Danıştay 4. Daire 2024/501 E. 2025/3557 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/501 Karar No : 2025/3557

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri kapsamında, Kahramanmaraş Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün ...tarih ve ... sayılı işlemi ile tescil işlemleri için tapuya gönderilen Kahramanmaraş İli, Türkoğlu İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ..., ..., ...ve ... parseli kapsar şekilde yapılan toplulaştırma işleminin anılan parseller yönünden iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; bakılan davada, dava konusu dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, toplulaştırma işlemi sonucunda ... ada ... parsel sayılı taşınmaz olarak davacı adına, ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar olarak Hazine adına tescil edildiği, toplulaştırma öncesinde davacının maliki olduğu ... parsel sayılı taşınmazda kalan sabit tesislerin toplulaştırma sonucunda yine davacıya verilen ... ada ... parselde bırakıldığı, tescil harici alanda kalan davacıya ait bir kısım sabit tesislerin de toplulaştırma sonucu oluşan davacıya ait parsel içerisinde bırakıldığı ancak toplulaştırma sırasında davacıya ait tel örgü ve zeytin ağaçlarının bulunduğu kısım ile zeytin ağaçlarının yanında yer alan dere yatağının bulunduğu kısmın toplulaştırma çalışmaları sırasında dikkate alınmadığı, yeni parseller oluşturulurken tescil işlemleri aşamasında yoldan ihdas işlemi yapılmadığı ve dere yatağı tescil edilerek parsellere dahil edildiği ve bu kısımların toplulaştırmaya konu taşınmazlara giden yol olarak planlandığı anlaşıldığından yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsellere ilişkin kısmında toplulaştırma amacı ve ilkeleri ile hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN (DAVALININ) İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yapılan arazi toplulaştırması uygulaması ile davacıya ait eski ... sayılı parselin olduğu yerde oluşturulan yeni ... parselin içerisinde yer alan sabit tesislerin dikkate alındığı hatta davacının işgaline konu tescil harici alanda maliye hazinesine ait kısımda bulunan çiftlik binalarının da davacı adına oluşturulan yeni parselde korunarak davacının işgalci olmaktan kurtarıldığı, toplulaştırma öncesinde var olan 49 adet zeytin ağacının komşu (Hazine ve müdahilin hisseli parseli) parselde bırakıldığı 50 adet zeytin ağacının ise davacıya bırakılan yol alanında kaldığı belirtilse de hava fotoğraflarından da anlaşıldığı üzere parsel dışına dikim yapılmış olduğu, kadastro incelemesinde toplulaştırma konusu bu parsellerde herhangi bir dere boşluğunun bulunmadığı, orman vasıflı arazinin de bulunmadığı yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN MÜDAHİLİN (DAVALI YANINDA) İDDİALARI :Davacının, kök parseli olan ... parsel sayılı taşınmaz yönünden dava ehliyetine sahip iken, eski ... ve ... parsel sayılı tescil harici kısımlar yönünden malik olmadığından dava ehliyetinin bulunmadığı, tescil harici alanların devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler olduğu, müdahil olarak kendilerinin toplulaştırma sonrasında ... parsel sayılı taşınmazın hissedarı yapıldığı, davacıya yapılan arazi toplulaştırması ile parselinin güneydoğusunda 150 metre yol bırakıldığı ve herhangi bir hak kaybının bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 02/06/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava konusu arazi toplulaştırması sonrasında yeni oluşturulan ... ada ... parsel sayılı taşınmazın, toplulaştırma öncesinde davacıya ait... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alandan aynı konum ve mevkiiden verildiği, davacının kendi tapulu arazisi içerisinde bulunan zeytin ağaçlarının ve sabit tesislerinin korunduğu ayrıca dosyadaki bilirkişi raporunun incelenmesinden; davacıya ait çiftlik binalarının bir kısmının tescil harici alanda iken yeni parselde davacıya verilen kısma dahil edilerek işgalden kurtarıldığı da (bilirkişi raporu sayfa 11) sabit olduğundan, İdare Mahkemesi kararı gerekçelerinden biri olan; davacıya yeni verilen parsele bitişik tescil harici alanda bırakılan sabit tesislerinin korunması gerektiği yolundaki gerekçenin karardan çıkarılması gerektiği, ayrıca İdare Mahkemesince;... tarih ve ... sayılı dere yatakları hakkında ihdas edilen Başbakanlık Genelgesinin 14. maddesinde; "Kadastro çalışmaları sırasında dere yataklarında tabii akışa imkan verecek ve kendiliğinden oluşmuş dere yatağı kesiti tescil dışı bırakılarak dere tabi akışına tahsis edilecektir..." düzenlemesi uyarınca her ne kadar zeytin ağaçlarının yanında yer alan dere yatağının bulunduğu kısmın toplulaştırma çalışmaları sırasında dikkate alınmadığı ve dere yatağının tescil edilerek parsellere dahil edildiği gerekçesiyle iptal kararı verilmişse de; dere yatakları tescil dışında bırakılması gerekmekle birlikte, davalı idarenin temyiz dilekçesinde dere yatağının tamamen kapatıldığı iddiasında bulunduğu, bu iddianın karşılanması için mahkemece gerekirse mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak açıklığa kavuşturulması suretiyle karar verilmesi gerektiği, bu nedenle belirtilen gerekçelerle verilen temyize konu kararın bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz çoğunluk onama kararına katılmıyorum.