği, yargılama sonucu gerekçesiz ve delilsiz bir şekilde karar verildiği, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne irtibatının veya iltisakının bulunmadığı iddia edilmektedir.

Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi : ... Düşüncesi : İdare Dava Dairesi kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi daha önce kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan ''adli yardım hükmün kesinleşmesine kadar devam eder'' düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü: Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. Bununla birlikte; davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde verilen ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında yer alan: "... Sanığın olay gecesi ... Mekanize Piyade Tugayı 1. Tank Tabur Komutanlığı'nda Bölük komutanı olarak Üsteğmen rütbesinde görev yaptığı, ikametinde istirahat halindeyken cep telefonundan tabur komutan vekili Yüzbaşı O.A. tarafından saat 22:31’de aranması üzerine kışlaya gittiği, bölük garajında bölüğün gayrisiz olarak içtimasını aldığı, tank Yüzbaşı tabur komutan vekili O.A.'nın bir tank ve bir BMC askeri araç hazırlayarak nizamiyeye gelmesini emrettiği, bunun üzerine sanığın içtimada bulunan askerlerine emir vererek bir tank ve BMC askeri aracı hazırlayarak nizamiyeye hareket ettikleri, nizamiyede Tank Yüzbaşı O.A.'nın bölük komutanlarını toplayarak bir toplantı düzenlediği ve sanığa havaalanı kavşağında konuşlanması emredildiği, nizamiyede mühimmatın gelmesi beklendiği esnada 2. tank tabur görev kuvveti komutanı Yarbay N.U.'nun gelerek Kars Emniyetinin önüne derhal bir tank sevkinin emrini verdiği, hazırda sanığın bölüğü olduğu için N.U. tarafından sanığa araçları ile birlikte Emniyetin önüne intikal etmesi emredildiği, nizamiye çıkışında G3 piyade tüfeği mühimmatı ve tanka 100 adet uçaksavar mühimmatı verildiği, bunun üzerine sanığın içerisinde bulunduğu BMC askeri araç ve tank eşliğinde Kars Emniyet Müdürlüğü önünde konuşlanmak için (Mahkememizin ... ve ... Esas sayılı dosyalarından anlaşılacağı üzere; 1.mekanize piyade tabur komutanı Yarbay A.E.O. darbe teşebbüsüne ilişkin olarak aldığı emirler doğrultusunda, il emniyet müdürlüğünün işgal edilip il emniyet müdürünün derdest edilmesi maksadıyla emri altındaki askerler ile saat 00:00 civarı kışla dışına çıkmıştır.) saat 00:00 civarı kışla dışına çıktıkları, valiliğin yanından geçtiği esnada 2. Mekanize Piyade Taburunun araçlarının köşe başlarını aldığını gözlemlediği (Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası), yanlarından geçerek emniyete doğru ilerlediği, "... Evi" isimli işyerinin önüne gelindiğinde karşılarında ellerinde Türk Bayrağı sallayan ve "asker kışlaya" diye bağıran halkı görünce araçları kenara çekerek stop ettikleri ve araçlardan indikleri, sanık M.A.'nın beyanından anlaşılacağı üzere; toplanan kalabalığın "yanlış yapıyorsunuz kışlanıza dönün" dediği, ceride defterindeki kayıtlardan anlaşılacağı üzere; belediye hoparlöründen saat 01:02 de Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yönetime el koyduğuna ilişkin sıkıyönetim ilanı anonsu yapıldığı, sanık A.K.'nin nişanlısının telefondan kendisine darbe girişimi olduğunu söylediği, sanık F.A.'nın de polis olan abisinin telefondan kendisine darbe girişimi olduğunu söylediği, bu sırada sanığın babasının telefondan kendisine darbe girişimi olduğunu söylediği, kışlaya geri dönmek amacı ile Yüzbaşı O.A.'yı arayarak emir talebinde bulunmak istediği ancak kendisine ulaşamadığı, Yüzbaşı O.A.'nın sanığı arayarak derhal bir tank daha hazırlamasını emrettiği, sanığın bunun üzerine bölüğü arayarak emri haricinde bölükten araç hareketinin olmaması emrini verdiği, polislerin yardımları neticesi tankı çalıştırarak geri geri çıkarak kışlaya dönmek için saat 02:00 civarı yola çıktıkları, kışla nizamiyesinde kışlaya giriş yapmak için geri dönen tankların ve askeri personelin Yarbay N.U. tarafından içeri alınmadığı, içeri girememeleri üzerine tankı tarım lojmanlarının olduğu yere geri getirerek stop ettikleri ve arıza var diyerek beklemeye başladıkları, hava aydınlanırken polislerin gelerek N.U.'yu gözaltına almasıyla tank ve BMC askeri araç ile kışlaya girerek tankı garaja park ettikleri tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Sanığın Edirne ilinde ki sabit hatlardan arandığına ilişkin dosyamıza gönderilen bilgiler incelendiğinde, tek aramadan ibaret olduğu, Yargıtay ... Ceza Dairesi'nin ... tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile belirlenen ardışık arama kriterlerine uymadığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar sanık olay sırasında darbe girişiminden haberdar olmadığını savunmuş ise de, olay gecesi rutinde görevleri bulunmayan İl Emniyet Müdürlüğü'nü işgal için giden askeri unsurlara takviye olmak amacıyla bölük komutanı olarak emri altındaki Tank ve BMC askeri araç ile saat 00:00 civarı kışla dışına çıkması, "..." isimli iş yerinin önüne gelindiğinde karşılarında ellerinde Türk bayrağı sallayarak "asker kışlaya" şeklinde slogan atan halkı ve valilik binası yanından geçerken diğer zırhlı askeri araçların köşe başlarına konuşlandığını görmesine, belediye hoparlöründen saat 01:02 de Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yönetime el koyduğuna ilişkin sıkıyönetim ilanı anonsu yapılmasına, babası ile yapmış olduğu telefon görüşmesinde darbe girişimi olduğunun kendisine söylenmesine, yanındaki askerlerden bazılarının da telefon görüşmelerinde darbe girişimi olduğunun kendilerine söylenmesine rağmen eylemlerini sonlandırmayarak vatandaşların karşısında durması, hukuksuz emri sorgulayarak dönüş için komutanından talimat beklemesi, dönüş iradesini saat 02:00 civarı gösterebilmesi ve sanığın eylemini gerçekleştirdiği yer ve zaman ile sahip olduğu iletişim imkanları nazara alındığında olayın gerçek mahiyetini bilmemesinin mümkün olmaması, rütbesi ve mesleki tecrübesi itibariyle verilen emirlerin hizmete müteallik olup olmadığını bilebilecek ve sorgulayabilecek durumda olması göz önünde bulundurularak sanığın suçtan kurtulmaya yönelik savunmasına itibar edilmeyerek eylemlerini bir suç işleme kararının icrası kapsamında iradi ve kasti olarak gerçekleştirdiği kanaatine varılmıştır. ..." şeklindeki bilgiler, tanık beyanları ve dava dosyasında yer alan davacı hakkındaki diğer tespitler ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucu teyit edilmiştir. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 15/12/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.