Danıştay 4. Daire 2025/4934 E. 2026/177 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/4934 Karar No : 2026/177

TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVACI) ... Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI) ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı tamamı Hazine'ye ait 1.860.958,47 m² yüzölçümlü taşınmazın 5.670,00 m²'sinin otopark ve yol yapılmak suretiyle davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle 09/11/2012 - 08/11/2017 tarihleri arasındaki dönem için 4.607.224,70 TL ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; Danıştay bozma kararı üzerine verilen kararda, dava konusu taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla (ticari) kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ve varsa önceki dönem ecrimisil bedelleri, ticari sirkülasyon, kullanımın amacı, şekli ve niteliği itibariyle civardaki emsalleri, taşınmazın konumu, mevkii, metrekare değeri, çevre koşulları ve davacının taşınmazın işgali ile elde ettiği yarar ve 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5/3. maddesi ile varsa kesinleşen yargı kararları da gözetilmek suretiyle Danıştay kararında belirtilen hususlar dikkate alınarak bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, düzenlenen bilirkişi ek raporunda, işgal dönemi için 2.497.599,34-TL ecrimisil hesaplandığı görüldüğünden, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 2.497.599,34-TL kısmında hukuka aykırılık, 2.109.625,36-TL'lik kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin 2.109.625,36-TL'lik kısmının iptaline, 2.497.599,34-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Hazine'ye ait taşınmazın işgal edilmediği, tahakkuk ettirilen bedelin fahiş olduğu, daha önce 3.500,00 m²'lik alan için ecrimisil tahakkuk ettirilmişken işgal edilen alanın 5.670,00 m²'ye çıkarılmasının gerekçesinin anlaşılamadığı, ecrimisil ihbarnamesine konu taşınmaz hakkında önceki dönemlere ait yargı kararlarının bulunduğu, yerel mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunun hukuka aykırı ve eksik değerlendirmeler içerdiği, hatalı bilirkişi raporundaki tespitlere dayanılarak verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Tahakkuk ettirilen ecrimisil bedelinin Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. ve 85. maddelerine uygun olduğu, ecrimisil bedelinin güncel rayiç değerler ile hakkaniyet kurallarına uygun olduğu, dava konusu yerin davacı tarafından kullanıldığının,.... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sırasında belirlendiği, bu nedenle dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın redde ilişkin kısmının onanması, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. Maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyiz incelemesi yapılan karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminatı; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır. Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." düzenlemesi yer almıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir" hükmü yer almaktadır. Dosyanın incelenmesinden; dava konusu ecrimisil ihbarnamesine konu taşınmazın davacı tarafından otopark ve yol olarak kullanılmak suretiyle 5.670 m²'lik kısmının işgal edildiği, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında tarla niteliğinde olduğu, idare tarafından aynı taşınmazın 15.600m²'lik kısmı için yapılan kira sözleşmesi ile 2016 yılı m² birim bedelinin 154,49TL/m² olarak belirlenmesi üzerine de 2012 yılı birim bedelinin 130 TL/m² olarak tespit edildiği, bu birim bedel üzerinden ecrimisil ihbarnamesinin düzenlediği, ilk derece Mahkemesi kararına esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazın m² birim bedelinin 2012 yılı için 40,00-TL olarak tespit edildiği, bu değer üzerinden ecrimisil bedelinin hesaplandığı, İdare Dava Dairesince bu doğrultuda karar verildiği, Danıştay Dördüncü Dairesinin 23/12/2024 tarih ve E:2023/5206, K:2024/7691 sayılı kararıyla, anılan kararın iptale ilişkin kısmının bozulmasına karar verildiği, bozma kararında özellikle dava konusu taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla (ticari) kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli dikkate alınarak, taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin % 3'ünden az olmamak üzere ecrimisil bedelinin hesaplanması gerektiği hususu belirtilmiştir. İdare Dava Dairesince bozmaya uyma kararı verilerek, ek bilirkişi raporu alındığı, bu raporda ise, sadece 2012 yılı emlak vergisine esas arsa m2 birim değerinin % 3'nün 73,83 TL olduğu, YDO artış oranları uygulanmak suretiyle yapılan hesaplama sonucunda 2.497.599,34-TL ecrimisil bedelinin hesaplandığı ve bu doğrultuda karar verildiği görülmekte ise de, ecrimisilin işgal nedeniyle alınacak bir tazminat olması, ecrimisile konu taşınmaza en yakın ve aynı amaçla kullanılan taşınmazların kira veya ecrimisil bedellerinin dikkate alınması gerektiğinden, davalı idarece emsal alınan ve ecrimisile konu olan taşınmaz gibi benzer amaçla kullanılan söz konusu taşınmazın ecrimisil bedelinin neden gözardı edildiği ortaya konulamamıştır. Bu durumda, dava konusu taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla (ticari) kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli (bakılan davada idarece belirtilen emsal) ve varsa önceki dönem ecrimisil bedelleri, ticari sirkülasyon, kullanımın amacı, şekli ve niteliği itibariyle civardaki emsalleri, taşınmazın konumu, mevkii, metrekare değeri, çevre koşulları ve davacının taşınmazın işgali ile elde ettiği yarar ve 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5/3. maddesi ile varsa kesinleşen idari yargı kararları da gözetilmek suretiyle düzenlenecek ek rapor veya gerekirse yeni bir bilirkişi raporu aldırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, özellikle idarece sunulan emsal niteliğindeki kira sözleşmesi gözetilmeden düzenlenen, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu hükme esas alınabilecek yeterlilikte olmadığı halde anılan bilirkişi raporuna dayanılarak verilen temyize konu kararın iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Anılan İdari Dava Dairesi kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 19/01/2026 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.