Danıştay 13. Daire 2023/3309 E. 2023/5396 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2023/3309 Karar No:2023/5396 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Group Kurumsal Hizmetler A.Ş. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. Ö... İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Gençlik ve Spor Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca ... tarihinde açık ihale usûlüyle gerçekleştirilen...5 ihale kayıt numaralı "Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı ile Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri İçin 2023 Yılı Temizlik Malzemesi Alımı" ihalesinin 6. kısmına (kâğıt havlu (ev tipi), kâğıt havlu (fotoselli makine için), tuvalet kâğıdı (ev tipi), tuvalet kâğıdı (içten çekmeli), z katlamalı dispanser havlu) yönelik itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; 16/01/2023 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin 6. kısmının, ekonomik açıdan en avantajlı ve tek geçerli teklif sahibi olan dava dışı ... Temizlik Sağlık Akaryakıt İnşaat Mobilya Enerji Turizm Sanayi ve Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. (... Temizlik) üzerinde bırakıldığı, davacının teklifinin ise, İdari Şartname'nin 7.9 maddesi uyarınca beyan edilen yetkili satıcı belgesi ve ihaleye konu ürünlerin %100 selülozdan üretildiğine dair üretici firma taahhüt belgesinin asıllarının ibraz edilmediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 02/02/2023 tarih ve 4233448 sayılı işlemle, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Elektronik ihale" başlıklı 58/A maddesinin dokuzuncu fıkrası ve Kurul'un... tarih ve ... sayılı düzenleyici kararı uyarınca geçici teminatının gelir kaydedilmesine karar verildiği, davacı şirketin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin ihale dokümanına uygun olmadığı, değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, böylece ihalede geçerli teklif kalmayacağından ihalenin iptal edilmesi gerektiği, ihalede rekabet koşulları oluşmadığından da ihalenin iptal edilmesi gerektiği, tüm bunlardan bağımsız olarak geçici teminatının gelir kaydedilmesi kararına yönelik düzeltici işlem kararı verilmesi talebiyle itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu; "İhalenin 6. kısmı üzerinde bırakılan şirket tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan belgelerin mevzuata uygun olmadığı, şartnamede belirlenen benzer işe uygun ve belirlenen tutarda, kamu kurumlarınca düzenlenen iş deneyim belgesi bulunmadığı, özel sektörde gerçekleştirilen bir işe ilişkin belgeler sunulmuş ise Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 46. maddesine uygunluğun aranması gerektiği" şeklindeki 1. iddia yönünden; ihale üzerinde bırakılan dava dışı şirket tarafından iş deneyimi kapsamında ... Medikal Elektronik İnşaat Temizlik Mobilya Enerji Sanayi ve Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. ile ... tarihinde imzalanan sözleşme ile faturaların sunulduğu, faturalarda ... kaşesi ve imzası ile ... özel kaşesinin bulunduğu, sözleşmenin temizlik malzemesi alım sözleşmesi niteliği taşıdığı ve benzer iş tanımına uygun olduğu, ayrıca teklif bedeline göre sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını (56.591.340,50x0,30=16.977.402,15-TL) karşıladığı anlaşıldığından, Kurul kararının başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığına dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; "Anılan istekli tarafından teklif edilen kâğıt havlu (ev tipi) numunesinin Teknik Şartname'nin 4, 6 ve 12. maddelerine uygun olmadığı, kâğıt havlunun (ev tipi) kâğıt yoğunluğu en az 52,5 gr/m² olması gerektiği hâlde sunulan numunenin yoğunluğunun 51 gr/m² olduğu, yaprak adedi 85 olması gerekirken 80 adet olduğu, TS 11668 belgesine sahip olması gerektiği ancak sunulan numunenin söz konusu belgeye sahip olmadığı; tuvalet kâğıdı (ev tipi) numunesinin Teknik Şartname'nin 4. maddesinde düzenlenen kâğıt yoğunluğunun 51 gr/m² (+-3) olması gerektiği şartını sağlamadığı; Teknik Şartname’nin 11. maddesinde tuvalet kâğıdının (içten çekmeli) TS 12385 belgeli olması gerektiği düzenlendiği hâlde sunulan numunenin bu belgeye sahip olmadığı, bu kapsamda herhangi bir belge sunulduysa dahi incelenmesi hâlinde bahsi geçen ürüne yönelik olmadığının anlaşılacağı" şeklindeki 2. iddia yönünden; Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 43. maddesinde numune değerlendirilmesinde numunenin fiziksel nitelikleri ile ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığının kontrol edileceği ve yapılan inceleme sonucunda tutanak tanzim edilmesinin öngörüldüğü, numune değerlendirmesine ilişkin tutanağın