Danıştay · 4. Daire

Danıştay 4. Daire 2025/3514 E. 2026/462 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
4. Daire
Esas No
2025/3514
Karar No
2026/462
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/3514 Karar No : 2026/462

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av....

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, İstanbul ili, Bağcılar ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... ..., Blok No:... ... adresinde yer alan dükkan için yapılan iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebinin reddine ilişkin Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K...sayılı kararda; uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazın mülkiyeti ...'ya ait olduğu dönemde söz konusu malik ... ile davacı şirket arasında 20/12/2021 başlangıç tarihli kira sözleşmesi imzalandığı, daha sonra söz konusu taşınmazın mülkiyetinin satış işlemi ile ...'ya geçtiği, davacı tarafından bahsi geçen kira sözleşmesi ile birlikte iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi için davalı idareye başvuru yapıldığı, söz konusu başvurunun ise ruhsat başvurusu sırasında beyan edilen tapudaki malik ile kira sözleşmesindeki malikin uyuşmadığı gerekçesiyle reddedildiğinin anlaşıldığı, Türk Borçlar Kanunu madde 310’a göre, "kira sözleşmesinin kurulmasından sonra kiralananın herhangi bir sebeple el değiştirmesi halinde yeni malik kira sözleşmesinin tarafı haline gelir. TBK m. 310 gereği kiralanın 3. kişiye devri ile kira sözleşmesinden doğan tüm hak ve borçlar yeni malike geçer. Kira sözleşmesinin bu şekilde devri kanun koyucu tarafından mülkiyetin devrine bağlanarak kendiliğinden gerçekleşir." Bu itibarla, ruhsat başvurusu esnasında dükkanın maliki farklı olsa da önceki malikin kira sözleşmesinde taraf olduğu, dolayısıyla TBK m. 310’a göre, kira sözleşmesinin kurulmasından sonra kiralananın herhangi bir sebeple el değiştirmesi halinde yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olacağı için kira sözleşmesinin yeni malik ile devam ettiği anlaşılmakla; yeni malik ile usulüne uygun şekilde devam eden kira sözleşmesine rağmen tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan, işbu iptal kararının doğrudan ruhsat verilmesi sonucunu doğurmayacağı, iş yerinin yapılan ruhsat başvurusu için mevzuatta aranan diğer şartları sağlayıp sağlamadığı yönünden de davalı idarece değerlendirme yapılacağı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ruhsat başvurusu sırasında tapu varsa kira sözleşmesinin birbirlerini tevsik etmeleri gerektiği, davacının taraf olduğu kira sözleşmesi güncel olmadığından ruhsat başvurusunun reddi işlemi hukuka uygun olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ:... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 5. maddesinde, işyeri veya işletme açmak isteyenlerin; işin özelliğine göre, yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3. maddede belirtilen mercie ibraz edeceği ve bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği hükme bağlanmıştır. 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde, "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmelik'e uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur. Bu Yönetmelik'e göre yapılacak her türlü ruhsat başvurusunda, müracaat sahibine başvuruyu kabul eden görevlinin adı, soyadı ve unvanı ile başvurunun yapıldığı tarih ve saati gösteren Örnek 6’da yer alan alındı belgesi verilir. Ayrıca, başvuru ve beyan formu ile ekli evrakın verilmesi sırasında başvuruyu kabul eden görevli tarafından yapılacak ön incelemede tespit edilen noksanlıklar, müracaat sahibine verilen alındı belgesinde gösterilir. Bu Yönetmelikte belirtilen ruhsatlandırmaya ilişkin süreler eksik belgelerin yetkili idareye verilmesi ile başlar."; "Ruhsatın düzenlenmesi" başlıklı 12. maddesinde, "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir." düzenlemelerine yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, işyerlerinin Yönetmelik'e uygun olarak tanzim edilmesi ve Yönetmelik ekindeki başvuru ve beyan formu doldurulmak suretiyle başvurulması, başvurusu sırasında üçüncü kişiye ait olduğu anlaşılan işyeri için mülkiyet ilişkisinin işyeri sahibi ile yapılmış adi yazılı kira sözleşmesinin varlığının mülkiyet ilişkisini kurmaya yeterli olduğu hususunda kuşku bulunmamaktadır. Dava dosyasının incelenmesinden; İstanbul ili, Bağcılar ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ..., Blok No:... C adresindeki "dükkan" niteliğindeki taşınmazın 08/11/2021 tarihinde tapuda ... adına kaydedildiği, 20/10/2021 tarihli kira sözleşmesi ile davacıya 5 yıllığına kiraya verildiği, söz konusu taşınmazın 10/05/2022 tarihinde ... adına tapuda kaydedildiği, 21/11/2023 evrak kayıt tarihli başvuru formu ile davacı tarafından söz konusu yer için kira sözleşmesi sunularak ruhsat başvurusunda bulunulması üzerine; aynı tarihli ... sayılı Bağcılar Belediye Başkanlığı işleminde eksik belgeler olarak "yeni mal sahibi ... ile kira sözleşmesi yapacak ya da eski kira sözleşmesini imzalayacak" şeklinde belirlendiği; dava konusu işlem ile de 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Kanunun 4. maddesine aykırılık nedeniyle talebinin reddedildiğinin davacıya bildirilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta; "dükkan" niteliğindeki taşınmazda kiracı sıfatıyla işyeri olarak faaliyette bulunmak amacıyla gerekli olan işyeri açma ve çalışma ruhsatı için yapılan başvuruda, başvuru sırasında tapu kaydında işyerinin üçüncü kişiye ait olduğu anlaşılmakla, işyerinin mevcut maliki ile akdedilmiş bir kira sözleşmesinin sunulması suretiyle mülkiyet ilişkisi kurulacağından, eksik evrakla yapılan başvurunun bu sebep yönünden reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 09/02/2026 tarihinde kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava; İstanbul ili, Bağcılar ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi,..., Blok No:... adresinde yer alan dükkan için yapılan iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebinin yeni taşınmaz maliki ile yapılmış kira sözleşmesi sunulmadığından reddine ilişkin Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali isteminden kaynaklanmaktadır. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe ekli iş yeri açma ve çalışma ruhsatı başvuru/beyan formunun "mülkiyet durumu" kısmında, başvuruda bulunanların tapu kaydı ya da kira sözleşmesi sunması zorunlu kılınmış ise de, idarenin kira sözleşmesinin geçerliliğini inceleme yetki ve/veya görevi bulunmamaktadır. Davacının Yönetmelikte belirtildiği şekilde kira sözleşmesini eklediği; yeni malikle aralarında imzalanan kira sözleşmesinin bulunmamasının, önceki malikle akdedilmiş olan kira sözleşmesine dayalı olarak işyerini kullandığı gerçeğini ortadan kaldırmayacağı; yeni malikin, kira sözleşmesinin geçersizliği veya feshi konusunda adli yargıda açacağı dava neticesinde kira sözleşmesinin geçersizliğini ortaya koyması halinde yeniden işlem tesis edilebileceği hususları dikkate alındığında, davacı tarafından yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunun geçerli bir kira sözleşmesi bulunmadığından bahisle reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, temyiz incelemesine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, onanması gerektiği oyu ile Dairemiz kararına katılmıyorum.

Atıf: Danıştay 4. Daire, E. 2025/3514, K. 2026/462, T. 09.02.2026, www.arakarar.com/karar/danistay-4-daire-2025-3514-e-2026-462-k-85cdb2616bc8