Danıştay 12. Daire 2023/5548 E. 2025/5631 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5548 Karar No : 2025/5631

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Teşkilatı Anonim Şirketi VEKİLLERİ : Av. ...- Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Aydın PTT Müdürlüğüne bağlı Osman Yozgatlı PTT Şubesinde sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 44. maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına, sözleşmeli personel olması nedeniyle 399 sayılı KHK'nın 45/d ve Hizmet Sözleşmesinin 15/b maddesi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının onaylanmasına ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı Yönetim Kurulunun...tarih ve ... sayılı kararının iptali ile yoksun kalınan hakların tazminine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 24/03/2022 tarihli yazı ile, davacı tarafından işlendiği iddia edilen fiillere yer verilerek davacının savunmasının istenildiği, ancak savunma istem yazısında, davacıya isnat edilen fiil veya hâllerin hukuki nitelendirmesinin yapılmadığı ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinde sayılan fiil veya hâllerden hangisinin kapsamına girdiğinin bent ve alt bent olarak belirtilmediği dikkate alındığında, davalı idarece dava konusu işlemin tesisinden önce gerek içerik, gerekse usul bakımından hukuken kabul edilebilir ve davacının savunma hakkını etkili bir şekilde kullanmaya yeterli olabilecek mahiyette savunma isteminde bulunulmadan tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiz işletilmeksizin davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacıya işlediği fiillerle ilgili savunma istem yazısında bilgi verildiği, disiplin cezası gerektiren eylemiyle ilgili 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'ndaki bent ve alt bentlerin bildirilmemiş olmasının, savunma hakkının kısıtlar mahiyette olmadığı, soruşturma raporunun tahmin üzerine değil, tespit ve deliller üzerine tesis edildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davacının savunması, Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 30. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen usule uygun olarak alınmadığından, Anayasal güvence altındaki savunma hakkı kısıtlanarak tesis edilen dava hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşıldığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Aydın PTT Müdürlüğüne bağlı Osman Yozgatlı PTT Şubesinde sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, elektrik tüketim desteği yardımı bulunan vatandaşların T.C. kimlik numaralarını, bu şahısların bilgi ve olurları dışında elektrik faturasını ödemek üzere gelen şahısların faturaları ile ilişkilendirmek suretiyle içerisinde kendi adına olan 18 adet elektrik faturası da dahil olmak üzere toplam 106 elektrik faturasında elektrik tüketim desteği yardımlarını farklı kişilere kullandırarak toplam 12.097,28-TL tutarındaki parayı zimmetine geçirdiği, bu işlemleri gerçekleştirirken ödeme belgelerine hak sahipleri yerine gerçeğe aykırı imza attığından bahisle yürütülen soruşturma sonucunda 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 44. ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına, sözleşmesi personel olması nedeniyle, 399 sayılı KHK'nın 45/d ve Hizmet Sözleşmesinin 15/b maddesi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı Yüksek Disiplin Kurulunun...tarih ve ... sayılı kararının onaylanmasına ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı Yönetim Kurulunun...tarih ve ... sayılı kararının iptali ile yoksun kalınan hakların tazminine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Disiplin Cezaları" başlıklı 44. maddesinde, "Teşebbüs veya bağlı ortaklıklardaki hizmetlerin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla sözleşmeli personelin görevleri ile ilgili kusurlu hareketleri, iş yerinde veya dışında teşebbüs ve bağlı ortaklıkla ilgili mevzuata aykırı davranışları nedeniyle kademe ilerlemesinin durdurulması hariç verilmesi gereken disiplin cezaları ile disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde teşebbüs veya bağlı ortaklık memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır. Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller için sözleşme ücretinden kesme cezası, aylıktan kesme cezası esaslarına göre uygulanır."; "Sözleşmenin Feshi ve Sona Ermesi başlıklı" 45. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; "Bu Kanun Hükmünde Kararname ile sözleşme hükümlerine aykırı davranışlarda bulunmak,"; "Savunma Hakkı" başlıklı 46. maddesinde, "Savunması alınmadan sözleşmeli personel hakkında disiplin cezası verilemez. Sözleşmeli personel, soruşturmayı yapanın, disiplin cezası vermeye yetkili organ, merci veya amirin veya disiplin kurulunun yedi günden az olmamak üzere vereceği süre içinde yazılı olarak savunmasını yapar. Bu süreler içinde savunmasını yapmayan sözleşmeli personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır."; "Uygulamanın İzlenmesi" başlıklı 58. maddesinin ikinci fıkrasında, "Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." hükmü öngörülmüştür. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; öncelikle, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sözleşmeli personel olarak görev yapan davacı hakkında, disiplin hükümlerinin nasıl uygulanacağı, disiplin soruşturması sırasında savunmasının ne şekilde alınacağının belirlenmesi gerekmektedir. 29/01/1990 tarih ve 20417 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve kamu iktisadi teşebbüsleri personeli hakkında düzenlemeler getiren 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin, bu kuruluşlarda görev yapan personel hakkında özel düzenlemeler içerdiği, 46. maddesinde yer alan; "...Sözleşmeli personel, soruşturmayı yapanın, disiplin cezası vermeye yetkili organ, merci veya amirin veya disiplin kurulunun yedi günden az olmamak üzere vereceği süre içinde yazılı olarak savunmasını yapar. Bu süreler içinde savunmasını yapmayan sözleşmeli personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükmüne istinaden, ilgili kuruluşlarda görev yapan personelin savunmasının alınması gerektiği, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de savunma alınması hususunda özel düzenleme bulunduğundan, anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin 58. maddesiyle yapılan atıf kapsamında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca çıkartılan Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 30. maddesinin uygulanmasının söz konusu olmayacağı anlaşılmaktadır. Bakılan uyuşmazlıkta, davacıya tebliğ edilen 24/03/2022 tarihli yazıyla davacının zimmet eyleminin ne suretle gerçekleştiği hususunda açıklama da yapılmak suretiyle 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 46. ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesi uyarınca 7 gün içinde savunmasını yapması gerektiğinin bildirildiği, savunmanın usulüne uygun şekilde alındığı; bununla birlikte son savunma istemine ilişkin ...tarih ve ... sayılı yazının davacıya 15/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği ve davacının Yüksek Disiplin Kurulunda sözlü savunmasını yapmış olduğu görülmüştür. Bu itibarla, her ne kadar Bölge İdare Mahkemesi tarafından, davacı tarafından işlendiği iddia edilen fiillere yer verilerek davacının savunmasının istendiği, ancak savunma istem yazısında, davacıya isnat edilen fiil veya hallerin hukuki nitelendirmesinin yapılmadığı ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinde sayılan fiil veya hallerden hangisinin kapsamına girdiğinin bent ve alt bent olarak belirtilmediği, dolayısıyla davacının savunma hakkını etkili kullanmaya yeterli olabilecek mahiyette savunma isteminde bulunulmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve parasal hakların kabulüne ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de; davacıya 24/03/2022 tarihli yazıyla 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 46. maddesi uyarınca eylemleri belirtilerek savunma hakkı tanındığı ve davacının da savunmasını yaptığı görüldüğünden, uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, davacıya savunma hakkının etkili bir biçimde kullandırılmadığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline ve parasal hakların kabulüne ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiz işletilmeksizin davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 10/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.