Danıştay 13. Daire 2023/2686 E. 2025/1383 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2023/2686 Karar No:2025/1383

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: ... Bağımsız Denetim Danışmanlık A.Ş. adlı bağımsız denetim kuruluşu tarafından ... Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 2018 yılı hesap dönemine ait finansal tablolarına yönelik yürütülen bağımsız denetim çalışmalarının kalite güvence sistemi incelemeleri kapsamında Kurum uzmanlarınca incelenmesi sonucunda düzenlenen... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporu'nda tespit edilen mevzuata aykırılıklara istinaden, anılan bağımsız denetim kuruluşu adına bağımsız denetim raporunu imzalayan sorumlu denetçi davacının faaliyet izninin bir yıl süreyle askıya alınmasına ilişkin Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulunun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının sorumlu denetçi olarak görev yaptığı ... şirketi tarafından ... şirketinin 01/01/2018-31/12/2018 hesap dönemine ait finansal tablolarının bağımsız denetiminde; risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi için Bağımsız Denetim Standartları (BDS) 240 hükümlerinin genel olarak uygulanmadığı, denetim ekibi üyelerinden her bir denetimden önce ve her halükarda yılda en az bir kez bağımsızlık, tarafsızlık ve sır saklamayla ilgili kuruluş politika ve süreçlerine uygun davrandıklarına ve davranacaklarına ilişkin alınması gereken bağımsızlık beyanlarının alınmadığı, işletmeyi ve iç kontrolleri tanımaya yönelik uygulanan prosedürlerin işletmenin iç kontrolü ve iç kontrol bileşenleri hakkında anlayış edinmesine yönelik prosedürleri içermediği, şirket lehine ve aleyhine açılmış bulunabilecek davalara ilişkin olarak herhangi bir sorgulama yapılmadığı, BDS 320 'Bağımsız Denetimin Planlanması ve Yürütülmesinde Önemlilik' kapsamında, bir bütün olarak finansal tablolar için önemlilik ve performans önemliliği ve BDS 450 'Bağımsız Denetimin Yürütülmesi Sırasında Belirlenen Yanlışlıkların Değerlendirilmesi' kapsamında, altında kalan yanlışlıkların bariz bir biçimde önemsiz sayılacağı tutarın belirlenmediği ve dolayısıyla önemliliğin denetim sürecinde kullanılmadığı; ilişkili taraf işlemleri açısından, ilişkili tarafları tanıma, ilişkili taraflar arasındaki ilişkilerin niteliği ve yapılan işlemleri anlamak amacıyla herhangi bir çalışmanın bulunmadığı, BDS 315'e uygun olarak önemli yanlışlık risklerini belirler ve değerlendirirken ilişkili taraf ilişkileri ve işlemleriyle bağlantılı önemli yanlışlık risklerinin belirlenip değerlendirmediği, ayrıca bu risklerden herhangi birisinin önemli (ciddi) bir risk olup olmadığı konusunda karara varılmadığı, ilişkili taraflarla işlemlerin gerçekleştiği görüldüğü halde müteakip denetim prosedürlerinin uygulanmadığı, yapılan işlemlerin detayları konusunda çalışmanın yapılmadığı, alıcılar bakiyesine ilişkin ilişkili tarafça gönderilen 12.194.334-TL mutabakat dışında bakiyenin doğrulanması için herhangi bir çalışmanın olmadığı, "Diğer Alacak/Borç" hesabının denetimine ilişkin uygun denetim prosedürleri ve maddi doğrulama prosedürlerinin uygulanmadığı; stoklara ilişkin, toplamı 51.511.688-TL stok tutarının doğrulanması açısından herhangi bir çalışmanın yapılmadığı, yapılan stok sayımlarına sayım günü iştirak edilmediği halde dönem sonu stok tutarlarının doğrulanması için ilave denetim prosedürü uygulanmadığı, grup şirketi ... A.Ş.'den temin edilen etlik civcivleri, mülkiyeti kendisine ve fason üretim sözleşmesi yaptığı yetiştiricilere ait kümeslerde yetiştirilen stoklar için ilave denetim prosedürünün uygulanmadığı, 6.342.739,84-TL verilen avanslardan hareket görmeyen 954.889,17-TL tutarında avansın stoklarda değer düşüklüğü karşılığı hesabında gösterildiği, bu tutarın doğruluğu, sınıflandırılması, tamlığına ilişkin herhangi bir çalışmanın yapılmadığı gibi tespitlere dayanılarak, Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 41. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca davacının 1 yıl süreyle faaliyet izninin askıya alınmasına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı; Söz konusu tespitlerin, Bağımsız Denetim Standartları'na aykırılık teşkil ettiği, davacının, ... şirketinin 01/01/2018-31/12/2018 hesap dönemine ait finansal tabloları üzerinde bağımsız denetim faaliyetlerini ilgili mevzuata aykırı olarak yürüttüğü anlaşıldığından, 1 yıl süreyle faaliyet izninin askıya alınmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Bağımsız Denetim Standartları'nın esnek olduğu, bağlayıcı norm içermediği, ancak uygulamada davalı idarece bağlayıcı norm haline getirildiği, uygulanan denetim teknikleri, denetim prosedürleri ve işlemler istenilen şekilde davalı idareye sunulmuş iken sanki hiç verilmemiş gibi kabul edildiği, Mahkemece bilirkişi raporu alınmadan karar verildiği, savunma ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, dava konusu işlemin mevzuata aykırılık iddiasının somut olarak gerekçelendirilmediği, davalı idarenin beyanları esas alınarak karar verildiği, 660 sayılı KHK'de disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin yani disiplin suçlarının neler olduğunun belirtilmediği, yaptırımın dayanağının kanunla getirilmediği, bunun suçta ve cezada kanunilik ilkesine ters düştüğü, idarece aynı fiilleri işlediği iddia edilen bağımsız denetçiler hakkında farklı yaptırımlar uygulandığı ya da hiç uygulanmadığı, eşitlik ilkesine aykırı davranıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlem ile temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.