içeriğinin uygunluğuna ve dolayısıyla alınan ihale komisyonu kararı sonucunda alımı yapılacak ürünlerin istenen teknik kriterleri sağlayıp sağlamadığına ilişkin usûlüne uygun olarak yapılmış numune değerlendirme işlemlerinde yetki ve sorumluluğun ihale işlemlerini yürütmekle görevli ihale komisyonuna ait olduğu, hâliyle komisyonca usûlüne uygun olarak tanzim edilen tutanağın yeterlik kriteri bakımından geçerli kabul edilmesi gerektiği, uyuşmazlıkta da ihale üzerinde bırakılan şirketin teklifine konu ürünler (kağıt havlu (ev tipi), tuvalet kâğıdı (ev tipi) ve tuvalet kâğıdı (içten çekmeli)) için numune değerlendirme tutanağı tanzim edildiği ve ürünlerin Teknik Şartname'de yer alan bütün kriterlere uygun olduğunun komisyon üyeleri tarafından imzalanmak suretiyle kayıt altına alındığı, ayrıca kâğıt havlu (ev tipi) ürününe ait TS ... belgesi ile tuvalet kâğıdı (içten çekmeli) ürüne ait TS ... belgesinin sunulduğu anlaşıldığından, Kurul kararının başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığına dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; "Uyuşmazlığa konu ihalenin 6. kısmına 8 istekli tarafından teklif verildiği, buna karşın muhtelif sebeplerle 7 isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin tek geçerli teklif sahibi durumundaki istekli üzerinde bırakıldığı, teklifleri değerlendirme dışı bırakılan 4 isteklinin teklifinin, en avantajlı teklif olarak belirlenen tekliften yaklaşık 15-20 milyon TL daha düşük olduğu, bu durumun 4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5. maddesine aykırı olduğu" şeklindeki 3. iddia yönünden; 4734 sayılı Kanun uyarınca belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usûlüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceği, sonrasında belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usûlüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçileceği, bu aşamada isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmadığının belirlenmesi hâlinde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağının hüküm altına alındığı, ihale komisyonu kararı incelendiğinde, ihalenin 6. kısmına 8 istekli tarafından teklif verildiği, ihaleye teklif veren ... Medikal İnşaat Sosyal Hizmetler Gıda Madencilik Ticaret ve Sanayi Ltd Şti.'nin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminata ilişkin satırlar doldurulmadığı, ... Proje Tasarım Medikal İnşaat Mobilya Temizlik Turizm Sanayi Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti., ... Medikal Elektronik İnşaat Mobilya Turizm Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ve davacı şirketin yeterlik belgeleri sunulmadığı, ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş., ... Endüstriyel Temizlik Gıda Medikal Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile ... Eğitim Sosyal Hizmetler ve Temizlik Organizasyon A.Ş.'nin numune değerlendirmesi sonucunda sunulan ürünlerin Teknik Şartname düzenlemelerine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kararda değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin yer aldığı, teklifi geçerli olan istekliler arasında numune değerlendirmesi yapıldığı ve numune değerlendirmesi sonucunda ihalenin yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif sunan dava dışı Roder Temizlik üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşıldığından, Kurul kararının başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığına dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; "İhale komisyonu kararının tebliğinin ardından en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve ihalenin 4734 sayılı Kanun'un 5. maddesine aykırı şekilde sonuçlandırılmış olması nedeniyle şikâyet başvurusunda bulunduğu, ancak idarenin 31/01/2023 tarihli kararıyla başvurunun reddine karar verildiği ve şikâyet başvurusunun reddi kararının ardından 03/02/2023 tarihinde geçici teminatlarının gelir kaydedileceğine dair kararın tebliğ edildiği, taahhüt edilen belge ve teklif edilen numunelerin süresi içerisinde tam ve eksiksiz olarak idareye sunulduğu, nitekim ekli tutanağın da idarece bu yönde tutulduğu ve belgelerin eksik yahut hatalı olduğuna dair herhangi bir şerh de düşülmediği, diğer yandan talep edilen belgeleri ve numuneleri sunduklarından dolayı ihale komisyonu kararında, geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerektiği yönünde hiçbir karar ya da ifadenin yer almadığı" şeklindeki 4. iddia yönünden; bahse konu iddiada yer alan hususların irdelendiği ... tarih ve 2... