Danıştay 2. Daire 2023/6742 E. 2025/2713 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/6742 Karar No : 2025/2713

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava, Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğüne (POMEM) geçici kaydı yapılan davacı tarafından; Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin (ETSŞY) Ek-3-1-B-2-b maddesinde yer alan "Organ ve sistem fonksiyonlarını bozmayan, patolojik bir etyolojik faktöre bağlı gelişen veya etyolojisi tespit edilemeyen, WHO (Dünya Sağlık Örgütü) kriterlerine göre anemisi olanlar (Anemi+Demir Emilim Bozukluğu)" tanısı nedeniyle POMEM'den ilişiğinin kesilmesine ilişkin 02/08/2022 günlü işlemin iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; davacının, Mahkemenin 07/09/2022 tarihli ara kararı ile Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiği, anılan hastanenin ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda, "talasemi taşıyıcılığı" ve "ETSŞY Ek 3, 1-A-2-(b)'ye uyar. POMEM öğrencisi olur." tanısına yer verildiği; söz konusu rapor üzerine Mahkemenin ... günlü, E:... sayılı yürütmenin durdurulması kararının verildiği; yürütmenin durdurulması kararına karşı yapılan itiraz üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, Y.D. İtiraz No:... sayılı kararı ile "dava konusu işlemin demir emilim bozukluğu sebebi ile tesis edildiği ancak ilgili raporda bunun değerlendirilmediği" gerekçesiyle yürütmenin durdurulması kararının kaldırıldığı; davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-A maddesinde yer alan sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığının ve demir emilim bozukluğu olup olmadığının tespiti için Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkedildiği, anılan hastanenin ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda, "Gastroentrolojik açıdan sağlam. Demir emilim bozukluğu yoktur. ETSŞY Ek 3, 1-A'ya uyar. POMEM öğrencisi olur." tanısına yer verildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu edilen mahkeme kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunarak, 2577 sayılı Kanun'un 45/3 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin "anemi ve demir emilim bozukluğu" tanısı gerekçesiyle tesis edildiği, Ankara Bilkent Şehir Hastanesinin ... günlü, ... sayılı raporunda yer alan demir emilim testi sonuçlarının da bu yönde olduğu; dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görülerek yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı temyize konu kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava; Karabük Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) Müdürlüğü bünyesinde 27. dönem öğrenci adayı olan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-B-2-b (Anemi+Demir Emilim Bozukluğu) maddesinde belirtilen şartları sağlamadığından bahisle "POMEM öğrencisi olamaz" kararı verilerek eğitim merkezi ile ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlık konusu olayda; davacının, Ankara Şehir Hastanesinin ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda yer verilen "hastanın bakılan demir emilim testinde 0 saatte fe:15 oral demir preparatı sonrası 3 saatte fe:59 olarak görüldü hastada anemit+demir emilim bozukluğu mevcut olup demir eksikliği anemisi mevcuttur.” tanısı nedeniyle POMEM'den ilişiğinin kesildiği, söz konusu sağlık kurulu raporunda davacının demir emilim tesit öncesinde FE (demir) değerinin 116, Ferritin değerinin ise 25 olarak tespit edildiği; Mahkemece hakem hastane olarak sevk edildiği Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ... günlü, ... sayılı raporunda ise "FE (demir) değerinin 205, Ferritin değerinin 467,4" olarak tespit edildiği; aynı hastanenin ... günlü, ... sayılı raporunda "Demir değerinin 136, Ferritin değerinin 225" olarak tespit edildiği ve "Gastroenterolojik açıdan sağlam. POMEM öğrencisi olur." yönünde kanaat bildirildiği, anılan rapor üzerine Mahkemece iptal kararı verildiği, istinaf aşamasında da ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. İdari işlemlerin yargısal denetimi, kural olarak dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetimine ilişkindir. İşlemin sebep unsurunun, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlara dayalı olması halinde, davalı idarece anılan uzmanlık alanına ilişkin bilgi ve görüşlere dayalı olarak işlem tesis edilmesi gerektiği gibi, sözü edilen işlemlerin yargısal denetiminde, yargı merciince de, anılan sebep unsurunu oluşturan özel ve teknik bilginin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekecektir. Nitekim, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almıştır. Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin, davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin Sağlık Kurulu raporuna dayalı olduğu göz önüne alındığında; işlemin dayanağı olan Sağlık Kurulu raporunun hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılan davalarda yapılacak yargısal denetimde, özel ve teknik bilgi içeren Sağlık Kurulu raporunun, bilim ve fenne uygunluğu, yapılan tetkik ve tahlil sonuçları ile teşhis ve tanının hukuka uygunluğunun belirlenmesi, bu amaçla da; işleme dayanak Sağlık Kurulu raporunun hastalık branşına uygun uzman bilirkişilere incelettirilmesi gerekecektir. Mahkemece görüşüne başvurulan ve bilirkişi niteliğinde olan hakem Hastane tarafından yapılacak incelemede; dayanak Sağlık Kurulu raporunun usul ve fenne aykırı olduğu, hastalığın tesbitine ilişkin yeterli tetkik yapılmadığı ya da tanı için ileri tetkik yapılması gerektiğinin belirlenmesi halinde; davacının sağlık şartlarını sağlayıp sağlamadığının belirlenebilmesi için yeniden tetkik ve tahlile tabi tutulması, önceki rapora itibar edilemeyeceğine ilişkin açıklamalar içeren raporun Mahkemeye ibrazı, Mahkemece de, sözü edilen raporun yeterli bulunması halinde hükme esas alınması gerektiği açıktır. Esasen, yukarıda aktarılan yargılama süreci, HMK 266. maddede öngörülen "özel ve teknik bilgi içeren" konulara ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanacak yargılama yöntemine daha uygun olacağı gibi; dava konusu işlemin sebep unsurunun denetimine ilişkin idari uyuşmazlıklar bakımından da, "işlem yargılaması" esasına dayanan idari yargılama hukukunun da özüne uygun olacaktır. Öte yandan, Mahkemelerce, işlemin dayanağının tamamen bertaraf edilmesinin hukuken hiçbir izahı ve dayanağı bulunmadığı gibi, davacının doğrudan ve yeniden sağlık muayenesine tabi tutulmasına ilişkin uygulama, Mahkemeleri, idari fonksiyon içinde yürütülecek idari usulün bir parçasına dönüştürecek ve "yargılama" fonksiyonundan uzaklaştıracaktır. Bu itibarla; davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin işleme dayanak alınan Sağlık Kurulu raporuyla ilgili hiçbir inceleme ve değerlendirme içermeyen, anılan rapora niçin itibar edilemeyeceğine ilişkin tesbitlere ve açıklamalara yer vermeyen, davacının doğrudan sağlık muayenesine tabi tutulması suretiyle düzenlenen Sağlık Kurulu raporu hükme esas alınarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.