Danıştay · 4. Daire
Danıştay 4. Daire 2026/41 E. 2026/404 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 4. Daire
- Esas No
- 2026/41
- Karar No
- 2026/404
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2026/41 Karar No : 2026/404
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı, tamamı Hazineye ait taşınmazın 3,900 m2'sinin "spor tesisi" olarak kullanılmak suretiyle davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 03/02/2022 - 16/03/2023 tarihleri arasındaki dönem için 2.046.619,56-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; aynı taşınmazla ilgili olarak 04/04/2019 - 17/11/2020 tarihleri arası dönem için düzenlenen... tarih ve E.........-... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle... İdare Mahkemesinde açılan E:... sayılı davada, taşınmaz mahalinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler hükme esas alınabilecek nitelikte değerlendirilerek yeniden keşif yapılmasına gerek görülmeksizin 03/02/2022 - 16/03/2023 tarihleri arası dönem yönünden yeniden değerleme oranı dikkate alınmak suretiyle ecrimisil miktarının hesaplanması amacıyla hazırlanan bilirkişi raporuna göre, davacının işgali nedeniyle anılan dönem için 390.396,23-TL ecrimisil alınabileceği sonucuna varıldığından; dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 1.656.223,33-TL'lik kısmının iptaline, 390.396,23-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; Dairelerinin 17/06/2025 tarihli ara kararıyla bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmesi üzerine hazırlanan bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın cephe aldığı ... Caddesi'nin %3'ü üzerinden yıllar itibarıyla hesaplama yapılması üzerine, davacı tarafından işgal edilen 2.412,00 m2'lik alana ilişkin olarak 03/02/2022 - 16/03/2023 tarihleri arasındaki dönem için 613.868,15-TL ecrimisil bedeli hesaplandığından, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 1.432.751,41-TL'lik kısmının iptaline, 613.868,15-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yapılan tespitler üzerine tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ:... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminatı; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır. Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." düzenlemesi yer almıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir" hükmü yer almaktadır. Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 3,900 m2'sinin "spor tesisi" olarak kullanılmak suretiyle davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle 03/02/2022 - 16/03/2023 tarihleri arasındaki dönem için 2.046.619,56-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Bakılan uyuşmazlıkta; Mahkemece 04/04/2019 - 17/11/2020 tarihleri arası dönem için açılan davada hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler hükme esas alınabilecek nitelikte değerlendirilerek yeniden keşif yapılmasına gerek görülmeyerek, dava konusu dönem yönünden yeniden değerleme oranı dikkate alınmak suretiyle ecrimisil miktarının hesaplanması amacıyla bilirkişi raporu düzenlenmesi istendiği, hazırlanan bilirkişi raporunda dava konusu dönem için 390.396,23-TL ecrimisil bedeli hesaplanması üzerine bilirkişi raporu doğrultusunda karar verildiği; Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince de, ecrimisil ihbarnamesine konu taşınmazın ecrimisil bedelinin taşınmazın cepheli olduğu caddenin emlak vergi değerinin % 3'ünün altında olacak şekilde belirlenerek karar verilmesi nedeniyle bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verildiği, bilirkişi ek raporunda, taşınmazın cephe aldığı... Caddesi'nin %3'ü üzerinden toplam 613.868,15 TL ecrimisil bedeli hesaplanması üzerine de bilirkişi raporu doğrultusunda karar verildiği görülmektedir. Dava dosyasında bulunan, davalı idare tarafından sunulan 08/02/2024 havale tarihli belgede, ecrimisil bedelinin takdirinde, taşınmaza yaklaşık 1 km uzaklıkta bulunan ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 15.600 m2lik kısmının personel servisleri indirme-bindirme alanı olarak kullanılmak üzere 16/03/2022 tarihinde yapılan ihale ile 4.635.000,00-TL bedel üzerinden Türk Hava Yolları A.O.'ya kiraya verildiği ve bu bedel dikkate alınarak ecrimisil bedelinin hesaplandığının belirtilmesine rağmen, idarenin emsal aldığı taşınmaza göre daha değerli olan ecrimisil ihbarnamesine konu olan taşınmazın ecrimisil bedelinin hesaplanmasında, davalı idarenin beyan ettiği hususun neden gözardı edildiği ortaya konulamamıştır. Ecrimisil ihbarnamesine konu olan taşınmazın (... ada ... sayılı parsel) 06/03/2015 - 27/01/2017 ve 28/01/2017 - 01/11/2017 tarihleri arasındaki dönem için istenen ecrimisil bedeline ilişkin ecrimisil ihbarnamelerine karşı açılan dava sonucunda birim bedeller her ne kadar daha düşük olarak kesinleşmişse de, taşınmazların değerindeki artışların günümüz koşulları nedeniyle fazla olması dikkate alınarak, ecrimisil bedellerinin güncel değerlere yakın hesaplanması gerekmektedir. Bu durumda, dava konusu taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla (ticari) kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli (bakılan davada idarece belirtilen emsal) ve varsa önceki dönem ecrimisil bedelleri, ticari sirkülasyon, kullanımın amacı, şekli ve niteliği itibariyle civardaki emsalleri, taşınmazın konumu, mevkii, metrekare değeri, çevre koşulları ve davacının taşınmazın işgali ile elde ettiği yarar ve 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5/3. maddesi ile varsa kesinleşen idari yargı kararları da gözetilmek suretiyle düzenlenecek ek rapor veya gerekirse yeni bir bilirkişi raporu aldırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, özellikle idarece sunulan emsal niteliğindeki kira sözleşmesi gözetilmeden düzenlenen, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu hükme esas alınabilecek yeterlilikte olmadığı halde anılan bilirkişi raporuna dayanılarak verilen temyize konu kararın iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:......, K:... sayılı kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 05/02/2026 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.