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davanın Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:...6 sayılı kararı ile reddedildiği ve kararda, "... davacı tarafından ihalenin gerçekleştirilmesine müteakip ... tarihli ve... nolu yazı doğrultusunda taahhüt edilen belgeler ve teklif edilen numunelerin 30/12/2022 tarihinde idareye sunulduğu açık ise de, İdari Şartname'nin 7.5.2'nci maddesinde yer alan düzenlemeler doğrultusunda ... Tüketim Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Yetkili Satıcı Belgesi ile üretici firmaya ait %100 Selüloz Taahhütnamesinin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış ya da idarece "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şerh düşülen sureti değil fotokopisinin ibraz edildiği, dolayısıyla ihaleye katılım aşamasında beyan ettiği ancak EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belgeleri "Belgelerin sunuluş şekli"ne uygun olarak sunmadığı sabit olan davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesinde ve bu kapsamda yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu kararında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı" şeklindeki gerekçeye yer verildiği, dolayısıyla Mahkemelerinin anılan kararı ile de sabit olduğu üzere bahse konu iddianın yerinde olmadığı anlaşıldığından, Kurul kararının başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığına dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, İdare Mahkemesi'nce eksik inceleme neticesinde karar verildiği, Mahkemece ihalenin 6. kısmı üzerinde bırakılan şirket tarafından teklif edilen ürünlerin Teknik Şartname'deki şartları sağlamadığı iddiasına ilişkin hiçbir inceleme yapılmadığı, Türk Standartları Enstitüsü yahut ilgili üretici şirketlere bu hususların sorulması hâlinde haklılığının anlaşılacağı, ihalede sunulan teklif sayısı ve farklı nedenlerle değerlendirme dışı bırakılan teklif bedellerinden işbu ihalenin 6. kısmının çok daha düşük bedelle ihale edilebileceğinin anlaşıldığı, değerlendirme dışı bırakılan teklifler ile ihale üzerinde bırakılan şirketin teklifi arasında yaklaşık yirmi milyon Türk Lirası fark olduğu, kamu zararına neden olunduğu, idare tarafından talep edilen tüm belge ve numunelerin süresi içerisinde idareye teslim edildiği, idarece de tutanak tutularak teslim alındığı ve tutanakta belgelerin eksik yahut hatalı olduğuna dair herhangi bir şerh düşülmediği, ihale komisyonu kararında teminatının gelir kaydedilmesi gerektiğine ilişkin bir ifade kullanılmadığı, bu yönde herhangi bir karar alınmadığı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 58/A maddesi uyarınca ancak teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilebileceği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, Kurul kararında belirtilen gerekçelerle istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. Kullanılmayan ...TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, 6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 11/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararının, dava konusu Kurul kararının 4. iddiaya yönelik kısmı yönünden; Dava, Gençlik ve Spor Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca 21/12/2022 tarihinde açık ihale usûlüyle gerçekleştirilen "Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı ile Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri İçin 2023 Yılı Temizlik Malzemesi Alımı" ihalesinin 6. kısmına (kâğıt havlu (ev tipi), kâğıt havlu (fotoselli makine için), tuvalet kâğıdı (ev tipi), tuvalet kâğıdı (içten çekmeli), z katlamalı dispanser havlu) yönelik itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali açılmıştır. Davacı şirket, söz konusu ihalenin 6. kısmına teklif vermiş olup, söz konusu teklif ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmiş ve bu kapsamda davacı şirketten Yeterlik Bilgileri Tablosu'nda beyan edilen bilgileri tevsik eden belge ve numunelerin sunması talep edilmiştir. 17/01/2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile, davacı şirket tarafından beyan edilen bilgilerin tevsik edilmesi amacıyla teslim edilen ... Tüketim Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. yetkili satıcı belgesi ile %100 selülozdan üretildiğine taahhüt belgesinin İdari Şartname'nin belgelerin sunuluş şeklini düzenleyen kuralına aykırı biçimde sunulduğu, söz konusu belgelerin aslını veya aslına uygun şeklini sunmadığından bahisle davacı şirketin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış, ihale dava dışı ... Temizlik Sağlık Akaryakıt İnşaat Mobilya Enerji Turizm Sanayi ve Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakılmıştır. Davacı şirket tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin mevzuata aykırı olduğu, sunulan numunelerin Teknik Şartname'ye uygun olmadığı ve ihalede geçerli