Danıştay 4. Daire 2025/764 E. 2025/3555 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/764 Karar No : 2025/3555

TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi,... Sokak No:... adresinde, tapunun ... ada ... parselinde kayıtlı taşınmaz üzerinde yer alan yapıda ruhsata aykırı imalatların tespitine ilişkin 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu uyarınca düzenlenmiş olan ... tarih ve... sayılı yapı tatil tutanağı ile bu yapı tatil tutanağı dayanak alınarak 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 4. maddesi ile 42. maddesinin 2. fıkrası gereğince 602.880,17-TL imar para cezası verilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararı ile söz konusu işlemlerin davacıya bildirimine ilişkin ...gün ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemlerden yapı tatil tutanağı ile encümen kararı yönünden; dava konusu yapı tatil tutanağında yer alan tespitler ile aynı yapı tatil tutanağı dayanak alınarak yıkım kararı verilmesine ilişkin encümen kararının iptali istemiyle açılan ve Mahkemelerinin ... esas sayılı dosyasında mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesiyle, dava konusu taşınmazda tespit edilen ruhsata aykırı imalatların esaslı tadilat niteliğinde olduğu ve dava konusu taşınmazın 22/07/1983 onanlı 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planı'nda “II. Grup Koru Alanı”nda kalması nedeniyle, ruhsata bağlanmasının mümkün olmadığı, idare tarafından temel para cezası belirlenirken, dava konusu binanın yapı sınıfı ve grubunun doğru şekilde belirlendiği, taşınmazda aykırılıktan etkilenen alan 369,15 m2 olmasına karşın, davacının lehine olacak şekilde 76,15 m2 aykırılığa konu olan üzerinden temel para cezasının hesaplandığı, bu temel para cezasına 3194 sayılı İmar Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 3, 5, 7 ve 8. alt bentleri uyarınca uygulanan artırımların doğru ve yerinde olduğu, aynı fıkranın (ç) bendi uyarınca yapılan hesaplamanın da doğru olduğu, imara aykırılıkların giderilmesi için bir aylık düre verildiği halde, keşif günü yapılan incelemede aykırılıkların giderilmediğinin görüldüğünden bahisle, dava konusu işlemlerden yapı tatil tutanağı ve encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemlerden bildirimine ilişkin ... gün ve ... sayılı işlem yönünden ise; dava konusu işlemin, encümen kararının tebliğine ilişkin bir üst yazı olduğu ve iptal davasına konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem niteliğinde olmadığı, bildirim mahiyetindeki bu işleme karşı açılan davanın esasının inceleme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerden yapı tatil tutanağı ile encümen kararı yönünden davanın reddine, ... gün ve ... sayılı işlem yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince, istinafa konu İdare Mahkemesi kararının; yapı tatil tutanağına, ... gün ve ... sayılı işleme ilişkin kısmı ile encümen kararının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi , (c) bendinin 3, 5, 7. alt bentleri ve (ç) bendinin uygulanmasına ilişkin kısımlarına yönelik, istinaf talebinin reddi gerektiği; 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca artırım uygulamasına ilişkin kısmına yönelik ise, bu bentte yer verilen artırımın, tamamen ruhsatsız olarak yapılmış yapılar için öngörüldüğü, ruhsatlı bir yapıda ruhsata aykırı ilave yapılmasının bu kapsamda değerlendirilmesinin maddenin sistematiğine uygun bir yorum olamayacağı belirtilerek bu kısımda hukuka uyarlılık olmadığı, belirtilen kısım yönünden davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kısmen kabulü, İdare Mahkemesi kararının kısmen kaldırılması ile 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptaline, kararın diğer kısımlarına yönelik istinaf talebinin ise reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Dava konusu işlemlerden olan yapı tatil tutanağının usulüne uygun düzenlenmediği ve yapı yerine asılmadığı, tutanakta aykırı imalatların çizim ve ölçümlerine yer verilmediği, tutanağın içeriğinden aykırılıktan etkilenen alanın neresi olduğunun anlaşılamadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı hazırlandığı hususlarına değinilerek temyize konu İdare Dava Dairesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI :Dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olarak tesis edildiği , temyize konu İdare Dava Dairesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DAVALININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz istemlerinin reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının üye ...'ın karşı oyuyla, oy çokluğuyla ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 02/06/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY(X) 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun "Yapının denetimi" başlıklı 11. maddesinde, "Boğaziçi Alanındaki yapılar, kazı izni verildiği günden itibaren Boğaziçi İmar Müdürlüğünce inşaat ruhsatına ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen esaslara göre denetlenir. Boğaziçi İmar Müdürlüğü, denetleme sırasında inşaat ruhsatı ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen imar mevzuatına aykırılıkları bir tutanakla tespit eder. Tutanak tanziminde mal sanibi veya müteahhit veya fenni mesulün bulunması esastır. Bunların bulunmamaları halinde inşaatta çalışan herhangi bir kişinin bulunması da yeterlidir. Terkedilmiş bir inşaatta tutanak, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından tanzim edilir. İnşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırılığı tespit edilen yapılar için, tutanak tanzimi ile birlikte inşaat mühürlenir. Yapının mühürlendiğini belirten belge ve levhalar yapının muhtelif cephelerine asılır. Bu suretle durum malsahibine veya müteahhide veya fenni mesule tebliğ edilmiş sayılır." hükmü yer almaktadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu hükmü getirilmiş ;14. maddesinde, ilk inceleme hususları; görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olacak kesin ve yürütülebilir bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, Kanun'un 3. ve 5. maddesinde belirtilen hususların bulunup bulunmadığı şeklinde sayılmış; 15. maddesinde ise ilk inceleme üzerine verilecek kararlar belirtilmiştir. 2577 sayılı Kanun'un uygulanmasında süre aşımı kamu düzenini ilgilendiren bir nitelik taşıdığından, yargılamanın her aşamasında davanın taraflarınca ileri sürülebileceği gibi idari yargı yerlerinin de önlerine gelen davanın yetkili yargı yerinde açılıp açılmadığını re'sen (kendiliğinden) araştırmaları gerekir. Bu nedenle ve öncelikle davanın süresinde açılıp açılmadığı tespit edilerek buna göre karar verilmesi gerekir. Dosyanın incelenmesinden; bakılan davanın İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel üzerinde yer alan yapıda ruhsata aykırı imalatların tespitine ilişkin düzenlenmiş olan ...tarih ve ...sayılı yapı tatil tutanağı ile bu yapı tatil tutanağı dayanak alınarak davacıya imar para cezası verilmesine ilişkin Encümeni kararı ile söz konusu işlemlerin davacıya bildirimine ilişkin ... gün ve ...sayılı işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır. Dava konusu işlemlerden ... tarihli ... sayılı yapı tatil tutanağının yukarıda yer verilen Kanun maddesine uygun olarak, üç görevlinin imzasıyla tanzim edildiği, bir örneğinin yapı mahalline asıldığı, mahalline asıldığının da fotoğraflanmak suretiyle kayıt altına alındığı, mahalline asılmakla ilgilisine usulüne uygun olarak 01/03/2021 tarihinde tebliğ edildiği görülmekle, yapı tatil tutanağının iptali istemiyle tebliğinden itibaren en geç 30/05/2021 tarihinde dava açılması gerekirken, dava açma süresi olan 60 günlük sürenin geçirilmesinden sonra 16/07/2021 tarihinde açılan işbu davanın,... tarihli ... yapı tatil tutanağına ilişkin kısmı yönünden süre aşımı nedeniyle esasının inceleme olanağı bulunmadığı, süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle belirtilen kısım yönünden Daire kararına katılmıyorum.