tek teklif kaldığından rekabet ortamının kalktığı, ihaleye konu ürünlerin daha düşük bedelle tedarik edilebileceği, söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarıyla ihalenin 6. kısmına yönelik yapılan şikâyet başvurusu reddedilmiştir. Bu arada, ihaleyi gerçekleştiren idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, tevsik edici belgeleri, belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunduğundan teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacı şirketin işbu ihale için verdiği 750.000,00-TL ve 490.000,00-TL tutarındaki geçici teminatının Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Elektronik ihale" başlıklı 58/A maddesi ve Kamu İhale Kurulu'nca alınan ... tarih ve... sayılı düzenleyici karar uyarınca gelir kaydedilmesine karar verilmiştir. Davacı şirket tarafından, şikâyet başvurusunda ileri sürülen iddiaların yanı sıra geçici teminatının gelir kaydedilmesinin mümkün olmadığı iddiasıyla davalı idareye yapılan itirazen şikâyet başvurusu, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla reddedilmiştir. Bunun üzerine anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Belgelerin sunuluş şekli" başlıklı 29. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur."; "Elektronik ihale" başlıklı 58/A maddesinin dokuzuncu fıkrasında, "Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük tekliflerin bulunmadığı ihalelerde, geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine; yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları, ayrıca ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları için makul bir süre verilir. Beyan edilen bilgi/belgeler ve teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. ... c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen işlemlere, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar devam edilir." kurallarına yer verilmiştir. ...tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu kararında, “… Dolayısıyla, e-ihale ile yapılan ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgilere ilişkin tevsik edici belgelerin aslını, aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini ya da idare tarafından 'aslı idarece görülmüştür' veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini sunmaları gerekmektedir. ... Ayrıca, e-ihalelerde elektronik ortamda yapılmayan ihalelerden farklı olarak, belgeler yaklaşık maliyet ve teklif fiyatlarının açıklandığı ihale tarih ve saatinden sonra sunulduğundan, bu noktada yapılacak değerlendirmenin de suistimalleri engelleyecek nitelikte olması; bu bakımdan, isteklilerin e-ihaleye katılım aşamasında beyan ettikleri bilgileri tevsik eden belgeleri mevzuatta aranan şartların tamamını sağlayacak şekilde sunmalarına ilişkin kuralların tereddüde mahal vermeyecek şekilde uygulanması gerekmektedir. … Yukarıdaki hususlar çerçevesinde, e-ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahipleri tarafından sunulması gereken belgelerin, belgelerin sunuluş şekline uygun olması gerektiği, bu duruma aykırı olarak (fotokopi vb.) sunulan belgelerin ise hiç sunulmamış kabul edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. … Açıklanan nedenlerle, elektronik ihale yöntemiyle yapılan ihalelerde; 1- İdarenin talebi üzerine, ihaleye katılım aşamasında beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekli hükümlerine aykırı olarak sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerektiğine …” karar verilmiştir. İhaleye ait İdari Şartname'nin 7.5.2. maddesinde, "İsteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerekir. Bu çerçevede istekli aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerden kendi durumuna uygun olana belge veya belgeleri sunabilir: ... b) İstekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler, ..."; 7.5.4. maddesinde, "İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: ... 6. kısımdaki kâğıt havlu ev tipi, kâğıt havlu (fotoselli makine için), tuvalet kâğıdı (ev tipi), tuvalet kâğıdı (içten çekmeli) ve z katlamalı dispanser havlu için; Ürün %100 selülozden üretilmeli ve %100 selülozden imal edildiğine dair üreci firmanın taahhüt belgesi bulunmalı, ..."; 7.9.2. maddesinde, "İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. ..."; 7.9.4. maddesinde, "İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından 'aslı idarece görülmüştür' veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini sunabilirler." düzenlemeleri yer almıştır. Aktarılan kuralların değerlendirilmesinden, ihalelerde isteklilerce sunulacak belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin isteneceği, adaylar veya isteklilerin, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabileceği; elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin tevsik edici belgeleri sunmamaları hâlinde teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceği, sunulan belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartların sağlanamaması hâlinde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar tespit işlemlerine devam edileceği anlaşılmıştır. Söz konusu belgelerin, belgelerin sunuluş şekli kurallarına uygun olarak sunulmaması durumunun ise açıkça düzenlenmediği görülmüştür. ... tarih ve... sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile ise, elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin tevsik edici belgeleri belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunmaları durumunda, idarelerce ne şekilde hareket edilmesi gerektiği hususunda tereddüt bulunduğundan, söz konusu ihalelerde, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin tevsik edici belgeleri ve eklerini, belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunmaları durumunda belgelerin hiç sunulmamış kabul edileceği ve isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceğine karar verilmiştir. Mevzuatta, elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin tevsik edici belgeleri, belgelerin sunuluş şekli kurallarına uygun olarak sunmamaları durumuna ilişkin açık bir kanuni düzenleme bulunmamakla birlikte kamu ihale mevzuatı uyarınca tevsik edici belgelerin, belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunulması hâlinde ilgili teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği açık olup bu hususta herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. Ayrıca elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar tespit işlemlerine devam edilecektir. Geçici teminat ise kamu hizmetinin görülebilmesinin temini için işin ifasının güvence altına alınması amacıyla alınmaktadır. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerince tevsik edici belgelerin, belgelerin sunuluş şekli kurallarına uygun olarak sunulmamasının, söz konusu belgelerin hiç sunulmaması hâli olarak kabul edilmesi ve geçici teminatın gelir kaydedilmesinin ölçülü ve hakkaniyete uygun olmayacağı sonucuna varılmıştır. Zira ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlendiği hâlde talep edilen belgelerin hiçbirini sunmayan isteklilerin ihale konusu işi üstlenmek istemediği tartışmasızdır. Bu şekilde davranan isteklinin iradesinin sözleşme imzalamamak yönünde olduğunda kuşku bulunmamaktadır. Ancak talep edilen belgeleri sunmakla birlikte belgelerin sunuluş şekli kurallarına uygun olarak sunmadığı anlaşılan isteklinin iradesinin kesin olarak ihale konusu işi üstlenmek istemediği şeklinde değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu isteklinin dikkatsizlik sonucu talep edilen belgelerden bir ya da birkaçını belgelerin sunuluş şekli kurallarına uygun sunmama ihtimali vardır. Ayrıca bu isteklinin ihale kararını etkileyecek davranış içinde olduğuna dair herhangi bir somut bilgi ve belgede mevcut değildir. Böyle bir durumda bu isteklinin ihale konusu işi üstlenmek istemediği şeklinde kesin bir iradesi olduğundan söz edilemeyeceğinden, ihale konusu işi üstlenmek istemediği tartışmasız olan bir istekli ile böyle bir iradeye sahip olup olmadığı anlaşılmayan isteklinin aynı durumda kabul edilmesi ve aynı yaptırıma tâbi tutularak geçici teminatının irat kaydedilmesi adil olmayan, orantısız bir yaptırım uygulanması sonucunu doğuracaktır. Olayda, elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen uyuşmazlığa konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olması öngörülen davacı şirket tarafından beyan edilen bilgilerin tevsik edilmesi amacıyla yetkili satıcı belgesi ve ihaleye konu ürünlerin %100 selülozden üretildiğine dair üretici firma taahhüt belgesinin sunulduğu, ancak söz konusu belgelerden teklif edilen ürünlerden birine ilişkin belgelerin fotokopi olduğu ve belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunulduğu açıktır. Bu durumda, tevsik edici belgeleri, belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunan davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağı açık ise de geçici teminatının gelir kaydedilemeyeceği sonucuna varıldığından itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu Kurul kararının 4. iddiaya yönelik kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığından, davacının temyiz isteminin bu iddia yönünden kabulü ile davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bu kısım yönünden bozulmasına ve dava konusu işlemin bu kısım yönünden iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.